کیش و مات تحریم‌های نفتی در انتظار تصمیم نمایندگان مجلس/ توسعه پتروپالایشگاه‌ها پادزهر تحریم‌ها

گروه اقتصادی الف،   3980331030 ۲۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار

نمایندگان مجلس به دنبال تصویب طرحی نو برای افزایش پالایشگاه‌های کشور هستند تا بتوانند از این طریق علاوه بر بی‌اثر کردن تحریم‌های نفتی، زمینه ایجاد حداقل یک میلیون شغل پایدار را طی یک دوره هشت ساله در کشور فراهم کنند.

کیش و مات تحریم‌های نفتی در انتظار تصمیم نمایندگان مجلس/ توسعه پتروپالایشگاه‌ها پادزهر تحریم‌ها

مساله خام‌فروشی نفت همواره و به خصوص در شرایط تحریمی، اقتصاد کشور را دچار آسیب کرده و به همین دلیل کارشناسان بار‌ها بر تبدیل این ماده به فرآورده نفتی تأکید کرده‌اند.

نمایندگان مجلس با درک صحیح این موضوع به دنبال تصویب طرحی نو برای افزایش پالایشگاه‌های کشور هستند تا بتوانند از این طریق علاوه بر بی‌اثر کردن تحریم‌های نفتی، زمینه ایجاد حداقل یک میلیون شغل پایدار را طی یک دوره هشت ساله در کشور فراهم کنند.

ظرفیت بالفعل تولید نفت خام کشور در سال ۹۷ روزانه حدود ۴.۱ میلیون بشکه بوده است و از این مقدار، حدود ۱.۸ میلیون بشکه در پالایشگاه‌ها تبدیل به محصولات اصلی شده و مابقی به صورت خام به دیگر کشور‌ها صادر شده است.

خام‌فروشی نفت علاوه بر زمینه‌سازی برای خروج سرمایه‌های ملی به ابزاری کارساز برای تحمیل قدرت و فشار از سوی بیگانگان به ایران تبدیل شده است. به همین دلیل همواره کارشناسان دلسوز تاکید کرده‌اند که لازم است به جای خام‌فروشی، نفت را به صد‌ها فرآورده پالایشی و پتروپالایشی تبدیل کرد تا علاوه بر درآمدزایی و ایجاد اشتغال برای کشور، راهبرد تحریم‌های نفتی از سوی بیگانگان را نیز بی‌اثر کرد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که توسعه پالایشگاه‌های کشور پس از انقلاب اسلامی بسیار کُند بوده به طوری که بیست و دو سال است از زمان آخرین پالایشگاه ساخته شده در کشور یعنی پالایشگاه بندرعباس در سال ۷۶ و به ظرفیت ۳۵۰ هزار بشکه در روز می‌گذرد. در حالی ظرفیت پالایشی کشور طی سه دهه اخیر هیچ رشدی نداشته است که در بسیاری از کشور‌های پیشرفته مانند آمریکا، سالیانه به ظرفیت پالایشی این کشور‌ها افزوده شده و محصولات پیچیده‌تری توسط این پالایشگاه‌ها تولید می‌شود.

توسعه پالایشگاه‌های بزرگ و پیچیده، راهبرد آمریکا برای تولید ارزش افزوده بیشتر

در سال ۲۰۱۷ کشور آمریکا با در اختیار داشتن ۱۴۰ پالایشگاه با مجموع ظرفیت ۱۸.۵ میلیون بشکه در روز، بیشترین میزان پالایشگاه‌های دنیا را به خود اختصاص داده و این حجم از ظرفیت پالایشی معادل ۱۸.۹ درصد از کل ظرفیت پالایشی در دنیا است. روند توسعه پالایشگاه‌های کشور آمریکا طی سه دهه اخیر نشان می‌دهد که ظرفیت پالایشی این کشور در این زمان تقریبا صعودی بوده و به طور متوسط حدود ۲۰ درصد رشد داشته است. اما در عوض، تعداد پالایشگاه‌های آمریکا کاهش داشته و از ۲۲۳ عدد در سال ۱۹۸۵ به ۱۳۵ عدد در سال ۲۰۱۸ رسیده است. شکل‌های زیر به ترتیب روند ظرفیت پالایشی و تعداد پالایشگاه‌های کشور آمریکا را نشان می‌دهند.

