دستمزد ملی یا منطقه‌ای؟

ر.ادیبی،   3980426069 ۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

تعیین مزد منطقه‌ای، هم به سود کارگر است و هم به سود کارفرما. فشار زندگی در کلان‌شهرها را برای کارگرانِ ساکن در آنجا کاهش و مزیت تولید در شهرهای کوچک را برای کارفرما افزایش می‌دهد.

دستمزد ملی یا منطقه‌ای؟

کیفیت محصول و قیمت نهایی آن تضمین‌کننده فروش محصول است. رونق تولید یعنی رسیدن به چرخۀ مستمرِ فروش بیشتر و تولید بیشتر. قیمت نهایی محصول را هزینه تولید تعیین می‌کند و کارفرما  واحد تولیدی را در محلی راه‌اندازی می‌کند که کمترین هزینه‌ها را بپردازد. برای مثال در یک منطقه هزینه زمین کمتر است، اما به دلیل فاصله از بازار فروش اگر کارفرما این منطقه را انتخاب کند هزینه حمل‌ونقل نیز بر او بار می‌شود.

*هزینه کارگر: هم‌اکنون طبق ماده 41 قانون کار، حداقل دستمزد کارگران در سراسر کشور به‌صورت واحد تعیین می‌شود و لذا پایۀ حقوق کارگر در تهران و شهرستان یکی است. پس برای کارفرما تفاوتی نمی‌کند که در کجای کشور محصول خود را تولید کند، به هر صورت باید حقوق یکسانی به کارگر خود بپردازد.

*هزینه زمین: قیمت مسکن در تهران بیش از صد برابر مسکن در ارزان‌ترین شهر کشور (در حوزه مسکن) یعنی ایلام است. به همین نسبت زمین برای تولیدکننده نیز در تهران بیش از صد برابر شهرستان هزینه ایجاد می­کند.

*بازار فروش: تهران به‌تنهایی 16 درصد (با سه شهر نزدیک به خود یعنی البرز قم و قزوین تقریباً یک‌پنجم) جمعیت کشور را دارد، دومین استانِ پرجمعیتِ کشور، خراسان رضوی است که سهم جمعیتیِ آن 8 درصد است؛ اما تراکم جمعیت در تهران 890 و در خراسان رضوی 80 است. این متغیرها نشان می‌دهد بازار مصرف در تهران، یک بازار بزرگ و متمرکز و جدی است.[1]

*هزینه حمل‌ونقل: حمل‌ونقل در دنیا 6 درصد از قیمت محصول را تشکیل می‌دهد و در ایران 12درصد. اما به دلیل یارانۀ پرداختی توسط دولت بر سوخت، این عدد برای صاحب کالا قابل‌توجه نیست. درواقع در ایران هزینه حمل‌ونقل زیادی به تولیدکننده بار نمی‌شود.[2]

این هزینه‌ها نشان می‌دهد اگر کارفرما بازار فروش خود را در تهران انتخاب کند (که با توجه به بازار مصرف در تهران برای عمده کارفرمایان چنین است)، باوجودآنکه هزینه زمین در تهران بالا است، مکانِ تولیدیِ خود را نزدیک به بازار مصرف انتخاب خواهد کرد. تبدیل‌شدن البرز، قزوین و اراک به شهرهای صنعتی نیز نشان از همین نوع انتخاب دارد.

تمرکززدایی از تولید اشتغال

تمرکز اشتغال در تهران، مهاجران را به تهران سرازیر کرده است. یک‌چهارم کل مهاجرت‌های کشور به تهران بوده و یک‌دهم کل مهاجرت‌های کشور برای پیدا کردن شغل صورت می‌گیرد[3] که این تعداد به حدود نیمی از مهاجرت‌های کشور می‌رسد. این یعنی تمرکززدایی اشتغال در تهران می‌تواند جلوی مهاجرت‌ها را گرفته و به‌تبع آن توزیع امکانات را نیز اصلاح کند.

