معمای پیچیده بانک‌های ایرانی ؛ بنگاه‌داری بانک‌ها علت است یا معلول؟!

گروه اقتصادی الف،   3980517100 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

کارشناسان می‌گویند بنگاه‌داری بانک‌ها، اقتصاد را ناسالم خواهد کرد که اثرات آن را این روزها در بازارهایی همچون مسکن مشاهده می‌کنیم با این‌حال برخی دیگر معتقدند که بنگاه‌داری بانک‌ها علت نیست بلکه معلول یک اقتصاد بیمار است.

معمای پیچیده بانک‌های ایرانی ؛ بنگاه‌داری بانک‌ها علت است یا معلول؟!

به گزارش الف، چند سالی است که در اقتصاد ایران با پديده بنگاه‌داری بانک‌ها مواجه هستیم. بانک‌ها به جای اينکه تسهیلات را در اختیار تولیدکنندگان قرار دهند، با تشکیل شرکت‌ها و هلدينگ‌ها به سمت بنگاه‌داری رفتند و بخشی از منابع خود را به این سمت بردند. بانک‌ها به عنوان بنگاه مالی می‌بایست منابع مالی را جذب و رسالت تامین مالی را به عهده بگیرند اما ضعف در نظارت و نبود شفافیت باعث شد بانک‌ها به سمت شرکت‌داری بپردازند.

کارشناسان معتقدند اصلاح نظام و ساختار بانک‌ها، یکی از الزامات بهبود در  اقتصاد ایران است اما امروز بانک‌ها بخش زیادی از منابع خود را به سمت ساخت و ساز مسکن و خرید ملک و ساخت مال‌ها برده‌ند و گفته می‌شود  بیشترین تعداد خانه خالی نیز متعلق به بانک‌ها هستند.

 زهرا سعیدی مبارکه سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس می‌گوید برخی بانک‌ها در التهابات بازار مسکن نقش دارند، این بانک‌ها واحدهای مسکونی را ساخته‌اند که خرید و فروش و یا اجاره داده نمی‌شود.

 کارشناسان معتقدند بنگاه‌داری بانک‌ها موجب افزایش نرخ پول و نقدینگی شده که در نهایت در افزایش تورم خود را نشان می‌دهد. آنها می‌گویند ادامه این روند از سوی بانک‌ها نه تنها آن‌ها را از رسالت اصلی خود دور می‌کند، بلکه آن ها را به سمت اقتصاد ناسالم خواهد برد. البته بانک‌ها می‌توانند نسبتی از سرمایه خود را به بنگاه‌داری اختصاص دهند که این نسبت امروز از استانداردهای جهانی و مجوز قانونی قانونگذار فراتر رفته است و شاهد هستیم برخی بانک‌ها تعداد بسیار زیادی شرکت در زیرمجموعه خود دارند.

بانک‌ها قانون را اجرا نکردند

سید ناصر موسوی لارگانی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در مورد آسیب بنگاه‌داری بانک‌ها به الف گفت: بانک‌ها براساس قانون رفع موانع تولید موظف بودند در مدت ۳سال بنگاه‌ها و شرکت‌های اقماری خود را واگذار کنند و سرمایه حاصل از آن را برای افزایش سرمایه بانک و به عنوان تسهیلات در اختیار صنعت و تولید قرار دهند، علیرغم اینکه بانک‌ها شعار آن را دادند و حتی بانک مرکزی هم بخشنامه صادر کرد اما در عمل این قانون اجرا نشد.

وی با بیان اینکه بانک‌ها برای کسب سود بیشتر بنگاه‌داری می‌کنند و به دنبال برداشتن موانع تولید از سر راه تولیدکنندگان نیستند، افزود: اگر به دنبال رونق تولید و رسیدن به اقتصاد پویا هستیم، بانک‌های کشور باید از بنگاه‌داری دست بردارند  و رسالت خود را انجام دهند. وقتی وام گیرنده توان بازپرداخت ندارد و اقساط خود را نمی‌دهد، بانک اقدام به مصادره  بنگاه‌ اقتصادی تولیدکنندگان می‌کند و آن را به تملک خود در می‌آورد در حالی که آن ها هنوز به پول نرسیدند و همه بنگاه‌هایی که بانک ها به این طریق صاحب شدند، تعطیل و نیمه تعطیل است، زیرا بانک‌ها بنگاه‌دار خوبی هم نبوده و نیستند.

