«از یک دقیقه تا ده دقیقه نمایش»؛ کریستوفر دورنگ و تر الکساندر والنزا؛ ترجمه هایده حائری؛ نشر قطره پریدن در اتوبوس درحال حرکت!

مانی ارجمند،   3980523073
پریدن در اتوبوس درحال حرکت!

نمایشک، داستان ساده ای دارد، تعداد شخصیت‌ها اغلب انگشت شمار است، وسایل صحنه نیز محدود است بنابراین با کمترین امکانات در زمینه دکور و یا نورپردازی قابل اجراست، استفاده از موسیقی و ترفند های شنیداری برای تاثیرگذاری و جذب مخاطب بسیار مورد استفاده قرار می گیرد

«از یک دقیقه تا ده دقیقه نمایش» 

(مجموعه نه نمایشک)

اثر :  کریستوفر دورنگ و تر الکساندر والنزا

ترجمه: هایده حائری

ناشر: قطره، چاپ اول 1397

158 صفحه، 17000 تومان

 

***

همانگونه که در سینما و یا ادبیات داستانی، اندازه متن، یعنی کوتاه و بلندی اثر یکی از پارامترهای تقسیم بندی میان آنها و قرار دادنشان در دسته بندی های مختلف است. در تئاتر نیز طول اثر و چند پرده بودن آن مقیاسی برای تقسیم بندی میان آثار نمایشی است.

کتاب«از يك تا ده دقيقه نمايش» (مجموعه نُه نمایشک)اثر «دورنگ كريستوفر»و«والنزا تر الگزاندر»  که با ترجمه هایده حائری اخیرا به همت نشر قطره روانه بازار کتاب شده، از این نقطه نظر در خور اعتناست و حرفهایی برای گفتن دارد. عنوان اصلی کتاب و همچنین عنوان فرعی آن، به روشنی بر این نکته تاکید دارند که با کتابی شکل گرفته از نمایشنامه های کوتاه طرف هستیم. با توجه به این نکته مترجم علاوه بر معرفی کوتاهی از نویسنده پیشگفتاری نیز درباره چیستی «نمایشک» و همچنین تقسیم بندی نمایشنامه به انواع آن از نقطه نظر اندازه متن دارد.

این پیشگفتار با چیستی نمایش کوتاه آغاز می شود و در ابتدا ساده ترین تعریف ممکن از آن ارائه می شود که نمایشک به نوعی نمایش اطلاق می شود که مدت اجرای آن کوتاه تر از نمایشهای سه پرده ای متعارف است.

اگر پیشینه نمایش های بلند را عصر یونان باستان منظور کنیم ، پیشینه نمایشک را می توان به سده‌ها پیش از آن رساند، یعنی زمان انسانهای اولیه که نخستین شیوه های ارتباط انسان ها در جوامع بشری آن روزگار خود نوعی نمایشک بوده است. برای مثال گروهی از انسانهای نخستین را فرض کنید. که گرد هم دور آتش جمع شده‌اند و یکی ازآنها مشغول تعریف کردن ماجرای شکاری است که آن روز داشته است. بازسازی و اجرای او از ماجرا، روایت یک داستان یا اتفاق است که می توان آن را یک نمایشک محسوب کرد. بی گمان همین نسبتی که نمایشک با نخستین نمایشهای تئاتری پیدا می کند خود دال بر اهمیت آن می تواند باشد.

با توجه به آنچه گفته شد می توان پیش بینی کرد که نمایشک، داستان ساده ای دارد، تعداد شخصیت‌ها اغلب انگشت شمار است، وسایل صحنه نیز محدود است بنابراین با کمترین امکانات در زمینه دکور و یا نورپردازی قابل اجراست، استفاده از موسیقی و ترفند های شنیداری برای تاثیرگذاری و جذب مخاطب بسیار مورد استفاده قرار میگیرد.

برخورداری از چنین شرایطی است که نمایشنامه های کوتاه یا نمایشک ها را گزینه هایی بسیار مناسب برای اجراهای تجربی و یا کارهای آموزشی و نظایر آن نیز می توان محسوب کرد.نمایشک ها خود نیز از منظر اندازه به چند دسته تقسم می شوند: برش نمایشی (نمایشی از ده تا پانزده دقیقه)، نمایش نامک (از یک تا پانزده دقیقه )و نمایش تک پرده ای از پانزده تا سی دقیقه.

