اشتباهات فاحش در برنامه ریزی طرح اقدام ملی مسکن

گروه اقتصادی الف،   3980503151

بررسی ها نشان می دهد، در برنامه ریزی طرح اقدام ملی تولید مسکن ایرادات کارشناسی بسیاری وجود دارد که لازم است قبل از شتاب در اجرا، بررسی های دقیق بیشتری صورت پذیرد.

به گزارش فارس، با تغییر در وزارت راه و شهرسازی، سیاست های این وزارت خانه در بخش مسکن نیز دچار تغییر و تحول شد. نگاه جدید به تولید و عرضه مسکن از طریق طرح اقدام ملی تولید مسکن یکی از همین موارد است. بنا بر اعلام مسئولین این وزارتخانه قرار است طی دو سال 400 هزار واحد مسکونی ساخته و تحویل داده شود. از مجموع این ۴۰۰ هزار واحد مسکونی پیش‌بینی شده، ۲۰۰ هزار واحد مسکونی در شهرهای جدید، ۱۰۰ هزار واحد توسط بنیاد مسکن و ۱۰۰ هزار واحد دیگر نیز قرار است از طریق نوسازی بافت‌های فرسوده احداث شود.

اگر در آمارها دقت نکنیم در برنامه ریزی به مشکل می خوریم!

هر چند این تغییر نگرش می تواند مثبت و رو به جلو باشد ولی در مورد طرح برنامه ریزی شده، سوالات و ابهامات بسیاری وجود دارد که به نظر می رسد قبل از شتاب در اجرا، لازم است بررسی های بیشتری انجام شود تا اهداف تعیین شده حاصل شود. یکی از این ابهامات چگونگی برآورد تعداد واحدهای پیش بینی شده و برنامه ریزی مطابق با این برآوردها است. در همین راستا، سید مازیار حسینی معاون وزیر راه و شهرسازی یکم مرداد ماه در یک برنامه تلویزیونی با بیان این که اگر در آمارها دقت نکنیم در برنامه ریزی به مشکل می خوریم، گفت: سال گذشته540 هزار ازدواج در کشور صورت گرفته که اگر 80% این افراد وارد بازار شوند، حدود 400 هزار واحد باید ایجاد شود.

محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی 16 تیرماه نیز در برنامه «سلام صبح بخیر» شبکه سوم سیما به این موضوع اشاره کرده و گفت: در اعلام ساخت ۴۰۰ هزار واحد یک‌ پایه دقیق فکری قوی دارد. سال گذشته در کشور ۵۴۵ هزار ازدواج ثبت‌شده است. فرض را بر این گذاشتیم که ۲۰ درصد از این جامعه می‌توانند خانه در اختیار داشته باشند و ۸۰ درصد آن‌ که ۴۰۰ هزار واحد است را برای خانه اولی‌ها هدف قراردادیم.

اما در مورد نحوه برآورد این اعداد و همچنین برنامه ریزی مطابق با آن، چند ابهام اساسی وجود دارد که نشان می دهد کارشناسی لازم برای این امر انجام نشده و اهداف تعیین شده دور از دسترس خواهد بود:

در برآورد نیاز بازار مسکن بعضی از مولفه ها مغفول مانده است

نیاز به تولید و عرضه مسکن را می توان ناشی از 4 دسته عامل دانست که یکی از این عوامل تقاضاهای ناشی از ازدواج است. جبران کمبود مسکن در برابر تعداد خانوار موجود در کشور، نوسازی و بهسازی واحدهای مسکونی موجود در بافت های فرسوده شهری و روستایی و ذخیره طبیعی مسکن موارد دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد.

برای مثال مطابق با سرشماری سال 95 در حالی که تعداد خانوارهای کشور 24 میلیون و 196 هزار خانوار گزارش شده، تعداد واحدهای مسکونی دارای سکنه کشور 22 میلیون و 825 هزار واحد بوده است. یعنی در شرایط فعلی بعضی از خانوارهای کشور به صورت مشترک در یک واحد مسکونی زندگی می کنند و یا به محل زندگی آن ها نمی توان مسکن اطلاق کرد! پس برای اینکه هر خانوار یک واحد مسکونی برای سکونت داشته باشد، بازار مسکن کشور با یک میلیون و 371 هزار واحد مسکونی کمبود مواجه است. لازم به ذکر است در سال های اخیر با توجه به رکود سنگینی که در تولید مسکن وجود داشته است، این میزان کمبود افزایش نیز پیدا کرده است.

