راغفر مطرح کرد: پرداخت هزینه ناكارآمدی شركت‌های دولتی از جیب ملت/ می‌خواهند سهم بیشتری از كیك منابع نفتی را به خود اختصاص دهند

گروه اقتصادی الف،   3980403135
پرداخت هزینه ناكارآمدی شركت‌های دولتی از جیب ملت/ می‌خواهند سهم بیشتری از كیك منابع نفتی را به خود اختصاص دهند

یک كارشناس اقتصادی می‌گوید: با وجود گذشت چند ماه از تصویب لایحه بودجه، هنوز هیچ اقدام مؤثری برای شفاف‌شدن وضعیت بودجه شركت‌های دولتی انجام نشده است. آنها تلاش می‌كنند خود را زیان‌ده نشان دهند تا علاوه بر اینكه توجیهی برای افزایش قیمت پیدا ‌كنند، بتوانند در چانه‌زنی‌ها برای دریافت اعتبارات موفق شوند و سهم بیشتری از كیك منابع نفتی را به خود اختصاص دهند.

حسین راغفر، كارشناس اقتصادی در مورد بودجه شركت‌های دولتی گفت‌وگویی با روزنامه شرق انجام داده است که در ادامه می‌خوانید:

‌در ارتباط با شفافیت دخل‌و‌خرج شركت‌های دولتی در لایحه بودجه سال جاری، مواردی پیش‌بینی شد؛ برای مثال بند ج تبصره ۲ تأکید می‌کند دولت (خزانه‌داری کل کشور) مکلف است سود و زیان، سود دریافتی و میزان سهام دولت در این شرکت‌ها را به تفکیک هر شرکت، در گزارش‌های عملکرد مالی دولت منعکس و به‌روزرسانی کند؛ با توجه به اینكه چند ماه از زمان تصویب لایحه بودجه می‌گذرد، آیا موارد پیش‌بینی‌شده در قانون، اجرائی شده است و اثری از اجرای آنها مشاهده می‌شود؟

هیچ کاری در رابطه با این قانون نكرده‌اند و هیچ اقدامی برای شفاف‌سازی انجام نشده است. بودجه شركت‌های دولتی كه بخش درخور توجهی از بودجه عمومی كشور را تشكیل می‌دهد، همیشه با مشكل روبه‌رو بوده است. واقعیت این است كه نظارتی بیرونی بر بنگاه‌های دولتی وجود ندارد. آنها از مزایایی برخوردار هستند؛ اما به‌هیچ‌وجه پاسخ‌گویی و شفافیت ندارند. در خیلی از مواقع از منابع عمومی ارتزاق می‌كنند و خدمات عمومی مثل برق، آب و گاز به مردم ارائه می‌دهند و مرتب قیمت‌ها را حتی بدون اعلام قبلی افزایش می‌دهند؛ اما توضیح نمی‌دهند این درآمدها چگونه خرج  و هزینه‌ها چگونه محاسبه می‌شود.

بر اساس اطلاعاتی كه ما داریم، در برخی موارد هزینه‌هایی كه اعلام می‌كنند، بسیار غیرواقعی است و این هزینه‌ها بیشتر از اعداد واقعی است تا توجیهی برای افزایش قیمت به‌ وجود آورند. به تعبیر دیگر، بخشی از ناكارآمدی آنها به دلیل بسته‌بودن فعالیت‌هایشان و شفافیت‌نداشتن، مخفی می‌شود. رفتارهای آنها عملا بر پاسخ‌گونبودن در این رابطه استوار است.

به نظر می‌رسد ذات این رفتارها می‌تواند با ناكارآمدی‌های متعددی همراه باشد. بسیاری از مخارج غیرمتعارف و آنچه درباره حقوق‌های نامتعارف در این شركت‌ها می‌شنویم، ناشی از این است كه عملا هیچ نظارتی بر فعالیت آنها وجود ندارد. بعید می‌دانم در این آشفته‌بازاری كه امروز با آن روبه‌رو هستیم و بسیار بی‌سابقه است كه عمدتا كالاهای خود دولت و جاهای دولتی با افزایش‌های خیلی شدید قیمتی روبه‌رو هستند، كسی اصلا به عملكرد بخش اصلی بودجه عمومی كشور كه محدوده این بنگاه‌ها است، توجهی بكند.