صرف نظر از مقدمه ای که مترجم کتاب برای معرفی و دسته بندی انواع نمایشک در ابتدای کتاب آورده است، متن اصلی کتاب به دو بخش تقسیم می شود، بخش نخست که با معرفی کوتاه کریستوفر دورنگ شروع می شود، شامل شش نمایشنامه به قلم این نمایشنامه نویس برجسته آمریکایی ست با عناوین«نمایش یک دقیقه‌ای»، «آفت دهان و آفت جان»، «فلسی واکسی» و «دوزن در زمین بازی»، «اداره راهنمایی و رانندگی» و «مجلس ختم» ؛ بخش دوم نیز با معرفی کوتاهی از  دیگر نویسنده کتاب تر الکزاندر والنزا آغاز می شود که شامل سه نمایشنامک از اوست  با نامهای: «انتخاب» هاریسون، «پولت یا جونت»«متروی شماره نه» و «شهر های خنده دار». والنزا نوشتن نمایشنامه کوتاه را به پریدن و پیاده شدن از اتوبوس در حال حرکت تشبیه کرده است: «می گویند نوشتن یک نمایشنامه ده دقیقه ای مثل پریدن توی اتوبوس در حال حرکته؛ وقت نمی کنی داخل شی، پول بیلت را بپردازیو منتظر شی تا اتوبوس آروم به راه خودش ادامه بده! در عوض باید با یک جهش جانانه خودتو بندازی تو اتوبوسی که داره از جلوت میگذره، بعدش هم از ترس جونت به یک میله خودتو آویزون کنی تا وقتی اتوبوس داره از میان ماشین ها راه باز می کنه ، ازش بیرون سقوط نکنی! بعد هم درست زمانی که اتوبوس می خواد به ایستگاه بعدی برسه ، بدون هرگونه نگرانی ازش بپری بیرون و با رضایت کامل از این سواری ساده ماجرا جویانه، به راه خودت ادامه بدی و بری.»

مترجم کتاب، هایده هائری که برگردان مقبولی از این اثر را به فارسی  پیش روی ما قرار داده است، نه فقط یک مترجم حرفه‌ای حوزه تئاتر که فردی صاحب اعتبار و دانش در این حوزه است «سطح آگاهی و شناخت حائری از گونه های نمایشی در غرب و تحصیل او در کشوری که بیشتر جربان های درام نویسی از نیمه ی دوم قرن بیستم در آن شکل گرفته و به ویژه شناخت این کارگردان تئاتر از شیوه های اجرایی و بازیگری در گونه های مختلف درام نویسی آمریکایی وقتی در اجرای موفق او تبلور پیدا می کند حسرت هر تماشاگری را نسبت به سال هایی که کارگردانی نکرده بر می انگیزد.»

از تجربه های درخور اشاره و مرتبط با کتاب حاضر می توان به کارگردانی و اجرای سه  نمایشک «بلیط تئاتر» در سال 1367، «بپا از اتوبوس جا نمونی» در سال 1389 و «از یک تا ده دقیقه نمایش» در سال 1397 اشاره کرد که هر سه اثر با اقبال و موفقیت روی صحنه رفته اند. همچنین باید اشاره کرد که در نمایش «بلیط تئاتر» مرحوم خسرو شکیبایی به همراه هایده حائری و پروین کوشیار حضور داشته اند که کاری به یادماندنی از میان اجراهای این نمایشک ها بوده است. پایان بخش  کتاب حاضر آلبومی از تصاویر مربوط به اجراهای این سه نمایشنامه است که چندی پیش توسط گروه های نمایشی در شهرستانها نیز برخی آنها اجرا شده اند.

