فیل قانون در تاریکی

دکتر محمدرضا ناری ابیانه،   3980522033 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
 فیل قانون در تاریکی

بررسی‌های گذشته موید این حقیقت است که با وجود تورم قانون و قانونگذاری در کشور، مشکلات معیشتی و اجتماعی بیش از گذشته زندگی را بر مردم دشوار نموده است.

بروز و تداوم مشکلات، دلیل واضحی بر ناکارآمدی قوانین است. عملکرد نامطلوب قوانین، ناشی از تلقی نادرست تقسیم کار ملی نظام قانونگرایی بر اساس قانون اساسی از پدیده های اجتماعی است. تحلیل پیچیدگی جامعه و پدیده های اجتماعی به درک فرآیندهای غیرخطی، شبکه ای و سیال مربوط است که بتواند عوامل درونی، شرایط بیرونی و موضوعات ارتباطی پدیده ها را در یک بسته قانونی تحلیل و تعیین تکلیف نماید.

گزاره های خطی و جزءنگر موجود در قانونگذاری فعلی کشور قادر نیست که نسبت اجزاء و روابط اصلی پدیده ها را ملاحظه نماید. ازاین رو با سطحی نگری و ساده اندیشی به تدوین، تصویب، تایید و اجرای گزاره های قانون می پردازد.

دستاورد روش ناقص قانونگذاری، این است که قانون تصویب و اجرا شده قادر نیست که کنترل تغییرات را در پدیده مورد نظر در اختیار بگیرد. معمولا پدیده ها به دلایل نامعلوم برای قانونگذاران کشور، از کنترل خارج شده و بدون توجه به هشدارهای قانون و قانونگذاران راه خود را می رود.

محدودیت قوه شناخت انسان در شناسایی و تعریف پدیده ها، موجب گردیده همواره بخش کوچکی از پدیده های اجتماعی در قانونگذاری دیده شود. بخش های نادیده با قدرت فراوانی که دارند، سرنوشت پدیده ها را بر اساس ویژگی های درونی شان پیش می برند که معمولا در قوانین محدودنگر از آنها غفلت شده است.

مکانیسم های روانی جامعه نیز به قانون و قانونگذاری ناکارآمد، واکنش نشان می دهد. حساسیت زدایی، تمایل زدایی و انگیزه زدایی نسبت به قانون، واکنش طبیعی جامعه به قانون و قانونگذاری غیرکارآمد است.

مشکل قانون و قانونگذاری را مولانا در مثنوی معنوی در قالب حکایت «فیل در تاریکی» به زیبایی بیان نموده است. با لمس پای فیل، عقل جزءنگر به ستون و با لمس خرطوم فیل، عقل سطحی نگر به ناودان و با لمس دم فیل، عقل ساده انگار به ریسمان و با لمس پشت فیل به تخت و با لمس شکم فیل، عقل خطی به دیوار حکم می کند که از نظر ماهیتی با فیل به عنوان یک موجود زنده و حیوانی با جثه بزرگ، تفاوت های اساسی دارد.

تکیه بر عقل جزءنگر، سطحی نگر، ساده انگار و خطی، دستاوردی جز خطای راهبردی در تشخیص ندارد. با توجه به اینکه با لمس یک نقطه از بدن فیل نمی توان آن را تشخیص داد، چگونه می توان با لمس همان نقطه از بدن فیل به رفتار اجتماعی، تولید مثل، کالبدشناسی، ژنتیک و بیماری شناسی فیل ها پی برد؟ قطعا با حس لامسه نمی توان از تاریخ زندگی فیل ها در کره زمین بویژه در عصر یخبندان آگاهی یافت. شناخت تک حسی آنهم بصورت محدود و جزیی، جز گمراهی در شناسایی پدیده ها، دستاوردی ندارد.

