دخالت دولت به بازار مسکن آرامش می‌دهد؟

گروه اقتصادی الف،   3980520208 ۰ نظر، ۳ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

بازار مسکن در طول یک‌سال گذشته روزهای پرالتهاب و کم‌سابقه‌ای را تجربه کرده است. جهش شدید قیمت مسکن به ویژه در کلانشهرها بر اثر نوسانات ارزی و هجوم نقدینگی به سمت این بازار باعث شده تا نگرانی‌ها نسبت به تامین نیاز مسکن جامعه بیشتر از هر زمان دیگری دامن زده شود.

بازار مسکن همواره یکی از پیچیده‌ترین و تاثیرگذارترین بازارها در اقتصاد ایران بوده و فاکتورهای موثر بر آن در سطوح خرد و کلان بسیارند. بازار مذکور با مشخص پس‌لرزه‌های تورمی، با افت شدید معاملات در یکی دو ماه گذشته روبه‌رو شده و به بازاری با وضعیت خاص تبدیل شده که تا پیش از این نمونه آن را نداشته‌ایم.

درک پیچیدگی سیستم‌های اقتصادی – اجتماعی که روز به روز هم افزایش می‌یابد، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. اگرچه بروز چنین شرایطی در بازار مسکن تنها معلول شوک سرازیر شدن سیلاب نقدینگی نبوده، بلکه سیاست‌های کلان اقتصادی دولت نیز در این زمینه نقش داشته است. در چنین آشفته بازاری، سیاست‌گذار بخش مسکن به دنبال اجرا طرح‌ها و سیاست‌هایی است که به این بازار سامان بخشد. ظواهر امر نیز گویای این است که نسخه درمانی جدیدی هم در کار نیست و قرار است با همان نسخه‌های نخ‌نما شده و شکست خورده گذشته به طور موقت مرهمی بر دردها آن بگذارند.

متاسفانه گستردکی موضوعات اقتصادی – اجتماعی جامعه از یک‌سو و انتظار معجزه از دولتمردان که ریشه در رویکردهای تاریخی و رفتارهای گذشته مسوولان بدون توجه به قید و محدودیت‌های خارج از سیاست‌گذاری دارد از سوی دیگر، دولتمردان را وادار به اتخاذ تصمیمات کارشناسی نشده یا کم‌مطالعه کشانده است.

کمبود مسکن با وجود دخالت دولت‌های نهم و دهم که قرار بود هر خانوار صاحب یک واحد مسکونی شود، روز به روز در حال افزایش بیشتری است.

دولت حسن روحانی انتظارات تندی به دولت قبل در خصوص مقوله مسکن‌مهر و افزایش نقدینگی داشت. به همین جهت از ترس این‌که مبادا خود متهم به این موضوعا شود، سیاست‌هایی در دوره اول خود در پیش گرفت که از این ترس فرار کند. تلاش‌های بسیار برای تک‌رقمی کردن نرخ تورم و بیکاری و رونق اشتغال در کوتاه‌مدت بدون حل ریشه‌ای مشکلات و برطرف کردن موانع تولید و بهبود فضای کسب‌وکار. هر چند تلاش‌های دولت روحانی در آن روزها تا اندازه‌ای جواب داد، ولی با ورود ترامپ به کاخ سفید و برهم زدن بازی برجام همه چیز به ناگهان دود و به هوا رفت.

چند ماهی است که دوباره بحث دخالت دولت در بازار مسکن از بازار ساخت و ساز تا اجاره زیاد شنیده می‌شود. این مداخله در حالی دوباره رسانه‌ای شده که دولت اول حسن روحانی به شدت مخالف مسکن‌مهر و دخالت دولت در بازار مسکن بود. به همین دلیل است که این چرخش ناگهانی دولت سوالات بسیاری را به وجود آورده است.

