توکلی: شکم سیر هم بدون آزادی نارضایتی می‌آورد/ باید بی‌اعتمادی جامعه را باور کنیم

گروه سیاسی الف،   3980506046 ۴۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲۷ تکراری یا غیرقابل انتشار

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: اگر مردم به ما اعتماد ندارند مشکل خودمان است. اگر درست کار کرده بودیم، اگر فساد نشده بود به خدا رسانه‌های بیگانه ده برابر این هم علیه حکومت تبلیغ می‌کردند کسی باور نمی‌کرد. چون مصداقی نداشت که باور کنند. اما الان مردم چرا نباید باور کنند که اینها راست می‌گویند؟ سرتان را هر طرف بچرخانید پرونده فساد و آقازاده‌ها و رانت را می‌بینید.

توکلی: شکم سیر هم بدون آزادی نارضایتی می‌آورد/ باید بی‌اعتمادی جامعه را باور کنیم

روزنامه ایران نوشت: احمد توکلی حالا بعد از حضور چندین دوره در مجلس، سرگرم مبارزه با فساد در سازمان مردم نهاد «دیده بان شفافیت و عدالت» است. این اما مانع از آن نیست که نسبت به حوزه‌های دیگر هم اشراف یا انتقادی نداشته باشد و البته برای رفع آنها راهکاری هم پیشنهاد ندهد.

این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و از چهره‌های شاخص اصولگرا اما وقتی بحث اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی می‌شود، نه از نگاه یک اصولگرا بلکه از منظر یک صاحبنظر دغدغه‌مند به اوضاع نگاه می‌کند و ابایی ندارد از اینکه بگوید برخی رفتارهای ما حتی در همان سال‌های ابتدای انقلاب اشتباه بوده است.

مشروح گفت وگو با احمد توکلی را در ادامه می‌خوانید:

این روزها در کنار مشکلات اقتصادی که قاعدتاً برخی نارضایتی‌ها را به دنبال دارد، شاهد عملیات روانی و جنگ رسانه‌ای جبهه مخالفان برای جا انداختن ناکارآمدی نظام هستیم. به نظر شما اهمیت سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی به حاکمیت در ادبیات سیاسی در این شرایط کجاست؟ بود یا نبود این مؤلفه چه تأثیری بر پیشبرد برنامه‌ها و اهداف سیستم دارد؟

اگر بین حاکمیت و مردم اعتماد خدشه‌دار شود، به تعبیر امیرالمؤمنین کار پیش نمی‌رود. به این دلیل که مردم باید حاکم خود را به دانایی، توانایی و خیرخواهی قبول داشته باشند. اگر هر کدام از اینها زیر سؤال برود پایه‌های اعتماد مردم سست می‌شود و به همان نسبت کار پیش نخواهد رفت. هر حاکمی که توسط مردمش و در چارچوب یک مجموعه قوانین مشخص انتخاب شود، مردم به چند دلیل او را مشروع می‌دانند؛ اول مشروعیت ناشی از اعتقادات، یعنی وقتی مردم سوگیری حکومت را منطبق بر مبانی فکری خود ارزیابی کنند به آن اعتماد می‌کنند. مثلاً در کشور ما بخشی از مشروعیت نظام سیاسی ناشی از این است که در عصر غیبت کسانی که اسلام‌شناس، عادل و مدبر باشند به مثابه نواب خاص امام‌زمان (عج) هستند و حق دارند در صورت انتخاب توسط مردم بر آنها حکومت کنند.

بخشی از مشروعیت نظام سیاسی هم ناشی از قانون است. یعنی وقتی چند نفر در انتخاباتی نامزد می‌شوند و من که به فرد دیگری غیر از فرد پیروز رأی داده‌ام، فرد پیروز را مشروع می‌دانم. برای اینکه طبق قانون انتخاب شده و بنابراین بر خودم واجب می‌دانم در حدود اختیارات او از وی اطاعت کنم. بخش سوم اعتماد مردم هم ناشی از کارآمدی سیستم است. به هر حال حکومت تشکیل می‌شود برای اینکه کالای عمومی تولید کند و این کالا نظم، امنیت، آرامش، نبودن هرج و مرج، رفاه، کسب حلال، تقویت اخلاق عمومی و امثال اینها هستند و حکومت موظف به تولید آنهاست. علاوه بر این کالاهای عمومی حکومت موظف است برخی از کالاهای ممتاز را تضمین کند که مهم‌ترین آنها بهداشت، درمان و آموزش هستند که بدون حمایت حکومت زیر نقطه بهینه و کارا تولید خواهند شد. بنابراین ما وقتی حکومت را مشروع، توانا و خیرخواه بدانیم از آن تبعیت می‌کنیم.

حالا در این تبعیت و اعتماد چه اتفاقی رخ می‌دهد؟ حکومت اگر سیاستگذار خوبی باشد نیازمند سیاست‌پذیران خوبی هم هست، یعنی جامعه‌ای که حرف حکومت را بپذیرند وگرنه بهترین سیاست‌گذاری‌ها بدون سیاست‌پذیری مناسب در کف جامعه و همراهی عمومی مردم با آنها قطعاً شکست می‌خورند. مثلاً اوایل همین دولت آقای روحانی از مردم خواستند که در صورت تمکن مالی از دریافت یارانه انصراف دهند. این درخواست در اوایل انتخاب شدن و اوج محبوبیت ایشان بود اما 72 میلیون جمعیت داشتیم، 74 میلیون ثبت نام کردند!!

در همان مقطع حتی مراجع تقلید هم پای این کار آمدند و به شکل گسترده از مردم درخواست کردند، اما جامعه نپذیرفت.

خب این نخستین درخواست دولت بود که بقیه هم تکرار کردند اما مردم استقبال نکردند.

یعنی فکر می‌کنید اگر کسی دیگر رئیس جمهوری بود، مردم استقبال می‌کردند؟

نه. مسأله چیز دیگری است. هر کسی این درخواست را می‌کرد، مردم رد می‌کردند. وقتی اوایل انقلاب ما در مجلس اول بودیم واقعاً همه نمایندگان نخبگان برجسته و چهره‌های ملی و شناخته شده جامعه بودند؛ از‌ هاشمی رفسنجانی و آیت‌الله خامنه‌ای و مهندس بازرگان گرفته تا بنده که جوان‌ترین آنها بودم. در آن مقطع شناختی که مردم از این مجموعه بزرگ و متنوع با گرایش‌های فکری مختلف داشتند این بود که چه روحانی و چه کت و شلواری این جماعت، راستگو هستند و در میان مردم زندگی می‌کنند و حاضر هستند برای مردم و منفعت عمومی هزینه بدهند. اما بتدریج رفاه‌طلبی و آسایش‌طلبی و بدتر از آن موقعیت‌طلبی و جداشدگی از بطن جامعه در نیروهای سیاسی شروع به رشد کرد و در ساختار هم برای پالایش آن کاری که نشد هیچ، بلکه امکان رشد این گونه افراد بیشتر هم مهیا شد.

