راغفر مطرح کرد: پرداخت هزینه ناكارآمدی شركت‌های دولتی از جیب ملت/ می‌خواهند سهم بیشتری از كیك منابع نفتی را به خود اختصاص دهند

گروه اقتصادی الف،   3980403135
پرداخت هزینه ناكارآمدی شركت‌های دولتی از جیب ملت/ می‌خواهند سهم بیشتری از كیك منابع نفتی را به خود اختصاص دهند

یک كارشناس اقتصادی می‌گوید: با وجود گذشت چند ماه از تصویب لایحه بودجه، هنوز هیچ اقدام مؤثری برای شفاف‌شدن وضعیت بودجه شركت‌های دولتی انجام نشده است. آنها تلاش می‌كنند خود را زیان‌ده نشان دهند تا علاوه بر اینكه توجیهی برای افزایش قیمت پیدا ‌كنند، بتوانند در چانه‌زنی‌ها برای دریافت اعتبارات موفق شوند و سهم بیشتری از كیك منابع نفتی را به خود اختصاص دهند.

حسین راغفر، كارشناس اقتصادی در مورد بودجه شركت‌های دولتی گفت‌وگویی با روزنامه شرق انجام داده است که در ادامه می‌خوانید:

‌در ارتباط با شفافیت دخل‌و‌خرج شركت‌های دولتی در لایحه بودجه سال جاری، مواردی پیش‌بینی شد؛ برای مثال بند ج تبصره ۲ تأکید می‌کند دولت (خزانه‌داری کل کشور) مکلف است سود و زیان، سود دریافتی و میزان سهام دولت در این شرکت‌ها را به تفکیک هر شرکت، در گزارش‌های عملکرد مالی دولت منعکس و به‌روزرسانی کند؛ با توجه به اینكه چند ماه از زمان تصویب لایحه بودجه می‌گذرد، آیا موارد پیش‌بینی‌شده در قانون، اجرائی شده است و اثری از اجرای آنها مشاهده می‌شود؟

هیچ کاری در رابطه با این قانون نكرده‌اند و هیچ اقدامی برای شفاف‌سازی انجام نشده است. بودجه شركت‌های دولتی كه بخش درخور توجهی از بودجه عمومی كشور را تشكیل می‌دهد، همیشه با مشكل روبه‌رو بوده است. واقعیت این است كه نظارتی بیرونی بر بنگاه‌های دولتی وجود ندارد. آنها از مزایایی برخوردار هستند؛ اما به‌هیچ‌وجه پاسخ‌گویی و شفافیت ندارند. در خیلی از مواقع از منابع عمومی ارتزاق می‌كنند و خدمات عمومی مثل برق، آب و گاز به مردم ارائه می‌دهند و مرتب قیمت‌ها را حتی بدون اعلام قبلی افزایش می‌دهند؛ اما توضیح نمی‌دهند این درآمدها چگونه خرج  و هزینه‌ها چگونه محاسبه می‌شود.

بر اساس اطلاعاتی كه ما داریم، در برخی موارد هزینه‌هایی كه اعلام می‌كنند، بسیار غیرواقعی است و این هزینه‌ها بیشتر از اعداد واقعی است تا توجیهی برای افزایش قیمت به‌ وجود آورند. به تعبیر دیگر، بخشی از ناكارآمدی آنها به دلیل بسته‌بودن فعالیت‌هایشان و شفافیت‌نداشتن، مخفی می‌شود. رفتارهای آنها عملا بر پاسخ‌گونبودن در این رابطه استوار است.

به نظر می‌رسد ذات این رفتارها می‌تواند با ناكارآمدی‌های متعددی همراه باشد. بسیاری از مخارج غیرمتعارف و آنچه درباره حقوق‌های نامتعارف در این شركت‌ها می‌شنویم، ناشی از این است كه عملا هیچ نظارتی بر فعالیت آنها وجود ندارد. بعید می‌دانم در این آشفته‌بازاری كه امروز با آن روبه‌رو هستیم و بسیار بی‌سابقه است كه عمدتا كالاهای خود دولت و جاهای دولتی با افزایش‌های خیلی شدید قیمتی روبه‌رو هستند، كسی اصلا به عملكرد بخش اصلی بودجه عمومی كشور كه محدوده این بنگاه‌ها است، توجهی بكند.