اثری که هایده حائری در قالب این کتاب  تدارک  دیده، فرصتی است برای مخاطبان و علاقمندان ادبیات نمایشی که علاوه بر آشنایی با نمایشک، به عنوان گونه‌ای از نمایشها که به دلیل ویژگی هایش خورند اجراهای تجربی و کم هزینه برای گروه های تئاتری است، تعدادی از نمونه های خوب این گونه را نیز در اختیار داشته باشند. نمایش هایی که در این کتاب گرد هم آمده اند به روشنی بازتاب دهنده این تعریف هستند که در کتاب از این نوع نمایشها ارائه شده است:

«نمایشک در قالب مینی مالیسم (کمینه گرا) قابل تعریف است و این نگرش در همه ی ابعاد آن از شخصیت پردازی و پیرنگ و گفت و گو گرفته تا پردازش صحنه انتخاب لباس به کارگیری نور و صدا باید جریان یابد».

 

 

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. مخالفت ابومازن با تشکیل کابینه به ریاست نتانیاهو

  2. غلظت گوگرد بنزین در تهران ۳ برابر حد مجاز اعلام شد

  3. شرکت‌های دولتی دیگر حیاط خلوت نخواهند بود؟

  4. ماجرای بازگشت جاسوس آمریکایی به لبنان

  5. سناتور آمریکایی: ترامپ وارد جنگ نمی شود

  6. نتانیاهو شکست خورده اما راست‌گراها قوی‌تر شدند

  7. آخرین وضعیت بازار طلا

  8. پمپئو: آمریکا در کنار سعودی‌ها می‌ایستد

  9. نظر نتانیاهو از تحریم های جدید ترامپ علیه ایران

  10. حزب رقیب نتانیاهو در انتخابات پیش افتاد

  11. شیوه جدید کلاهبرداری

  12. انحصار به بهانه حمایت از تولید داخل؟/ خطر توقف تولید برخی قطعات خودرو

  13. مقام سابق پنتاگون: ادعای ریاض علیه ایران سندی ندارد

  14. راننده اسنپ جانباز

  15. امروز آخرین مهلت ثبت‌نام رشته‌های بدون آزمون دانشگاه‌ها

  16. بلومبرگ: تحریم‌های جدید بر ایران آثار ناچیزی خواهند داشت

  17. اگر یارانه تان قطع شده بخوانید

  18. گزارش فیلم‌های پایان هفته سیما

  19. واکنش اتحادیه جهانی به حضور تانک روس و حسن یزدانی در نورسلطان

  20. ابتکار دانشمندان ایرانی در تشخیص سریع سرطان  

  21. جریمه افرادی که کارتخوان خود را به سامانه مالیاتی وصل نکنند

  22. اردوغان:۳-۲ میلیون پناهجوی سوری می توانند در«منطقه امن» ساکن شوند

  23. نظم قدیمی منطقه در پیچ تغییر حمله به آرامکو

  24. اقبالی بین جوانان برای ازدواج وجود دارد؟/ پای سند ۲۰۳۰ در میان است؟

  25. هشدار:‌ زمین 64 میلیون هکتار «جنگل» از دست داده است

پربحث‌های دیروز

  1. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  2. خوش رقصی فرانسه با شاباش های ایرانی!...

  3. منع مذاکره مجدد؛ پر بسامدترین تاکید رهبر انقلاب

  4. آتلانتیک: هفت پرسشی که باید پیش از هرگونه حمله به ایران، به آن پاسخ داد

  5. نقوی حسینی: مسئولانی که خانواده آنها خارج از کشور هستند باید عزل شوند

  6. روایتی از هفت‌تپه، قزوین و حالا اراک/ علل اعتراضات کارگری کارگران چیست؟

  7. نگاهی به شمشیر رعدآسای ایران در خلیج فارس + فیلم و عکس

  8. ظریف: سفر به نیویورک قطعی نشده/ فعلاً ویزا نداریم

  9. میراسماعیلی: تعلیق جودوی ایران بسیار عجولانه و ناعادلانه انجام شد

  10. فدراسیون جودو ایران تعلیق شد

  11. یمن و دو راهی سخت برای عربستان

  12. ربیعی: قطع یارانه شامل طبقات متوسط و پایین نمی‌شود/ تصمیم غلطی نمی‌گیریم

  13. اطلاعیه جالب مرکز آمار، درآمد مردم از هزینه هایشان بیشتر است  

  14. پشت‌پرده ترس عربستان و آمریکا از بردن نام ایران

  15. ایران به آمریکا پیام ارسال کرد: حملات آرامکو کار تهران نبوده/ اگر اقدامی علیه‌مان صورت گیرد با پاسخ قاطع روبرو خواهد شد

