چرا مکانیسم نظارت بر صنعت خودرو ناکارآمد عمل می‌کند؟

گروه اقتصادی الف،   3980426011

متأسفانه در طول زمان نه‌تن‌ها تخلفات خودرو‌سازان کم نشده‌است، بلکه سطح افراد متهم و ابعاد فساد بزرگ‌تر شده‌است. این به معنای آن است که مکانیسم نظارتی در این صنعت که دارای ابعاد گسترده‌ای دارد، ناکارآمد است.

روزنامه جوان در یادداشتی به قلم مرتضی مصطفوی، کارشناس ارشد اقتصاد نوشت: هر از چند گاهی شنیده می‌شود که دستگاه‌های نظارتی در راستای مبارزه با فساد و تخلفات در صنعت خودرو، اقدام به دستگیری و مجازات نموده‌اند. تأکید جدید رئیس قوه قضائیه مبنی براینکه نباید یک شرکت به دلیل ایستادن در نقطه قدرت و نیاز مردم به کالای آن، برخلاف موازین شرعی و قانونی اقدام به نقض تعهداتش کند، اتفاقی مبارک است.در عین حال حاکی از ناکافی بودن برخورد‌ها در این حوزه و اراده این قوه در احقاق حقوق مردم است.

متأسفانه در طول زمان نه‌تن‌ها تخلفات خودرو‌سازان کم نشده‌است، بلکه سطح افراد متهم و ابعاد فساد بزرگ‌تر شده‌است. این به معنای آن است که مکانیسم نظارتی در این صنعت که دارای ابعاد گسترده‌ای دارد، ناکارآمد است و وجود چندین دستگاه نظارتی مستقر و غیرمستقر در شرکت‌های خودروسازی نیز هنوز نتوانسته، مانع از بروز تخلف و فساد شود.

شاید اکنون که اراده قوه قهریه و بازوی نظارتی آن سازمان بازرسی بر اصلاح و برخورد جدی با تخلفات در این حوزه است بد نیست قدری موشکافانه مکانیسم نظارت در شرکت‌های خودروسازی مورد ارزیابی قرار گیرد تا با رفع چند نقیصه مشهود که در ادامه به آن می‌پردازیم، زمینه برای بهبود این صنعت و اهداف نهاد‌های نظارتی برای رفع کاستی‌ها و کاهش تخلفات فراهم شود. اهم این نقایص را می‌توان به ترتیب زیر اشاره کرد.

عدم‌هم‌افزایی و همگرایی: اولین نقص در مکانیسم نظارتی عدم‌همگرایی و هم‌افزایی دستگاه‌های نظارتی است. اینکه برخی از دستگاه‌ها خود را رقیب دستگاه‌های دیگر در ایفای وظایف خود می‌دانند، مانع از هم‌افزایی این دستگاه‌ها با یکدیگر می‌شود. تنوع در ماهیت تشکیلاتی دستگاه‌های نظارتی است. وجود چندین نهاد نظارتی از قوای مختلف که گاهی در برخی از اقدامات دچار تضاد منافع می‌شوند، از دیگر عواملی است که مانع از همگرایی و مشارکت مؤثر دستگاه‌ها با یکدیگر می‌شود.

رویکرد انتظامی به نظارت: دومین نقص در مکانیسم نظارتی، مربوط به رویکرد دستگاه‌های نظارتی است. این دستگاه‌ها غالباً به دنبال برخورد قضایی با مفسدان هستند تا اصلاح فرآیند‌های مفسده‌ساز. به عبارت دیگر غالب انرژی و تلاش دستگاه‌های نظارتی در کشف مفسد است تا مجرا‌های فساد. از این رو مشاهده می‌شود که مصادیق فساد هیچ‌گاه کاهش محسوسی نداشته و در طول زمان صرفاً نوع و حجم آن تغییر کرده‌است. در صورتی که اگر به جای برخورد صرفاً انتظامی، رویکرد فرآیندی به نظارت باشد و مأموریت پیشگیری نیز بر اساس تجارب پرونده‌ها پیگیری شود، کمتر شاهد بروز تخلفات و به خصوص تکرار آن‌ها خواهیم بود.

نظارت پسینی: دیگر نقص مکانیسم نظارتی در صنعت خودرو ناظر بر روش‌ها است. در غالب نظارت ها، دستگاه‌های مربوط بعد از گذشت یک دوره زمانی اقدام به کشف فساد و تخلف می‌کنند. به بیان بهتر اقدامات غالب دستگاه‌های نظارتی پسینی و بعد از ارتکاب جرم و فساد است. در صورتی که در یک مکانیسم نظارتی کارآمد باید فرآیندها، برنامه‌ها و عملکرد‌ها به صورت آنلاین رصد و پایش شود، بنابراین یک نظارت پیشینی مورد نیاز صنعت خودرو است.

