پرده‌برداری دانشجویان از سرنوشت تلخ پایان‌نامه‌های کاغذی/ تصمیمی که به نفع همه گرفته شد

گروه اجتماعی الف،   3980502015 ۰ نظر، ۸ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

به دنبال گران شدن کاغذ در شرایط تحریم، وزارت علوم چاپ کاغذی پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها را از سال تحصیلی آینده ممنوع اعلام کرده است. این در حالی است که برخی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دریافت نسخه‌های کاغذی که پیش‌تر انجام می‌شد را فرآیندی دشوار و "فُرمالیته" توصیف کرده و از سرنوشت تلخ پایان‌نامه‌های کاغذی خود در مقاطع پیشین پرده‌برداری کرده‌اند.

ایسنا نوشت: ۵ تیر ۹۸ نامه‌ای از سوی معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به رؤسای دانشگاه‌ها  و مراکز آموزش عالی کشور ارسال شده و به موجب آن چاپ کاغذی پایان‌نامه‌ها، رساله‌ها، گزارش‌های علمی و درسی یا تکالیف آموزشی رایج از نیمسال دوم امسال (سال تحصیلی آینده) ممنوع اعلام شد.

در نامه دکتر شریعتی نیاسر معاون وقت آموزشی وزارت علوم به رؤسای دانشگاه‌ها، این تصمیم در راستای سیاست‌های دولت و با توجه به عزم دستگاه آموزش عالی در کاهش هزینه‌ها مرتبط شد و از آن به‌عنوان گامی جهت صرف‌جویی در مصرف کاغذ و دستیابی به اهداف برنامه مدیریت سبز یاد شد.

در حالی که در این نامه بر نقش آموزش عالی بر بهینه‌سازی رفتارهای صحیح در جامعه نیز تأکید شده، تمام دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی از سال تحصیلی آینده ملزم شده‌اند که نسبت به حذف و ممنوع کردن چاپ کاغذی پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها، گزارش‌های علمی، گزارش‌های درسی یا تکالیف آموزشی رایج در همه مقاطع و رشته‌ها اقدام کنند. در این نامه همچنین تشخیص موارد استثنا (مصادیقی که امکان نشر الکترونیکی آن وجود ندارد) بر عهده دانشگاه‌ها گذاشته شده است.

پیرو الزامی شدن قانون فوق، سراغ معاونین پژوهشی دانشگاه‌ها رفتیم و ضمن گفت‌وگو با آن‌ها، ابعاد مختلف ممنوعیت چاپ کاغذی پایان‌نامه‌ها را مورد بررسی قرار دادیم. در این میان برخی دانشگاه‌ها از اعلام آمادگی پیشین خود برای این موضوع خبر دادند و برخی دیگر نیز اعلام کردند که در صدد فراهم کردن مقدمات اجرای این قانون هستند.

 هدر رفت کاغذ در نامه‌نگاری‌های اداری

اقدام برخی دانشگاه‌ها نسبت به حذف گردش کاغذی اسناد

اولین و واضح‌ترین جنبه‌ای که در مورد اجرای این قانون در نظر می‌آید، گران بودن کاغذ و هزینه‌های گزاف مربوط به تلف شدن هزاران برگ کاغذ در چاپ پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها است؛ هزینه‌هایی که بر دانشجو و گاهاً بر دانشگاه تحمیل می‌شود. البته این تصمیم به نفع حفظ محیط زیست نیز هست، اما واضح است که حذف کاغذ در چاپ پایان‌نامه‌ها بیشتر به دلیل گرانی آن در شرایط اقتصادی کنونی و به تعبیر دکتر محمد تقی نظرپور معاون اداری، مالی و مدیریت منابع وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به نفع شرایط تحریم و کاهش وابستگی به ارز الزامی شده است؛ چنان چه مطبوعات کاغذی نیز در حال دست و پنجه نرم کردن با این موضوع و مجبور به کم کردن صفحات خروجی‌های کاغذی خود هستند.

اما یکی از جنبه‌های مهمی که در صحبت‌های اکثر مسئولان دانشگاه‌ها مطرح شده، این است که در کنار هدر رفت کاغذ در این بخش، نامه‌نگاری‌های اداری و گردش کاغذی اسناد، بخش دیگری است که در آن به تعبیر معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایران، هزاران بار بیشتر کاغذ تلف می‌شود.