در همان مجالس اول یک روحانی که رئیس کمیسیون پست و تلگراف و تلفن بود به دعوت یک شرکت ژاپنی به همراه خودش، همسر، چهار فرزند و دو محافظش رفتند یک هفته در سئول و یک هفته در توکیو میهمان این شرکت شدند. در حالی که همین شرکت داشت با وزارت پست و تلگراف و تلفن آن زمان مذاکره می‌کرد که با ما قرارداد ببندند. معنای این سفر معلوم است و من این را در روزنامه رسالت افشا کردم و او بشدت عصبانی شد و اعتراض کرد. من زیر بار نرفتم و رفت اعتراضش را به آقای قرائتی منتقل کرد. بعد با آقای قرائتی 20 دقیقه سر همین مسأله جر و بحث کردیم و من گفتم خودم را در این زمینه مجتهد می‌دانم و کارم درست بوده. بعد از مدتی آقای قرائتی من را دید و به من گفت رفتم پیش مرجع تقلید خودم آیت‌الله فاضل لنکرانی و پرسیدم چنین کاری را جایز می‌دانید؟ ایشان هم فرمود جایز که هیچ، واجب است.

این مسأله‌ای است که به مرور فراموش شد و مدام انحراف از مسیر اصلی در مسئولین ما بیشتر و بیشتر شد و دنبال چیزهای دیگری رفتند. نیاز نیست کسی به مردم القا کند، آنها وضعیت را می‌بینند و  می‌فهمند که ما صادق نیستیم و انقلاب و اسلام را پله قرار داده‌ایم. کثیری از مردم الان به این نتیجه رسیده‌اند که مسئولین برای خودشان جیغ و داد می‌کنند و ماها را سپر بلا قرار داده‌اند که به هدف‌های خودشان برسند. این شکاف در اعتماد عمومی یک شبه و دو شبه و یک ساله و دو ساله پدید نیامده. این حاصل استمرار یک سوء عملکرد و سوء رفتار مستمر و 40 ساله در سطح مسئولان عالی و بالادست کشور است که از مسائل بسیار جزئی و کوچک شروع شد، اما چون به همان‌ها توجه نشد و امر به معروف و نهی از منکر تعطیل بود، بزرگ و بزرگ‌تر شد. 20 سال پیش عدد 500 میلیون و یک میلیارد عدد بزرگی برای فساد بود. 15 سال پیش عدد 10 میلیارد و 15 میلیارد بزرگ بود. بعد عددها شد 100 میلیارد و 200 میلیارد و 300 میلیارد و الان رسیده به چند هزار میلیارد. این وضعیت خطرناکی است. این بی اعتمادی  در جامعه را باید  باور کنیم.

اینجا برای من سؤالی پیش می‌آید و آن هم اینکه آیا این بحث اعتماد عمومی و افول سرمایه اجتماعی، آن طور که شما توضیح می‌دهید تنها در حوزه مسائل اقتصادی و مبارزه با فساد قابل توضیح و تفسیر است یا مسائل دیگری را هم دربر می‌گیرد؟ شما در تشریح وظایف حکومت هم بیشتر حول همین مفاهیم تمرکز کردید. آیا می‌شود مسأله اعتماد عمومی را بدون در نظر گرفتن فاکتورهایی نظیر تحدید آزادی‌های فردی و یا حقوق اجتماعی و شهروندی افراد توضیح داد؟ مثلاً فشاری که به مردم بابت مسائل فرهنگی و یا سبک زندگی می‌آید در این مسأله مؤثر نیستند؟

بله حرف درستی است. من این را قبول دارم همانقدر که شکم مردم باید سیر باشد، احساس آزادی و بهره‌مندی از حقوق شهروندی آنها هم باید تأمین شود. شکم سیر بدون آزادی باز هم منجر به نارضایتی می‌شود. کما اینکه خیلی‌ها معتقدند و اعتقاد درستی هم هست که به خطر انداختن آزادی‌های مشروع در نهایت معیشت را هم در جامعه به خطر می‌اندازند. چیزی که مردم بر اساس فطرت خود در حوزه آزادی‌های فردی نیاز دارند اگر حکومتی تأمین نکند، ولو اینکه بهترین شرایط اقتصادی را هم برای آنها مهیا کند باز از دید مردم حکومتی دروغگو شناخته می‌شود.

چون ساده‌ترین استدلال مردم در برابر تحدید آزادی‌هایشان این است که اگر مسئولی در قدرت راست بگوید، نباید ترسی از آزادی شهروندان داشته باشد. این هم متأسفانه ادامه برخی روش‌ها و رفتارهای غلطی است که چند سال پس از پیروزی انقلاب شکل گرفت و متأسفانه در ادامه مسیر اصلاح نشد. البته باید با اطمینان گفت که سبب‌ساز محدودیت برخی از جنبه‌های آزادی سازمان مجاهدین خلق، همان منافقین و صدام و حامیانش از شرق و غرب بودند که وضعیت امنیتی و جنگی را بر کشور تحمیل کردند وگرنه ما اوایل انقلاب آزادی بسیار وسیعی را شاهد بودیم. رفتار برخی از نیروهای انقلاب پیامش برای مردم این بود که ما تافته جدا بافته هستیم و می‌توانیم روی شما ارزشگذاری کنیم و نعوذ بالله ما فرزندان خدا هستیم و این حق را داریم که بگوییم کدامیک از شماها خوب و مسلمان هستید و کدامیک نیستید. این دست کارها متأسفانه هر چند کارهای انقلابی به نظر می‌رسید اما سنگ بنای نگاهی بود که در آن یک مسئول مردم را از بالا می‌دید و خود را بالاتر از آنها می‌دانست و روی آنها ارزشگذاری می‌کرد.

این‌ها به اضافه الزامات حفاظت در برابر منافقین تروریست در دورساختن مسئولان از مردم تأثیر زیادی داشت. حالا شما بروید در یک شعبه عادی دادگاه ببینید قاضی که هیچ، کارمند چطور با شما از بالا برخورد می‌کند؟ این رفتار اسلامی نیست و حاصل همان انحراف اول است. نیروهای حزب اللهی خیلی برای این کشور کار کردند اما نباید گلایه‌مند باشند که چرا آنها را با رفتارهای خشن و حذفی می‌شناسند. دلیلش این است که این تجربه پشت آنها وجود دارد. ما می‌خواهیم نمونه حکومت کسی را ایجاد کنیم که به فرماندار خود می‌فرمود: «مردم دو دسته‌اند؛ دسته‌ای برادر دینی تو (و مسلمانند) و دسته‌ای دیگر همانند تو درآفرینش (و دارای حقوق انسانی) هستند.» ولی آنچه انجام داده‌ایم چقدر با این منطبق است؟ ما این را رعایت نکردیم. ما سخت‌گیری کردیم و می‌کنیم. البته استثنائاتی هم بود و موارد زیادی می‌دیدیم و الان هم هستند که این طور رفتار نمی‌کنند اما متأسفانه بخشی که به چشم می‌آید بخشی است که دارد غلط کار می‌کند. چون اساساً مردم از ما توقع درست کار کردن و خدایی کار کردن دارند.