عدم تناسب آمار با برنامه اعلامی

اگر فرض کنیم این برآورد صحیح باشد، برنامه ریزی انجام شده در طرح اقدام ملی تولید و عرضه مسکن همخوانی لازم را ندارد. ماجرا از این قرار است که وزارت راه و شهرسازی خود را ملزم به پاسخگویی به بخشی از تقاضاهای ناشی از ازدواج دانسته و آن عدد را 400 هزار تقاضا در سال عنوان می کند، بنابراین فارغ از تقاضاهای گذشته، طی دو سال باید 800 هزار مسکن عرضه شود. این در حالی است که در برنامه اعلام شده قرار است 400 هزار واحد در دو سال تولید شود!

دولت اختیاری در عرضه بخش قابل توجهی از واحدها ندارد!

نکته دیگر این که هرچند عنوان شده جامعه هدف این 400 هزار واحد، خانه اولی ها و اقشار متوسط و متوسط به پایین هستند، اما بررسی نحوه برنامه ریزی ها نشان می دهد، تضمینی نیست که این هدف تا میزان مورد قبول، میسر شود.

ماجرا از این قرار است که بخش قابل توجهی از برنامه طرح اقدام ملی قرار است به شیوه مشارکتی اجرا شود. یعنی انبوه سازان در زمین های دولتی اقدام به تولید مسکن کرده و به عنوان هزینه ساخت، مالک بخشی از واحدها می شوند. با توجه به صحبت های انجام شده توسط مسئولین وزارت راه و شهرسازی، سهم انبوه سازان بیش از 70 درصد خواهد بود. پر واضح است که انبوه سازان واحدهای خود را به افرادی عرضه می کنند که حاضر به پرداخت بیشتری هستند و خانه اولی ها یا اقشار متوسط و متوسط به پایین برای آن ها اولویت چندانی نخواهد داشت.

لازم به ذکر است در این سال ها که حمایت موثری از خانه دار شدن اقشار متوسط و خانه اولی ها انجام نشده است، بنابر داده های حاصل از سرشماری ها، بیش از 70 درصد از تقاضاهای بازار مسکن به افرادی تعلق گرفته که قبلا دارای مسکن بوده اند!

با شیوه مشارکتی انتظار اتمام دوساله پروژه ها، واقعی نیست

مطابق با گزارش مرکز آمار گزارشی از تحولات بازار زمین و مسکن در فصل زمستان سال 97،  متوسط قیمت فروش هر مترمربع زیربنای مسکونی معامله شده در سطح کل کشور نسبت به فصل مشابه سال قبل 59.8 درصد افزایش داشته است. اما نکته قابل توجه در این گزارش افزایش شدید قیمت زمین و واحد کلنگی در مقایسه با افزایش قیمت واحد مسکونی است. بر این اساس متوسط قیمت فروش هر مترمربع زمین یا زمین ساختمان مسکونی کلنگی معامله شده در کل کشور، نسبت به فصل مشابه سال قبل 121.9 درصد افزایش داشته است. یعنی افزایش قیمت زمین در یکسال اخیر دوبرابر میزان افزایش قیمت مسکن بوده است.

این داده ها یک نتیجه مهم برای تصمیم گیران و متولیان بخش مسکن دارد و آن هم این است که تولید انبوه مسکن به شیوه مشارکتی در زمین های دولتی، انگیزه زیادی را برای تاخیر و طول دادن پروژه ها توسط انبوه سازان را به همراه دارد. زیرا در این مدل با توجه به اختلاف شدید بین افزایش قیمت زمین و سایر نهاده ها، هرچه زمان ساخت پروژه ها بیشتر طول بکشید، در نتیجه سهم آورده دولت بیشتر شده، در حالی که سهم نهایی آن تغییری نمی کند. در نتیجه انگیزه کافی برای انبوه ساز وجود دارد تا به بهانه های مختلف پروژه ها را با تاخیر به انجام برساند. این تاخیر در پروژه ها باعث می شود، برنامه ریزی ها و تسهیلات در نظر گرفته شده توسط دولت به موقع به سرانجام نرسد.