کیش و مات تحریم‌های نفتی در انتظار تصمیم نمایندگان مجلس/ توسعه پتروپالایشگاه‌ها پادزهر تحریم‌ها

کیش و مات تحریم‌های نفتی در انتظار تصمیم نمایندگان مجلس/ توسعه پتروپالایشگاه‌ها پادزهر تحریم‌ها

کاهش تعداد پالایشگاه‌ها در کنار افزایش ظرفیت در آمریکا به این دلیل است که برخی پالایشگاه‌های قدیمی و زیان‌ده تعطیل، اما در عوض پالایشگاه‌های بزرگتر و جدیدتری احداث شده‌اند، همچنین تا حد زیادی از احداث پالایشگاه‌های کوچک اجتناب شده است، زیرا پالایشگاه‌های بزرگتر از سوددهی بیشتری برخوردار هستند. علاوه برا احداث پالایشگاه‌های بزرگ، سیاست این کشور در توسعه پالایشگاه‌های پیچیده‌تر بوده است تا بتوانند از این طریق، محصولات با ارزش افزوده بیشتری تولید کنند.

برای تعیین پیچیدگی یک پالایشگاه، شاخصی به نام شاخص پیچیدگی (Complex Index) تعریف می‌شود و هرچقدر که مقدار این شاخص برای یک پالایشگاه بزرگتر باشد آنگاه پالایشگاه مذکور از پیچیدگی بیشتری برخوردار بوده و محصولات با ارزش‌تری تولید خواهد کرد. دسته‌بندی انواع پالایشگاه‌ها بر اساس این شاخص در جدول زیر آورده شده است.

کیش و مات تحریم‌های نفتی در انتظار تصمیم نمایندگان مجلس/ توسعه پتروپالایشگاه‌ها پادزهر تحریم‌ها

آمار‌ها نشان می‌دهد که بیش از ۷۰ درصد پالایشگاه‌های آمریکا در سال ۲۰۱۴، دارای شاخص پیچیدگی بین ۶ تا ۱۲ بوده و شاخص پیچیدگی تنها برای ۱۵ درصد از این پالایشگاه‌ها زیر ۶ و در دسته پالایشگاه‌های ساده بوده است. در مقابل نیز حدود ۱۵ درصد پالایشگاه‌های این کشور بسیار پیچیده بوده و حتی برخی پالایشگاه‌ها با شاخص بالای ۱۸ نیز در این کشور دیده می‌شود. از آن جمله می‌توان به پالایشگاه ۳۰۰ هزار بشکه‌ای Deles US Holding Inc. واقع در تگزاس اشاره کرد که در سال ۲۰۰۵ به بهره‌برداری رسیده و دارای شاخص پیچیدگی ۱۸.۷ است. آمار هشت پالایشگاه پیچیده آمریکا نیز در شکل زیر مشاهده می‌شود.

کیش و مات تحریم‌های نفتی در انتظار تصمیم نمایندگان مجلس/ توسعه پتروپالایشگاه‌ها پادزهر تحریم‌ها

بر اساس آمار منتشر شده رسمی، متوسط شاخص پیچیدگی در سال ۲۰۱۹ برای کل پالایشگاه‌های کشور آمریکا برابر ۱۰.۵ بوده و به خوبی سیاست این کشور را مبنی بر توسعه پالایشگاه‌های پیچیده نشان می‌دهد؛ اما متاسفانه متوسط همین شاخص برای پالایشگاه‌های ایران، ۲.۱ بوده و به همین دلیل است که پالایشگاه‌های موجود در کشور از سوددهی کافی برخوردار نیستند. به همین دلیل ضروری است تا به سمت توسعه پالایشگاه‌های بزرگتر با پیچیدگی بیشتر حرکت کرد تا علاوه بر تولید محصولات استراتژیک، سوددهی پالایشگاه‌ها را نیز افزایش داد.