عدم استقلال کافی: از دیگر نکات مهم عدم استقلال برخی از دستگاه‌های نظارتی است. متأسفانه مشاهده می‌شود برخی از مدیران دستگاه‌های نظارتی که در شرکت‌های خودروسازی مستقر هم می‌باشند، به نوعی همسو با مدیرعامل رفتار می‌کنندو یا برخی از دستگاه‌ها در هیئت‌مدیره شرکت‌های خودروسازی دارای نماینده حقوقی هستند. مسلماً این موضوع می‌تواند استقلال در امر نظارت را کاهش و موجب ناکارآمدی گردد. عدم تخصص کافی: در بین تمامی دستگاه‌های نظارتی کمتر نهادی را می‌توان یافت که به طور تخصصی به مسئله خودرو بنگرد و بر تمامی مسائل فنی آن اشراف داشته باشد.

همین امر باعث می‌شود نظارت در مواقعی مثمرثمر نباشد و دستگاه مربوطه نتواند به انحرافات و تخلفات پی ببرد. غالب افرادی که در دستگاه‌های نظارتی مشغول به کار هستند، به طور عمومی فعالیت می‌کنند و در بهترین حالت متخصصان حوزه مالی و حسابداری می‌باشند.

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. مشکل آمریکا فقط جمهوری اسلامی نیست، با مصدق هم مشکل داشتند/ مذاکره یعنی بازی در زمین تندروهای آمریکایی/ این آمریکاست که ما را نمی‌خواهد/ غرب اندیشی کشور را معطل کرده است 

  2. زنگنه: برنامه‌ای برای افزایش قیمت گازوئیل نداریم/ سهمیه‌بندی بنزین تاثیری در قاچاق ندارد

  3. اردوگاه زندانیان آمریکایی در کره شمالی: درسی برای ما

  4. نشانی‌های غلط دادن به دولت؛ نوشداروهای بعد از مرگ سهراب...

  5. رمزگشایی از سبک پوشش رهبر کره شمالی/ لباس‌های «اون» حرف‌های زیادی برای گفتن دارند

  6. بودجه صداوسیما نصف بودجه یک فیلم هالیوود

  7. دلیل شکست حزب کارگر در یک نظرسنجی به روایت دیلی میرور

  8. عضو هیأت رئیسه مجلس: قدرت خرید حقوق‌بگیران در سال آینده ۲۰درصد کاهش می‌یابد

  9. دروغ رسانه‌های دولت درباره مالیات نهادهای انقلابی

  10. پیش‌بینی رئیس کل بانک مرکزی درباره تورم و بازار ارز

  11. تابلوی بلوار ناصر حجازی در غرب تهران نصب شد

  12. پروژه استعفای روحانی، از کدام اتاق فکر درآمده؟

  13. صادق خرازی: روحانی در ماجرای بنزین به شعور جامعه ریشخند زد / بیانیه ۷۷ اصلاح‌طلب عقده گشایی با اصل نظام بود

  14. روحانی در جریان «زمان دقیق» اجرای طرح بنزینی بود

  15. حباب قیمتی در بازار مسکن شکسته شد

  16. محسن هاشمی: مترو بعد از گرانی بنزین فوق العاده شلوغ‌تر شده است

  17. یکی از بزرگترین کشتارهای حیوانات در جهان

  18. بدون تعارف با دانشمند تازه آزاد شده از زندان‌های آمریکا

  19. واکنش‌ها به پیشنهاد استعفای روحانی/ کرباسچی: باید صادقانه به اشتباهمان اعتراف کنیم/ روایت مجید انصاری از رایزنی با شورای نگهبان

  20. شبکه ملی باعث محدودیت در اینترنت خارج کشور می‌شود؟

پربحث‌های هفته

  1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  2. حقوق کارگران و کارمندان در سال ۹۹ چقدر باید افزایش پیدا کند؟

  3. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  4. قایق‌های تندروی سپاه در نزدیکی ناو آبراهام لینکن

  5. رستوران‌های عربستان مختلط شد

  6. روایت شاهدعینی از فرار مالیاتی پزشک پنجه طلا!