در این میان برخی دانشگاه‌ها از جمله دانشگاه شهید چمران اهواز، حذف گردش کاغذی اسناد را در دستور کار قرار داده‌اند. همچنین دانشگاه صنعتی ارومیه نیز اقدام به حذف کاغذ از نامه‌نگاری‌های فرآیند قبل از دفاع دانشجو، نامه‌های ابلاغ داوران، اعلام آمادگی برای دفاع و ... کرده است. ضمن آن که سمینارها و امتحانات دانشجویی را نیز ذیل مواردی می‌شناسد که در آن اتلاف کاغذ صورت می‌گیرد. بر اساس اعلام مسئولان این دانشگاه‌ها، به نظر می‌رسد تشکیل شورای راهبردی مدیریت سبز در این دانشگاه‌ها به پیگیری بهتر این موارد کمک بسیاری کرده است.

مهم‌ترین زیرساخت‌های حذف پایان‌نامه‌های کاغذی

به لحاظ امکانات، زیرساخت‌ها و مقدماتی که به منظور حذف پایان‌نامه‌های کاغذی در دانشگاه‌ها وجود دارد، می‌توان این جمع‌بندی را داشت که دانشگاه‌ها از حدود ۱ الی ۲ سال پیش مقدمات این موضوع را به‌طور خودجوش فراهم کرده‌اند که علت آن می‌تواند فضای فیزیکی باشد که در دانشگاه‌ها به منظور نگهداری از پایان‌نامه‌ها اشغال شده، به طوری که به عنوان نمونه معاون پژوهشی دانشگاه شهید باهنر کرمان از آسیب دیدن سقف طبقه پایینی به دلیلسنگینی وزن پایان‌نامه‌های موجود در طبقه دوم در کتابخانه این دانشگاه، ابراز نگرانی کرده است.

در عین حال زیرساخت‌های مورد نیاز برای این موضوع، از منظر مسئولان مختلف متفاوت هستند. مهم‌ترین این زیرساخت‌ها، یک سرور مرکزی یا پایگاه اسناد و مدارک علمی در کتابخانه مرکزی دانشگاه است که از آن به عنوان کتابخانه دیجیتال نیز یاد می‌شود. در این پایگاه امکان دسترسی به نسخه الکترونیکی پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها برای دانشجویان فراهم بوده، ضمن آن که مکانیزم‌هایی برای محدودیت دسترسی یا جلوگیری از سرقت علمی ترتیب داده شده است.

از جمله این مکانیزم‌ها می‌توان به اعمال محدودیت دسترسی به برخی پایان‌نامه‌ها اشاره کرد. به عنوان مثال معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایران در این زمینه به قانونی مبنی بر انتشار پایان‌نامه‌ها ۶ ماه پس از دفاع یا وجود نرم‌افزارهای سرقت ادبی اشاره کرده که می‌تواند حافظ آثار دانشجویان در سامانه مربوطه باشد.

در عین حال معاون پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس نیز از چارچوبی برای دسترسی آزاد افراد به اطلاعات یاد کرده و توضیح می‌دهد که ممکن است از دانشجویان این تعهد گرفته شود که در صورت استفاده از اطلاعات موجود در پایان‌نامه، به متن آن ارجاع دهند.

در مجموع می‌توان گفت مسئولان دانشگاه به ویژه بعد از تمهیداتی که برای مقابله با تقلب علمی دیده شده و نیز امکانات جدید دنیای دیجیتال از قبیل نرم‌افزارها و ...، نگرانی چندانی از بابت مورد سرقت قرار گرفتن آثار دانشجویان ندارند، ضمن آن که ثبت پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها در ایرانداک و قابلیت همانندجویی در پایان نامه‌ها پیش از دفاع را نیز پشتوانه دیگری برای مقابله با تقلب علمی می‌پندارند.