ایجاد بستر جدید بهینه‌سازی تولید برای کارفرما

قیمت پایین زمین در شهرستان، تنها کارفرمایانی را راهی شهرستان می‌کند که سهم زمین در هزینه تولید آنان بالا است اما برای سایر کارفرمایان مؤثر نیست. در مقابل به‌طور متوسط 10 درصد از قیمت تمام‌شده محصول را هزینه کارگر تشکیل می‌دهد که این رقم برای صنایع کاربر بین 20 تا 30 درصد است. بنابراین هزینه کارگر برای کارفرمایی که محصولِ کاربر تولید می‌کند مهم است.

هم‌اکنون حداقل نرخ دستمزد برای کارگران کل کشور به‌صورت واحد توسط شورای عالی کار تعیین می‌شود. بنابراین برای کارفرما تفاوتی ندارد که تولید خود را در کدام استان راه‌اندازی کند. تعیین حداقل هزینه دستمزد باهدف حمایت از کارگران برای تأمین خانوادۀ خود تعیین می‌شود. اما ازآنجاکه هدف، تأمین سبد معیشت کارگران است و این سبد در استان‌های مخالف قیمت متفاوتی دارد، پس باید حداقل دستمزد نیز در استان‌های مختلف، متناسب باقیمت سبد معیشت آن‌ها تعیین شود. به الگویی که برای مناطقی با هزینه زندگی پایین‌تر، نرخ دستمزد پایین‌تر و برای مناطقی با هزینه زندگی بالاتر، نرخ دستمزد بالاتری تعیین می‌کند دستمزد منطقه‌ای گفته می‌شود.

این نوع تعیین دستمزد، کارفرما را تشویق خواهد کرد که با بررسی مجدد قیمت عوامل تولید (که این بار در شهرستان‌ها نیروی کار ارزان‌تر است)، مکانِ تولیدی خود را انتخاب کند و درصورتی‌که هزینه حمل‌ونقل به بازار مصرف کمتر از هزینه کارگر باشد، تولیدی خود را از تهران به شهرستان‌ها منتقل خواهد کرد.

در این صورت ضمنِ ایجاد اشتغال در مناطق مذکور، کارگران بومی بدونِ آنکه رنج مهاجرت را بکشند، معیشتشان تأمین می‌شود. از سوی دیگر تولید در این مناطق به دلیل کاهش نسبی قیمت نیروی کار، باعث کاهش قیمت تمام‌شدۀ محصول نیز می‌شود و رقابت‌پذیری محصولاتِ تولیدی شهرستان را بالا می‌برد.

تعیین مزد منطقه‌ای،  نسبت درآمد به هزینه را در شهرهای مختلف به یکدیگر نزدیک می‌کند. علاوه بر این فشار زندگی در کلان‌شهرها را برای کارگرانِ ساکن در آنجا کاهش و مزیت تولید در شهرهای کوچک را برای کارفرما افزایش می دهد. همچنین باعث افزایش اشتغال و به‌تبع آن کاهش مهاجرت به کلان‌شهرها نیز خواهد شد.



[1]                       https://www.amar.org.ir/Portals/0/Files/abstract/1390/sarshomari90_nahaii.pdf
[2]                       http://www.irna.ir/fa/news/82548325
[3]                       https://www.amar.org.ir/دادهها-و-اطلاعات-آماری/جمعیت-و-نیروی-کار/مهاجرت#5587736-

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

پارسا۱۰۰۶۳۶۳۱۷:۵۶:۱۰ ۱۳۹۸/۴/۲۶
نتیجه این کار هجوم بیشتر به تهران برای دریافت حقوق بیشتر است.

پربحث‌های اخیر

پربحث‌های دیروز

  1. خرید کردن بوریس جانسون از سوپرمارکت ایرانی با دوچرخه

  2. واکنش‌ها به «وامی که اگر به بچه ها بدهید قهر می‌کنند»!...