در صحبت‌های خود اشاره كردید كه این شركت‌ها از یك‌سری مزایا بهره‌مند هستند؛ می‌توانید مثالی از این مزایا بیاورید؟

این شركت‌ها با قواعد بخش خصوصی رفتار می‌كنند؛ اما هیچ نوع شفافیتی در عملكرد ‌آنها وجود ندارد. عملا هیچ نوع پاسخ‌گویی به مردم درباره اینكه هزینه‌های آنها چگونه است، وجود ندارد. كسی نمی‌داند نحوه قیمت‌گذاری خدمات و محصولات چگونه است و با چه ضابطه‌ای صورت می‌گیرد. این شركت‌ها از مزایای بزرگ بخش عمومی و همین‌طور قواعد رفتار بخش خصوصی بهره‌مند هستند؛ اما نه پاسخ‌گو هستند و نه فعالیت‌های آنها شفاف است؛ چون مقیاس خدمات آنها بسیار وسیع است.

این شركت‌ها با اندكی تغییر در قیمت‌ها می‌توانند حجم بزرگی از منابع را عملا از جیب مردم خالی كنند و به نظر می‌رسد متأسفانه هیچ سيستم پاسخ‌گویی هم در كشور دراین‌باره وجود ندارد. معلوم نیست مردم به كجا می‌توانند از این رفتارهای بخش عمومی-خصوصی شكایت كنند و چه كسی پاسخ‌گو است. هیچ‌یك از این مسائل روشن نیست.

‌به نظر شما در مزایده‌ها و مناقصه‌های واگذاری پروژه‌ها، برای شركت‌های دولتی مزیت‌های خاصی قائل می‌شوند و مثل بخش خصوصی با آنها رفتار نمی‌شود؟

البته این شركت‌ها ظرفیت‌هایی دارند اما متأسفانه به‌دلیل عوامل متعدد از جمله تحریم‌ها و ملاحظات این‌گونه، خیلی از قواعد و مقررات مربوط به مناقصه‌ها و مزایده‌ها در بخش‌های بنگاه‌های دولتی و شبه‌دولتی عملا رعایت نمی‌شود و توجیه این رفتار هم در خیلی از موارد محدودیت‌های ناشی از تحریم‌هاست. متأسفانه در سال‌های اخیر شاهد رفتارهای خارج از ضوابط قانونی نسبت به واگذاری قراردادها خارج از فرایندهای رسمی و قانونی مناقصه‌ها و مزایده‌ها بوده‌ایم. متأسفانه حساسیت در نظام نظارتی كشور نسبت به این دسته از فعالیت‌ها به‌شدت كاهش یافته و این مسئله مجدد فرصتی را برای فساد فراهم كرده است.

‌برای اجرای برخی از بخش‌های لایحه بودجه امسال درباره شركت‌های دولتی امكانات و تجهیزات زیادی نیاز نیست؛ برای مثال شفافیت اعلام سهام دولت در این شركت‌ها یا اعلام حقوق مدیران این شركت‌ها، كار دشواری نیست. چرا این بندها عملیاتی نمی‌شود؟

خب عمده دلایل این است كه حقوق‌هایی كه آنجا پرداخت می‌كنند، نسبت به حقوق‌هایی كه دولت پرداخت می‌كند، خیلی بالاتر است. طبیعی است اراده‌ای برای شفاف‌كردن وجود ندارد. ضمنا یكی از فرصت‌هایی كه به این بنگاه‌ها داده شده، این است كه بتوانند از قواعد بخش خصوصی استفاده كنند، بدون اینكه شفافیت و پاسخ‌گویی داشته باشند و این باعث شده است حجم بزرگی از اعتبارات بودجه بخش عمومی كشور، متعلق به این بنگاه‌ها باشد؛ بنابراین به نظر می‌رسد واقعا باید یك عزم جدی برای نظارت بر رفتارهای این بنگاه‌ها به ‌وجود آید. البته در شرایط كنونی با توجه به به‌هم‌ریختگی اقتصاد كشور، چنین وضعی را شاهد نیستیم.