سود یک پتروپالایشگاه با اعطای تنفس خوراک بیش از ۳.۵ برابر پالایشگاه ساده است

یکی از راهکار‌های مناسب برای افزایش سوددهی پالایشگاه‌ها، تجمیع یک پالایشگاه با یک مجتمع پتروشیمی است و از آن به عنوان پتروپالایشگاه یاد می‌شود. در واقع پتروپالایشگاه‌ها، نسل جدیدی از پالایشگاه‌ها با ضریب پیچیدگی بسیار بالا هستند و به علت کاهش هزینه‌های مشترک، میزان سوددهی پالایشگاه‌ها را افزایش می‌دهند. محاسبات نشان می‌دهد که متوسط IRR پالایشگاه‌های فعلی در کشور برابر ۶ درصد ارزی است در حالی که با ارتقای این واحد به یک واحد پتروپالایشی پیشرفته، میزان IRR آن به ۱۶ درصد افزایش می‌یابد.

از طرفی با توجه به اهمیت توسعه پالایشگاه و جایگاه راهبردی آن، نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرحی را تحت عنوان «طرح افزایش ظرفیت پالایشگاه‌های میعانات گازی و نفت خام با استفاده از سرمایه گذاری مردمی» در دستور کار قرار داده‌اند.

در این طرح با استفاده از اعطای تنفس خوراک به مدت حدودا یک سال (بسته به ظرفیت پالایشگاه) از سمت دولت یا صندوق توسعه ملی، بازگشت سرمایه در انتهای همان سال اول بهره‌برداری اتفاق خواهد افتاد. در حالی که در طرح‌های معمولی موجود کشور، این بازگشت سرمایه بیش از ۱۰ سال پس از زمان بهره‌برداری طول می‌کشد. در نتیجه با استفاده از اعطای «تنفس خوارک» علاوه بر بازگشت سریع سرمایه، میزان IRR یک طرح پتروپالایشی به ۲۲ درصد ارزی نیز افزایش می‌یابد که بیش از ۳.۵ برابر IRR یک پالایشگاه ساده است.

در صورت تصویب این طرح توسط مجلس، جذابیت ساخت پتروپالایشگاه به شدت بالا رفته و با استقبال بخش‌های غیردولتی سبب ایجاد اشتغال مطمئن در کشور خواهد شد. جزییات بیشتر ایجاد شغل از طریق یک پتروپالایشگاه ۲۵۰ هزار بشکه‌ای در شکل زیر آورده شده است. با توجه به این شکل، مشاهده می‌شود اگر چنانچه طی بازه زمانی ۸ ساله به میزان دو میلیون بشکه نفت به ظرفیت پالایشی کشور افزوده شود آنگاه بیش از یک میلیون و ششصد هزار شغل (مجموعا در دوره ساخت و بهره‌برداری) ایجاد خواهد شد که ششصد هزارتای آن مربوط به دوره ساخت و یک میلیون آن دائم و در دوره بهره‌برداری خواهد بود.

کیش و مات تحریم‌های نفتی در انتظار تصمیم نمایندگان مجلس/ توسعه پتروپالایشگاه‌ها پادزهر تحریم‌ها

با توجه به مزایای متعدد طرح مذکور، در آبان سال گذشته این طرح به تصویب کمیسیون انرژی مجلس رسید و هم اکنون نیز در طرح‌های اولویت‌دار صحن مجلس شورای اسلامی قرار دارد. با توجه به اهمیت طرح بایستی دید که آیا نمایندگان مجلس، زمینه اشتغال برای جوانان این کشور را فراهم خواهند کرد یا اینکه همچنان بایستی شاهد خام‌فروشی نفت و نتایج مضر آن بر اقتصاد کشور باشیم.