در صحبت‌های خود اشاره كردید كه این شركت‌ها از یك‌سری مزایا بهره‌مند هستند؛ می‌توانید مثالی از این مزایا بیاورید؟

این شركت‌ها با قواعد بخش خصوصی رفتار می‌كنند؛ اما هیچ نوع شفافیتی در عملكرد ‌آنها وجود ندارد. عملا هیچ نوع پاسخ‌گویی به مردم درباره اینكه هزینه‌های آنها چگونه است، وجود ندارد. كسی نمی‌داند نحوه قیمت‌گذاری خدمات و محصولات چگونه است و با چه ضابطه‌ای صورت می‌گیرد. این شركت‌ها از مزایای بزرگ بخش عمومی و همین‌طور قواعد رفتار بخش خصوصی بهره‌مند هستند؛ اما نه پاسخ‌گو هستند و نه فعالیت‌های آنها شفاف است؛ چون مقیاس خدمات آنها بسیار وسیع است.

این شركت‌ها با اندكی تغییر در قیمت‌ها می‌توانند حجم بزرگی از منابع را عملا از جیب مردم خالی كنند و به نظر می‌رسد متأسفانه هیچ سيستم پاسخ‌گویی هم در كشور دراین‌باره وجود ندارد. معلوم نیست مردم به كجا می‌توانند از این رفتارهای بخش عمومی-خصوصی شكایت كنند و چه كسی پاسخ‌گو است. هیچ‌یك از این مسائل روشن نیست.

‌به نظر شما در مزایده‌ها و مناقصه‌های واگذاری پروژه‌ها، برای شركت‌های دولتی مزیت‌های خاصی قائل می‌شوند و مثل بخش خصوصی با آنها رفتار نمی‌شود؟

البته این شركت‌ها ظرفیت‌هایی دارند اما متأسفانه به‌دلیل عوامل متعدد از جمله تحریم‌ها و ملاحظات این‌گونه، خیلی از قواعد و مقررات مربوط به مناقصه‌ها و مزایده‌ها در بخش‌های بنگاه‌های دولتی و شبه‌دولتی عملا رعایت نمی‌شود و توجیه این رفتار هم در خیلی از موارد محدودیت‌های ناشی از تحریم‌هاست. متأسفانه در سال‌های اخیر شاهد رفتارهای خارج از ضوابط قانونی نسبت به واگذاری قراردادها خارج از فرایندهای رسمی و قانونی مناقصه‌ها و مزایده‌ها بوده‌ایم. متأسفانه حساسیت در نظام نظارتی كشور نسبت به این دسته از فعالیت‌ها به‌شدت كاهش یافته و این مسئله مجدد فرصتی را برای فساد فراهم كرده است.

‌برای اجرای برخی از بخش‌های لایحه بودجه امسال درباره شركت‌های دولتی امكانات و تجهیزات زیادی نیاز نیست؛ برای مثال شفافیت اعلام سهام دولت در این شركت‌ها یا اعلام حقوق مدیران این شركت‌ها، كار دشواری نیست. چرا این بندها عملیاتی نمی‌شود؟

خب عمده دلایل این است كه حقوق‌هایی كه آنجا پرداخت می‌كنند، نسبت به حقوق‌هایی كه دولت پرداخت می‌كند، خیلی بالاتر است. طبیعی است اراده‌ای برای شفاف‌كردن وجود ندارد. ضمنا یكی از فرصت‌هایی كه به این بنگاه‌ها داده شده، این است كه بتوانند از قواعد بخش خصوصی استفاده كنند، بدون اینكه شفافیت و پاسخ‌گویی داشته باشند و این باعث شده است حجم بزرگی از اعتبارات بودجه بخش عمومی كشور، متعلق به این بنگاه‌ها باشد؛ بنابراین به نظر می‌رسد واقعا باید یك عزم جدی برای نظارت بر رفتارهای این بنگاه‌ها به ‌وجود آید. البته در شرایط كنونی با توجه به به‌هم‌ریختگی اقتصاد كشور، چنین وضعی را شاهد نیستیم.

‌براساس متن لایحه بودجه سال ۹۸، ماهانه باید یك درصد از هزینه شركت‌های دولتی به حساب خزانه واریز شود. وقتی حساب‌و‌كتاب این شركت‌ها مشخص نیست، چگونه حجم یك درصدی برای واریز به حساب خزانه مشخص می‌شود؟

كسر یك درصد هزینه‌ها و واریزشدن آن در جای دیگر در شرایطی امكان‌پذیر است كه بودجه شفافی وجود داشته باشد. باید مشخص شود كدام بخش از هزینه‌ها قرار است كسر و به حساب خزانه واریز شود.