تضمین ماندگاری آثار از طریق ثبت سخت‌افزاری نسخه‌های الکترونیکی پایان‌نامه‌ها

همچنین دانشگاه‌ها نسبت به حفظ و نگهداری از آثار الکترونیکی نیز تمهیداتی اندیشیده، از جمله آن که نسبت به ثبت سخت‌افزاری نسخه‌های الکترونیکی نیز اقدام کرده‌اند. به عنوان نمونه دانشگاه صنعتی ارومیه نسبت به دریافت سی دی برچسب‌دار و دارای تأییدیه از دانشجویان اقدام کرده ضمن آن که معاون پژوهشی دانشگاه شهید رجایی نیز از ذخیره پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها در هارد اکسترنال، دی وی دی، سامانه کتابخانه و سیستم کارشناس کتابخانه خبر داده و تأکید می‌کند که ذخیره فایل‌های الکترونیکی در ۴ نسخه، اطمینان مورد نیاز نسبت به ماندگاری آثار را تضمین می‌کند. این مسئول دانشگاهی در عین حال چاپ کاغذی رساله‌های دکتری را الزامی اعلام کرده چرا که آن‌ها را آثاری در مرز علم می‌داند.

در هر حال به نظر می‌رسد مهم‌ترین اقدامات دانشگاه‌ها که جزو فراهم‌سازی مقدمات اجرای قانون حذف کاغذ به شمار می‌آید، به‌روزرسانی پایگاه‌های اسناد و مدارک علمی یا کتابخانه دیجیتال دانشگاه، عدم دریافت نسخه چاپی از دانشجویان از سوی کتابخانه یا استاد راهنما، عدم صرف هزینه دولتی برای چاپ پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها، برنامه برای ایجاد اپلیکیشن موبایلی کتابخانه دیجیتال و ساز و کار و بستر مناسب برای استفاده از پایان‌نامه‌های چند رسانه‌ایاست.

همچنین دیگر زیرساخت‌های این موضوع، ایجاد یک درگاه مالی به منظور پرداخت یا عدم پرداخت وجه برای دسترسی به متون کامل پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها و آموزش بارگذاری پایان‌نامه‌ها به دانشجویان از سوی کارشناسان آموزش عنوان شده است. این در حالی است که معاون پژوهشی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی زیرساخت‌های اجرایی این موضوع را، به ویژه به دلیل نبود کتابخانه مرکزی در این دانشگاه، یک میلیارد تومان برآورد کرده و بر نبود سیستم‌های لازم برای دسترسی دانشجویان به نسخه‌های الکترونیکی تأکید کرده است.

پای درد و دل دانشجویان و فارغ‌التحصیلان

سرنوشت تلخ یک پایان‌نامه!

اما طرف دیگر این تصمیم دانشجویان تحصیلات تکمیلی هستند. م.ن، دانشجوی رشته سینما در دانشگاه تربیت مدرس که در مرحله درخواست مجوز برای دفاع از پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود به سر می‌برد، به سرنوشت تلخ پایان‌نامه صحافی شده خود در مقطع کارشناسی اشاره می‌کند.

وی که در حال حاضر ملزم به تحویل پایان‌نامه خود در دو بخش عملی و نظری است، توضیح می‌دهد: برای آن که مجوز دفاع از پایان‌نامه را دریافت کنیم، لازم است ۱ الی ۲ نسخه را چاپ کرده و به معاونت پژوهشی و داوران دانشگاه تحویل دهیم که البته نیازی نیست این دو نسخه صحافی شده باشند.

این دانشجوی دانشگاه تربیت مدرس ادامه می‌دهد: همچنین تحویل نسخه چاپی به کتابخانه دانشگاه الزامی نبوده، بلکه نسخه پی دی اف پایان‌نامه را در قالب سی دی تحویل می‌دهیم یا در سامانه کتابخانه بارگذاری می‌کنیم.

م.ن ضمن بیان اینکه کاملاً موافق تحویل نسخه پی دی اف است، تصریح می‌کند: بخش قابل توجهی از پایان‌نامه‌ها بدون اینکه اثرگذاری مناسبی داشته باشند در سه نسخه چاپ می‌شوند و ضمن هدر رفت ۳۰۰ الی ۴۰۰ صفحه کاغذ، هزینه‌ای معادل ۴۰۰ هزار تومان روی دست دانشجو می‌گذارند.

وی البته درباره برخی دغدغه‌ها که مبنی بر احتمال سواستفاده از پایان نامه‌ها مطرح می‌شود، معتقد است: ثبت شدن پایان‌نامه‌ها در ایرانداک و محدودیت‌هایی که در دسترسی به پایان‌نامه‌ها ایجاد می‌شود، مانع از سرقت علمی خواهد شد.