این مسائل بارها گفته شده اما خیلی‌ها می‌گویند این طبیعت فضای انقلابی آن زمان بود. اول اینکه آیا شما این استدلال را قبول دارید و دوم اینکه چرا این رفتارها در طول سال‌های بعد ادامه یافت یا به شکل‌های دیگر بازتولید شد؟

بله، فضای انقلابی بود اما این توجیه خوبی نیست. من خودم آن دوره جوان بودم و هیجان آن را درک کرده‌ام و دیده‌ام اما همان زمان هم این رفتارها را قبول نداشتم. اینکه فضای هیجانی جامعه تحت تأثیر انقلاب باعث شود شما کار اشتباه انجام دهید این خودش نوعی انحراف است. ما هم در دادگاه‌های اوایل انقلاب در بهشهر بودیم اما مثلاً فلان فرد وابسته به رژیم که اموال غصبی در اختیارش مصادره می‌شد، اگر ملک پدری داشت، از آن صیانت می‌کردیم و آن را از اموالی که از راه غیرشرعی و از اموال عمومی کسب کرده بود، جدا می‌دیدیم.

حالا این سؤال پیش می‌آید که تغییر وضعیت موجود موکول به گره‌گشایی در کدام حوزه است؟ به عبارتی اگر زمام امور به‌طور کامل دست شما بود برای اصلاح این مسائل از کجا آغاز می‌کردید؟

ماهی از سر گنده گردد، نی ز دم. این مشکلات را باید از همان جایی که خراب شده درست کرد. یعنی بی‌اعتمادی از آنجا شروع شد که مردم احساس خیرخواهی دولت و حاکمیت را نسبت به خودشان در حال تضعیف دیدند. رقابت‌های سیاسی ما تبدیل به جنگ شد. هی می‌گفتیم رفاقت بعد از رقابت اما کجا؟ مردم مگر نمونه‌ای از این رفاقت بعد از رقابت را دیدند؟ هی همه گفتند مبارزه با فساد، اما از تمام دولت‌ها و سازمان‌ها و جناح‌های سیاسی انواع و اقسام پرونده‌های فساد و اختلاس بیرون آمد. من می‌خواهم بگویم اگر مردم به ما اعتماد ندارند مشکل خودمان است. اگر درست کار کرده بودیم، اگر فساد نشده بود به خدا رسانه‌های بیگانه ده برابر این هم علیه حکومت تبلیغ می‌کردند کسی باور نمی‌کرد. چون مصداقی نداشت که باور کنند. اما الان مردم چرا نباید باور کنند که اینها راست می‌گویند؟ سرتان را هر طرف بچرخانید پرونده فساد و آقازاده‌ها و رانت را می‌بینید. این رسانه‌های خارجی هم این را ده برابر می‌کنند و مردم هم باور می‌کنند. بنابراین باید اول کسانی که فرمان اداره امور را در دست دارند از خودشان شروع کنند.

آقای توکلی؛ حرف شما بیشتر یک نصیحت است که مخاطب شما در سیاست می‌تواند آن را نپذیرد. من می‌خواهم بدانم راهکار عملی برای حل این مسائل چیست؟ مسلماً در کشورهایی که اقتصاد آنها درگیر فساد نیست و توانسته‌اند سالم‌سازی کنند، این کار را با نصیحت نکرده‌اند، با برخی اقدامات یا تصمیمات کرده‌اند.

این حرف که در آن کشورها اصلاً نصیحت نیست نادرست است.  کلینتون که به اتهام روابط ناسالم با منشی کاخ سفید محاکمه می‌شد، وقتی به قاضی دروغ گفت بیچاره‌اش کردند و تا در تلویزیون رسماً عذرخواهی نکرد رهایش نکردند. البته همه قواعد اخلاقی ما و آنها یکسان نیست. شما رسانه‌ها اگر به وظیفه فرهنگ‌سازی خود عمل کنید، به سیاست اخلاقی کمک می‌شود. یکی از کارها را خود شما رسانه‌ها باید بکنید. افرادی را که مسأله‌دار هستند، قابل اعتماد نیستند و احتمال انحراف آنها وجود دارد نباید برجسته کنید و به آنها بها بدهید. اضافه بر آن، این افراد باید توسط رسانه‌ها افشا هم بشوند. بخشی از فضای سیاسی را همین رسانه‌ها مانند شما می‌سازند. رسانه‌‌ها باید پلیدی‌ها را به مردم نشان دهند و نگذارند تکرار شود.

به نکته خوبی اشاره کردید؛ این کار در شرایطی که دایره امنیت کار رسانه‌ای بسیار سست است و هر لحظه به کوچک‌ترین بهانه‌ای احتمال برخورد وجود دارد چگونه باید انجام شود؟ زیر فشاری که در حوزه آزادی وجود دارد این کار چطور باید انجام شود؟

به هر حال باید در این زمینه از هم حمایت کنیم. من خودم رفتم دادگاه یاشار سلطانی، قاضی آمد من را احترام کرد و بعد گفت چرا آمدید؟ گفتم آمدم در جلسه شرکت کنم. گفت اینجا علنی نیست و من اعتراض کردم که دادگاه مطبوعات نباید محرمانه باشد. خلاصه در نهایت من در جلسه نتوانستم شرکت کنم اما اگر آن روز 50 نفر می‌آمدند قضیه فرق می‌کرد.

شما منظورتان از این مثال رفتن به سمت اجماع اجتماعی است؟

منظورم بالا بردن آگاهی است. ما الان هدف خودمان در دیده بان شفافیت را کاهش یأس و ترس گذاشتیم که مردم بیایند وارد صحنه شوند. ما از بی اخلاقی ضربه می‌خوریم. نهی از منکر و امر به معروف اول از همه برای حکومتی‌هاست اما الان آورده‌اند ضعیف‌ترین افراد را کرده‌اند هدف اصلی این کار و آن هم در مسائلی که نسبت به مسائل حکومت اهمیت کمتری دارد قابل دفاع نیست. امیرالمؤمنین می‌فرماید اگر امر به معروف و نهی از منکر حاکمان فراموش شود افراد ناسالم در جامعه حاکم خواهند شد. الان در برخی بانک‌ها مگر افراد ناسالم حاکم نیستند؟ در خیلی از گلوگاه‌های اقتصادی افراد ناسالم حاکم نیستند؟ این افرادی که پول مردم را بالا می‌کشند، رانت می‌گیرند و پدر مردم را در آورده‌اند مگر غیراز اینکه افراد ناسالم باشند چیز دیگری هستند؟ فرمانداری که امتیاز ویژه به کسی می‌دهد، وزیری که کارها را به اطرافیانش می‌سپارد، روحانی و نماینده‌ای که از نفوذ خود سوء استفاده می‌کند به نظر من شرور هستند. اینها دارند قانون را به عنوان میثاق ملت نقض می‌کنند. وقتی چنین می‌شود مردم می‌گویند اینها هم می‌دانند ماجرا چیست، هم می‌توانند کاری کنند اما نمی‌خواهند.