‌براساس متن لایحه بودجه سال ۹۸، ماهانه باید یك درصد از هزینه شركت‌های دولتی به حساب خزانه واریز شود. وقتی حساب‌و‌كتاب این شركت‌ها مشخص نیست، چگونه حجم یك درصدی برای واریز به حساب خزانه مشخص می‌شود؟

كسر یك درصد هزینه‌ها و واریزشدن آن در جای دیگر در شرایطی امكان‌پذیر است كه بودجه شفافی وجود داشته باشد. باید مشخص شود كدام بخش از هزینه‌ها قرار است كسر و به حساب خزانه واریز شود.

متأسفانه یكی از مسائل اصلی همین است كه شركت‌های دولتی در بخش‌های مربوط به خدمات عمومی از منابع عمومی استفاده می‌كنند؛ اما هیچ نوع رگولاتوری یا تنظیم مقررات یا هیچ نوع نظارت انتظام‌بخشی، بر فعالیت این شركت‌ها نمی‌بینیم، به‌همین‌دلیل است كه در برخی موارد كه ما اطلاع داریم، حتی قیمت خدماتی كه ارائه می‌كنند، بسیار غیرواقعی است و كمتر از چیزی است كه اعلام می‌كنند.

این رفتار به این دلیل است كه هزینه‌ها را بالا و در خیلی موارد خود را زیان‌ده یا در آستانه زیان‌دهی نشان دهند تا بتوانند با چانه‌زنی، منابع عمومی بیشتری را برای فعالیت‌هایشان یا برای مدیریت‌هایشان جذب كنند. به نظر من لازم است یك نظام انتظام‌بخشی در هركدام از این بخش‌ها - با توجه به ماهیت‌های متنوعی كه دارند- اعمال شود؛ اما متأسفانه چنین چیزی وجود ندارد.

‌اینكه برخی شركت‌های دولتی تلاش می‌كنند خود را زیان‌ده نشان دهند، چه آسیبی به اقتصاد ایران می‌زند؟

اولین مسئله غیرشفاف‌شدن فعالیت این شركت‌هاست. بررسی عملكرد شركت‌ها نشان می‌دهد در بخش برق و آب میزان قابل توجهی از این منابع به‌دلیل پرتی و ناكارآمدی سیستم از دست می‌رود. حجم زیادی از آب لوله‌كشی شهری به‌دلیل نشتی سیستم از بین می‌رود و سیستم لوله‌كشی در بسیاری از جاها پوسیده و آبی كه این‌قدر گران است، از بین می‌رود.

در سیستم انتقال برق هم مشكلات جدی داریم و طبیعتا وقتی با اتلاف این منابع روبه‌رو هستیم، هزینه‌های شركت‌های مربوطه هم بالا می‌رود؛ اما این افزایش هزینه به‌دلیل ناكارآمدی مسئولان این بخش است. بعد این شركت‌ها برای جبران این هزینه‌ها یا باید قیمت‌ها را بالا ببرند -كه از یك سو تحمیل ناكارآمدی‌ها به مصرف‌كننده است- یا از بودجه عمومی سهم بیشتری بگیرند.

به این ترتیب چنین رفتارهایی پایدارشدن و ثبات ناكارآمدی و تقویت آن را به‌دنبال خواهد داشت. در واقع در چنین روندی، هزینه ناكارآمدی بخش دولتی از جیب همه مردم پرداخت می‌شود. 