 

 

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

دیدگاه کاربران

رضا۹۶۲۷۳۷۰۸:۴۱:۵۷ ۱۳۹۸/۳/۳۱
کار خوبی است اما بازهم شعار چون ما دانش فنی و ملزومات ساخت پالایشگاههای نوین را نداریم که عمدتا در اختیار کشورهای غربی و بالاخص آمریکا می باشد.اما به هر حال خدا پدر ترامپ را بیامرزد که ما را وارار به تکان خوردن کرد
ناشناس۹۶۳۱۰۶۱۴:۰۰:۰۰ ۱۳۹۸/۳/۳۱
شمااز کجا میفرمایید دانش فنی لازم رانداریم لابدرسانه های غربی گفتند و تو قبول کردی واقع خود کم بینی در بین بعضی ها غوغا می کند
ناشناس۹۶۳۱۶۷۱۴:۴۵:۴۶ ۱۳۹۸/۳/۳۱
اين چه حرفيه ميزني ؟؟؟ تكنولوژي كي گفته دست غرب و امريكاست ؟؟ سال ٤٧ يه پتروشيمي ژاپن برا ما ساخته كه الان اسمش پتروشيمي بندرامام هست شرقي ها هم يه چيزايي بلدن
ناشناس۹۶۲۷۵۱۰۹:۲۰:۱۶ ۱۳۹۸/۳/۳۱
با این مجلس و این مدیران فقط انتظار بیهوده می کشیم در حالیکه با این نقدینگی عظیم میشه چرخ بسیاری از صنایع را به حرکت درآورد ولی سستی و تنبلی و بازیهای سیاسی و وقت تلف کردن در پیگیری و تصویب طرحهای بیهوده و عدم تصویب مالیات بر عایدی سرمایه از تحریمها بیشتر ضرر رسانده
ناشناس۹۶۲۹۹۷۱۲:۳۰:۲۰ ۱۳۹۸/۳/۳۱
نزدیک 10 ساله که بجای این طرح ها ، دعوای دادن یارانه و اعانه پروری در کشور داشتیم .اگر اون موقه چنین طرحه هایی تصویب و اجرا میشد قطعا امروز اینقدر جوان بیکار در کشورمون نداشتیم.
ناشناس۹۶۲۷۷۲۰۹:۳۷:۵۴ ۱۳۹۸/۳/۳۱
باعرضه آن به مردم بصورت سهام هم میتوان نقدینگی سرگردان را به سمت تولید سوق داد
ناشناس۹۶۲۷۷۹۰۹:۴۱:۳۱ ۱۳۹۸/۳/۳۱
چه فرقی می کنه ؟! این دفعه آمریکا فرآورده های نفتی ما رو تحریم می کنه و وقتی صادر نشوند هزینه هایی که برای تهیه این فرآورده ها کرده ایم هم میشود فشاری مضاعف بر اقتصاد ما !
ناشناس۹۶۳۰۰۱۱۲:۳۴:۵۰ ۱۳۹۸/۳/۳۱
نفت خام فقط یک. محصول هست که توسط دولت ها خریداری میشه و قابل تحریمه اما محصولات پالایشگاهی به دلیل تنوع بالا و اینکه توسط شرکتهای خصوصی فراوانی خریداری میشند امکان تحریم شدن ندارند
فرهاد۹۶۳۰۹۲۱۳:۴۸:۲۹ ۱۳۹۸/۳/۳۱
تفاوت در این است که مصنوعات را هزاران شرکت کوچک و بزرگ می خرند و در داخل هم مصرف می شود و مشتریان آن به چند شرکت بزرگ نفتی محدود نیستند.
ناشناس۹۶۲۷۸۰۰۹:۴۲:۰۸ ۱۳۹۸/۳/۳۱
ساخت پالایشگاه سرمایه و دانش فنی خواسته و زمان بر است. ضمن آنکه فرآورده های نفتی و پتروشیمی نیز تحریم هستند. در ضمن بالفرض هم که تولید و فروش روند، پول فروش به خاطر تحریم بانکی، قابل استفاده نیست.
ناشناس۹۶۳۰۰۲۱۲:۳۵:۳۳ ۱۳۹۸/۳/۳۱
همین تفکر باعث شد 20 سال هیچ پالایشگاهی نسازیم
ناشناس۹۶۲۷۸۱۰۹:۴۲:۳۳ ۱۳۹۸/۳/۳۱
فقط تعامل با دنیا چاره ساز است.
ناشناس۹۶۲۹۵۱۱۱:۵۱:۳۲ ۱۳۹۸/۳/۳۱
تا برداشت از تعامل سازنده چه باشد...
ناشناس۹۶۲۹۶۵۱۲:۰۴:۳۱ ۱۳۹۸/۳/۳۱
با شیطان بزرگ هرگز تعامل نمی کنیم و تسلیم نمی شویم.
ناشناس۹۶۳۰۹۶۱۳:۵۳:۴۶ ۱۳۹۸/۳/۳۱
منظور شما از دنيا آمريکا، اسرائيل، عربستان ، امارات و بحرين است؟
ناشناس۹۶۳۰۹۹۱۳:۵۶:۵۷ ۱۳۹۸/۳/۳۱
تعامل با دنيا در برجام تجلی يافت ولی دنيای مورد نظر شما زيرش زد!
ناشناس۹۶۲۷۹۳۰۹:۴۷:۵۳ ۱۳۹۸/۳/۳۱
محصول این پالایشگاهها قراره چی بشه اگه آمریکا خرید اونا رو تحریم کرد چی ؟
ناشناس۹۶۳۰۷۲۱۳:۳۲:۳۱ ۱۳۹۸/۳/۳۱
ناراحتشون نکن همینطوری یه چیزی بدون فکر میگن.حتی اگه بهترین محصولات دنیا رو بسازید با تحریم نمیتونید صادر کنید.
ناشناس۹۶۳۱۷۱۱۴:۴۷:۳۶ ۱۳۹۸/۳/۳۱
به جاي اينكه روغن خارجي بريزي تو ماشينت و كودشيمايي خارجي بريزي تو زمين كشاورزي و ... همين توليد خودمونو ميريزيم
ناشناس۹۶۳۱۱۳۱۴:۰۳:۵۲ ۱۳۹۸/۳/۳۱
عده ای اسم تسلیم در مقابل قلدری امریکا را تعامل با دنیا نامگذاری میکنند البته معیار بجای وطن دوستی و غرور ملی شکم و نفس باشد همین است
ناشناس۹۶۳۱۹۱۱۴:۵۹:۳۵ ۱۳۹۸/۳/۳۱
مقامات و سیاسیون وطنی سالهای سال است که با در اختیار گرفتن دارایی های کشور حساب و کتاب زندگیشان را بطور کامل از ملت جدا کرده اند ، پس بیان اینگونه مطالب صرفاً برای ( سرکار گذاشتن ملت ) است و دیگر هیچ .
ناشناس۹۶۳۲۰۴۱۵:۱۰:۴۶ ۱۳۹۸/۳/۳۱
کلا در توهم هستید ! هیچ فروش نداریم چون تحریم هستیم