شما در واقع الان نوعی وضعیت نامناسب را تصویر کردید. معتقدید این وضعیت مدیریتی هم اکنون وجه ساختاری پیدا کرده یا اینکه همچنان می‌توان آن را در چارچوب‌های فردی و پراکنده دید؟

این مسائل اصلاً شخصی و فردی نیست و وجوه ساختاری پیدا کرده متأسفانه باید این را بپذیریم که فساد حداقل در جاهایی از این کشور ساختاری شده. در بانک‌ها، در مبادی اقتصادی، در شرکت‌های شبه دولتی و امثال اینها ما با فساد ساختاری و شبکه‌ای مواجه هستیم که همدیگر را حمایت می‌کنند، پشت هم می‌ایستند و کار همدیگر را در فساد تکمیل می‌کنند. اینکه عموم مردم به این نتیجه رسیده‌اند که در این سیستم امکان انجام بسیاری از کارها وجود دارد به شرطی که جزو حلقه‌های خاص باشید یا اینکه ارتباطات خاصی داشته باشید یعنی ما درگیر فساد ساختاری شده‌ایم. انکار این هم دردی را درمان نمی‌کند جز اینکه کار را وخیم‌تر کند. اما مسأله من چیز دیگری هم هست و آن اینکه هنوز امید وجود دارد و هنوز می‌توان مردم را امیدوار به تغییر این وضعیت کرد. من و شما مسئولیت داریم. روشنفکران و اندیشمندان جامعه مسئول هستند. تا امید میان مردم هست و کمتر نشده باید اشراری را که در سیستم اداره کشور رشد کرده‌اند، بیرون بکشیم و دور بریزیم.

من بر می‌گردم به یکی از سؤالات قبلی خودم؛ یک روزنامه‌نگار اگر بخواهد این کار را بکند با انواع انگ‌ها مواجه می‌شود. نهادهای مدنی هم که در جامعه ما وجود ندارند. جامعه دانشگاهی ما هم که با کمتر از این کارها مورد برخورد قرار می‌گیرد. در چنین وضعیتی باید چه کرد؟

کاملاً راست می‌گویید. حضرت لقمان به پسرش می‌فرماید که امر به معروف و نهی از منکر کن و پای آن هم بایست. آزادی و سالم‌سازی سیستم و عدالت بدون هزینه به دست نمی‌آید. برای من به عنوان یک انقلابی بسیار حزن انگیز است که امروز می‌گویم در جمهوری اسلامی باید بعد از 40 سال برای به دست آوردن اینها که از اصول انقلاب ما بودند هزینه بدهیم. اما این به هر حال یک واقعیت است. ما جامعه مدنی قوی نداریم، نهاد مدنی نداریم اما من واقعاً معتقدم اگر در دادگاه فلان روزنامه‌نگار مثل یاشار سلطانی 50 نفر، 100 نفر روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه و آدم دغدغه‌مند می‌آمدند، نتیجه فرق می‌کرد.

در شرایط امروز همه پذیرفته‌اند که ما در شرایط جنگ اقتصادی هستیم و به نظر این شرایط بعد از جنگ تاکنون بی سابقه بوده. اقتضائات اداره کشور در این شرایط چیست و آیا به آن عمل می‌شود؟

من اول یک چیزی بگویم؛ شرایط امروز ما از زمان جنگ بدتر است. زمان جنگ مردم پشت جبهه‌ای‌ها بودند اما امروز مردم به دلیل همین شکاف اعتماد پشت سربازان جنگ اقتصادی نیستند یا به اندازه کافی حمایت نمی‌کنند. این یک فرق است، بخشی از این فقدان پشتیبانی برمی گردد به منش و بینش افسران، بلکه امیران جبهه جنگ اقتصادی که بدون توجه، یا با توجه، گرایش به بیرون دارند و یا دانش کافی ندارند فرق دیگرش در تشخیص شرایط و شناسایی جنگجوهاست. جنگ نظامی و سربازان آن برای همه ملموس بودند. چشم‌ها با اعزام نیروها و گوش‌ها با غرش موشک و هواپیما آشنا بود. ولی الان پیچیده است و جامعه سخت است برایش که تشخیص دهد چه کسی الان مشغول دفاع از او به عنوان سرباز اقتصادی است و خمپاره‌ها و موشک‌های این جنگ کجا می‌خورند.

رفتارهای ما چه در سطح عمومی جامعه و چه در سطح حاکمیت و مسئولان آیا مقتضی این شرایط هست یا خیر؟

نه نیست. واقعاً خطر در کف جامعه ما آن طور که باید حس نشده، چرا؟ چون در بالادست و در حاکمیت این احساس خطر ایجاد نشده و رفتارها با شرایط تطبیق داده نشده. خیلی از مسئولان ما هنوز طوری حرف می‌زنند و رفتار می‌کنند که انگار هیچ مشکلی در کشور نیست. متأسفم بگویم که میهن‌دوستی‌ای که در زمان جنگ در کشور می‌دیدیم الان حداقل در بخشی از جامعه نمی‌بینیم. همه گویا به فکر جیب خودشان هستند. در جنگ اقتصادی شرایط داخلی کشور بشدت مؤثر است. سیاست‌گذاری کشور برای جنگ اقتصادی به مراتب پیچیده‌تر از جنگ نظامی است اما ما متأسفانه داریم از همان مدل‌هایی که برای شرایط عادی هم غلط بودند، در این شرایط بهره می‌گیریم. این مدل تصمیم‌گیری نئوکلاسیک اقتصادی، 30 سال است که دارد مردم را فقیرتر می‌کند. این مشکل داخلی است نه خارجی. ضمن اینکه در سیاست‌ورزی هم مرزهای رقابت را نمی‌دانیم و نسبت به هم بی رحم شده‌ایم.  من زمانی که سال 80 برای ریاست جمهوری وارد شدم، در جلسه‌ای بودم که آنجا گفتم حالا که آقای خاتمی رأی آورد باید از او حمایت کنیم و کمک کنیم که موفق شود. یکی بلند شد گفت آقای توکلی چه حرفی است که می‌زنید؟! مبصر کلاس در فلان مدرسه را چون پدرش در ستاد شما فعال بود، عوض کردند. چطور کمک کنیم؟ همیشه با هم همین کارها را کرده‌ایم و با این روش آدم‌های بی‌صلاحیت را سر کار آورده‌ایم.

با وجود اینها من می‌گویم درست است که ساختارها بی اشکال نیستند، اما از چیزی که به خودمان مربوط است غافل شده‌ایم. خب ساختار را همین ماها می‌سازیم و تا درست نشویم ساختار هم درست نمی‌شود.