آیا شیوه های دیگری برای تولید مسکن در زمین های دولتی بررسی شده است؟

برای جلوگیری از این اتفاقات وزارت راه و شهرسازی می تواند به جای تولید مسکن به شیوه مشارکتی که در آن انبوه سازان مالک بخشی از واحدها می شوند، آن ها فقط سازنده باشند. در این صورت سازندگان که فقط اجرت تولید و ساخت خود را خواهند گرفت، انگیزه بسیاری برای تولید به موقع و سریع واحد ها خواهند داشت. ضمنا در این صورت دولت می تواند نحوه واگذاری تمامی این واحدها را خود تعیین کند و آن ها را به گروه های هدف برساند.

همچنین علاوه بر این اگر دولت به گونه ای برنامه ریزی کند که خانواده ها هزینه ساخت را با پیشرفت پروژه پرداخت کنند و هزینه زمین را بعد از تحویل واحدهای مسکونی خود صورت اقساط به دولت پرداخت کنند، در این صورت بسیاری از خانواده های خانه اولی و متوسط و متوسط به پایین می توانند از واحدهای ساخته شده در طرح اقدام ملی تولید مسکن استفاده نمایند و صاحب خانه شوند.

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های دیروز

    1. فرصت طلبی ترامپ در عراق به بهانه کرونا

    2. در عراق چه خبر است: کودتا، تهاجم نظامی یا عملیات فریب؟

    3. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

    4. نیوزویک: تعداد قربانیان کرونا در آمریکا، از جنگ افغانستان فراتر رفت

    5. سیروس مقدم: قسمت‌های آخر پایتخت۶ بعد از کرونا تولید و پخش می‌شود

    6. نمایندگان خواستار همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران شدند

    7. بازدید رئیسی از نقاهتگاه ارتش برای بیماران کرونایی

    8. ۴ سناریوی احتمالی از پایان شیوعِ ویروس کرونا و بازگشتِ زندگی به شرایط عادی

    9. سپاه پاسداران: کوچکترین خطای دشمن آخرین خطای آنان خواهد بود

    10. جزئیات تازه از افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۹۹

    11. کرونا و مشکل اجاره‌نشین‌ها/ مستأجرانی که نمی‌توانند خانه پیدا کنند

    12. روحانی: ورودی بیمارستان‌ها کمتر شده است/ محدودیت‌ها تا ۲۰ فروردین ادامه دارد

    13. بهار تبریز

    14. تصویری باورنکردنی از آزادراه تهران - کرج

    15. تمدید معافیت‌های هسته‌ای ایران توسط آمریکا برای ۶۰ روز دیگر

    16. حمله به پایگاه عین الاسد عراق و رهگیری توسط پاترویت آمریکا

    17. اطلاعات ۴۲ میلیون کاربر تلگرام لو رفت

    18. ادامه تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها تا ۲۰ فروردین/فوت ۳۲۰ نفردر کشور به دلیل مصرف فرآورده‌های الکلی

    19. آخرین آمار کرونا در کشور/ شناسایی ۳۱۱۱ مورد جدید و فوت ۱۴۱ نفر در ۲۴ ساعت گذشته

    20. روزی روزگاری تهران

    21. چهره نزدیک به چلبی نامزد نخست وزیری عراق شد

    22. پیش بینی بازار مسکن در سال جاری

    23. آخرین تحولات میدانی استان الانبار عراق؛ جزئیات دفع حملات سنگین عناصر مخفی داعش در منطقه مهم و راهبردی « عکاشات» + نقشه میدانی و عکس

    پربحث‌های هفته

    1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

    2. انتقادات تند مسیح مهاجری از سریال پایتخت

    3. قالیباف: با خوش‌بینی کرونا کنترل نمی‌شود/ قرنطینه شدید تنها راه مقابله با کروناست

    4. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

    5. حضور پزشکان بدون مرز در اصفهان منتفی شد/ نمکی در جریان نبود

    6. کرونا و برخوردهای جناحی

    7. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

    8. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

    9. "سخنان فریبنده" کافی است / دو روزنامه مهم آمریکایی خواستار رفع تحریم های ایران برای مقابله کرونا شدند

    10. ترامپ برای مبارزه با کرونا دست به دامن کره جنوبی شد/ دست رد کره به ترامپ

    11. کرونا و اشک کباب! ...

