جوانان تهرانی چقدر مصرف‌گرا هستند؟

گروه اقتصادی الف،   3980521032 ۰ نظر، ۲ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

پژوهشی که پیرامون مصرف‌گرایی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر تهران انجام شده نشان می‌دهد، میزان مصرف‌گرایی در بین جوانان ۱۱ تا ۳۱ ساله تهرانی نسبتاً بالاست؛ به صورتی که تنها ۲۱ درصد دارای مصرف‌گرایی سطح پایینی بوده‌اند، اما نزدیک به نیمی از آن‌ها در حد متوسط و ۳۳ درصد در حد بالایی مصرف‌گرا بوده‌اند.

به گزارش ایسنا، در دهه‌های اخیر، جامعه ایران شاهد یک نوع گرایش عمده به مصرف‌گرایی بوده است . مطابق با این روند، مصرف تمامی طبقات اجتماعی را درگیر کرده و به نظر می‌رسد آنچه به رشد و تقویت مصرف‌گرایی کمک کرده نقش و غلبه رسانه‌ها و تبلیغات است.

به منظور کنکاش پیرامون مصرف‌گرایی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر تهران، تیم پژوهشگران متشکل از محمدرضا حسینی (استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی (ره))، منوچهر علی‌نژاد (استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه یزد) و محمد پیری‌نژاد (کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی (ره)) پژوهشی را در بین ۴۰۰ نفر از جوانان ۱۱ تا ۳۱ساله شهر تهران انجام داده‌اند.

این پژوهش که به روش پیمایش و با استفاده از تکنیک پرسشنامه انجام شده، بازه سنی ۱۱ تا ۳۱ سال را به صورت هدفمند و در راستای هدف تبیین مصرف‌گرایی در بین جوانان انتخاب شده و در عین حال  روش نمونه‌گیری آن ترکیبی از خوشه‌ای چندمرحله‌ای و تصادفی ساده است.

تحقیق حاضر بیان می‌کند که تبلیغات رسانه‌ای، جهان مصرفی را جهان آرمانی معرفی می‌کنند  و به مصرف کننده فشار می‌آورند تا مصرف کند و به مصرف خود شکل عقلانی نیز ببخشد. تبلیغات رسانه‌ای، ایدئولوژی مصرف را به واسطه تبلیغات گسترده و با شعار"میخواهم بخرم،چون هستم"، به عنوان ابزاری هویتی بر مصرف کننده تحمیل می‌کنند.

در این بین جوانان به دلیل داشتن روحیات و غرایز خاص و متنوع، جهت دهنده تولیدات مصرفی و مصرف کنندگان فعال جامعه تلقی می‌شوند. آنها سعی دارند لایه‌های مصرف مدرن را موشکافی کرده وتجربه‌های جدیدی به دست آورند.

این در حالی است که در فرآیند ساخت هویت در عصر مدرن، مصرف نقش محوری دارد و مردم حس هویت "چه کسی بودن" را از طریق آنچه که مصرف می‌کنند، تولید می‌کنند؛ مصرف را نباید همانند یک فرآیند زیستی و مادی تلقی کرد، بلکه مصرف بر یک کمبود مبتنی است.

از آن جایی که نظریات حوزه مصرف‌گرایی هر یک بخشی از واقعیت را پوشش می‌دهند، در تحقیق حاضر ترکیبی از نظریه‌های این حوزه مورد استفاده قرار گرفته تا تصویر کامل‌تری از مصرف‌گرایی را نشان دهد.

 بدین ترتیب متغیر مدگرایی از نظریه زیمیل، متغیر بیان خود از نظریه وبلن و بودریار، متغیر ارزش‌های لذت جویانه از نظریه کمپل، متغیر مدیریت بدن از نظریه گیدنز و متغیر تبلیغات رسانه از نظریه مک لوهان و مارکوزه استخراج شده و در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته است، که از این میان مختصر اشاره‌ای به نظریات بودریار می‌شود.

بر اساس ادبیات نظری این پژوهش، ژان بودریار دیدگاهی نوین و بدیع به پدیده مصرف دارد و معتقد است ارضای نیازهای مادی، محرک مصرف‌گرایی مدرن نیست. تخیل مصرف و میل به ارضا کردن این تخیل است که مصرف‌گرایی را می‌آفریند. از آنجا که خیال مصرف هرگز به انتها نمی‌رسد، گرایش به مصرف‌گرایی نیز پایانی ندارد.

یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد هرچه میزان گرایش به خود اظهاری (بیان خود)، مدگرایی، گرایش به ارزش‌های لذت‌جویانه، تمایل به مدیریت بدن و تحت تأثیر تبلیغات رسانه‌ای بیشتر باشد، گرایش به مصرف‌گرایی نیز بیشتر خواهد بود . این یافته‌ها، مؤید تأیید فرضیه‌ها و به تبع، نظریه‌های مورد استفاده است.

این یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد میزان مصرف‌گرایی در بین نمونه مورد بررسی نسبتاً بالاست به صورتی که تنها ۲۱ درصد دارای مصرف‌گرایی سطح پایینی بوده‌اند، اما نزدیک به نیمی از آن‌ها در حد متوسط و ۳۳ درصد در حد بالایی مصرف‌گرا بوده‌اند.

در مورد سایر متغیرهای تحقیق نیز می‌توان گفت اکثر پاسخ‌گویان دارای میزان متوسط و حد بالایی از خرید با هدف بیان خود، مدگرایی، لذت بردن از خرید، مدیریت بدن و تأثیرپذیری از تبلیغات رسانه‌ای بوده‌اند.

محققان این پژوهش در پایان ضمن اشاره به رابطه و تأثیرمُدگرایی بر مصرف‌گرایی و ذیل راهکارهای تحقیق، پیشنهاد کرده‌اند حتی‌الامکان اقدامات لازم در جهت استفاده از مُدهای مبتنی بر فرهنگ ایرانی و اسلامی به عمل آید.

آن‌ها معتقدند با توجه به گسترش مصرف‌گرایی و نقش جوانان دراین پدیده، انتظارمی‌رود برای پرهیز از این وضعیت برنامه‌های سرگرم‌کننده ازجمله برنامه‌های تفریحی و ورزشی برای جوانان محلات در نظر گرفته شود تا کمتر به فکر خرید و گرایش به مصرفگرایی و معرفی خود از طریق مد و مصرف باشند .

محققان پژوهش همچنین توصیه کرده‌اند باتوجه به تاثیرگذاری و نفوذ رسانه‌های جمعی در سبک زندگی و همچنین نقش تبلیغات رسانه‌ای در گسترش مصرف‌گرایی، راهکارهایی اندیشیده شود که ضمن ارتقای سواد رسانه‌ای، با روش‌هایی همچون تغییر گروه مرجع جوانان و فراهم کردن ساختارهای اجتماعی در جهت دعوت جوانان به فعالیت های مثبت اجتماعی، اثرات رسانه‌ها را خنثی یا کاهش داد. از سوی دیگر، بخش بزرگی از برنامه‌های صداوسیمای کشور ما مبتنی بر ترویج مصرف‌گرایی است و باید دراین باره فکر  و از آن پیشگیری کرد؛ بنابراین، لازم است نقش وسایل ارتباط جمعی و رسانه‌ها در زمینه فرهنگ‌سازی و ارائه آگاهی درست در مورد مصرف وپرهیز از مصرف‌گرایی موردتوجه قرار گیرد.

به گزارش ایسنا، مقاله "مصرف‌گرایی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر تهران" در شماره ۱۳ دوفصلنامه "پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر"، در پاییز و زمستان ۹۷، به چاپ رسیده است.

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. بازداشت پوری حسینی و شکست اختصاصی‌سازی اقتصاد

  2. نکته‌ای در مورد مساله حجاب

  3. پول‌های بزرگ کثیف چگونه در اقتصاد کشور جابجا می‌شوند؟

  4. انتقاد تند نخبه جوان از وضع کشور در حضور رهبر انقلاب  

  5. با این قوانین، چند نفر حاضرند مسئولیت بپذیرند؟

  6. تحلیل عباس عبدی از موضع گیری اخیر یزدی و آملی لاریجانی

  7. مهاجرت مستاجران از تهران/ کاهش 19 درصدی معاملات اجاره

  8. نامه زاکانی به وزیر اطلاعات: فساد در کشور ماحصل بی توجهی مسئولان مرتبط است/ منتظرم در دادگاه روابط ناسالم و حقوق ضایع شده مردم را بیان کنم