در زمینه امید اجتماعی به نظر می‌رسد در سال‌های اخیر بار مطالبات صرفاً روی دوش دولت بوده. منظور نه دولت آقای روحانی بلکه دولت به معنای قوه مجریه است. در این شرایط به نقش بخش‌های دیگر حاکمیت در این زمینه پرداخته نشده است. توجه دادن تمام مطالبات در این زمینه به سوی دولت آیا منطقی است؟

نه قطعاً این غلط است. چون دولت بخشی از حکومت است و نه تمام آن. حالا شاید مهم‌ترین بخش باشد اما کل حاکمیت نیست. مجلسی که قانون می‌گذارد، امام جمعه‌ای که انواع توصیه‌ها را دارد، سازمان‌هایی که قدرت اقتصادی دارند و همه ارگان‌ها هم مسئول هستند. حتی فراتر از بخش‌های حاکمیتی، حوزه‌های اجتماعی مثل روحانیت هم مسئول هستند. مردم و دنیا این حکومت را درست یا غلط حکومت روحانیون می‌دانند و تک تک روحانیون در وضعیت امروز مسئول هستند. من تأکیدم بر این است که همه حکومت مسئول است و نباید بخش‌های آن را جدا کرد و بدتر اینکه نباید بخشی خود را به عنوان مدعی در برابر بخش دیگری بداند. اعلی درجه مسئولیت هم با مقام معظم رهبری است که ایشان در اتمام حجت هیچ کم نگذاشتند، در دادن اختیار هم چیزی کم نگذاشتند. اما حکومت ما جمهوری است و مسئولیت در آن پخش شده. 