  7. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

  8. دستمزد مهناز افشار از شبکه ماهواره‌ای چقدر است؟

  9. واکنش کاربران به اولین اجرای مزدک میرزایی

  10. مشکل آمریکا فقط جمهوری اسلامی نیست، با مصدق هم مشکل داشتند/ مذاکره یعنی بازی در زمین تندروهای آمریکایی/ این آمریکاست که ما را نمی‌خواهد/ غرب اندیشی کشور را معطل کرده است 

  11. حکم عجیب مشاور وزیر بهداشت برای پسرش + سند

  12. زنگنه: برنامه‌ای برای افزایش قیمت گازوئیل نداریم/ سهمیه‌بندی بنزین تاثیری در قاچاق ندارد

  13. نگاهی به قتل فجیع نوجوان عراقی در بغداد

  14. کاهش سهمیه ۳۰ درصدی ایثارگران در کنکور به ۵ درصد

  15. یک عکس، یک شرح | نان، پست نمی‌شود...

  16. ناراحتی مردم رشت از رویکرد سریال تلویزیونی وارش

  17. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  18. نقش پزشکان بهارستان در معافیات مالیاتی همکاران! / یک جلسه تاریخی از تعارض منافع+فیلم

  19. زنگنه: کارت سوخت حذف نشده بود!/ علی مطهری: حوادث آبان را به گردن سلطنت‌طلبان نیندازیم/ علت‌ خنده‌های روحانی در جلسه بعد از گرانی بنزین

  20. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

  21. خودتان راجع به این تصاویر قضاوت کنید!

  22. «سورپرایز» آذری جهرمی معرفی شد

  23. واکنش ربیعی به خنده‌های روحانی بعد از گران شدن بنزین: گاهی خنده‌هایی به لب می‌آید که از سوز دل است/ ایده اطلاعات بسیج از من بود

  24. نماینده بسیج دانشجویی خطاب به روحانی: قرار بود رفاه بیاورید؛ نه اینکه مردم گرفتار نان شب شوند/ کلیدتان شکسته است یا آن را برعکس چرخانده‌اید؟

  25. مالیات پزشکان آمریکایی سه برابر صادرات نفت ایران/ پزشکان ایرانی چقدر مالیات می‌دهند؟

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

    2. حقوق کارگران و کارمندان در سال ۹۹ چقدر باید افزایش پیدا کند؟

    3. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

    4. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

    5. زنگنه: برنامه‌ای برای افزایش قیمت گازوئیل نداریم/ سهمیه‌بندی بنزین تاثیری در قاچاق ندارد

    6. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

    7. نقش پزشکان بهارستان در معافیات مالیاتی همکاران! / یک جلسه تاریخی از تعارض منافع+فیلم

    8. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

    9. مالیات پزشکان آمریکایی سه برابر صادرات نفت ایران/ پزشکان ایرانی چقدر مالیات می‌دهند؟

    10. وزیر اقتصاد نرخ واقعی دلار را اعلام کرد

    11. وزیر صمت: قیمت خودرو از سوی خودروسازان افزایش پیدا نکرده/ افزایش نرخ بنزین به صورت طبیعی بر همه چیز اثر گذاشته

    12. سکه ۴ میلیون و ۶۲۰ هزار تومان شد + قیمت روز دلار و طلا در بازار

    13. نوبخت: پرداخت حمایت معیشتی دهم و یارانه ۲۰ هر ماه/ وعده ایجاد یک میلیون فرصت شغلی در سال آینده

    14. «میدون» و ندانم‌کاری‌های عرصه رسانه و تبلیغات

    15. نوبخت: آمریکا اجازه واردات بنزین به ایران را نمی‌داد/ حذف یارانه به استرس آن برای مردم نمی‌ارزد

    16. عوارض آزادراهی پیمایشی شد+ جزئیات

    17. چرا قیمت ارز افزایش یافته بود؟ /رکب بانک مرکزی به سفته‌بازان بازار ارز

    18. جهانگیری: برخورد با فساد و مفسدین به‌ تنهایی کافی نیست/ توکلی: مبارزه با فساد باید بدون تبعیض انجام شود

    19. هوای حسابتان را داشته باشید/ رمز یکبار مصرف و کاهش آمار برداشت اینترنتی غیر مجاز از حساب های بانکی

    20. موجه سازی یارانه پنهان خصولتی-رانتی ها توسط مدعیان اقتصاد آزاد و رقابتی

    21. احتمال تک نرخی شدن بنزین در بودجه سال آینده

    22. عضو کمیسیون اقتصادی مجلس: آثار تورمی بنزین نگران کننده است

    23. دژپسند: افشاکنندگان فساد از وزارت اقتصاد جایزه می‌گیرند

    24. عضو هیأت رئیسه مجلس: قدرت خرید حقوق‌بگیران در سال آینده ۲۰درصد کاهش می‌یابد

    25. رئیس کل بانک‌ مرکزی: ثبات را به بازار ارز باز می‌گردانیم / در تلاشند به ارزش پول ملی ضربه بزنند‌

    آخرین عناوین