این دانشجوی کارشناسی ارشد ادامه می‌دهد: در زمان کارشناسی در دانشگاه تهران شاهد این بودم که پایان‌نامه‌ صحافی شده من بلافاصله به سطل آشغال راه پیدا کرد. همچنین بارها شاهد این بودم که پشت دانشکده هنرهای زیبا، پایان‌نامه‌ها را در بشکه آتش می‌زدند! بنابراین دریافت پایان‌نامه کاغذی صرفاً فرآیندی فرمالیته بوده که موجب هدررفت وقت،انرژی و هزینه دانشجو می‌شود.

البته معاون آموزشی دانشگاه تهران موضوع سوزاندن پایان‌نامه‌ها را تکذیب کرده است.

الزام به چاپ ۱۰ نسخه از رساله دکتری

تحویل سی‌دی بی‌احترامی به هیئت مصاحبه‌کننده تلقی می‌شود

ر.م. ، فارغ‌التحصیل مقطع دکتری رشته انسان‌شناسی دانشگاه تهران که ۳ ماه پیش از رساله دکتری خود دفاع کرده است نیز در این باره می‌گوید: لازم بود حداقل ۱۰ نسخه از رساله دکتری‌ام را چاپ کنم. در مرحله داوری، داوران نظراتشان را می‌گویند و در پایان‌نامه خط می کشند. بنابراین در مرحله پیش از دفاع بایستی ۶ نسخه از پایان‌نامه را چاپ کرد که ۲ نسخه از آن‌ها برای استاد راهنما و مشاور و ۴ نسخه دیگر برای داوران است که از این تعداد ۲ داور داخلی از دانشگاه و ۲ داور از خارج دانشگاه حضور دارند.

وی تعداد صفحات رساله خود را ۳۷۰ صفحه عنوان و تشریح می‌کند: در صورت چاپ ۶ نسخه از رساله، ۲ هزار و ۲۲۰ صفحه کاغذ مصرف می‌شود. این در حالی است که بعد از اصلاحات هم باید ۵ نسخه از پایان‌نامه را مجدداً پرینت می‌گرفتم. بنابراین برای چاپ پایان‌نامه‌ نزدیک به ۴۵۰۰ صفحه کاغذ هدر رفت. صرف‌نظر از هزینه‌ای که روی دست دانشجو گذاشته می‌شود، تعداد زیادی درخت نابود شده ضمن آن که چاپ کاغذی پایان‌نامه‌ها برای دانشجویان فرآیند دشواری است.

این فارغ‌التحصیل دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران ادامه می‌دهد: زمانی که برای مصاحبه آزمون دکتری یا مصاحبه به منظور جذب اعضای هیئت علمی حاضر می‌شوید، از شما رزومه پرینت شده طلب می‌کنند و باید پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رساله دکتری، مقالات و ... را به صورت چاپی ارائه دهید. ارائه نسخه الکترونیکی پایان‌نامه در قالب سی دی نوعی بی‌احترامی از سوی دانشجو به هیئت مصاحبه‌کننده تلقی می‌شود.

وی در رابطه دریافت نسخه چاپی پایان‌نامه‌ها از سوی کتابخانه دانشگاه، می‌گوید: در سال ۹۳ از پایان‌نامه کارشناسی ارشد دفاع کردم و در آن زمان مدیر گروه جامعه‌شناسی و کتابخانه مرکزی دانشگاه پایان‌نامه را در قالب سی دی از من دریافت کردند.

این فارغ‌التحصیل رشته انسان‌شناسی ادامه می‌دهد: کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران دارای سیستم آنلاینی است که همه پایان‌نامه‌ها را در دسترس قرار می‌دهد که از این نظر بسیار عالی است. استفاده از متون پایان‌نامه‌ها در این سیستم نیازی به حضور کارشناس کتابخانه ندارد، ضن آن اگر سیستم جامعی وجود داشته باشد امکان تقلب علمی کمتر می‌شود. در عین حال چنین سامانه‌ای می‌تواند به دانشکده‌ها هم تسری پیدا کند.