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۰۲۳۰۷۸۰۹:۲۶:۴۲ ۱۳۹۸/۵/۶
اقای توکلی فقط بفرمایید آزادی مورد نظر شما چیه ؟ که الان نبودش را حس میکنید
ناشناس۱۰۲۳۴۲۱۱۱:۲۷:۳۱ ۱۳۹۸/۵/۶
احتمالا منظور ایشان آزادی بیان و رسانه ها هست.
جلالی اسفراینی۱۰۲۴۴۳۰۲۱:۵۵:۳۴ ۱۳۹۸/۵/۶
مدیران بانک تجارت طبق سنوات قبل در تاریخ 31 تیرماه مبالغ هنگفتی پاداش بابت تصویب تراز گرفتند مراکز نظارتی رسیدگی کنند این بانک تا پارسال بیش 13 هزار میلیارد تومان زیان داشته که با گران شدن دلار و تورم این زیان ها روی سر مردم سر شکن شده که بانک ها دارن با تجدید ارزیابی از زبان خود را می رهانند
ناشناس۱۰۲۳۴۷۵۱۱:۴۸:۵۷ ۱۳۹۸/۵/۶
ازادی مد نظر شما که در قالب حجاب گیر کرده در تفکر ایشون نیست و ازادی ایشون یک چیز فراگیر تر و مهم تر از این است
ناشناس۱۰۲۴۱۳۰۱۷:۴۶:۰۷ ۱۳۹۸/۵/۶
تو چه میدانی که آزادی چیست؟ به همین جهت همه آزادی را مطابق میل خودت به بی بند و باری معنا میکنی
ناشناس۱۰۲۴۸۱۴۰۹:۰۱:۴۳ ۱۳۹۸/۵/۷
اگر برهنگی نماد آزادی و روشن فکری بود؛اینک احشام و وحوش بایستی در صدر جهان می نشستند!
ناشناس۱۰۲۴۴۷۹۲۳:۰۶:۵۶ ۱۳۹۸/۵/۶
درود بر شرفت آقاي دكتر توكلي اعتماد مردم به اين سيستم و نظام بشدت كاهش يافته براي بازگشت اعتماد عمومي راهي جز مبارزه با فسادهاي اقتصادي نيست ، نظام بايد اين مفسدها را محاكمه و مجازات نمايد ثروت غارت كرده را به خزانه دولت و بيت المال ملت بازگرداند ، تكليفش را با اين كانادا نشينهاي غارت گر مشخص و معلوم كند ، با كساني كه به پرچم و ملكه قسم وفاداري خوانده و ثروت كشور مادر را به ان سرزمين انتقال ميدهند برخورد قاطع و شفاف و علني نمايد ، و كسانيكه پاسپورت انگليس و استراليا و هرجاي ديگري را دارند و مصدر كارها و وام گيرنده بانكها ووووو هستند معرفي نمايند و دستهايشان را تز بيت المال قطع نمايند .
بهنام۱۰۲۳۰۸۰۰۹:۲۷:۰۱ ۱۳۹۸/۵/۶
الحق که جناب دکتر حرف دل مارو زدی. فساد که سرتاسر دولتمردان رو گرفته چرا باید بهش اعتماد کرد. اینها که دم از دین و قرآن میزنن ولی خودشون دزدن و غارت میکنن
ناشناس۱۰۲۳۳۳۲۱۰:۵۸:۱۰ ۱۳۹۸/۵/۶
فقط دولت ؟؟؟ یه نگاه به کسانی که فساد آنها ثابت شده بکن هر کس دستش رسیده بیت المال را لوله کشی کرده به جیب خودش و تیر و طایفه اش
ناشناس۱۰۲۳۵۷۱۱۲:۳۴:۵۲ ۱۳۹۸/۵/۶
چون فقط دولت قابل حساب رسیه و بنیادها و سازمانها تحت هیچ نظارتی نیستند، پس فسادی ندارند!!!!
حسنعلی سبد سبد گل یاس۱۰۲۳۰۹۱۰۹:۳۰:۱۰ ۱۳۹۸/۵/۶
تنها راهکار این است که با یک حرکت انقلابی تمامی ثروت های کشور ملی اعلام و سنگ بنای اقتصاد بر موازین اقتصاد اسلامی و بر اساس ایه ان لیس للانسان الا ما سعی گذاشته شود انوقت ان مالکیت مشروعیت دارد
حمید۱۰۲۳۰۹۴۰۹:۳۱:۱۶ ۱۳۹۸/۵/۶
آفرین بر احمد توکلی.
ناشناس۱۰۲۳۱۱۲۰۹:۳۶:۴۳ ۱۳۹۸/۵/۶
درود بر دکتر توکلی! ولی کو گوش شنوا
ناشناس۱۰۲۳۱۱۵۰۹:۳۷:۲۵ ۱۳۹۸/۵/۶
از باور گذشته ،باید بی اعتمادی جامعه را با مجازات مفسدان دانه درشت اقتصادی نظیر حسین فریدون ها و مهدی جهانگیری ها و رحیمی ها و بقایی ها و ویلا سازان و زمین‌خواران باستی هیلز ترمیم کنیم
ناشناس۱۰۲۳۴۳۰۱۱:۲۹:۳۹ ۱۳۹۸/۵/۶
ماجرای فساد خیلی عمیق تر از این حرفهاست اگر در اجتماع زندگی کنید تقریبا تمام خانواده ها افرادی را می شناسند که بدون داشتن صلاحیت و تحصیلات و زحمت و تلاش یک شبه صرفا با اتصال به جایی از فرش به عرش رسیده اند و خدا را بنده نیستند وقتی جوانان تحصیل کرده و باهوش و زحمت کش فامیل ما پسر جوان فلان ... را می بینند که به محض دیپلم گرفتن هم از سربازی معاف شده هم شغل با درامد بالا بدست آورده و هم در بهترین دانشگاه با استفاده از پارتی بابا پذیرفته شده هم خانه شخصی و ماشین آخرین مدل داره و هم در مراسم عروسی گند تجمل و بریز و بپاش را از جیب بابا دراورده چه فکر باید بکنند ؟؟
سیروس مهدوی۱۰۲۳۱۶۹۰۹:۵۳:۲۰ ۱۳۹۸/۵/۶
امید وقتی ایجاد می شود که پناه ایجاد شود . فریادهای ضد فساد در دیدبان شفافیت اولین امیدها بود . تلنگر این فریادها در تحوالات قوه قضاییه و سخنان رئیس جدید قوه قضایی شنیده می شود . اگر قوه قضاییه اولین قدمها را در حمایت از مردم در قبال فاسدین بردارد و چتر حمایتی برای مردم عادی که امیدشان در پناه آوردن به دستگاه قضایی می باشد ایجاد کند آنوقت حرامخواران و مفسدین و رانت خواران حتی اگر نمایندگان مجلس و خائنین به مملکت و یقه سفیدان هرزه باشند ، عرصه را برای فساد تنگ می بینند . امروز بزرگترین نشان فساد و بی عدالتی و ظلم در جامعه کوکان بی پناه کار هستند که نشان از هبوط و سقوط و افول اخلاق و دین در جامعه می باشند . آخرین نشان امنیت و عدالت و برچیدن فساد و مفسد و حرامخواری و اختلاس و رانت و انحصار در کشور آنست که کودکان کار به آغوش خانواده ها برگردانده شوند . به همان میزان که سخنان آقای رییسی امید را در جامعه منتشر کرد به همان میزان اگر این سخنان قویا اجرایی نشود و در حد وعده و شعار بماند آنوقت این سرخوردگی و شکست ملت سیلی خورده از فساد را برای همیشه منزجر خواهد کرد ........
mostafa.kamali95@yahoo.com۱۰۲۳۱۷۹۰۹:۵۶:۳۴ ۱۳۹۸/۵/۶
حال که نتوانستیم جلوی فساد ها را بگیریم توانایی این را داریم که ثروت های کلان و افسانه ای را که 99.99999999 انها نامشروع هستند را مشاع اعلام و به بیت المال بازگردانیم
جلالی قمی۱۰۲۳۸۵۴۱۴:۵۲:۰۱ ۱۳۹۸/۵/۶
اجرای قانون از کجا اورده ای برای همه اشخاص و شرکت ها چه در بخش دولتی چه در بخش خصوصی و چه افراد عادی اگر این قانون در تمامی این بخش ها اجرا شود اثر گذار است و الا اگر فقط در بخش دولتی انجام شود اثر محسوسی ندارد
ناشناس۱۰۲۳۱۸۷۰۹:۵۸:۲۸ ۱۳۹۸/۵/۶
جناب دکتر توکلی، مخاطب شما قطعا مردم نیستند. آنان اختیار را به مدیران فعلی سیاسی، اقتصادی و اجرایی سپرده اند. هرچه که هست خوب یا بد، نتیجه مدیریت آنهاست. به گمانم تکراری دیگر، اتفاق نخواهد افتاد. آنچه که از کیسه اصلاح طلبان و یا اصولگرایان درآید، برای مردم تفاوتی ندارد.
ناشناس۱۰۲۳۲۰۳۱۰:۰۳:۱۱ ۱۳۹۸/۵/۶
مي بايد به اهداف اوليه انقلاب برگشت آنجايي که امام مي گوييد اگر من خميني نيز انحراف داشتم مردم را بازخواست کنند، آنجا که مردم حافظان انقلابن نه يک نهادخاص ،‌آنجا که حق اعتراض عمومي براي مردم رسميت داشت،‌آنجا که مردم خود نوع رفتار و کردار مسئولان را مشخص مي کردن
علی کریمی۱۰۲۳۲۳۳۱۰:۱۷:۰۷ ۱۳۹۸/۵/۶
جناب آقای دکتر توکلی علت اصلی این همه انحراف از اهداف انقلاب عدم وجود نهادهای مدنی ، رسانه های آزاد مستقل و سکوت نخبگان در مقابل این انحرافات بوده و هست.
ناشناس۱۰۲۴۳۴۷۲۰:۲۹:۳۷ ۱۳۹۸/۵/۶
ایجاد دمکراسی واقعی الان دیگه یک الزامه و انتخاب نیست
ناشناس۱۰۲۳۲۳۷۱۰:۱۸:۳۴ ۱۳۹۸/۵/۶
خوشا پرواز ما حتی به باغ خشک و بی باران
ناشناس۱۰۲۳۲۵۲۱۰:۲۶:۵۹ ۱۳۹۸/۵/۶
لذا شکم گرسنه بهتر است چون فقط یک مسئله دارد شکم سیر مسایل دارد
ناشناس۱۰۲۳۲۸۵۱۰:۴۱:۳۸ ۱۳۹۸/۵/۶
توکلی میخواد کاندید ریاست جمهوری بشه. ببینید کی گفتم!
ناشناس۱۰۲۳۳۴۱۱۱:۰۱:۱۷ ۱۳۹۸/۵/۶
کاندید بشن، میشه ایرادش رو بگید؟ شما هم برو تو سیاست کاندید بشو. اتفاقا اینبار امیدوارم یک رئیس جمهور با اراده و محکم و قوی تر از رئیس جمهور فعلی داشته باشیم تا حساب زورگوها دستشون بیاد...
ناشناس۱۰۲۳۵۷۲۱۲:۳۵:۰۴ ۱۳۹۸/۵/۶
مشکلش اینه که همه واسه بازار گرمی همینو میگن
ناشناس۱۰۲۳۵۷۷۱۲:۳۷:۱۴ ۱۳۹۸/۵/۶
نه خیر، اینطور نیست، ایشون شرایط جسمانی لازم رو ندارند
ناشناس۱۰۲۴۰۱۹۱۶:۳۲:۲۸ ۱۳۹۸/۵/۶
حالا اگر ایشون کاندید نشدن چی؟ ما چطور باید بدونیم جنابعالی چه کسی هستید تا اگر حرفتون اشتباه بود بتونیم پیگیری کنیم؟
ناشناس۱۰۲۳۳۰۶۱۰:۴۹:۳۲ ۱۳۹۸/۵/۶
جناب توکلی، بهترین راه رفع اشکالات حکومت همان شفافیت است. اگر این به نتیجه برسد عالی است. شفافیت در همه زمینه ها! مالی- انتصابات - انتخابات - حتی تصمیمات و دلایل رفع صلاحیت های شورای نگهبان شفاف شود. ممکن است شفافیت در ابتدا نارضایتی ایجاد کند ولی اگر این نارضایتی به سمت اصلاح سیستم هدایت شود، کشور پیشرفت میکند و نارضایتی برطرف میشود.
ناشناس۱۰۲۳۳۳۶۱۰:۵۹:۱۴ ۱۳۹۸/۵/۶
ایشان اگر خواهان آزادی است به قوه قضائیه اعتراض کند که هر منتقدی را به زندان میاندازد
شهریار۱۰۲۳۳۹۷۱۱:۱۷:۳۲ ۱۳۹۸/۵/۶
اگر واقعیت جامعه را رصد کنید میزان نارضایتی بسیار بالاست چون مردم انتظار و خواست هایی دارند که طی این مدت محقق نشده.بهتر است خود را گول نزنیم.
ناشناس۱۰۲۳۵۶۳۱۲:۲۸:۱۷ ۱۳۹۸/۵/۶
متاسفانه بصورت طایفه ای و قبیله ای دارد با فساد مبارزه میشه ان هم در حد معدود در تمام شهرستان ها هیچ رسیدگی نشده با وام های میلیاردی که داده شده به افراد خاص که با زد و بند صورت گرفته و هیچ رسیگی هم نشده با این وضع میخواهید مردم امیدوار باشند فکر نکنم
علی 671۱۰۲۳۶۲۸۱۳:۰۰:۵۲ ۱۳۹۸/۵/۶
گاهی کار های اشتباهی صورت گرفته و کسانی خلاف هایی انجام دادند که خیلی کلفت نبود و رسوا شدند .احتلاس هایی صورت گرفت ولی اندک و کم شمار بود .ولی در این دولت روحانی اینقدر دزدی و اختلاس صورت گرفت که دنیا هم به این اختلاس ها و دزدی ها اعتراض کرده و جمهوری اسلامی را دولت روحانی چنان در دنیا بی آبرو کرده با اختلاس و دزدی و دروغ و کلک که حرفی برای دفاع باقی نگذاشته چرا ؟ فریدون برادر روحانی اختلاس گر ، برادر جهانگیری معاون اول اختلاس گر ، برادر زاده عراقچی معروف اختلاس گر ، و الی آخر ما شا الله از رئیس های بانک ها گرفته تا شرکت ها اختلاس گر چی می خواهی باقی بماند . .حالا پدیده ها و شاندیز ها بماند تا واگذاری ها .خدایی این مملکت است این دولت اسلامی است .باید تمام این آقایون را فقط دستشان را از مچ قطع کنند و در جامعه رها تا عبرتی شود
ناشناس۱۰۲۳۷۴۴۱۳:۴۲:۵۹ ۱۳۹۸/۵/۶
خدا پدر و مادرت را بیامرزد که بالاخره فهمیدید با این عملکرد دولت و وعده های بدون عمل مردم هیچ اعتمادی به حرفهای شما ندارند . البته عاقلان و جاهلانی هستند که هنوز در گمراهی خود را گول می زنند و خوش باور به وعده ها هستند .
ناشناس۱۰۲۳۷۸۰۱۴:۰۵:۴۲ ۱۳۹۸/۵/۶
وضع کنونی قابل دوام نیست
ناشناس۱۰۲۳۷۹۵۱۴:۱۲:۵۰ ۱۳۹۸/۵/۶
آقای توکلی چاره فقط یک چیز است ، پذیرفتن عدم دخالت دولت در زندگی شخصی و خصوصی مردم و پرهیز از اجبار برای رفتن به بهشت است.
ناشناس۱۰۲۴۲۳۰۱۹:۰۸:۱۱ ۱۳۹۸/۵/۶
نزدیک انتخابات که میشه همه آزادیخواه میشن.
ناشناس۱۰۲۴۴۵۷۲۲:۳۶:۴۴ ۱۳۹۸/۵/۶
آقای توکلی همه چی گفتی ولی نگفتی جوابگوی این داستانا کیه.
ناشناس۱۰۲۴۹۲۱۱۰:۰۰:۳۲ ۱۳۹۸/۵/۷
باز نزدیک انتخابات شد و فاز مردم داری و دفاع از حقوق مردم.!!!!!