تجربه‌های سایر کشورها بارها و بارها نشان داده که حضور فیزیک دولت در بخش اجرایی همچون قیمت‌گذاری یا تولید مسکن نتیجه خوشایندی نداشته است. باید پذیرفت که حضور و دخالت دولت در بخش اجرایی و ساخت‌وساز حرکتی بیهوده و شکست خورده است و نه‌تنها منافع انتظاری را به دنبال ندارد، بلکه باعث برهم زدن تعادل در این بازار کلیدی اقتصاد می‌شود. البته تنها مطالعه تجربه کشورهای خارجی تاییدکننده این واقعیت نیست، بلکه در کشورمان در ۴۰ سال گذشته با مرور تجربه‌های متفاوت دخالت در بازار مسکن می‌توانیم پی ببریم که هر وقت دولت به مداخله مستقیم و فیزیکی رو آورده، نتیجه‌ای به‌جز ناکارایی، التهاب بازار و نزول کیفیت عرضه مسکن نداشته است. یکی از این تجارت تلخ «مسکن‌مهر» بود که محمود احمدی‌نژاد وعده ساخت میلیون‌ها واحد مسکونی را به مردم داد. در آخر نیز نه‌تنها دولت نتوانست به وعده خود به طور کامل عمل کند، بلکه رشد شدید پایه پولی و تورم بالا را در دولت دهم به همراه آورد.

اگر تجربه چند دهه گذشته را نگاهی بیاندازیم، به این نتیجه می‌رسیم که هر گاه دولت‌ها صاحب دلارهای نفتی بیشتری شده‌اند، بلافاصله به فکر حل مشکل مسکن با ساخت‌وساز توسط دولت افتاده‌اند. متاسفانه بخش خصوصی و دولت بالقوه برای پوشش نیاز بازارها به ویژه بازار مهم مسکن به عنوان رقیب همدیدگر قلمداد می‌شوند. به طور کلی یک قانون نانوشته وجود دارد با این مضمون که سیاست‌گذار به محض این‌که نتواند سیاست‌های اصلح را از سیاست‌های مغلول جدا کند، استراتژی مداخله را در پیش می‌گیرد.

در شرایط فعلی با توجه به ضعف منابع دولت و تحریم‌های موجود، سناریوی مداخله وسیع دولت حسن روحانی در بازار مسکن بسیار ضعیف است. این مداخله حتی اگر عملیاتی هم شود، در مقایسه بسیار کوچک خواهد بود که حاصل آن چیزی به جز اتلاف منابع و وقت دولت نخواهد بود. دولت دوازدهم منابع مالی لازم را در اختیار ندارد و بسیار بعید به نظر می‌رسد که بخواهد وعده ساخت میلیون‌ها مسکن را به مردم بدهد.

به نظر می‌رسد سیاست‌گذاران بخش مسکن به جای اتلاف منابع و زمان، باید به فکر توسعه تقویت بخش خصوصی و انبوه‌سازان برای حضور جدی در بازار مسکن باشند. در پیش گرفتن چنین استراتژی می‌تواند در بلندمدت مشکلات کمبود مسکن را حل و فصل کند.

دوره تجارت قبلی نشان می‌دهد که دولت‌ها حتی در شرایط اقتصادی باثبات‌تر و ثروتمندتر نیز تجربه موفقی در مقوله مداخله در بازار مسکن نداشته‌اند و به طور قطع هر گونه دخالت دوباره دولت در این بازار نیز در آینده خسارات سنگینی را به بار خواهد آورد. تجربه ثابت کرده که تعیین سقف قیمتی در همه بازارها به ویژه در بازار مسکن جواب‌گو نیست و نتیجه آن نیز عدم شفافیت و ایجاد بازار سیاه خواهد بود.

دولت باید سیاست‌های ضدانحصاری و مقابله‌کننده با رانت منفی را در دستور کار قرار دهد. توجه به تبعات بلندمدت سیاست‌گذاری‌ها در بازار مسکن اهمیت بسیاری دارد. تولید مسکن زمان‌بر است و در نتیجه بخشی از تبعات سیاست‌گذاری‌ها به زودی خود را نشان نمی‌دهد و در آخر این‌که دولت باید از سیاست‌گذاری‌های «همه‌گیر» خودداری کند. تمرکززدایی از سیاست‌گذاری در این بخش ضروری است. سیاست‌گذاری‌های کلان باید صرفا در راستای تسهیل فرآیندهای عملکرد بازار تمرکز پیدا کند.

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. موج عدالت‌خواهی مردم، ایران را متحول می‌کند، اگر ...