موسوی لارگانی گفت: بانک‌ها باید به تولیدکنندگانی که مشکل دارند، برای بازپرداخت وام‌ها فرصت بدهند تا آنها بتوانند بدهی خود را پرداخت کند. بانک‌ها با بنگاه‌داری اولویت نخست در پرداخت تسهیلات را به شرکت‌های خود می‌دهند و بنگاه‌های دیگر و تولید با کمبود سرمایه در گردش مواجه می‌شود.

این نماینده مردم در مجلس تاکید کرد: قطعا اگر بانک‌ها به بانکداری بپردازند سود بیشتری از بنگاه‌داری به دست می‌آورد و توجیه آنها برای شرکت‌داری قابل قبول نیست.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به اینکه درصد بنگاه‌داری بانک‌ها بسیار بالاتر از استاندارها و مجوزهاست، گفت: بانک‌ها وارد معاملات و خرید زمین و ساخت و ساز مسکن شدند که این موضوع باعث شده نه در بانکداری موفق باشیم و نه تولید رونق و جان بگیرد.

بنگاه‌داری بانک‌ها، معلول یک بیماری؟

سید بهاالدین حسینی هاشمی، کارشناس اقتصادی و مدیر اسبق بانک‌های صادرات، سرمایه و آینده با بیان اینکه بانک‌ها به علل مختلف به بنگاه‌داری روی می‌آورند، می‌گوید: برای بانک‌ها مزیتی وجود دارد که به بنگاه‌داری روی آورده‌اند که ممکن است این مزیت، سودآوری باشد یا اینکه سیاست‌های پولی-بانکی آنها را به سمت بنگاهداری کشانده است.

وی تصریح کرد: وقتی نرخ تسهیلات بانکی دستوری و تکلیفی تعیین می‌شود و قیمت تمام شده پول بالاتر از آن است، یعنی بانک اگر به دیگران وام بدهد، ضرر می‌کنند و سودش منفی خواهد شد، بانک‌ها به سمت معاملاتی که سودآورد است، می‌روند تا بتوانند هم سود سپرده‌ها را بدهند و هم برای سهامداران خود سود ایجاد کنند.

حسینی هاشمی ادامه داد: همچنین در سال‌های متمادی گذشته با توجه به سیاست پولی، بانک‌داری زیان‌ده بود و هست زیرا قیمت تمام شده پول برای بانک‌ها به دلیل وجود موسسات پولی و مالی غیرمجاز بالا می‌رفت در حالی که بانک مرکزی می‌بایست با این موسسات برخورد می‌کرد تا شاهد رقابت ناسالم در بین نظام بانکی نباشیم. بانک‌ها به دلیل موسسات غیرمجاز مجبور شدند برای جلوگیری از خروج سپرده‌ها، سود نامتعارف بپردازند لذا  به سمت  بنگاه‌داری و شرکت‌داری رفتند.

این کارشناس بانکی با تاکید بر اینکه عملیات بانکداری بدون ربا هیچ منعی برای بنگاه‌داری بانک‌ها ندارد، گفت: نه با برخورد دستوری و تکلیفی مشکل بنگاه‌داری بانک‌ها حل خواهد شد و نه سیاست‌های پولی اکنونی، به بانک اجازه می‌دهد به عنوان واسطه وجوه بتواند منافع داشته باشد و بتواند تسهیلات پرداخت کند اما بانک‌ها از بنگاه‌داری سود بیشتری را کسب می‌کنند.