ر.م. در ادامه درباره آمادگی اساتید برای پذیرش پایان‌نامه‌های الکترونیک می‌گوید: این موضوع بستگی به استاد دارد اما اکثراً از این موضوع استقبال می کنند و با توجه به هزینت‌های بالای چاپ و صحافی (حدود ۵۰۰ هزار تومان)، معمولاً از دانشجو پایان‌نامه کاغذی نمی‌خواهند. بنابراین حذف نسخه کاغذی پایان‌نامه‌ها تصمیمی است که به نفع همه تمام می‌شود.

تصمیم بر حذف پایان‌نامه‌ها و رساله‌های کاغذی سیاست درستی است که به نفع محیط زیست و صرفه‌جویی در هزینه‌ها بوده و خوشبختانه اکثر دانشگاه‌ها از پیش‌تر مقدمات اجرای این تصمیم را فراهم کرده‌اند. در عین حال همواره انتظار می‌رود که در برابر اجرای یک تصمیم نو مقاومت‌هایی وجود داشته باشد؛ به ویژه آن که اساتید داور عادت به نوشتن نقطه نظرات خود در نسخه کاغذی دارند. در هر حال این اساتید و دانشجویان هستند که باید بر سر چاپ یا عدم چاپ پایان‌نامه و رساله با هزینه شخصی خود به توافق برسند. به نظر می‌رسد سازگاری با نسخه‌های الکترونیکی پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها در عصر دیجیتال چندان دشوار نباشد، اما در عین حال لازم است تمام زیرساخت‌ها و امکانات لازم برای اجرایی شدن قانون فوق که در این گزارش به چند مورد آن‌ها اشاره شده، فراهم شوند تا از این لحاظ مشکلات تازه‌ای برای دانشجویان ایجاد نشود.

 

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. ۲۴۵ کشته و زخمی طی انفجار در یک عروسی در کابل

  2. پیر چشمی چیست؟

  3. طرح ساماندهی بازار خودرو در دستور کار نمایندگان

  4. ۱۰۲ کشته و مصدوم در تصادفات خراسان جنوبی

  5. دادستانی به پرونده قتل میترا استاد ورود می‌کند؟

  6. احتمال ممنوعیت تحصیل فرزندان مسئولان در خارج کشور

  7. حکم انفصال عضویت مقدری تایید شد

  8. تلاش برای ممنوعیت کودک‌همسری در کشور

  9. آزمون: امید زیادی به جام‌جهانی قطر داریم

  10. صدور گواهینامه رانندگی موتور برای زنان از نگاه یک حقوقدان

  11. توضیحات بعیدی‌نژاد درباره نفتکش ایرانی گریس یک

  12. وزیر ارتباطات خبر داد: آماده سازی ابررایانه ایرانی سیمرغ

  13. پیامدهای نظامی و اقتصادی خروج نظامیان آمریکا از خاک آلمان

  14. گزارش توئیتری ظریف از یک روز پرکار؛ دیپلماسی فعال ما ادامه دارد

  15. ورود وزارت اقتصاد به ۳ پرونده گمرکی/ ابهامات پرونده ۱۷۰۰ کانیتنری شفاف شود

  16. نماینده دموکرات کنگره اظهارات نتانیاهو را دروغ توصیف کرد

  17. راه حل تبادل پایدار اطلاعات کوتاژ صادراتی در ۲ سامانه جامع گمرک و تجارت چیست؟

  18. خان‌محمدی: اگر عرب می‌رود و یک کاربلد می‌آید تغییرات را انجام دهند

  19. 12 باشگاه لیگ برتری همچنان بدهکارند!/ مجوز ثبت قرارداد کالدرون و استرا صادر می شود؟

  20. دادگاه‌های برخورد با مفاسد نشان داد جمهوری اسلامی با هیچ‌کس تعارف ندارد

  21. مرگ ۱۳ زائر حج در مکه و مدینه/ بازگشت ۴۳ زائر بیمار ایرانی از عربستان

  22. علت گرد و خاک سیستان‌ و بلوچستان چیست؟

  23. رژیم صهیونیستی شمال نوار غزه را موشک باران کرد

  24. درگیری پلیس هند با ساکنان کشمیر، چندین مجروح برجای گذاشت

  25. «در جستجوی فریده»، نماینده ایران در اسکار

پربحث‌های دیروز

  1. بالاخره در مساله حجاب چه کنیم؟

  2. هزینه ۳ هزار میلیارد تومانی برای طراحی صندوق پژو ۲۰۶ / طراحی ۱۲۰ میلیارد تومانی سمند!