  2. حساسیت عجیب پزشکان به دستگاه کارتخوان/علت این حجم از مقاومت چیست؟

  3. روس‌ها پدافند موشکی بومی ایران را به رخ اسرائیل کشیدند

  4. شش نکته درباره یکی از بی‌شرمانه‌ترین مصاحبه‌های بی‌بی‌سی فارسی

  5. برندگان نهایی «عصر جدید» انتخاب شدند/ «حماسه شن‌ها» فاتح قله استعداد‌ها

  6. وزیر بهداشت: صف کشیدن برای خرید ارابه مرگ‌آوار غیراستاندارد قابل پذیریش نیست

  7. علم الهدی: نقدینگی کشور را نباید صرف عیاشی و تفریحگاه‌ها کرد

  8. نتانیاهو: به عملیات خود در عراق ادامه خواهیم داد

  9. داغی که ژاپن بر دل ایران گذاشت

  10. یک گزارشگر تلویزیونی دیگر مهاجرت کرد؟

  11. ۲۰ درصد مردم انگلیس در فقر به سر می‌برند

  12. کمبود 1.5 میلیون واحد مسکن در کشور/ افزایش ساخت‌وساز قیمت‌ها را کاهش می‌دهد

  13. سوخت‌گیری با کارت جایگاه‌ها محدود شد/۳۰ لیتر در هر سوختگیری

  14. بوی اخراج می‌آید/ اظهارنظر عجیب سرپرست الاهلی درباره برانکو

  15. سرنوشت نامعلوم یوروهای گمشده/ سکه ثامن ویژه رسیدگی می شود؟

  16. توطئه جدیدی از ضد انقلاب در مشهد خنثی شد

  17. دستیابی ایران به سلاح توپ‌ لیزری/ مراکز حساس کشور با سامانه‌های لیزری محافظت می‌شوند

  18. کشف و ضبط 3 هزار لاک‌پشت گوش قرمز قبل از خروج از کشور

  19. شرط جذب محمدجواد ظریف در دانشگاه تهران

  20. والیبال زنان آسیا| شکست تلخ ایران مقابل چین تایپه

  21. کاهش قیمت خودروهای خارجی/هجوم مردم برای خرید، عامل گرانی هاست

  22. سی ان ان: شکاف در ائتلاف امارات – عربستان، دردسر تازه دولت ترامپ

  23. «ظریف» در کاخ الیزه با «مکرون» دیدار کرد/تعهدات برجامی اروپا محور گفتگوها

  24. آیت‌الله امامی‌کاشانی: مردم با مشکلات اقتصادی دست از انقلاب نمی‌کشند، اما مسئولان هم باید به‌فکر باشند