متأسفانه یكی از مسائل اصلی همین است كه شركت‌های دولتی در بخش‌های مربوط به خدمات عمومی از منابع عمومی استفاده می‌كنند؛ اما هیچ نوع رگولاتوری یا تنظیم مقررات یا هیچ نوع نظارت انتظام‌بخشی، بر فعالیت این شركت‌ها نمی‌بینیم، به‌همین‌دلیل است كه در برخی موارد كه ما اطلاع داریم، حتی قیمت خدماتی كه ارائه می‌كنند، بسیار غیرواقعی است و كمتر از چیزی است كه اعلام می‌كنند.

این رفتار به این دلیل است كه هزینه‌ها را بالا و در خیلی موارد خود را زیان‌ده یا در آستانه زیان‌دهی نشان دهند تا بتوانند با چانه‌زنی، منابع عمومی بیشتری را برای فعالیت‌هایشان یا برای مدیریت‌هایشان جذب كنند. به نظر من لازم است یك نظام انتظام‌بخشی در هركدام از این بخش‌ها - با توجه به ماهیت‌های متنوعی كه دارند- اعمال شود؛ اما متأسفانه چنین چیزی وجود ندارد.

‌اینكه برخی شركت‌های دولتی تلاش می‌كنند خود را زیان‌ده نشان دهند، چه آسیبی به اقتصاد ایران می‌زند؟

اولین مسئله غیرشفاف‌شدن فعالیت این شركت‌هاست. بررسی عملكرد شركت‌ها نشان می‌دهد در بخش برق و آب میزان قابل توجهی از این منابع به‌دلیل پرتی و ناكارآمدی سیستم از دست می‌رود. حجم زیادی از آب لوله‌كشی شهری به‌دلیل نشتی سیستم از بین می‌رود و سیستم لوله‌كشی در بسیاری از جاها پوسیده و آبی كه این‌قدر گران است، از بین می‌رود.

در سیستم انتقال برق هم مشكلات جدی داریم و طبیعتا وقتی با اتلاف این منابع روبه‌رو هستیم، هزینه‌های شركت‌های مربوطه هم بالا می‌رود؛ اما این افزایش هزینه به‌دلیل ناكارآمدی مسئولان این بخش است. بعد این شركت‌ها برای جبران این هزینه‌ها یا باید قیمت‌ها را بالا ببرند -كه از یك سو تحمیل ناكارآمدی‌ها به مصرف‌كننده است- یا از بودجه عمومی سهم بیشتری بگیرند.

به این ترتیب چنین رفتارهایی پایدارشدن و ثبات ناكارآمدی و تقویت آن را به‌دنبال خواهد داشت. در واقع در چنین روندی، هزینه ناكارآمدی بخش دولتی از جیب همه مردم پرداخت می‌شود. 

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. سیاست های ترامپ در برابر ایران کاملا شکست خورده است

  2. حمل و نقل دریایی انگلیس خواستار بازگشت سریع نفتکش این کشور شد

  3. پامپئو: ترامپ آماده دیدار با مقامات ایرانی بدون هیچگونه پیش‌شرطی است

  4. واکنش روسیه به توقیف نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز

  5. انتشار فیلم رصد ناو «باکسر» توسط پهپاد نیروی هوافضای سپاه/ یک دروغ دیگر در کارنامه ترامپ  

  6. واکنش وزیر خارجه انگلیس به توقیف نفتکش انگلیسی توسط ایران

  7. منابع غربی مدعی شدند: توقیف دومین نفتکش انگلیس در خلیج فارس

  8. رهامی: اصلاحات «مانیفست» می خواهد/ مخالفان قانون اساسی اصلاح‌طلب نیستند

  9. تکذیب ادعای منابع غربی درباره توقیف دومین نفتکش/ مصدر توجیه شد

  10. کشتی مصدر به مسیر خود در خلیج فارس بازگشت

  11. وزارت دفاع آمریکا به توقیف نفتکش انگلیس واکنش نشان داد

  12. واکنش عزت‌اللهی به خبر حضورش در استقلال

  13. لاف در غریبی درباره پهپاد ایرانی

  14. ترامپ: اجازه دادم رندپال با مقام‌های ایران گفت‌وگو کند

  15. آشنا: ظریف بیشتر از ترامپ قدرت تصمیم‌گیری دارد  

  16. دادگاه هلند ارتباط قتل «کلاهی» با ایران را رد کرد

  17. پرونده تحصیلی حسین فریدون، در مجلس به جریان افتاد

  18. شرور سابقه‌دار با چاقو به جان پلیس افتاد

  19. تابستان به سبک دهه ۶۰  

  20. پورابراهیمی: حباب قیمت ارز در حال شکستن است/ پیش‌بینی ادامه کاهش نرخ ارز

  21. توقیف کشتی انگلیسی نفت را گران کرد

  22. مسابقات بسکتبال خیابانی  

  23. کدخدایی: قاعده مقابله به مثل در حقوق بین‌الملل امری شناخته شده است

  24. اسلامی: برای افرادی که بخواهند مسکن استیجاری تولید کنند، شرایط ساده‌تری فراهم می‌کنیم