  9. واکنش علی مطهری به ماجرای مازیار ابراهیمی

  10. جانِ انجیر  

  11. از تخلفات پسر یکی از مراجع تقلید تا تغییر چندین امام جمعه   

  12. ورود پلیس به ماجرای سگ کشی/برخورد با هر گونه حیوان آزاری

  13. ارتش یمن پهپاد ساخت آمریکا را سرنگون کرد

  14. ایران خودرو بر سر دوراهی فروپاشی یا تولید ناب

  15. برایان هوک: آمریکا از «مکانیسم ماشه» برای احیای تحریم‌ها علیه ایران استفاده نمی‌کند

  16. پاسخ ظریف به ادعای «برایان هوک» درباره کودتای ۲۸ مرداد

  17. آسوشیتدپرس به نقل از کارشناسان: تحریم ها آمریکا را منزوی کرده است

  18. امکان حضور بانوان در بازی‌های ملی در آزادی فراهم شد

  19. کنایه فلاحت پیشه به بازداشت چند مسئول ایران خودرو

  20. امروز اولین دیدار اعضای هیأت دولت در سال 98 با رهبر انقلاب

  21. شواهدی از به پاخیزی گروهک داعش در سوریه

  22. پسر نتانیاهو: پدرم حرف مفت زیاد می‌زند

  23. پت شاپ شاپرک، کاملترین عرضه کننده غ ذا و محصولات جانبی نگهداری گربه ها

  24. استعفای "لجواد لاریجانی" صحت ندارد

  25. لاریجانی: تحریم‌ها ایران را از برنامه‌های توسعه‌ای‌اش جلو انداخت/ما هیچ وقت دنبال جنگ نبودیم

پربحث‌های دیروز

  1. استفاده از کارتخوان توسط پزشکان یک قانون است و باید اجرایی شود

  2. ایران چه تعداد سید و سادات دارد؟/ تفاوت میر، سید، سیده و سادات چیست؟

  3. یکه زارع چرا برکنار شد؟

  4. درس هايي ماندگار از كفش هاي كهنه يك حاكم ...

  5. در نشست سه‌جانبه ایران و یمن و اروپا در تهران چه گذشت؟/ دست برتر یمن در تحولات میدانی و دیپلماتیک

  6. پارسایی: خودروسازها ناکارآمدی خود را در زمین تولید ملی می‌اندازند/ توضیح درباره هزینه طراحی صندوق ۲۰۶

  7. پنج دروغی که ترامپ درباره ایران می گوید

  8. شمخانی: آمریکا عامل اصلی تنش در منطقه است/ ایران به میز مذاکره برنمی‌گردد

  9. توضیح وکیل نجفی درباره علت اعتراض به حکم دادگاه

  10. چرا نام «گریس 1» به «آدریان دریا» تغییر کرد؟

  11. واکنش توئیتری شهردار تهران به ماجرای حیوان آزاری

  12. مردم منتظر محاکمه رانت‌خواران پیدا و پنهان مافیای خودرو⁩ هستند

  13. ظریف: جمعه در پاریس با ماکرون و لودریان دیدار می کنم

  14. «عقده‌گشایی ائتلاف سعودی» به تلافی شکست در جبهه‌های مختلف یمن

  15. طبخ ۱۴۰۰۰ پرس غذای نذری به مناسبت عید غدیر خم در شیراز  

  16. اظهارات ضدونقیض از آمار وکلا/ نبود شفافیت در بازار خدمات حقوقی

  17. از بازنشسته‌ها خبر دارید؟

  18. چرا مسکن چاره‌ای جز ارزان شدن ندارد

  19. موج انتقادها به بی‌احترامی همسر نتانیاهو به مراسم سنتی اوکراین

  20. چرا اسم امیرالمومنین در قرآن نیامده است؟

  21. توضیحات شهرداری در مورد عدم ثبت نام زنان در اپلیکیشن دوچرخه‌های اشتراکی

  22. اروپایی‌ها باید نفت ما را در قالب اینستکس پیش‌خرید کنند/ پرونده ۷ بدهکار دانه‌درشت قضایی شد