  25. وزیر ارتباطات از فعالان فضای مجازی درخواست نظر خواهی کرد

پربحث‌های دیروز

  1. بازداشت دو نماینده مجلس به خاطر اخلال در بازار خودرو

  2. چند پرسش ساده از آقای احمد عراقچی

  3. موضع‌گیری سخنگوی دولت و پرسش‌های بی جواب در پرونده مازیار ابراهیمی

  4. هشدار نافرجام «ناو لینکلن» به ایران / آسیب به ۴ جنگنده اف‌۱۸

  5. ربیعی: کنترل بازار ارز خواست شورای‌عالی امنیت ملی و دستور رییس جمهوری بود

  6. زن برای کشتن شوهرش،پسر جوان را عاشق خود کرد

  7. روزنامه جمهوری اسلامی: نتایج کنکور امسال فاجعه است

  8. فجایع اقتصادی و راهبردی جنگ با ایران از نگاه نشریه وابسته به کنگره آمریکا

  9. قیمت بلیت های کنسرت مهران مدیری

  10. توضیح سخنگوی دستگاه قضا درباره بازداشت ۲ نماینده مجلس

  11. هیات نظارت درباره بازداشت ۲ نماینده و تخلفات آنها تصمیم‌گیری می‌کند

  12. شعبده بازهای معروف جهان چه می کنند؟ عصرجدید، چه چیزی نمایش می دهد؟

  13. دروی دستی برنج توسط نماینده ولی‌فقیه در گیلان  

  14. «ناصر احمدی» گوینده برجسته خبر و دوبلاژ بامداد امروز درگذشت  

  15. سامانه باور ۳۷۳ قوی تر از s۳۰۰ روسیه  

  16. سامانه موشکی بُرد بلند باور ۳۷۳ رونمایی شد

  17. تبرئه از قصاص برای جوانی که دوستش را کشت/ قاتل: نیما مهدورالدم بود

  18. ظریف: اجازه نمی دهم یک قطره از آب خزر را از ما بگیرند

  19. تقلب در سیلوی دولتی؛ فضولات با گندم مخلوط می‌کردند و می‌فروختند

  20. آمریکا: گزینه توقیف نفتکش آدریان دریا را از روی میز برنمی‌داریم

  21. ثروت کاندیداهای ریاست جمهوری آمریکا چه قدر است؟

  22. تست سامانه باور ۳۷۳   

  23. پدافند رژیم صهیونیستی هواپیمای خودی را هدف گرفت

  24. باز هم خلاقیت چینی‌ها برای جذب گردشگر   

  25. بدبوترین شهر آمریکا کجاست؟  

پربحث‌های هفته

  1. بالاخره در مساله حجاب چه کنیم؟

  2. تذکاری بر یک برداشت غلط از باوری درست درباره حکومت دینی

  3. ارتباط ازدواج و حجاب جوانان

  4. هشدار توکلی به مسئولان نظام درباره رشد حاشیه‌نشینی در کشور/ صدای «هل من ناصر» مستأجران و مستمندان را بشنویم

  5. بازداشت دو نماینده مجلس به خاطر اخلال در بازار خودرو

  6. پاسخ آملی لاریجانی به ادعاها و اتهامات اخیر/ از هیچ متخلف و فاسدی حمایت نکرده و نخواهم کرد/هیچگاه نگفته ام نجف می روم

  7. عراقچی: مداخله در بازار ارز با دستور رئیس‌جمهور انجام شد/ دولت وقوع بحران ارزی را باور نمی‌کرد/ تایید صلاحیت سالار آقاخانی توسط وزارت اطلاعات

  8. یکه زارع مدیرعامل ایران‌خودرو بازداشت شد

  9. توپی که پزشکان به زمین مشاغل دیگر می‌اندازند

  10. چند پرسش ساده از آقای احمد عراقچی

  11. هزینه ۳ هزار میلیارد تومانی برای طراحی صندوق پژو ۲۰۶ / طراحی ۱۲۰ میلیارد تومانی سمند!

  12. موضع‌گیری سخنگوی دولت و پرسش‌های بی جواب در پرونده مازیار ابراهیمی

  13. صدور گواهینامه رانندگی موتور برای زنان از نگاه یک حقوقدان

  14. ایران خودرو بر سر دوراهی فروپاشی یا تولید ناب

  15. واکنش‌ها به نامه‌ای که باید سربسته می‌ماند

  16. موج عدالت‌خواهی مردم، ایران را متحول می‌کند، اگر ...

  17. تصویر دیده نشده از دیوار کشی رئیسی  

  18. اینستاگرام چطور باعث "احمق‌پروری" در جامعه شده است؟

  19. واکنش احمد توکلی به اختلافات «آملی‌لاریجانی» و «یزدی»

  20. تکذیب استعفای جواد لاریجانی/ واکنش علی مطهری به ماجرای مازیار ابراهیمی/ تحلیل عباس عبدی از موضع‌گیری اخیر یزدی و آملی لاریجانی

  21. انتقاد تند نخبه جوان از وضع کشور در حضور رهبر انقلاب  

  22. واکنش‌ها به اظهارات منتسب به آیت‌الله یزدی/ سوال محمود صادقی درباره دلیل آزادی فرمانده عملیات ترور/دفاع یک اصلاح طلب از آیت‌الله مصباح یزدی

  23. بازداشت پوری حسینی و شکست اختصاصی‌سازی اقتصاد

  24. اژه‌ای: ‌فردی توانسته با بهانه‌ای ‌۳۸هزار سکه خریداری کند/ عمده ذخایر طلای کشور به‌دست خودمان بر باد رفته

  25. برنج ایرانی به‌نسبت پارسال 100 درصد گران شد

پربحث‌های دیروز

  1. بازداشت دو نماینده مجلس به خاطر اخلال در بازار خودرو

  2. چند پرسش ساده از آقای احمد عراقچی

  3. ربیعی: کنترل بازار ارز خواست شورای‌عالی امنیت ملی و دستور رییس جمهوری بود

  4. چرا پزشکان با نصب «کارتخوان» مخالفند؟

  5. بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان نفت کدام کشورها هستند؟+ رتبه ایران

  6. کاهش معاملات مسکن، قیمت‌ها را شکست

  7. ارزش ریال بعد از سقوط پهپاد آمریکایی افزایش یافت/ ایران با اصلاحات ارزی به جنگ ترامپ رفت