پربحث‌های اخیر

  1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  2. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

  3. واکنش کاربران به اولین اجرای مزدک میرزایی

  4. نوبخت: پرداخت حمایت معیشتی دهم و یارانه ۲۰ هر ماه/ وعده ایجاد یک میلیون فرصت شغلی در سال آینده

  5. کاهش سهمیه ۳۰ درصدی ایثارگران در کنکور به ۵ درصد

  6. نماینده بسیج دانشجویی خطاب به روحانی: قرار بود رفاه بیاورید؛ نه اینکه مردم گرفتار نان شب شوند/ کلیدتان شکسته است یا آن را برعکس چرخانده‌اید؟

  7. هوای حسابتان را داشته باشید/ رمز یکبار مصرف و کاهش آمار برداشت اینترنتی غیر مجاز از حساب های بانکی

  8. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  9. سخنگوی دولت: درباره آمار کشته‌شدگان حوادث اخیر نمی‌توانیم مثل آمریکا آمار فله‌ای بدهیم

  10. خودتان راجع به این تصاویر قضاوت کنید!

  11. استراماچونی در هواپیما هنگام ترک ایران

  12. وزارت ورزش: پیگیر بازگشت و ادامه فعالیت استراماچونی هستیم

  13. روحانی:‌ چه زمانی گفتم مشکلات را ۱۰۰ روزه حل می‌کنیم؟/ برجام نه مقدس است و نه لعنتی/ مذاکره کار انقلابی است

پربحث‌های دیروز

  1. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  2. روغن ریخته‌ای که رییس جمهور نذر امامزاده کرد!...

  3. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  4. پیشنهاد عباس عبدی برای برگزاری انتخابات زودرس ریاست‌جمهوری/ انتقاد قوچانی از عارف و شورای عالی اصلاح‌طلبان/چرا احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس ثبت‌نام نکرد؟

  5. پایان ثبت نام نامزدهای انتخابات مجلس/ رقابت اصولگرایان و اصلاح طلبان چگونه خواهد بود؟

  6. جایگزین موگرینی کارش را با دخالت در امور ایران آغاز کرد

  7. طرح «استیضاح» و «محاکمه» همزمان زنگنه در مجلس و دادگاه

  8. گزارش نیویورک تایمز از نقاشی های یک زندانی شکنجه‌ شده در گوانتانامو

  9. آیا محسن لرستانی اعدام شد؟

  10. هدیه خداحافظی آمریکا به دانشمند ایرانی

  11. انبارلویی: فکری برای ارزش پول ملی بکنید

  12. وزیر ارتباطات در دوره دانشجویی/عکس

  13. بهترین زمان خرید مسکن چه موقع است؟/ پیش‌بینی قیمت مسکن در ادامه سال ۹۸

  14. دو اقدام لازم قضایی که نیازمند دستور رئیسی است      

  15. تبانی برخی بانک‌های خصوصی برای ارائه تسهیلات ۷ هزار میلیاردی به شرکت‌های صوری

  16. اسرائیل: علیه ایران به گزینه نظامی متوسل می شویم

  17. بودجه سال ۹۹ صداوسیما ۱۰۰ میلیارد تومان کاهش یافت

  18. بزرگداشت سالروز درگذشت مولانا در ترکیه

  19. محدودیت جدید صرافی‌ها برای فروش دلار

  20. کمترین و بیشترین بودجه ۹۹ به کدام استان‌ها تعلق گرفت + جدول

  21. ولایت فقیه در عراق

  22. آخرین قیمت طلا، دلار و سکه + جدول

  23. آخرین وضعیت مصوبه «تعیین محل تجمعات»

  24. خشم هواداران از جدایی آندره آ استراماچونی

  25. نحوه افزایش حقوق بگیران مشخص شد

پربحث‌های هفته

  1. تبعیض آشکار در اخذ مالیات/ آیا همه هنرمندان باید از پرداخت مالیات معاف می‌شدند؟

  2. شما چه فکر می‌کنید؟ | آشنا: جماعت زیادی از راه مسافرکشی با ماشین شخصی زندگی می‌کنند...