به گفته وی، وقتی نرخ سود بانکی کمتر از تورم باشد، بازارها ملتهب و شاهد هجوم پول‌ها به طرف آن خواهیم بود که این باعث ایجاد تورم و اختلال در اقتصاد می‌شود. در این اقتصاد، بنگاه‌داری بانک‌ها علت نیست، بلکه معلول یک اقتصاد بیماری است.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۰۵۴۲۹۹۱۲:۲۸:۲۰ ۱۳۹۸/۵/۲۷
مشکل از آنجا آغاز شده که بدون نهادینه شدن زیر ساختها، خصوصی سازی در این کشور آغاز شد. هر کس با رانت سرمایه ای گذاشت و بانک و موسسه مالی تاسیس کرد. هدف این بانکها سودجویی و افزایش سرمایه عده ای خاص بود تا با پولهای مردم تیشه به ریشه اقتصاد کشور بزنند. از املاک گرفته تا بازار ارز و سکه تا واردات تا خرید صنایع و کارخانجات به قیمت گلابی. شوربختانه خیلی از بانک های دولتی نیز به دست خصوصی سازی سپرده شد. اوضاع دو دهه اخیر نشان داد که خصوصی سازی باید متوقف شده و بانک ها و بنگاههای خصوصی شده زیر ذره بین دولت قرار گرفته و مقررات سختی بر آنها اعمال گردد.
omid۱۰۵۴۴۱۸۱۳:۳۳:۴۸ ۱۳۹۸/۵/۲۷
مقصر اصلی دولت بیخیال است،وضع امروز که میبینیم بدلیل این است که در این دولت بانکداری ربوی به حد اعلی خود رسید سود بانکی 35-40درصد و نرخ سود وامها با ربح مرکب گاها تا 100درصد هم رسید ، این باعث شد نقدینگی در بانکها بماند و متورم شود(سود بر سود بر سود)،این پولهایی که در بانک ماند و متورم شد باید در چرخه سالم اقتصادی به گردش در می آمد که نیامدو نتیجه ابتدایی رکود و بیکاری همه جانبه و کم شدن نرخ تورم روی کاغذ بود و بعد با از دست در رفتن و ترکیدن این دُمَل چرکی(نقدینگی فریز شده در بانکها) تورم شدید بوجود آمد.دولت تدبیر وامید این کا را کرد که چند صباحی نرخ تورم روی کاغذ را پایین بیاورد و برای خودش تبلیغ کند ولی ظاهرا فکر اینجای قضیه را نکرده بود.
ناشناس۱۰۵۴۹۲۹۱۸:۰۷:۳۲ ۱۳۹۸/۵/۲۷
اخیرا طی گزارش هایی که اسناد آنها در سایت های خبری هم موجود می باشد برای نمونه بانک .. 80 درصد وام های پرداختی را به شرکت های زیر مجموعه خود که بیش از 50 شرکت و هولدینگ می باشد داده است
کارشناس بانکی۱۰۵۵۰۴۱۱۸:۵۹:۲۰ ۱۳۹۸/۵/۲۷
مشکل بانکها ناشی از دخالت سیاست در امور بانکها و دستورات غیر منطقی دولتها و مجلس است .

پربحث‌های هفته

  1. عملکرد مجلس دهم ؛ شما چه فکر می‌کنید؟

  2. اسباب تمسخر دینداری نشویم ...

  3. وقتی مردم مانند رییس مجلس دهم فکر نمی‌کنند...

  4. "دیپلماسی بنزین"، نمادی از بی اعتنایی به تهدیدات آمریکا

  5. آیا فلسطینی‌ها زمین‌هایشان را به یهودیان فروختند؟

  6. اردشیر زاهدی: همیشه به ایران افتخار می‌کنم/ نگذارید سلطه آمریکا و انگلیس برگردد/ حکومت پهلوی به مردم آزادی نمی‌داد‌

  7. پرونده مدیران سایپا ؛ محکومیت دو نماینده به حبس و اثبات دوباره یک ناکارآمدی

  8. با زوج خودرویی محکوم به اعدام بیشتر آشنا شوید

  9. چه زمانی سیلی بحران جمعیت را می خوریم؟!