  8. بازداشت مدیرعامل قند نقش‌جهان به اتهام اخلال در نظام اقتصادی

  9. تقویم زمانی حذف چهار صفر از پول ملی

  10. معرفی 10 شرکت خودروسازی برتر در جهان +عکس

  11. چه کسانی از مالیات مسکن معاف هستند؟

  12. پارسایی: بازداشت دو نماینده در ارتباط با خودرو دو ماه پیش مطرح بود

  13. چرا هزینه کارت سوخت را نقدی می‌ گیرند؟

  14. ضربه‌گیر آینده نوسان دلار چیست؟

  15. ضرورت افشای مفاسد کلان و برخورد با متخلفان

  16. مسمومیت شبانه ۱۹ کارگر در یک کارخانه

  17. راه اندازی یک واحد تولیدی چقدر سرمایه می خواهد؟

  18. اجاره‌نشینی در غرب تهران سخت‌تر است یا شرق؟

  19. احتمال بالای وقوع رکود اقتصادی در آمریکا

  20. قیمت خودرو پس‌از تحولات اخیر ایران‌خودرو

  21. جدیدترین قیمت خرید وام مسکن

  22. مرسدس بنز هیبریدی در راه است

  23. نرخ فروش دلار ۵۰ تومان کاهش یافت

  24. کیهان: مدیر ستاد انتخاباتی روحانی چگونه خصوصی‌سازی را منحرف کرد؟

  25. افزایش شاخص قیمت «اجاره بها» در استان تهران

پربحث‌های هفته

  1. هشدار توکلی به مسئولان نظام درباره رشد حاشیه‌نشینی در کشور/ صدای «هل من ناصر» مستأجران و مستمندان را بشنویم

  2. بازداشت دو نماینده مجلس به خاطر اخلال در بازار خودرو

  3. عراقچی: مداخله در بازار ارز با دستور رئیس‌جمهور انجام شد/ دولت وقوع بحران ارزی را باور نمی‌کرد/ تایید صلاحیت سالار آقاخانی توسط وزارت اطلاعات

  4. یکه زارع مدیرعامل ایران‌خودرو بازداشت شد

  5. چند پرسش ساده از آقای احمد عراقچی

  6. هزینه ۳ هزار میلیارد تومانی برای طراحی صندوق پژو ۲۰۶ / طراحی ۱۲۰ میلیارد تومانی سمند!

  7. ایران خودرو بر سر دوراهی فروپاشی یا تولید ناب

  8. بازداشت پوری حسینی و شکست اختصاصی‌سازی اقتصاد

  9. برنج ایرانی به‌نسبت پارسال 100 درصد گران شد

  10. حساسیت عجیب پزشکان به دستگاه کارتخوان/علت این حجم از مقاومت چیست؟

  11. استفاده از کارتخوان توسط پزشکان یک قانون است و باید اجرایی شود

  12. یکه زارع چرا برکنار شد؟

  13. آیا حذف پراید در شرایط فعلی شدنی است؟

  14. ربیعی: کنترل بازار ارز خواست شورای‌عالی امنیت ملی و دستور رییس جمهوری بود

  15. با این قوانین، چند نفر حاضرند مسئولیت بپذیرند؟

  16. پول‌های بزرگ کثیف چگونه در اقتصاد کشور جابجا می‌شوند؟

  17. حذف صفر از پول ملی علاج تورم نیست/ دولت با ارائه لایحه حذف ۴ صفر وقت مجلس را نگیرد

  18. راهزنی جدید آمریکا برای سرقت نفت ایران

  19. اعلام جزییات تازه از دلایل بازداشت پوری حسینی

  20. پارسایی: خودروسازها ناکارآمدی خود را در زمین تولید ملی می‌اندازند/ توضیح درباره هزینه طراحی صندوق ۲۰۶

  21. چراغ جادوی ۶۸ هزار میلیاردی وزارت نفت/ صندوق‌های نفت حیاط خلوت بازنشسته‌هاست؟

  22. به منظور صیانت از بیت‌المال؛ وزیر نفت بخشنامه تقویت پایش داخلی مالی را ابلاغ کرد

  23. دستور رئیس جمهور برای انتشار حقوق مدیران

  24. دولت‌ها ؛ آینده فروشی و پیش‌خور کردن منابع نسل های بعد

  25. دولت فرصت «وزارت گردشگری» را از دست ندهد

آخرین عناوین