مردی که 39 سال است بین ما نیست و هست

گروه فرهنگی الف،   3980330093 ۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

الگوی چمران، الگویی برآمده از راه و روشی نوین برای پیاده‌سازی یک تیپ شخصیتی در جهت ارائه به میدانی عملی است؛ چمرانی که می‌تواند مثل همه انقلابی‌های حاضر در جایگاه‌های متفاوت باشد و در عین حال شبیه هیچ‌کدام از آنها نیز نبوده باشد.

مردی که 39 سال است بین ما نیست و هست

از اتوبان چمران تا قطعه 24 ردیف 71 شماره 25 بهشت زهرا(س)، از قسمت‌های پایانی سریال مشهور سیمرغ تا فیلم سینمایی «چ»، از دانشکده فنی دانشگاه تهران تا دانشگاه برکلی ایالت کالیفرنیای آمریکا، از پاوه و دهلاویه تا بیروت، از دانشجویی با نمره قبولی 21 تا چریکی اسلحه به دست، از علی شریعتی تا موسی صدر، از تیمسار فلاحی تا صیاد شیرازی، از مناجات عارفانه تا مبارزه انقلابی، از انجمن اسلامی دانشجویان تا جنبش نظامی امل، از دیروز تا امروز و از مغرب تا مشرق نام و نشانی از «مصطفی چمران» را می‌توان پیدا کرد.

با همه اینها چمران کجای زندگی ما قرار دارد؟ آیا در آستانه 40 سالگی پرواز خونین او می‌توان آینده‌ای انقلابی را بدون راه و مسلک چمران تصور کرد؟ آیا روایت‌های متعدد و بعضا متناقضی که از چمران به سمع و نظرمان می‌رسد اجازه آن را می‌دهد تا از او فراتر از الگوی ویترینی، به روحی زنده و مبارزه‌گر دست یابیم؟ جواب بخش عمده‌ای از این سوالات را می‌توان در خود «چمران» جست‌وجو کرد؛ الگویی چندبعدی که پا به میدان‌های متعددی می‌گذاشت و از دل این تکثر وحدتی غیرقابل تصور را خلق می‌کرد. چه آن زمان که خود را در قامت عارفی گوشه‌گیر که همکلامی جز خالق خویش پیدا نکرده است تعریف می‌کرد و چه آن زمان که همانند یک انقلابی کنشگر که وظیفه‌ای فراملیتی برای خود متصور باشد، شرق تا غرب کائنات را برای یکپارچه کردن جبهه‌ای جهانی که به راهی جز حق و حقیقت متعهد نباشد طی می‌کرد. قطع به یقین چالش «مصطفی چمران» در سی‌ونهمین سالگرد شهادت او، نه تعریف چمران به‌عنوان برگی مفقود از تاریخ، که مشخص کردن جایگاه «خودِ انقلابی»مان با «چمران» در دل موقعیت‌های مستحدثه است. چالشی مشابه و البته در سطحی غیرشخصی وجود دارد که آیا «تخصصی» شدن ساخت نهادها و وظایف اجتماعی اجازه آن را می‌دهد تا بار دیگر مساجد توانایی تبدیل شدن به مرجعیت زندگی شهری را داشته باشند؟

به عبارتی ساده‌تر، در زمانه‌ای که نهادهای آموزشی، حل اختلاف، خیریه و... هرکدام در قالب کارویژه‌ای از پیش تعریف شده فعالیت می‌کنند، آیا امکان آن وجود دارد که باز هم مساجد به جایگاه پیشین خود یعنی مکانی که فراتر از محل عبادت تبدیل به محل تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی‌های اجتماعی شده بود بازگردند یا خیر؟

شخصیت چندجانبه و وظایف و ماموریت‌های متعدد «مصطفی چمران» نیز می‌تواند این سوال را برای هر انسان انقلابی در دهه پنجم انقلاب اسلامی متصور سازد. مساله «چمران شدن» در زمانه‌ای که همه معادلات، انسان را به متخصصی تک‌بعدی شدن هدایت می‌کند، مساله‌ای اساسی و تعیین‌کننده است.