  3. یک عکس؛ یک شرح | «رضا جان انقلاب این طور نیست که تو فهمیده‌ای...»

  4. ترامپ از ایران تشکر کرد؛ مبادله زندانیان حاصل «یک مذاکره بسیار منصفانه» بود

  5. سعید ملایی تبعه مغولستان شد+عکس

  6. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  7. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  8. ده چیز که برای اولین بار در عربستان باب شد

  9. مطهری: افزایش قیمت بنزین ضروری بود/ اگر شرایط مناسب بود روحانی را استیضاح می‌کردیم/ یک خانه ۵۷۶ متری و یک پژو دارم

  10. علت طولانی بودن روند صدور کارت ملی چیست؟

  11. ترفند کارمند بانک در برابر اغتشاشگران + عکس

  12. داماد رئیس جمهور در انتخابات ثبت نام کرد!

  13. توضیحات رامبد جوان درباره مهاجرت و خندوانه

  14. ابطحی: روحانی هویت امنیتی خود را در این روزها نشان داد/ انتقاد منیژه حکمت از معافیت مالیاتی هنرمندان/ آخرین اخبار از حضور جلیلی و قالیباف در انتخابات

  15. در نیزارهای ماهشهر چه گذشت؟! / روایتی تازه از وقایع اخیر در بندر ماهشهر

  16. سازمان مبارزه با فساد تشکیل دهید...

  17. اقتصاددانان خطاب به رئیس‌جمهور: اسامی کارشناسان موافق و اسناد کارشناسی طرح افزایش قیمت بنزین را منتشر کنید

  18. روغن ریخته‌ای که رییس جمهور نذر امامزاده کرد!...

  19. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  20. صندلی اتوبوس‌های پایتخت فروشی می‌شود!

  21. خسارت ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی زنگنه به کشور

  22. تجمع پراکنده و ساختارشکنانه در چند دانشگاه تهران

  23. «اعتراض»، «آشوب»، «اغتشاش» یا «فتنه»؟ ؛ هر چه بود درسی شد برای عبرت...

  24. سخنان عجیب مطهری درباره طرح افزایش قیمت بنزین/ وقتی یک نهاد نظارتی به نمایندگان هدیه می‌دهد!/ قوچانی: نمی‌توان از کارنامه اصلاح‌طلبان دفاع کرد

  25. مطهری: عملکرد خوبی در مجلس داشتم/ نیاز زیادی به تبلیغات ندارم

پربحث‌های هفته

  1. تبعیض آشکار در اخذ مالیات/ آیا همه هنرمندان باید از پرداخت مالیات معاف می‌شدند؟

  2. شما چه فکر می‌کنید؟ | آشنا: جماعت زیادی از راه مسافرکشی با ماشین شخصی زندگی می‌کنند...

  3. یک عکس؛ یک شرح | «رضا جان انقلاب این طور نیست که تو فهمیده‌ای...»

  4. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  5. مطهری: افزایش قیمت بنزین ضروری بود/ اگر شرایط مناسب بود روحانی را استیضاح می‌کردیم/ یک خانه ۵۷۶ متری و یک پژو دارم

  6. داماد رئیس جمهور در انتخابات ثبت نام کرد!

  7. ابطحی: روحانی هویت امنیتی خود را در این روزها نشان داد/ انتقاد منیژه حکمت از معافیت مالیاتی هنرمندان/ آخرین اخبار از حضور جلیلی و قالیباف در انتخابات

  8. در نیزارهای ماهشهر چه گذشت؟! / روایتی تازه از وقایع اخیر در بندر ماهشهر

  9. سازمان مبارزه با فساد تشکیل دهید...

  10. «اعتراض»، «آشوب»، «اغتشاش» یا «فتنه»؟ ؛ هر چه بود درسی شد برای عبرت...

  11. سخنان عجیب مطهری درباره طرح افزایش قیمت بنزین/ وقتی یک نهاد نظارتی به نمایندگان هدیه می‌دهد!/ قوچانی: نمی‌توان از کارنامه اصلاح‌طلبان دفاع کرد

  12. مطهری: عملکرد خوبی در مجلس داشتم/ نیاز زیادی به تبلیغات ندارم

  13. پیشنهاد عباس عبدی برای برگزاری انتخابات زودرس ریاست‌جمهوری/ انتقاد قوچانی از عارف و شورای عالی اصلاح‌طلبان/چرا احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس ثبت‌نام نکرد؟

  14. آقای جهانگیری! تجربه دوران هاشمی را فراموش نکنید...

  15. پشیمانیم؛ حرف پرتَکرار حامیان و هواداران رئیس‌جمهور

  16. پایان ثبت نام نامزدهای انتخابات مجلس/ رقابت اصولگرایان و اصلاح طلبان چگونه خواهد بود؟

  17. اعتراضات آبان ماه؛ ضرورت اطلاع‌رسانی سریع‌تر درباره جانباختگان

  18. مطهری: استیضاح روحانی به صلاح نیست/ شفافیت آرا فعلا مضر است/ بیانیه اخیر موسوی را نپسندیدم

  19. ربیعی: تحریم‌ها را می‌توان دور زد، اما جامعه را نمی‌توان دور زد/ پس از آبان دیگر نمی‌توان انتخابات را به شیوه سابق برگزار کرد

  20. فیلم| تصاویر ویژه از لیدرهای عملیاتی اغتشاشگران

  21. بازداشت رئیس مستعفی هلال احمر تایید شد

  22. قالیباف: کلید روحانی قلابی است؛ دنبال کلید واقعی باشید/ ریشه اصلی فساد، ضعف و ناکارآمدی در شیوه اداره است

  23. طبیعی بودن افزایش قیمت‌ها به روایت وزیر کشور/ تکذیب سخنان علی مطهری توسط واعظی و ربیعی/توکلی: افزایش قیمت بنزین پس از چند بار تکذیب، فریب مردم بود

  24. روایت ازغدی از مجادله با روحانی/ ثبت‌نام قالیباف در انتخابات مجلس/آیا نمایندگان، وزیر کشور را استیضاح می‌کنند؟

  25. احمد توکلی: سال ۹۶ نسبت به طغیان فرودستان هشدار دادم/ تکذيب‌های مکرر زنگنه درباره افزایش قیمت بنزین فريب جامعه بود

آخرین عناوین