قانون و قانونگذاری برای اداره امور جامعه، بیش از هر امر دیگر به شناخت جامع و کامل وابسته است. تدوین، تصویب، تایید، اجرا و نظارت بر قانون با استفاده از داده های ناقص و نادرست، نمی تواند و نباید بتواند که مشکلات روزافزون در زندگی مردم را برطرف نماید. شناخت ناکامل و محدود از پدیده های جامعه موجب می شود که تعیین نسبت پدیده ها با هم و با جامعه به درستی انجام نشود و نهایتا تصویب رابطه ای خاص به عنوان هنجار پذیرفته شده یا قانون با واقعیت آن در جامعه تفاوت های اساسی داشته باشد.

تحلیل غلط پدیده ها به ارائه راهکارهای غلط منجر می شود و نمی تواند در حل مشکلات زندگی مردم بصورت موثر عمل نماید. مولانا در حکایت خود برای شناخت دقیق فیل و پرهیز از اختلاف در میان لمس کنندگان بدن فیل استفاده از شمع را پیشنهاد می دهد. شمع است که به شناخت چندحسی کمک می کند. شناخت پدیده های اجتماعی و انتزاعی به سادگی شناخت فیل نیست و محتاج شمع عقلانیت مجموعه گرا و پیچیده نگر است.

با وجود بیش از صد و ده سال قدمت قانونگذاری، بیش از سیزده هزار قانون، مراکز و مراجع متعدد و متکثر قانونگذاری و انواع و اقسام متن قانون، تشدید مشکلات در زندگی مردم هیچ دلیلی جز ضعف و نقص در عقلانیت حاکم بر تقسیم کار ملی قانونگذاری کشور ندارد. ریشه یابی و حل مشکلات زندگی مردم، پیچیده تر از منطق حاکم بر تقسیم کار ملی قانونگذاری کشور است.

قانونگذاری مبتنی بر عقل جزءنگر، سطحی نگر، ساده انگار و خطی دارای توانایی علمی و عملی بسیار محدودی است و در برخورد با پدیده های پیچیده اجتماعی، دارای ابتکار عمل نیست. اینگونه به نظر می رسد که به موازات افزایش تعداد قوانین در کشور، بر حجم و سطح مشکلات زندگی مردم نیز افزوده می شود. تحول در حوزه خردورزی قانون و قانونگذاری در کشور اجتناب ناپذیر است.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۰۵۰۱۵۱۰۳:۰۸:۰۲ ۱۳۹۸/۵/۲۴
در بدو انقلاب که قانون اساسی بوسیله مجلس خبرگان تدوین شد مقرر گردید که هر چند سال یک بار باز نگری شده و نواقص آن برطرف شده و به روز رسانی شود ولی این مهم..
ناشناس۱۰۵۰۲۱۳۰۷:۵۸:۳۰ ۱۳۹۸/۵/۲۴
1) هر قانونی خوب نیست. هستند قوانینی که اثرات منفی در پی داشته اند. 2) قانونی که ضمانت اجرایی ندارد و یا بد اجرا می شود، چرا وضع می گردد؟ 3) چرا بعضی قوانین اجرا نمی شوند و نهادی نیست که به عدم اجرای آنها اعتراض کند؟
ناشناس۱۰۵۰۲۴۴۰۸:۴۲:۴۹ ۱۳۹۸/۵/۲۴
بله نکته بسیار مهمی است. خواص به اهمیت فرایند قانونگزاری پی نبرده اند. مهمترین علامت این غفلت، این است که هیچکس قانونگزاری را علم نمیداند و همه حق اظهار و اعمال نظر دارند.

پربحث‌های دیروز

  1. درس‌هایی که باید از ماجرای روح الله زم گرفت

  2. هدیه پوتین به پادشاه سعودی

  3. کدام دولت رکورددار رکود مسکن است؟

  4. وزیر صمت: واردات خودرو آزاد نمی‌شود/ در مورد وزارت بازرگانی تابع قانون هستیم

  5. چراغ سبز دیوان عدالت به رانت تحصیلی فرزندان اساتید دانشگاه آزاد

  6. توکلی خطاب به دیوان عدالت اداری: تبعیض به نفع فرزندان اساتید علوم پزشکی را متوقف کنید