  10. مجلس خدمت یا مجلس قدرت؟!

  11. جمعیت جوان، کرونا را شکست می‌دهد

  12. محکومیت «محمد عزیزی» و «فریدون احمدی» به حبس/ حکم اعدام برای دو متهم پرونده شرکت سایپا/ استعفای وکلای پرونده طبری/ خبر تازه از پرونده حادثه هواپیمای اوکراینی

  13. فطر و اعیاد مذهبی؛ آیا مسابقه شادمانی عمومی کافی است؟

  14. «دپوی ۳۰۰۰۰ خودرو» توسط خودروسازان «احتکار» نیست؟ + تصاویر

  15. چرا فرزندآوری کم شده/ آیا جامعه هم پیر می‌شود؟

  16. «عادی سازی» در شرایط کرونایی و سه شنبه‌های «جوج» در شمال !

  17. روایت روح الامینی از فاصله معنادار بین رقبای ریاست مجلس/دفاع آقاتهرانی از صادق محصولی/واپسين ماموريت فراكسيون اميد/ ائتلاف لاریجانی با اصلاح طلبان در راه است؟

  18. مروری بر ازدواج‌های سیاسی؛ از احمدی‌نژاد تا روحانی + تصاویر

  19. تلفاتی سنگین‌تر از تلفات جنگ بر دوش ایالات متحده

  20. نامه توکلی به دادستان تهران درباره کشت و صنعت مغان: حمایت برای جلوگیری از چپاول حقوق ملت را انتظار می‌کشیم/ از انجام تشریفات جدید پیش از نتیجه اعلام جرم دیده‌بان در دادگاه خودداری کنید

  21. قیمت‌های جدید شورای رقابت برای خودروهای داخلی اعلام شد + جدول

  22. درد کهنه غیزانیه، «امنیتی» نیست

  23. رهبر انقلاب: وضعیت رژیم صهیونیستی در آینده‌ سخت‌تر خواهد شد/ فلسطین قابل فراموش شدن نیست

  24. قیمت‌های شورای رقابت به خودروسازان ابلاغ شد/پراید ۳۷ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان+جدول

  25. ادعای برایان هوک: ایران بین مذاکره با ترامپ یا فروپاشی اقتصادی یکی را انتخاب کند/ ایران را مهار کرده‌ایم

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. "دیپلماسی بنزین"، نمادی از بی اعتنایی به تهدیدات آمریکا

    2. با زوج خودرویی محکوم به اعدام بیشتر آشنا شوید

    3. «دپوی ۳۰۰۰۰ خودرو» توسط خودروسازان «احتکار» نیست؟ + تصاویر

    4. نامه توکلی به دادستان تهران درباره کشت و صنعت مغان: حمایت برای جلوگیری از چپاول حقوق ملت را انتظار می‌کشیم/ از انجام تشریفات جدید پیش از نتیجه اعلام جرم دیده‌بان در دادگاه خودداری کنید

    5. قیمت‌های جدید شورای رقابت برای خودروهای داخلی اعلام شد + جدول

    6. قیمت‌های شورای رقابت به خودروسازان ابلاغ شد/پراید ۳۷ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان+جدول

    7. دلار بخریم یا نه؟/ همتی: معمولاً به این سوال جواب نمیدهم که شرمنده کسی نشوم

    8. وامی‌ برای آشنا، آشنایی برای وام !

    9. تاکید روحانی بر کنترل قیمت ارز و جلوگیری از افزایش نرخ آن

    10. چرا ۲۰۰ واگن هندوانه صادراتی به ترکیه برگشت خورد؟

    11. مشکل آب غیزانیه خوزستان ظرف سه هفته آینده حل می‌شود

    12. جهش تولید در ۵ گام

    13. تامین کسری بودجه با دو پیشنهاد کارشناسی

    14. برنج ایرانی گران شد

    آخرین عناوین