  25. نامه دادستان کشور به مقامات قضایی نیجریه

پربحث‌های دیروز

  1. توقیف یک فروند نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز توسط نیروی دریایی سپاه

  2. خط و نشان پلیس برای سلبریتی‌های بد حجاب در فضای مجازی

  3. واکنش یک‌کلمه‌ای ظریف به ادعای سرنگونی پهپاد ایرانی

  4. جلسه اضطراری دولت انگلیس پس از توقیف نفتکش این کشور

  5. کامنت‌های برتر مخاطبان الف: دولت اگر جوابی به سریال گاندو دارد، اسنادش را ارائه کند/ انتظار این بود که دادستان عذرخواهی کند/ هرچه تحریم‌ها بیشتر شود، تاثیرش کمتر می‌شود

  6. سپاه: ادعاي ساقط كردن پهباد ايراني دروغ است، بزودي اثبات مي كنيم

  7. توضیح پنتاگون درباره سرنگونی یک پهپاد در تنگه هرمز

  8. عربستان: خواهان جنگ با ایران نیستیم

  9. حرف‌های عجیب پسر ترامپ، سوژه‌ خنده‌ی کمدین معروف   

  10. تعداد گرسنگان جهان برای سومین سال متوالی افزایش یافت

  11. نصیرزاده: درخواست ترامپ از فیفا خلاف اساسنامه این نهاد است

  12. ظریف: «سقوط پهپاد ایرانی» در حال بررسی است؛ هنوز اطلاعی نداریم/ واکنش به احتمال دیدار با یکی از اعضای کنگره آمریکا

  13. نماینده کنگره: ترامپ فاشیست است

  14. ادامه رایزنی‌ها با مجلس برای رتبه‌بندی معلمان/ ابلاغ اعتبار رتبه‌بندی

  15. هشدار برای تهرانی‌ها/ ضرورت صرفه جویی در مصرف آب و وارد نشدن به محدوده قرمز

  16. المانیتور: ظریف و سناتور نزدیک به ترامپ دیروز در نیویورک دیدار کردند

  17. نصرالله: جنگ با ايران منطقه را درگير مي كند

  18. هایکو ماس: ایران به تعهداتش در چارچوب برجام پایبند بماند

  19. بولتون: ایران نباید توان غنی سازی اورانیوم داشته باشد

  20. مشکلات ۷۶ هزار بنگاه اقتصادی غیردولتی برای گرفتن وکیل

  21. خسرو شکیبایی به روایت بیژن بیرنگ و امرالله احمدجو؛ از «روزی روزگاری» تا «خانه سبز» سال ۸۷

  22. پرداخت ۲۰ هزار میلیارد تومان یارانه از جیب کشاورزان!

  23. پشت پرده طرح ممنوعیت ورود شاهزادگان سعودی به آمریکا چه می‌گذرد؟

  24. وزیر دفاع ترکیه: اخراج ما از پروژه اف 35، به ناتو آسیب خواهد زد

  25. لاوروف: فقط ایران مسئول حفظ برجام نیست/اروپا می‌توانست موضع قاطع‌تری علیه آمریکا بگیرد

پربحث‌های هفته

  1. روحانی بودجه صداوسیما را قطع کرد

  2. تلخنامه «برجام» به افسانهٔ اعتمادپذیری غرب پایان داد

  3. اگر قدرت در دستان نخبگان اصولگرا باشد، بازهم گاندو ساخته خواهد شد؟

  4. تحريم صداوسيما به دليل گاندو؛ دولت كوتاه آمد يا تغيير تاكتيك داد؟

  5. نامه احمد توکلی به رئیس قوه قضائیه درباره اقدام خلاف عرف دادستان تهران + جزئیات

  6. آقای مطهری! شفاف سخن بگویید و فرافکنی نکنید

  7. جنگنده کوثر، نتیجه‌ تحریم‌های جهانی علیه ایران+ تصاویر

  8. ادعای ترامپ درباره رویارویی کشتی آمریکایی و پهپاد ایرانی

  9. جنگنده قاهر ۳۱۳، یک پنهانکار از نوع ایرانی+ تصاویر

  10. ضرب شستی به گستاخی‌های تاریخی انگلیس

  11. واقعیت‌های دهشتناک جنگ با ایران از نگاه نشریه کنگره آمریکا/ هرگونه جنگ احتمالی برای منافع آمریکا ویرانگر خواهد بود