  7. طلسم منامه باز هم نشکست؛ شکست تلخ ایران مقابل بحرین در اولین آزمون جدی ویلموتس

  8. ایرانی‌ها چقدر ملک در ترکیه می‌خرند؟

  9. کاش از اهل رسانه مشورت می گرفتید

  10. روحانی: امید به زندگی در بین مردم به ۷۶ سال ارتقاء یافته/ شاهد کاهش رشد نرخ تورم و رشد مثبت اقتصاد هستیم

  11. تأثیر ژن خوب استادزاده‌ها در نتایج کنکورشان

  12. امیرآبادی فراهانی: محرمانه‌بودن اطلاعات مسئولان مصوبه مجمع تشخیص است

  13. اردوغان دلیل حمله به سوریه را اعلام کرد/ اتحادیه عرب هیچ مشروعیتی ندارد

  14. کنسرت‌های خالی خوانندگان ایرانی در خارج از کشور

  15. جزئیاتی از زیردریایی فاتح؛ غول ۵۰۰ تُنی ایران + عکس

  16. دیشموک؛ شهری پر از رسم و رسوم‌های غلط

  17. تجمع خانواده شهدای پلاسکو در مقابل شهرداری

  18. نامه فیلترینگ «گوگل‌پلی» صحت دارد

  19. واکنش نوبخت به اعتراض مردم درباره حذف یارانه: بی‌خبر هستم

  20. یارانه ۲۴ میلیون ایرانی قطع می‌شود

  21. برخورد مرگبار نیسان و پژو در جاده چالوس + عکس

  22. ژنرال بازنشسته آمریکایی: عملیات ترکیه با چراغ سبز ترامپ بود

  23. با رفتار محمدی حجاب را نهادینه کنیم

  24. لودریان طرح فرانسه برای گنجاندن «فرابرجام» در برجام را تشریح کرد

  25. دولت با تعطیلی پنجشنبه‌ها مخالفت کرد

پربحث‌های هفته

  1. شکار بزرگ سپاه/ روح الله زم سرشبکه آمدنیوز دستگیر شد

  2. حضور زنان در ورزشگاه‌ها و مطالبه ما از دولت

  3. دفاع از یک اشتباه؛‌ چرا؟!

  4. جایگاه بانوان آزادی حفاظ کشی شد (عکس)

  5. انتقاد از مجازات خفیف دختر پورشه سواری که گفت: کشتم که کشتم، دیه‌اش را می‌دهم

  6. تصویری از کانال "آمدنیوز" پس از دستگیری روح‌الله زم

  7. یک عکس؛‌ یک شرح | آفریدگار کماندار و تیرهایی رو به آینده! ...

  8. شوخی کاربران فضای مجازی با پراید

  9. پیشنهاد لاریجانی به رئیسی و روحانی برای محرمانه ماندن اطلاعات مالی مسئولان

  10. طرح نمایندگان برای حذف زبان انگلیسی از برنامه مدارس

  11. قوانین نباید مردم را مجرم کند

  12. جزئیات حمله موشکی به نفتکش ایرانی در نزدیکی بندر جده عربستان

  13. درس‌هایی که باید از ماجرای روح الله زم گرفت

  14. دادستان کشور‌: در برخورد با فساد با هیچ‌کس تعارف نداریم/ روز گذشته ۵ قاضی فاسد اخراج شدند

  15. پایان بلندپروازی های یک آقازاده...

  16. تهدید رئیس موساد به ترور حسن نصرالله و سردار سلیمانی؛ فرمانده سپاه قدس تهدیدی بزرگ برای اسرائیل است

  17. بانوان پرشور، ملی‌پوشان قدردان و تلاش ناکام برای فتنه‌گری

  18. انفجار در نفتکش ایرانی در دریای سرخ/ اطلاعیه شرکت ملی نفتکش/ هیچ حریقی رخ نداده و خدمه همگی سالم‌اند

  19. فقط ۱۵۰۰ روانپزشک برای ۸۰ میلیون ایرانی/ وزارت بهداشت برنامه ندارد ؛ هیچکس هم مشکل روانی ندارد!