  3. بازگشت روحانی به پاستور/نقطه داغ کرونا در کشور/ زاکانی: تجربه ناموفق مجلس دهم، برای نابودی هر مجلسی کافی است

  4. وزیر بهداشت: مژده رسید که گشایشی حاصل می شود

  5. گزارش پولیتیکو از تراژدی مرگ گروهی در خانه های سالمندان آمریکا

  6. طرح تعطیلی یک ماهه کشور از دستور کار مجلس خارج شد/ یک نماینده مخالف: قرنطینه یعنی خودکشی بخاطر ترس از مرگ

  7. روایت سیروس مقدم از سکانس جنجالی«پایتخت۶»/ادای دین نبود شوخی بود!

  8. انتقاد تند نایب رئیس مجلس از تاخیر وزیر بهداشت

  9. پیام رهبر جنبش استقلال ایالت کالیفرنیا آمریکا به مردم ایران

  10. وزیر بهداشت: امیدواریم تا پایان اردیبهشت به یک مرحله مهم در مقابله با کرونا برسیم/ به مرحله مهار و کنترل کرونا نرسیده‌ایم

  11. بیمارستان های آمریکا مملو از اجساد قربانیان کرونا

  12. کادر درمانی خسته و احتمال شیوع موج دوم ویروس کرونا

  13. اخباری تایید نشده از به کما رفتن نخست وزیر انگلیس

  14. نوبخت: دولت در حساس‌ترین مرحله‌ی مدیریت منابع خود است

  15. سوگ‌های خاموش با بغض‌های در گلو مانده

  16. دکتر زالی: هنوز به نقطه اوج کرونا در تهران نرسیده‌ایم/ پایتخت برای مقابله با کرونا باید الگوی متفاوت‌تری را دنبال کند

  17. چرا پلیس فتا از کوزه شکسته آب می‌خورد؟

  18. ترامپ: انتظار داشتیم تلفات کرونا به ۱۵۰ هزار نفر برسد اما کمتر خواهد شد/ کرونا را شکست خواهیم داد

  19. رکورد ۴۱.۲ درصدی نرخ تورم در سال ۹۸ + جدول

  20. فرانسه خواستار «بازگشت ایران» به تعهدات برجامی شد

  21. وام یک میلیونی را به بچه‌ خودتان بدهید قهر نمی‌کند؟!

  22. رفع شبهاتی درباره مشاهده امام زمان (عج)

  23. تست کرونای ۱۱ نماینده مثبت شد

پربحث‌های هفته

  1. آقای رئیس‌جمهور، اندکی سنجیده تر!..

  2. شوخی تلخ سخنگو با روابط خارجی کشور

  3. آقای مطهری، «دست الهی مجلس را تعطیل کرد»؟!

  4. کرونا اثبات کرد خدا فقط "رخنه پوش" نیست

  5. خرید کردن بوریس جانسون از سوپرمارکت ایرانی با دوچرخه

  6. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

  7. دستور ویژه رئیس سازمان صداوسیما برای بررسی حواشی قسمت آخر «پایتخت۶»

  8. آیا اشتباهات «معمولی» هم به «ستون پنجم نفوذی» ربط دارد؟

  9. چرا مردم بايد قرباني منافع فعالان ارز شوند؟! 

  10. انگشتر حاج قاسم در اختیار شرکت کننده عصرجدید

  11. دارویی که توزیع هر چه زودترش درمان بسیاری از شایعه‌هاست!..

  12. تعدیل‌تان کردیم ؛ اشک ما بدرقه راهتان!..

  13. خیر‌خواهان خوب _ خیر‌خواهان بد/چه کسی دچار سندرم توهم توطئه است؟

  14. واکنش‌ها به «وامی که اگر به بچه ها بدهید قهر می‌کنند»!...