    12. ایران و آمریکا در پیچ کرونا

    13. تکذیب ساخت داروی کرونا/ تحقیق روی درمان کرونا با «سلول بنیادی»

    14. زیر پوست پایتخت...

    15. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

    16. وزیر بهداشت: به نقطه روشنی از کنترل بیماری‌های ویروسی رسیده‌ایم/ دستاوردی جدید به‌زودی ایران را در رتبه نخست دنیا قرار می‌دهد

    17. طبخ و توزیع غذای متبرک رضوی برای بیماران کرونایی

    18. اتهام زنی پمپئو به ایران در خصوص اهداف کشورمان برای رفع تحریم‌ها

    19. ماجرای شبیه‌سازی پاندمی بیماری شبه کرونا در سال ۲۰۱۹ میلادی چه بود؟

    20. ارتش کاری کرد،کارستان/افتتاح نقاهتگاه بی‌نظیر ارتش

    21. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

    22. کرونا چگونه ممکن است نظم جهانی را تغییر دهد؟ / چین جای آمریکا را می گیرد؟

    23. فرصت طلبی ترامپ در عراق به بهانه کرونا

    24. وزیر کار؛ حقوق بازنشستگان ۱۵ تا ۷۷ درصد افزایش می‌یابد

    25. برادر علیرضا فغانی پناهنده شد

    پربحث‌های اخیر

      پربحث‌های هفته

      1. وزیر کار؛ حقوق بازنشستگان ۱۵ تا ۷۷ درصد افزایش می‌یابد

      2. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

      3. پرداخت حقوق کارکنان مشروط شد / اجباری شدن ثبت اطلاعات در سامانه کارمند ایران

      4. کاهش قیمت نفت در جهان / نگرانی فراتر از کرونا

      5. جزئیات طرح خریدهای اعتباری/ خانوار یکنفره ۱میلیون مابقی ۲میلیون

      6. پاسخ همتی به شبهه دشمنان نظام: دنبال برداشته شدن محدودیتهای ارزی هستیم

      7. قیمت سکه رکورد شکست

      8. ۷۰ خان گمرک چیست؟/ نگاهی به تشریفات گمرکی بعد از نقد جدی رییس جمهور به روند ترخیص کالا

      9. از تعطیلی کارکنان خبری نیست/ شیفت با مرخصی اضافی!

      10. جزئیات تازه از افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۹۹

      11. کرونا و مشکل اجاره‌نشین‌ها/ مستأجرانی که نمی‌توانند خانه پیدا کنند

      12. توضیحات شرکت توسکا درباره نحوه همکاری با صدا و سیما

      13. تداوم برداشت‌ غیرمجاز از حساب‌ها/بانکها حرف رئیس‌کل رانمی‌خوانند؟

      14. چند واحد مسکونی در سال ۹۸ خرید و فروش شد؟/ تب‌وتاب قیمت مسکن

      15. قیمت مسکن در تهران چقدر افزایش یافت؟

      16. سرپیچی برخی بانک ها از مصوبه امهال سه ماهه اقساط تسهیلات

      17. قیمت روز ۲۰ محصول پر تقاضا در میادین میوه و تره بار

      18. دژپسند: اقتصاد کشور رو به بهبود است ولی به نقطه مطلوب نرسیده‌ایم

      19. پیش بینی بازار مسکن در سال جاری

      20. اختصاص ۷۵۰ هزار میلیارد ریال تسهیلات بانکها به کسب و کارهای آسیب دیده از کرونا

      21. ماجرای دریافت وام ایران از صندوق بین المللی پول به کجا رسید؟

      22. بخشی از پول‌های مسدود شده توسط آمریکا به کشور باز می‌گردد

      آخرین عناوین