  23. آمریکایی‌ها جرات توقیف نفتکش ایرانی را ندارند

  24. پویش مردمی فقط به عشق علی(ع)   

  25. ۱۱ دلیل برای عدم استفاده از اینترنت در کشور

پربحث‌های هفته

  1. بالاخره در مساله حجاب چه کنیم؟

  2. خانواده «میترا استاد» رضایت دادند/ رهایی «نجفی» از قصاص

  3. تذکاری بر یک برداشت غلط از باوری درست درباره حکومت دینی

  4. پوری حسینی رئیس سابق سازمان خصوصی سازی بازداشت شد

  5. ارتباط ازدواج و حجاب جوانان

  6. پاسخ آملی لاریجانی به ادعاها و اتهامات اخیر/ از هیچ متخلف و فاسدی حمایت نکرده و نخواهم کرد/هیچگاه نگفته ام نجف می روم

  7. هشدار توکلی به مسئولان نظام درباره رشد حاشیه‌نشینی در کشور/ صدای «هل من ناصر» مستأجران و مستمندان را بشنویم

  8. یکه زارع مدیرعامل ایران‌خودرو بازداشت شد

  9. توپی که پزشکان به زمین مشاغل دیگر می‌اندازند

  10. هزینه ۳ هزار میلیارد تومانی برای طراحی صندوق پژو ۲۰۶ / طراحی ۱۲۰ میلیارد تومانی سمند!

  11. صدور گواهینامه رانندگی موتور برای زنان از نگاه یک حقوقدان

  12. یک سال و نیم در ملایر به دنبال رادیولوژیست گشتیم؛ نبود/ طرح افزایش ظرفیت رشته های پزشکی باید در اولویت قرار بگیرد

  13. چرخش ظریفانه از برجام!...

  14. روحانی: اون ۹۸ که ما می‌خواستیم این ۹۸ نیست   

  15. نفتکش ایرانی در جبل الطارق با وجود مخالفت آمریکا آزاد شد

  16. عراقچی: مداخله در بازار ارز با دستور رئیس‌جمهور انجام شد/ دولت وقوع بحران ارزی را باور نمی‌کرد/ تایید صلاحیت سالار آقاخانی توسط وزارت اطلاعات

  17. واکنش‌ها به نامه‌ای که باید سربسته می‌ماند

  18. دولت هند ضرب‌الاجل دو ساعته‌ به شیخ زکزاکی داد

  19. واکنش احمد توکلی به اختلافات «آملی‌لاریجانی» و «یزدی»

  20. واکنش‌ها به اظهارات منتسب به آیت‌الله یزدی/ سوال محمود صادقی درباره دلیل آزادی فرمانده عملیات ترور/دفاع یک اصلاح طلب از آیت‌الله مصباح یزدی

  21. اتاق رو به کعبه شبی ۳۰۰ میلیون تومان!

  22. تصویر دیده نشده از دیوار کشی رئیسی  

  23. اژه‌ای: ‌فردی توانسته با بهانه‌ای ‌۳۸هزار سکه خریداری کند/ عمده ذخایر طلای کشور به‌دست خودمان بر باد رفته

  24. برنج ایرانی به‌نسبت پارسال 100 درصد گران شد

  25. صدایش را در نیاورید، مصلحت نیست!

پربحث‌های دیروز

  1. استفاده از کارتخوان توسط پزشکان یک قانون است و باید اجرایی شود

  2. یکه زارع چرا برکنار شد؟

  3. پارسایی: خودروسازها ناکارآمدی خود را در زمین تولید ملی می‌اندازند/ توضیح درباره هزینه طراحی صندوق ۲۰۶

  4. چرا نام «گریس 1» به «آدریان دریا» تغییر کرد؟

  5. مردم منتظر محاکمه رانت‌خواران پیدا و پنهان مافیای خودرو⁩ هستند

  6. اظهارات ضدونقیض از آمار وکلا/ نبود شفافیت در بازار خدمات حقوقی

  7. از بازنشسته‌ها خبر دارید؟

  8. چرا مسکن چاره‌ای جز ارزان شدن ندارد

  9. اروپایی‌ها باید نفت ما را در قالب اینستکس پیش‌خرید کنند/ پرونده ۷ بدهکار دانه‌درشت قضایی شد