  3. توپی که پزشکان به زمین مشاغل دیگر می‌اندازند

  4. کدام مسئولان برای نجات نجفی به خانه اولیای‌دم رفتند؟

  5. اژه‌ای: ‌فردی توانسته با بهانه‌ای ‌۳۸هزار سکه خریداری کند/ عمده ذخایر طلای کشور به‌دست خودمان بر باد رفته

  6. آیا حذف پراید در شرایط فعلی شدنی است؟

  7. شیخ زکزاکی در فرودگاه نیجریه بازداشت شد

  8. تصویری معنادار از سردار سلیمانی  

  9. حقوق مزدک میرزایی در شبکه اینترنشنال  

  10. چطور کسی تخلفی به بزرگی باستی هیلز را ندید؟  

  11. فساد مالی عجیب و غریب سازمان یافته  

  12. «جوانمرد قصاب» کیست؟ + تصویر

  13. داخل شهرک باستی هیلز را ببینید  

  14. بزرگ‌ترین عملیات پهپادی یمن در خاک عربستان/ حمله پهپادها به مراکز حساس نفتی و پالایشگاه‌ها

  15. بازیگری که به شبکه «جم» پیوسته بود برمی‌گردد

  16. واکنش‌ها به اظهارات منتسب به آیت‌الله یزدی/ سوال محمود صادقی درباره دلیل آزادی فرمانده عملیات ترور/دفاع یک اصلاح طلب از آیت‌الله مصباح یزدی

  17. آیا وزارت اطلاعات شکایت از حسن عباسی را پس می‌گیرد؟ / رویکرد احترام از پشت میله‌های زندان

  18. راهزنی جدید آمریکا برای سرقت نفت ایران

  19. دولت فرصت «وزارت گردشگری» را از دست ندهد

  20. افشاگری بنگر از مرگ هادی نوروزی

  21. رو در رو شدن جنگنده‌های ایرانی و آمریکایی  

  22. واکنش آیت‌الله مقتدایی به انتقاد آیت‌الله یزدی از آملی‌لاریجانی

  23. ظریف: وامدار ایثارگران، آزادگان و شهدا هستیم/ باید فشار را از زندگی مردم برداریم

  24. سرنوشت نامعلوم ۲هزار سپرده بالای یک میلیارد تومان موسسه ثامن‌الحجج/ سپرده گذاران: پولمان را نمی دهند

  25. وزیر صنعت: قیمت کالاهای اساسی و موردنیاز به ثبات نسبی رسیده/ مرغ با نرخ مناسب در اختیار مردم قرار می‌گیرید

پربحث‌های هفته

  1. بالاخره در مساله حجاب چه کنیم؟

  2. خانواده «میترا استاد» رضایت دادند/ رهایی «نجفی» از قصاص

  3. اي كاش ظريف زودتر تحريم مي‌شد!

  4. ماجرای بی‌حجابی در مترو و حواشی آن؛ نظر مردم چیست؟

  5. تذکاری بر یک برداشت غلط از باوری درست درباره حکومت دینی

  6. پوری حسینی رئیس سابق سازمان خصوصی سازی بازداشت شد

  7. متهم ردیف اول در توزیع ارزهای بانک مرکزی فرار کرد/ پلیس دستگیر می کند اما بانک مرکزی باعث آزادی اش شد

  8. توضیحات نیروی هوایی ارتش درباره درگیری و تیراندازی مرگبار در بیشه‌کلا

  9. یک سال و نیم در ملایر به دنبال رادیولوژیست گشتیم؛ نبود/ طرح افزایش ظرفیت رشته های پزشکی باید در اولویت قرار بگیرد

  10. چرخش ظریفانه از برجام!...

  11. هزینه ۳ هزار میلیارد تومانی برای طراحی صندوق پژو ۲۰۶ / طراحی ۱۲۰ میلیارد تومانی سمند!