رهبر حکیم انقلاب در یکی از سخنرانی‌های چند سال گذشته خود با بیان شخصیت ذوابعاد چمران، وی را اینگونه توصیف کرد: «در وجود یک چنین آدمی، دیگر تضاد بین سنت و مدرنیته حرف مفت است؛ تضاد بین ایمان و علم خنده‌آور است. این تضادهای قلابی و تضادهای دروغین، اینها دیگر در وجود یک چنین آدمی بی‌معنا است. هم علم هست، هم ایمان؛ هم سنت هست، هم تجدد؛ هم نظر هست، هم عمل؛ هم عشق هست، هم عقل... اینجور هم نبود که یک آدم خشکی باشد که لذات زندگی را نفهمد؛ به عکس، بسیار لطیف بود، خوش‌ذوق بود، عکاس درجه‌ یک بود، هنرمند بود. دل باصفایی داشت؛ عرفان نظری نخوانده بود؛ شاید در هیچ مسلک توحیدی و سلوک عملی هم پیش کسی آموزش ندیده بود اما دل، دل خداجو بود؛ دل باصفا، خداجو، اهل مناجات، اهل معنا». تعریف فوق را از جهات مختلف می‌توان تعریفی کم‌سابقه پیرامون یک شخصیت انقلابی دانست.

ادغام سرشاری از تعهد و تخصص در کالبد یک مبارز انقلابی که میدان‌های متعدد را پشت سر گذاشته بود باعث شد تا برجستگی راه و روش او جنبه‌ای متمایز در کنار سایر هم‌قطارانش پیدا کند. تبدیل کردن یک انسان واحد به الگویی عام از انقلابی‌گری در سطوح گوناگون بدون عبور از دایره تخصص دقیقا همان چیزی است که میان الگوی چمران و طریقه «چمران شدن» با باقی صورت مساله‌های انقلابی ماندن در دهه پنجم انقلاب اسلامی فرق می‌گذارد. مساله «چمران شدن» مساله‌ای انقلابی در دوران نظام‌سازی انقلابیون است. تبدیل شدن یک اسطوره عرفانی به الگویی عملیاتی که می‌تواند در ظروف زمانی و مکانی متفاوت ادامه‌دهنده یک راه ثابت و مشخص باشد، مساله‌ای به‌غایت جدی و تامل‌برانگیز است.

به زبان آوردن این سوال که کدام چمران، (چمران چریک، چمران فیزیکدان، چمران عارف، چمران بروکرات و باقی چمران) باید چمران امروز ما باشد به انحراف رفتن از این اصل است که چمران خود شخصیتی برآمده از انباشت تمام حالات پیشرو برای یک انقلابی فعال بوده است. الگوی چمران، الگویی برآمده از راه و روشی نوین برای پیاده‌سازی یک تیپ شخصیتی در جهت ارائه به میدانی عملی است؛ چمرانی که می‌تواند مثل همه انقلابی‌های حاضر در جایگاه‌های متفاوت باشد و در عین حال شبیه هیچ‌کدام از آنها نیز نبوده باشد.
وطن امروز

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۹۶۲۶۹۵۰۵:۳۴:۳۶ ۱۳۹۸/۳/۳۱
خدا اورا با اولیا محشور کند درین وانفسای مملکت جایش خالی است

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های دیروز

    1. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

    2. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

    3. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

    4. شهردار تهران: اگر باد بوزد وضعیت هوا خوب می‌شود

    5. روحانی: ناامید کردن مردم آسان است/ امیدوارم مجلس آینده بهتر باشد/ تلاش شبانه‌روزی من این بود که برجام نشکند

    6. پاسخ تند مقتدی صدر به آمریکا

    7. نظر رهبری درباره چندهمسری/ «خدا یکی ، محبت یکی و یار یکی»