  16. روایت ابطحی از تابلوی ورودی شهر احمدی‌نژاد/ طرح دوباره شفافیت آرا در مجلس/ جوانی که برای شبنم نعمت‌زاده وثیقه گذاشته کیست؟

  17. پیام تهران به واشنگتن: هر اقدام نظامی با پاسخ جدی ایران روبرو خواهد شد

  18. مراسم ترحیم اسدالله عسگراولادی  

  19. ترامپ: به وزیر خزانه‌داری دستور افزایش تحریم‌ها علیه ایران را دادم

  20. قبرستان‌های عمودی هنگ کنگ   

  21. تصاویری کمتر دیده شده از استاد شهریار  

  22. جانشین «جان بولتون» منصوب شد

  23. تردید دولت در سفر به نیویورک

  24. همتی: به‌دنبال این هستیم که سوئیفت را دور بزنیم/ خیلی روی اینستکس حساب نمی‌کنیم

  25. گالری تتوهای رنگی در حصار پلیس + تصاویر

پربحث‌های هفته

  1. دختران آبی و سیاست‌های زرد! ...

  2. واکنش دختر سردار سلیمانی به هتاکی یک بازیگر و ماجرای دختر آبی  

  3. پناهیان و ماجرای بنشین و بفرما و بتمرگ!...

  4. آیا سخنان پناهیان درباره شفافیت مجلس اشتباه بود؟

  5. ایران باید فورا از برجام و NPT خارج شود

  6. یک عکس؛‌ یک شرح | یقه‌های سفید در پوشش چادر سیاه؟!

  7. تاملی دوباره بر حاشیه‌های یک خودسوزی ؛ پوپولیست نباشیم

  8. زنان را به استادیوم راه بدهید

  9. شهردار اسبق صدرا از ایران فرار کرد/ تلاش برای بازگرداندن متهم از طریق اینترپل

  10. در باب اپوزیسیون‌نمایی مسئولان!...

  11. تردد خودروهای پلاک شهرستان در تهران سهیمه‌بندی شود/ غیر تهرانی‌ها عامل نیمی از ترافیک پایتخت

  12. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  13. احمد توکلی: باید یک نهاد مستقل برای مبارزه با فساد تشکیل شود/ فساد شکل گرفته سازمان یافته است

  14. رهبر انقلاب: مذاکره یعنی نمایش موفقیت آمریکا/ فشار حداکثری در مقابل ملت ایران پشیزی نمی‌ارزد/ نباید کارهای کشور را به نشست و برخاست با دیگران موکول کرد

  15. آخرین تصویر علیرضا فغانی قبل از ترک‌ ایران  

  16. به چه زبانی بگویند شکست خوردیم!

  17. مشروح جلسه دادگاه شبنم نعمت‌زاده/ فعالیت غیرقانونی و کسب ۱۸۰۰ میلیارد مال نامشروع/ ماجرای بدهی ۱۰۰ میلیاردی به شستا

  18. اسدالله عسگراولادی درگذشت

  19. سناتور آمریکایی: ترامپ با پیشنهاد مکرون برای حفظ برجام موافقت کرد

  20. رخصت ولی الله سیف برای ورود به گود «زورخانه»

  21. یک شبه "۷۰۰۰۰ پزشک" به آمار پزشکان اضافه شد!

  22. خداحافظی غم‌انگیز با علیرضا فغانی

  23. توکلی: به جای کارگران هفت‌تپه، اول سراغ خائنانی بروید که ارز و طلا و کارخانه‌های ملت را به تاراج داده‌اند

  24. حمله به آرامکو و مرزهای قدرت آمریکا

  25. دفاعیات نعمت‌زاده: پدرم وزیر بود اما ۵ سال بیکار بودم/ کاملا قانونمند کار کرده‌ام/ اتهام اکتسابی را قبول ندارم

آخرین عناوین