  12. نفتکش ایرانی در جبل الطارق با وجود مخالفت آمریکا آزاد شد

  13. برنامه ایران در جنگ با آمریکا؛ غرق کردن ناو هواپیمابر با موشک‌های کوتاه برد فتح مبین

  14. فرصت جدید جلب احترام جهاني برای نیروی دریایی ايران

  15. قائم‌مقام شبکه سه: شاملو ضدیت آشکار با دین دارد/ شجریان هم جرأت نمی‌کند به شاملو اعتراض کند

  16. رئیس سازمان حج‌: ادعای برادر شهید رکن‌آبادی دروغ محض است

  17. دولت هند ضرب‌الاجل دو ساعته‌ به شیخ زکزاکی داد

  18. اما و اگرهای تحریم ظریف

  19. اتاق رو به کعبه شبی ۳۰۰ میلیون تومان!

  20. دریاسالار آمریکایی: ایران در جنگ نامتقارن قابلیتی قوی و استثنائی دارد

  21. اتمام حجت نیروی انتظامی با سلبریتی‌های بدحجاب

  22. حضور رژیم صهیونیستی در ائتلاف دریایی علیه ایران بازی با آتش است

  23. آزار و اذیت زن جوان توسط ۴ نفر

  24. توپی که پزشکان به زمین مشاغل دیگر می‌اندازند

  25. برنج ایرانی به‌نسبت پارسال 100 درصد گران شد

پربحث‌های اخیر

  1. اژه‌ای: ‌فردی توانسته با بهانه‌ای ‌۳۸هزار سکه خریداری کند/ عمده ذخایر طلای کشور به‌دست خودمان بر باد رفته

  2. پاسخ شهرداری تهران به پلیس راهور

  3. حکم انفصال عضویت مقدری تایید شد

  4. تلاش برای ممنوعیت کودک‌همسری در کشور

  5. صدور گواهینامه رانندگی موتور برای زنان از نگاه یک حقوقدان

  6. مرگ ۱۳ زائر حج در مکه و مدینه/ بازگشت ۴۳ زائر بیمار ایرانی از عربستان

  7. علت گرد و خاک سیستان‌ و بلوچستان چیست؟

  8. اندر مصائب رحم اجاره‌ای

  9. آغاز اجرای طرح ملی گفتگوی خانواده در کشور

  10. اعلام نتایج آزمون استخدامی ۸ دستگاه اجرایی

  11. بررسی حادثه تیراندازی درمحمودآباد درکمیسیون امنیت ملی

  12. توضیحات مشاور شهردار تهران درباره برنامه‌های «شادستان»

  13. استفاده از واژه‌های عاشقانه تاثیری در تداوم زندگی مشترک دارد؟

  14. فضای مجازی ، ضرورت آینده نگری

  15. دستگیری اعضای باند رمالی با 40 میلیارد کلاه‌برداری

  16. کشف 4900 قوطی مشروبات الکلی از یک شناور در خلیج فارس

  17. شرایط سفر اربعین اعلام شد

  18. رد طرح تعطیلی روزهای پنج‌شنبه در کمیسیون اجتماعی

  19. نفرپنجم کنکور: موسسات آموزشی به دنبال منافع خود هستند

  20. معاینه و درمان رایگان کودکان بد سرپرست توسط جمعی از پزشکان

  21. جولای «گرم‌ترین» ماه زمین

پربحث‌های دیروز

  1. توپی که پزشکان به زمین مشاغل دیگر می‌اندازند

  2. اژه‌ای: ‌فردی توانسته با بهانه‌ای ‌۳۸هزار سکه خریداری کند/ عمده ذخایر طلای کشور به‌دست خودمان بر باد رفته

  3. کاهش ترافیک تهران پس از حذف زوج یا فرد + نمودار

  4. معاون رئیس جمهور: اینکه دولت بتواند برای جوانانی که ازدواج می‌کنند مسکن مهیا کند، نگاه آرمانی است

  5. پاسخ شهرداری تهران به پلیس راهور

  6. پزشکان ۵ روز تا نصب کارتخوان مهلت دارند

  7. آغاز اجرای طرح ملی گفتگوی خانواده در کشور

  8. اعلام نتایج آزمون استخدامی ۸ دستگاه اجرایی

  9. بررسی حادثه تیراندازی درمحمودآباد درکمیسیون امنیت ملی

  10. توضیحات مشاور شهردار تهران درباره برنامه‌های «شادستان»