    8. کودتا ؛ رسم همیشگی «سیا» در آمریکا لاتین

    9. پاره کردن پلاکارد دانشجویان منتقد در سخنرانی دیروز رئیس جمهور

    10. ۱۴۰ سال زندان برای شیطان شرق پایتخت

    11. روحانی: وضع اقتصاد عمومی خوب است

    12. شهادت سردار طهرانی مقدم و یارانش چگونه رقم خورد؟

    13. نوبندگانی: ۱۰۰ دانشجو از علی مطهری به هیأت نظارت شکایت کرده‌اند

    14. ۱۰۰ سال زندان برای ربودن پنج زن تهرانی

    15. برای آلودگی هوای تهران هم نامگذاری کنید!

    16. تناقض‌های عجیب اینفانتینو در ماجرای ورود بانوان به ورزشگاه‌ها

    17. لحظه خروج مورالس از بولیوی

    18. آقای ترامپ حال شما خوب است؟! ...

    19. محاکمه شوهرجوان بدلیل انتشار عکس اینستاگرامی دختری که بعدا با او ازدواج کرد

    20. حملات گسترده ‏DDoS‏ با سو استفاده از ‏MTProxy‏های ‏تلگرام ‏

    21. روزانه ۴۰۰ نفر سکته می‌کنند/ ۷۲ هزار ایرانی بیماری ام‌اس دارند/ تا سال ۲۰۳۰ جمعیت کشور سالخورده خواهد بود

    22. خودروهای حیرت انگیز نمایشگاه خودرو لاس‌وگاس

    23. پسر ۱۷ ساله قربانی سرقت موبایلش شد

    24. ماجرای توقف یک تور مختلط

    پربحث‌های هفته

    1. چرا روحانی عصبانی است؟

    2. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

    3. مشکلات کشور برجای خود باقی است حتی اگر آمریکا به دوست خوب ما تبدیل شود !...

    4. پزشکان کلاه خود را قاضی کنند، مردم توان افزایش تعرفه‌های درمانی را ندارند

    5. شعار اعتراضی مردم یزد: روحانی حیا کن آمریکا رو رها کن

    6. مقایسه قیمت بنزین در ایران با همسایگان و دیگر کشورها

    7. بگویید و مردم را خلاص کنید !

    8. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

    9. جرم حداد عادل چیست؟

    10. "چَت" جنجالی سعید ملایی با فدراسیون جهانی/ سناریو از پیش طراحی شده برای پناهندگی + سند

    11. توسعه نیروگاه بوشهر، توقف ناپذیری قطار هسته ای ایران

    12. در برجام تضمین های کافی نگرفتیم/ روحانی بد شانسی آورد/ امروز که در موضع قدرت هستیم بهترین زمان برای حل و فصل مسایل مان است

    13. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

    14. استیگلیتز: آثار و نتایج آزادسازی بازار سرمایه، نفرت انگیز بوده اند/ مردم حق دارند که حس کنند فریب خورده اند

    15. دو قطبی ایرانی- اسلامی، فرصت یا چالش؟

    16. جمعیت جهان را یارانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی دادیم!

    17. مروری بر جملات حاشیه‌ساز علی مطهری!

    18. روحانی: پرونده‌سازی برای افراد هنر نیست!/ با هم دوست باشیم

    19. چه کسانی عراق و لبنان را به این روز انداختند؟!

    20. علی مطهری: حکومت اسلامی می‌تواند در موضوع «چندهمسری»دخالت کند

    21. درددل های مردم با وزیر کار روحانی درباره بیکاری

    22. طرح برخورد با خانه‌های مجردی

    23. دست‌نوشته‌های مردم یزد در حضور روحانی

    24. جانباز قمی پس از خودسوزی، فوت کرد

    25. جمعه‌های فرصت ساز برای فرصت طلبان / سخنی با آیت الله علم‌الهدی 

    آخرین عناوین