پربحث‌های هفته

  1. اصرار بر تحقیر ایران در ماجراي واکسن کرونا !

  2. اين فريبكاری برای مجلس يازدهم جواب نمی دهد!

  3. عروسی میلیاردی به سبک سیندرلا در لواسان!

  4. تاملی در نامه موسوی خوئينی‌ها

  5. مغالطه عجیب تاجگردون درباره «شیشه کثیف و دستمال تمیز» 

  6. توکلی: یقه سفیدها در حال نابود کردن کشور هستند/ مجلس، تصمیم‌گیری دشواری را درباره تاجگردون پیش روی خود دارد

  7. جهانگیری: رای ۲۴ میلیونی مردم در انتخابات تایید کارنامه اقتصادی دولت روحانی بود/ ۳.۵ میلیون شغل ایجاد کردیم

  8. ازدواج دختر سردار سلیمانی با فرزند مقام ارشد حزب‌الله لبنان

  9. اگر خوب نشم، می‌کشمت!

  10. جنگنده تهاجمی پیشرفته «قاهر۳۱۳» چه پیامی به آمریکا و روسیه داد؟

  11. حمله به حشد شعبی؛ زنگ خطر فتنه داخلی درعراق

  12. مرامنامهٔ انقلابیون ساده انگار ...