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. عادت‌های غذائی مرگبار/ این مواد غذایی را با هم نخورید

  2. ویدئویی تکان دهنده از حیوان‌آزاری در مازندران  

  3. کشف اجساد بیش از ۲۰۰۰ جنین در خانه‌ پزشک آمریکایی  

  4. مذاکرات کنگره آمریکا برای تبدیل طرح منع جنگ با ایران به قانون

  5. نظر جیمی کارتر درباره پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰

  6. توافق بزرگ ایران و ترکیه

  7. موج سرما وارد کشور می‌شود؛ کاهش دما تا ۱۵ درجه

  8. چرا پیام‌های مذاکره ترامپ قابل اعتماد نیست؟

  9. رایج‌ترین دلیل نارسایی بینایی در کودکان

  10. فرشاد مومنی: تصمیم‌های شورای عالی هماهنگی اقتصادی فاقد بنیه کارشناسی است

  11. وقوع تیراندازی در نزدیکی کاخ سفید

  12. طرح‌های کاغذی دولت برای مسکن

  13. کاندیدای جانشینی آمانو: با هرگونه تصور متعصبانه درباره ایران مبارزه کنم

  14. پیام بن علی پیش از مرگش: ای وطن قدرنشناس، استخوان‌هایم را به تو نخواهم داد

  15. بزرگترین مشتری نفتی عربستان چطور به زانو درمی‌آید؟

  16. قیمت‌ طلا در بازارهای جهانی

  17. ارائه گزینه های جدید در خصوص ایران به ترامپ

  18. تاثیر منفی آهن بر خاصیت ضدسرطانی گوجه فرنگی

  19. نماینده اصلاح‌طلب مجلس: با کمپین شفافیت آراء مخالفم

  20. حمله جدید به کاربران اینستاگرام

  21. محمد علی الحوثی: در حال مقابله با قدرتمندترین کشورها از نظر تجهیزات نظامی هستیم

  22. درخواست دوباره نتانیاهو از گانتس

  23. میزان ذخیره ارزی چین

  24. ابراهیم حاتمی کیا؛ ۴ دهه تلاش برای آرمانخواهی

  25. چه کسانی در اولویت تزریق واکسن آنفلوآنزا هستند؟

پربحث‌های دیروز

  1. آیا مدارک سعودی زمینه حمله به ایران را فراهم می کند؟

  2. زخم هاي کارگران را درمان کنیم تا مگس روی آن ننشیند...