  12. تصاویری از ویلاهای لاکچری قلعه باستی هیلز  

  13. توقیف یک فروند نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز توسط نیروی دریایی سپاه

  14. غلامی: قطع بودجه صداوسیما به خاطر یک سریال رفتاری قجری است

  15. پاسخ مدیر روزنامه جوان به ادعاهای محمدرضا خاتمی

  16. پرسش‌های خود را از رئیس اتحادیه مشاوران املاک کشور با «الف» در میان بگذارید

  17. نجفی: اتهام قتل عمد را قبول ندارم/ نفهمیدم چه شد خشمگین شده و اسلحه را برداشتم/ من لفظ پرستو را به کار نبردم

  18. توانا بود هرکه با ما بود!

  19. رئیس دیوان محاسبات اعلام کرد: وقوع جرم در واگذاری ماشین سازی/ ۹۷ درصد مدیران پاک دست هستند

  20. بودجه صدا و سیما قطع شد/ حمایت سعید جلیلی از وزیر دولت/ عباس عبدی: چرا خبر خودکشی نجفی منتشر نشد؟

  21. بی مهری دولت به رسانه ملی

  22. جهانگیری: هنر دیپلماسی ما آن بود که به توافقی بزرگ دست یافتیم تا دولت بعدی آمریکا بگوید که کلاه بر سرشان رفته است

  23. تسخیرکنندگان شهرک "باستی هیلز" را اعلام کنید

  24. روحانی: مردم مقاوم ایران مقابل تحریم‌ها ایستادگی کرده‌اند/ ناکارآمدی دولت در خدمت به مردم سخنی نارواست

  25. خط و نشان پلیس برای سلبریتی‌های بد حجاب در فضای مجازی

پربحث‌های هفته

  1. پرسش‌های خود را از رئیس اتحادیه مشاوران املاک کشور با «الف» در میان بگذارید

  2. رئیس دیوان محاسبات اعلام کرد: وقوع جرم در واگذاری ماشین سازی/ ۹۷ درصد مدیران پاک دست هستند

  3. لاریجانی؛ از دلال آدرس دقیقی وجود ندارد تا بتوان مالیات دریافت کرد

  4. رویه عجیب برخی محاکم قضایی در برخورد با بدهکاران ظاهرا ورشکسته

  5. دلایل اصلی کاهش نرخ ارز در بازار چیست؟/ حباب در حال تخلیه است

  6. به جای اَبَر تورم شاهد اَبَر رکود در اقتصاد ایران خواهیم بود

  7. زنگنه: هیچ خط قرمزی در مبارزه با فساد نداریم/ نفت، جواهرفروشی نظام است/ باید کاری کنیم حرام‌خوارها بترسند

  8. ادامه سقوط طلا در بازار؛ قیمت سکه ۳میلیون و ۸۳۰هزار تومان شد + جدول

  9. سه سناریو برای افزایش قیمت نان/ احتمال افزایش ۲۵درصدی

  10. زنگنه: شبانه روز به دنبال دور زدن و مقابله با تحریم‌ها هستیم

  11. حذف یارانه‌ها آغاز شد؟

  12. افزایش هزینه ساخت یک مترمربع مسکن به ۳.۵ میلیون تومان

  13. قیمت دلار به ١٢١٠٠ تومان رسید

  14. ۴۴ سال طول می‌کشد تا حقوق‌بگیران خانه‌دار شوند/ فرد ۲۰ساله در ۶۶سالگی صاحب خانه می‌شود!

  15. تعداد گرسنگان جهان برای سومین سال متوالی افزایش یافت

  16. آخرین وضعیت بازار ارز؛ مردم فروشنده دلارهای خانگی شدند

  17. همتی: شوک ارزی تخلیه شد/ بانک مرکزی قیمت ارز را تعیین نمی‌کند

  18. شکست بازار مسکن در شمال پایتخت + قیمت

  19. امیر حاتمی مطرح کرد؛ آمادگی وزارت دفاع برای کمک به خودروسازی

  20. مرغ به کانال ۱۴ هزارتومان پر کشید

  21. هشدار برای تهرانی‌ها/ ضرورت صرفه جویی در مصرف آب و وارد نشدن به محدوده قرمز

  22. مسکن از دلار جلو زد

  23. استاندار تهران: افزایش قیمت نان یک دستور ملی است

  24. همتی: بازار ارز از ثبات برخوردار است/ نرخ نیما به بازار آزاد نزدیک شد

  25. اصلاح ساختار بودجه بدون اصلاح اقتصاد کشور معنا ندارد

آخرین عناوین