  11. استفاده از واژه‌های عاشقانه تاثیری در تداوم زندگی مشترک دارد؟

  12. فضای مجازی ، ضرورت آینده نگری

  13. دستگیری اعضای باند رمالی با 40 میلیارد کلاه‌برداری

  14. کشف 4900 قوطی مشروبات الکلی از یک شناور در خلیج فارس

  15. شرایط سفر اربعین اعلام شد

  16. رد طرح تعطیلی روزهای پنج‌شنبه در کمیسیون اجتماعی

  17. نفرپنجم کنکور: موسسات آموزشی به دنبال منافع خود هستند

  18. معاینه و درمان رایگان کودکان بد سرپرست توسط جمعی از پزشکان

  19. جولای «گرم‌ترین» ماه زمین

  20. پاسخ حناچی به رئیس پلیس راهور ناجا

  21. امشب آخرین مهلت انتخاب رشته کنکور ۹۸

  22. دستور ویژه رئیس قوه قضائیه برای مبارزه با فساد در کردستان

  23. سفرهای تابستانی به اوج خود رسید

  24. معافیت‌های مالیاتی در چه مواردی شامل پزشکان می‌شود؟

  25. چرا مصرف «شیشه» افزایش پیدا کرده؟

پربحث‌های هفته

  1. ماجرای بی‌حجابی در مترو و حواشی آن؛ نظر مردم چیست؟

  2. متهم ردیف اول در توزیع ارزهای بانک مرکزی فرار کرد/ پلیس دستگیر می کند اما بانک مرکزی باعث آزادی اش شد

  3. توضیحات نیروی هوایی ارتش درباره درگیری و تیراندازی مرگبار در بیشه‌کلا

  4. یک سال و نیم در ملایر به دنبال رادیولوژیست گشتیم؛ نبود/ طرح افزایش ظرفیت رشته های پزشکی باید در اولویت قرار بگیرد

  5. رئیس سازمان حج‌: ادعای برادر شهید رکن‌آبادی دروغ محض است

  6. اتمام حجت نیروی انتظامی با سلبریتی‌های بدحجاب

  7. توپی که پزشکان به زمین مشاغل دیگر می‌اندازند

  8. رتبه های برتر کنکور ، مدارس خاص و شاخص بی عدالتی آموزشی

  9. واکنش قاضی‌عسکر به ادعای «رکن‌آبادی»

  10. وعده دوباره پلیس برای توقف شماره گذاری خودروی پراید/ آیا این بار هم پیروزی از آن خودروسازان خواهد بود؟

  11. اژه‌ای: ‌فردی توانسته با بهانه‌ای ‌۳۸هزار سکه خریداری کند/ عمده ذخایر طلای کشور به‌دست خودمان بر باد رفته

  12. غلامی: صرفا به خاطر صندلی خالی دکتری، نمی‌توان دانشجوی فاقد صلاحیت علمی پذیرش کرد

  13. سیر نزولی مهاجرت نفرات‌ برتر کنکور و المپیادهای علمی از کشور

  14. خروجی رتبه‌های برتر کنکور چه پیامی دارد؟

  15. «درد»های طرحی که قرار بود «درمان» کند...

  16. قوه قضائیه خود را زیر ذره‌بین می‌برد

  17. اما و اگرهای مخالفت 80 هزار دانشجو با افزایش ظرفیت‌ رشته‌های پزشکی

  18. گم شدن یک ایستگاه مترو در پایتخت + جزییات

  19. پدر طبیعت ایران درگذشت

  20. نامه ۷۹ تشکل دانشجویی به رئیسی: قوه قضائیه انحصار بازار وکالت را بشکند

  21. سخنگوی قوه قضائیه: نمی‌دانیم سالار آقاخان کجاست/ دادگاه سیف در حال برگزاری است

  22. حجت‌الله علم‌الهدی، رئیس جدید پژوهشگاه قوه قضائیه را بهتر بشناسید

  23. عضو مجمع تشخیص: کاهش جمعیت، فقر خانواده‌ها را رقم خواهد زد

  24. نامه 72 بسیج دانشجویی دانشگاههای کشور به رییسی /حق مردم در دسترسی به خدمات حقوقی و وکیل را تسهیل کنید

  25. ماجرای گردشگر آلمانی که در مازندران کتک خورد چه بود؟

آخرین عناوین