  20. تصویری از نمای ویلای شبنم نعمت‌زاده

  21. سخنی با رئیس‌جمهور حقوقدان

  22. دیوار انحصار وکالت ترک برداشت

  23. درگیری فیزیکی رئیس هیئت مدیره مترو با کارمند معترض

  24. نماینده اسبق و مدیر فعلی با حقوق ۸۵ میلیون در یکی از وزارتخانه ها/ به رغم ممنوع الخروج بودن این فرد وی به خارج رفت

  25. حذف بازیگر زن سینما بعد از سفر اربعین!

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. شکار بزرگ سپاه/ روح الله زم سرشبکه آمدنیوز دستگیر شد

    2. حضور زنان در ورزشگاه‌ها و مطالبه ما از دولت

    3. دفاع از یک اشتباه؛‌ چرا؟!

    4. تصویری از کانال "آمدنیوز" پس از دستگیری روح‌الله زم

    5. پیشنهاد لاریجانی به رئیسی و روحانی برای محرمانه ماندن اطلاعات مالی مسئولان

    6. درس‌هایی که باید از ماجرای روح الله زم گرفت

    7. پایان بلندپروازی های یک آقازاده...

    8. سخنی با رئیس‌جمهور حقوقدان

    9. نماینده اسبق و مدیر فعلی با حقوق ۸۵ میلیون در یکی از وزارتخانه ها/ به رغم ممنوع الخروج بودن این فرد وی به خارج رفت

    10. اموال و دارایی ۲۵۰ هزار مدیر زیر ذره بین قانون/ شفافیت این بار نتیجه می‌دهد؟

    11. ۱۰ نکته درباره نحوه بازداشت روح‌الله زم؛ او که بود و چه می‌کرد؟

    12. وکیل حسین فریدون: موکلم بی‌گناه است/ هر کسی که در دادگاه محکوم می‌شود گناهکار نیست/ دنبال مسائل دیگری هستند

    13. واکنش ایران به هدف قرار گرفتن نفتکش ایرانی در دریای سرخ

    14. کنایه روحانی به شورای نگهبان/ اموال مسئولان برای مردم محرمانه است! / ایرادات کتاب زیباکلام درباره رضاشاه/ سخنان مهم رئیسی درباره تخلفات مسئولین

    15. جهانگیری: بگذاریم کاندیدای همه جریان‌ها در انتخابات حضور داشته باشند

    16. اولین تصاویر از دستگیری و اعترافات روح الله زم

    17. زرآبادی: برای نطقم در مجلس تحت فشار بودم/ انتصابات فامیلی در وزارت ارتباطات اگر اصلاح نشود، اطلاع رسانی می کنم

    18. پزشکیان: جامعه‌ای که مردم بترسند اگر سخنی بگویند برای آنها پرونده تشکیل می‌شود، روی سعادت نخواهد دید

    19. آیا «دستگاه قضایی» هم مانند «ریاست قوه قضاییه» متحول می شود؟

    20. سحر تبر بیمار بود، چرا بازداشت شد؟/ تا وقتی انحصار پزشکان شکسته نشود اوضاع سلامت درست نخواهد شد/ پرداخت نکردن حقوق کارگران، برده‌داری نیست؟

    21. ربیعی: مشخص نیست چند درصد فرزندان مسئولان دولتی خارج از کشور هستند

    22. چراغ سبز دیوان عدالت به رانت تحصیلی فرزندان اساتید دانشگاه آزاد

    23. نامه توکلی به ولایتی: مانع رانت تحصیلی باقیمانده فرزندان اساتید دانشگاه آزاد شوید

    24. وقتی ۱۳۴ دامپزشک با سهمیه پزشک می شوند/ ناطق نوری؛ کاتالیزور وحدت یا افتراق اصولگرایان/ انتقاد تند یک اصلاح طلب از صحبت های روحانی درباره شورای نگهبان

    25. توکلی خطاب به دیوان عدالت اداری: تبعیض به نفع فرزندان اساتید علوم پزشکی را متوقف کنید

    آخرین عناوین