  15. زمان خلاصی از شر كرونا/ طرح سه فوریتی تعطیلی کامل کشور/قرنطینه در تهران شکسته شد!

  16. سی ان ان: ترامپِ دروغ گو و مسئولیت ناپذیر، حریف کرونا نمی شود

  17. اژدهای رسانه‌ها و پادشاه فیلترشکن‌ها: کرونا ! ...

  18. زائری: این نقی دیگر «معمولی» نیست/ نظارت‌های صداوسیما حداقلی و ظاهری است/ رواج حجم بالایی از «دروغ» در میان خانواده

  19. تناقض‌های کرونائی دولت تدبیر و امید

  20. بازگشت روحانی به پاستور/نقطه داغ کرونا در کشور/ زاکانی: تجربه ناموفق مجلس دهم، برای نابودی هر مجلسی کافی است

  21. روحانی خطاب به وزیر بهداشت: تمامی فعالیت‌های اقتصادی از ۲۰ فروردین باید با پروتکل آغاز شود

  22. فارین پالیسی: کمک های کرونایی روسیه و چین، خیرخواهانه نیست

  23. روحانی مدعی طب اسلامی بازداشت شد + عکس

  24. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

  25. تهران در وضعیت قرمز کرونایی/ادامه جنجال حواشی پایتخت ۶/استقبال مطهری از عفو و آزادی زندانیان/ بعد از یک ماه ژست نمایندگی گرفته اند!

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. چرا مردم بايد قرباني منافع فعالان ارز شوند؟! 

    2. نامه ۱۹۱ منتخب مجلس یازدهم به رهبر انقلاب با موضوع تحقق شعار سال

    3. نامه ۵۰ اقتصاددان به روحانی برای مدیریت تبعات اقتصادی کرونا

    4. موافقت رهبر انقلاب با برداشت یک میلیارد یورو از صندوق توسعه ملی

    5. تداوم جدی روند مدیریت علمی و بدون هیجان بازار ارز

    6. آمادگی بانک مرکزی برای اجرای گسترده عملیات بازار باز

    7. روحانی: ۴میلیون تُن کالا وارد کشور خواهد شد/ کرونا ممکن است تا پایان سال باشد

    8. کاهش قیمت جهانی مواد غذایی رکورد زد

    9. احساس شرمندگی نوبخت به خاطر عدم تعیین دستمزد کارگران

    10. کمک مالی ۲۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومانی برای ۳ میلیون نفر

    11. نامه مردم مغان به آیت الله رییسی برای ابطال یک واگذاری ناعادلانه

    12. روحانی: ۲۳ میلیون خانوار اعتبار یک میلیون تومانی دریافت می‌کنند/ این رقم به تدریج از یارانه ماهانه آن‌‌‌‌‌ها کسر می‌شود

    13. افزایش دو برابری همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری

    14. ۹ پیشنهاد عملیاتی برای جهش تولید

    15. قیمت آپارتمان‌های لوکس در مناطق گران تهران

    16. کرونا بهانه جدید اخراج کارگران

    17. پیش بینی قیمت نفت در سال ۹۹

    18. جهش قیمت مسکن بعد از افزایش قیمت بنزین

    19. نوبخت: دولت در حساس‌ترین مرحله‌ی مدیریت منابع خود است

    20. رییس کل بانک مرکزی: طرح اعطای وام یک میلیونی به ۲۳میلیون خانوار اجرا می‌شود

    21. سکه ۶ میلیون و ۳۶۰ هزار تومان شد

    22. میانگین حقوق بازنشستگان ۴ میلیونی شد

    23. جزئیات دستورالعمل اختصاص کارت اعتباری ۱ و ۲ میلیون تومانی به اقشار آسیب‌پذیر

    24. نوبخت: افزایش حقوق کارگران خارج از اختیار من است

    25. رکورد ۴۱.۲ درصدی نرخ تورم در سال ۹۸ + جدول

    آخرین عناوین