  13. جزئیات جدید بسته حمایت ازمستاجران/چرا سقف اجاره ۲۵ درصد تعیین شد؟

  14. پایان داستان غم انگیز زم

  15. دوره آموزشی سربازی ۲ ماهه شد

  16. مجلس «مچ‌گیری» نکند،‌ دولت هم «وظیفه» ‌اش را انجام دهد

  17. تهیه طرح تغییر الگوی سهمیه بندی بنزین در مجلس/ اختصاص سهمیه بنزین به خانواده به جای خودرو

  18. سیروس گرجستانی درگذشت

  19. تخریب ویلای لوکس داماد شمخانی

  20. عیار ناکارآمدی دولت الکترونیک؛ بلاتکلیفی صدور ۱۰ میلیون کارت ملی

  21. معجزه ای که اتفاق نیفتاد!

  22. کرونا هنوز تنوره می‌زند/ فکری هم به حال جامعه پزشکی کنید

  23. روحانی: زمان دعوای سه قوه نیست/ ماسک زدن از ۱۵ تیر الزامی می‌شود/ سال ۹۹ سخت‌ترین سال از لحاظ فشار اقتصادی است

  24. واکنش مداخله‌جویانه فرانسه به حکم اعدام "روح‌الله زم"

  25. رهبر انقلاب: تنها راه مقابله با ویروس فساد، قطع دست مفسد است/ امنیت گزارشگران فساد را حفظ کنید

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. جهانگیری: رای ۲۴ میلیونی مردم در انتخابات تایید کارنامه اقتصادی دولت روحانی بود/ ۳.۵ میلیون شغل ایجاد کردیم

  2. جزئیات جدید بسته حمایت ازمستاجران/چرا سقف اجاره ۲۵ درصد تعیین شد؟

  3. تهیه طرح تغییر الگوی سهمیه بندی بنزین در مجلس/ اختصاص سهمیه بنزین به خانواده به جای خودرو

  4.  ردپای زنگنه در هپکو به نقل از نماینده تهران/ وزارت نفت: بیژن زنگنه از سال ۸۵ بازنشسته است  

  5. بازار ارز آماده ریزش قیمت‌ها می‌شود

  6. طرح هر ایرانی یک مسکن در مجلس کلید خورد

  7. جزئیاتی از تخلفاف خصوصی‌سازی در واگذاری کشت و صنعت مغان

  8. دوستی خاله خرسه بانک مرکزی با فعالان اقتصادی و کسب و کارها

  9. قیمت سکه همچنان رو به صعود

  10. نحوه نامگذاری و تیپ‌بندی محصولات جدید سایپا

  11. آیا دیجی‌کالا همواره بهترین قیمت‌ها را پیشنهاد می دهد

  12. خانه ۲۵ متری پایتخت فروشی یا اجاره ای!

  13. ارزش سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی ۱۵ میلیون تومان شد/ سود ۶۷۳ هزار تومانی در یک روز

  14. قالیباف: در نتیجه اقدام مسئولان برخی مجبور به اجاره پشت بام می‌شوند

  15. وزیر اقتصاد: زمان صدور مجوزهای کسب و کار از ۵۵ به چهار روز کاهش یافت

  16. جهانگیری: آمریکا به دنبال فروپاشی اقتصاد ایران بود امّا موفق نشد

  17. واکنش همتی به برخی اقتصاددانان؛ نقدینگی موجود نمی‌تواند به تورم بالا منجر ‌شود

  18. ۲۰۶ چقدر قیمت خورد؟/آخرین قیمت‌ها در بازار خودرو

  19. سکه ۹ میلیون تومان شد

  20. درباره طرح دولت برای اجاره مسکن

  21. رئیس بانک مرکزی: ارزپاشی نمی‌کنیم/ بازار ارز را به سمت تعادل هدایت خواهیم کرد

  22. قیمت خانه در بالاشهر، یک ماهه ۹ میلیون بالا رفت!

آخرین عناوین