  3. لودریان: ایران باید کاملا به برجام بازگردد

  4. مبارزه مرگبار مار کبرا با عقاب   

  5. باهنر: اصلاحات اقتصادی جرات می‌خواهد که نه مجلس دارد نه دولت

  6. «بی تدبیری» به مفسدان بازار دارو میدان داد/ هیزم فساد در بازار دارو مهیاست

  7. همتی: امسال ارز اربعین نداریم

  8. روسیه و فروش نفت ایران؛ بازی دو سر برد در شرایط تحریم

  9. جزییات حذف یارانه نقدی ۲۰۰ هزار خانوار پر درآمد

  10. پیام‌ها و پیامدهای عملیات توازن بازدارندگی یمنی‌ها

  11. ظریف: اقدام نظامی علیه ایران به جنگی تمام عیار می‌انجامد

  12. ابتکار دانشمندان ایرانی در تشخیص سریع سرطان  

  13. توضیح وزیر بهداشت درباه فروش صندلی در دانشگاههای پزشکی

  14. ادعای سفیر عربستان در آلمان؛ احتمال اقدام نظامی در برابر حمله به آرامکو

  15. رییس فیفا: زنان ایرانی باید به ورزشگاه‌ها بیایند

  16. محسنی اژه‌ای: قضات آلوده شوند دیگر نمی‌توانند حق را به حق دار برسانند

  17. انتشار عکس جنجال‌برانگیز جاستین ترودو+عکس

  18. جانشین بولتون درباره برجام چه می گوید؟

  19. زنگنه: زمان جنگ دریافت پول نفت راحت تر بود

  20. انتقاد تند بولتون از ترامپ

  21. ناکامی آمریکا در پروژه محکوم‌سازی ایران

  22. ممنوعیت تعویض قطعات اصلی خودرو بدون مجوز پلیس

  23. آخرین قیمت خودروهای داخلی و وارداتی در بازار

  24. نحوه تقسیم ارثیه میان اعضای خانواده چگونه است؟

  25. شرارت برای معروف شدن در نظام آباد

پربحث‌های هفته

  1. واکنش دختر سردار سلیمانی به هتاکی یک بازیگر و ماجرای دختر آبی  

  2. پناهیان و ماجرای بنشین و بفرما و بتمرگ!...

  3. آیا سخنان پناهیان درباره شفافیت مجلس اشتباه بود؟

  4. ایران باید فورا از برجام و NPT خارج شود

  5. یک عکس؛‌ یک شرح | یقه‌های سفید در پوشش چادر سیاه؟!

  6. تاملی دوباره بر حاشیه‌های یک خودسوزی ؛ پوپولیست نباشیم

  7. زنان را به استادیوم راه بدهید

  8. شهردار اسبق صدرا از ایران فرار کرد/ تلاش برای بازگرداندن متهم از طریق اینترپل

  9. منع مذاکره مجدد؛ پر بسامدترین تاکید رهبر انقلاب

  10. در باب اپوزیسیون‌نمایی مسئولان!...

  11. تردد خودروهای پلاک شهرستان در تهران سهیمه‌بندی شود/ غیر تهرانی‌ها عامل نیمی از ترافیک پایتخت

  12. آیا مدارک سعودی زمینه حمله به ایران را فراهم می کند؟

  13. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  14. احمد توکلی: باید یک نهاد مستقل برای مبارزه با فساد تشکیل شود/ فساد شکل گرفته سازمان یافته است

  15. رهبر انقلاب: مذاکره یعنی نمایش موفقیت آمریکا/ فشار حداکثری در مقابل ملت ایران پشیزی نمی‌ارزد/ نباید کارهای کشور را به نشست و برخاست با دیگران موکول کرد

  16. آخرین تصویر علیرضا فغانی قبل از ترک‌ ایران  

  17. خوش رقصی فرانسه با شاباش های ایرانی!...

  18. مشروح جلسه دادگاه شبنم نعمت‌زاده/ فعالیت غیرقانونی و کسب ۱۸۰۰ میلیارد مال نامشروع/ ماجرای بدهی ۱۰۰ میلیاردی به شستا

  19. اسدالله عسگراولادی درگذشت

  20. رخصت ولی الله سیف برای ورود به گود «زورخانه»

  21. یک شبه "۷۰۰۰۰ پزشک" به آمار پزشکان اضافه شد!

  22. خداحافظی غم‌انگیز با علیرضا فغانی

  23. توکلی: به جای کارگران هفت‌تپه، اول سراغ خائنانی بروید که ارز و طلا و کارخانه‌های ملت را به تاراج داده‌اند

  24. حمله به آرامکو و مرزهای قدرت آمریکا

  25. دفاعیات نعمت‌زاده: پدرم وزیر بود اما ۵ سال بیکار بودم/ کاملا قانونمند کار کرده‌ام/ اتهام اکتسابی را قبول ندارم

پربحث‌های دیروز

  1. باهنر: اصلاحات اقتصادی جرات می‌خواهد که نه مجلس دارد نه دولت

  2. همتی: امسال ارز اربعین نداریم

  3. جزییات حذف یارانه نقدی ۲۰۰ هزار خانوار پر درآمد

  4. زنگنه: زمان جنگ دریافت پول نفت راحت تر بود

  5. ممنوعیت تعویض قطعات اصلی خودرو بدون مجوز پلیس

  6. آخرین قیمت خودروهای داخلی و وارداتی در بازار

  7. پلمب فروشگاه زنجیره‌ای در حال تاسیس با اعتراض کسبه

  8. کمک ۱۶ هزار میلیاردی به پولدارها!