  10. وضعیت اقتصاد شبیه دوران مصدق است

  11. دستور ویژه رئیس قوه قضاییه برای رسیدگی به تخلفات خودروسازان  

  12. افزایش قیمت نفت به بالای ۶۰ دلار

  13. افزایش موقتی غلظت ازن در هوای تهران

  14. تداوم خیزش گرد و خاک در نوار شرقی کشور

  15. پیش‌بینی کاهش بیشتر قیمت مسکن/افزایش وام خرید مسکن فعلا به صلاح نیست

  16. رکورد بیشترین رشد تولید نفت و گاز متعلق به کدام کشور است؟

  17. تاثیر کاهش ارز در قیمت تلفن همراه/ بازار گوشی در روزهای آینده آرام خواهد شد

  18. عضو دیده‌بان شفافیت: متولیان سامانه تی‌تک، مسئولیت تخلفات احتمالی آن را می‌پذیرند؟

  19. الزامات اصلاح یارانه‌های انرژی با وارد شدن کمترین فشار به مردم

  20. جوان گرایی مدیران درکار نبود؛ اشتباه اطلاع رسانی "دولت"، حداکثر سن مدیران ارشد را ۵۰ سال کرد

  21. عرضه سهام عدالت در بورس منتظر مصوبه مجلس است

پربحث‌های هفته

  1. پوری حسینی رئیس سابق سازمان خصوصی سازی بازداشت شد

  2. هشدار توکلی به مسئولان نظام درباره رشد حاشیه‌نشینی در کشور/ صدای «هل من ناصر» مستأجران و مستمندان را بشنویم

  3. یکه زارع مدیرعامل ایران‌خودرو بازداشت شد

  4. هزینه ۳ هزار میلیارد تومانی برای طراحی صندوق پژو ۲۰۶ / طراحی ۱۲۰ میلیارد تومانی سمند!

  5. عراقچی: مداخله در بازار ارز با دستور رئیس‌جمهور انجام شد/ دولت وقوع بحران ارزی را باور نمی‌کرد/ تایید صلاحیت سالار آقاخانی توسط وزارت اطلاعات

  6. برنج ایرانی به‌نسبت پارسال 100 درصد گران شد

  7. بازداشت پوری حسینی و شکست اختصاصی‌سازی اقتصاد

  8. ناکارآمدی طرح‌های حمایتی دولت در مسکن / به همه چیز فکر شده غیر از مشکل اصلی!

  9. وعده دوباره پلیس برای توقف شماره گذاری خودروی پراید/ آیا این بار هم پیروزی از آن خودروسازان خواهد بود؟

  10. استفاده از کارتخوان توسط پزشکان یک قانون است و باید اجرایی شود

  11. یکه زارع چرا برکنار شد؟

  12. استعفای پوری‌حسینی پذیرفته شد

  13. آیا حذف پراید در شرایط فعلی شدنی است؟

  14. پول‌های بزرگ کثیف چگونه در اقتصاد کشور جابجا می‌شوند؟

  15. معاون سابق وزیر نفت: خسارت ۳۴ هزار میلیارد تومانی کشور از حذف کارت سوخت/ مسئولیت با زنگنه است

  16. ملت منتظر گزارش خصوصی‌سازی

  17. پشت پرده خصوصی‌سازی‌ها با محاکمه علنی آشکار می‌شود

  18. حذف صفر از پول ملی علاج تورم نیست/ دولت با ارائه لایحه حذف ۴ صفر وقت مجلس را نگیرد

  19. راهزنی جدید آمریکا برای سرقت نفت ایران

  20. اعلام جزییات تازه از دلایل بازداشت پوری حسینی

  21. پارسایی: خودروسازها ناکارآمدی خود را در زمین تولید ملی می‌اندازند/ توضیح درباره هزینه طراحی صندوق ۲۰۶

  22. چراغ جادوی ۶۸ هزار میلیاردی وزارت نفت/ صندوق‌های نفت حیاط خلوت بازنشسته‌هاست؟

  23. به منظور صیانت از بیت‌المال؛ وزیر نفت بخشنامه تقویت پایش داخلی مالی را ابلاغ کرد

  24. با این قوانین، چند نفر حاضرند مسئولیت بپذیرند؟

  25. دستور رئیس جمهور برای انتشار حقوق مدیران

آخرین عناوین