  9. وزیر صنعت: سیستان و بلوچستان توانایی تامین گوشت قرمز کشور را دارد

  10. شرط همسان‌سازی حقوق بازنشستگان

  11. وزیر کار: پیگیر بازنگری در قانون کار هستیم/انحراف ۱۲ درصدی در تسهیلات اشتغالزایی

  12. قیمت سکه و ارز + جدول

  13. افول هژمونی دلار!؟

  14. رالی دلار در بازارهای جهانی

  15. عقبگرد بورس از ابرکانال

  16. قیمت آپارتمان‌های نُقلی در تهران

  17. پایان هفته با کاهش قیمت طلا و سکه رقم خورد

  18. ماجرای خط اعتباری ۴۰۰ میلیارد دلاری چین چه بود؟

  19. نبرد آخر برای تعطیلی ارزش افزوده

  20. چقدر از کارت سوخت استقبال شد؟

  21. زنگنه: شرایط اقتصادی کشور سخت‌تر از زمان جنگ است

  22. نرخ رسمی یورو و پوند کاهش یافت

  23. آیا واردات لوازم‌التحریر واقعا ممنوع است؟!

  24.  کاهش ۳۷ درصدی قیمت واقعی مسکن

  25. حذف یارانه پردرآمدها چگونه خواهد بود؟

پربحث‌های هفته

  1. یک عکس؛‌ یک شرح | یقه‌های سفید در پوشش چادر سیاه؟!

  2. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  3. روایتی از هفت‌تپه، قزوین و حالا اراک/ علل اعتراضات کارگری کارگران چیست؟

  4. با زندگی مردم چه کردیم؟/ آرزویی که بی‌خانمان‌ها باید به گور ببرند+ نمودار

  5. باهنر: اصلاحات اقتصادی جرات می‌خواهد که نه مجلس دارد نه دولت

  6. درآمد روزانه صد هزارتومانی جوان لیسانسه از فروش سبزی با فرغون

  7. همتی: امسال ارز اربعین نداریم

  8. جزییات حذف یارانه نقدی ۲۰۰ هزار خانوار پر درآمد

  9. جزئیات انتقال آب دریای عمان به ۳ استان شرقی کشور

  10. چه مجازاتی در انتظار پزشکان فراری از کارتخوان است؟

  11. با ۳۰۰ میلیون می‌توان در تهران خانه‌ خرید؟ / آینده بازار مسکن چگونه است؟

  12. برای خانه‌های ۳۰ متری در تهران تقاضا وجود دارد؟

  13. پیشنهاد افزایش ۱۰۰ درصدی حق کمیسیون مشاوران املاک!

  14. همتی: به‌دنبال این هستیم که سوئیفت را دور بزنیم/ خیلی روی اینستکس حساب نمی‌کنیم

  15. فروش سیمان صادراتی ۷۰ دلاری به قیمت ۲۰ دلار

  16. ورود ۳ خودروی جدید به بازار تا پایان سال؛ وعده‌ای که عملی می‌شود؟

  17. ریزش سراسری معاملات مسکن/ آرامش بازار مشروط است

  18. آنچه باید درباره آرامکوی عربستان، بزرگترین شرکت نفت جهان بدانید

  19. جبل طارق: ایران تعهدات خود درباره کشتی آدریان‌دریا را نقض نکرده است

  20. چگونه هزینه قبض برق‌مان را کاهش دهیم؟

  21. تغییرات جدید در نحوه خرید بنزین در راه است

  22. اعلام شرایط فروش نقدی ۴ محصول سایپا

  23. سندی دیگر برای اثبات شکست تحریم‌های آمریکا

  24. زنگنه: زمان جنگ دریافت پول نفت راحت تر بود

  25. تولید رب ۲۲ هزار تومانی با گوجه هزاری!

آخرین عناوین