«مقاومت» یا «سازش»؛ کدام‌یک به جنگ منتهی می‌شود؟

گروه سیاسی الف،   3980327168

این روزها دوگانه مقاومت یا سازش و مذاکره در رسانه‌ها زیاد به‌ چشم می‌خورد و باید به این پرسش پاسخ داد که نتیجه کدام‌یک از این دو رویکرد، ممکن است به جنگ بینجامد؟

«مقاومت» یا «سازش»؛ کدام‌یک به جنگ منتهی می‌شود؟

تسنیم نوشت: سیاست و راهبرد جمهوری اسلامی در این روزها مقاومت در برابر ظاهرسازی آمریکایی‌ها درباره‌ی مذاکره است و دوگانه "مقاومت یا مذاکره" در تحلیل‌ها زیاد به چشم می‌خورد و شنیده می‌شود.

در واقع برخی با القای دوگانه مذاکره یا جنگ، چنین وانمود می‌کنند که اگر به مذاکره روی نیاوریم و از طریق مذاکره امتیازات مهمی به طرف مقابل واگذار نشود، ممکن است کشور در معرض حمله نظامی قرار بگیرد. مسئله‌ای که هرچند وقوع آن بسیار دور از ذهن است اما موضوعی است که برخی برای تخطئه سیاست مقاومت مطرح می‌کنند.

مذاکره به شکلی که این روزها مطرح می‌شود، بر سر مسائلی مانند توان موشکی یا قدرت منطقه‌ای است که همگی جزو مولفه‌های قدرت و توان بازدارندگی محسوب می‌شود. هرگونه مذاکره و چانه‌زنی بر سر این مولفه‌ها، موجب از دست دادن بخشی از توان بازدارندگی کشور می‌شود و قاعدتا دشمن هم برای گرفتن امتیازات بیشتر و خلع سلاح کردن ایران به فشارها ادامه می‌دهد تا جایی بتواند ما را کاملا از پای دربیاورد. در واقع این مذاکره ظاهراً نوعی سازش و امتیازدادن برای جلوگیری از هرگونه ستیز احتمالی است اما در حقیقت مهمترین کارکردش آن است که ایران را از ابزارهای بازدارندگی در مقابل تهاجم نظامی تهی و او را بسیار بیشتر در معرض حمله نظامی قرار می‌دهد و این مسئله یک حکم بدیهی عقلی است.

اما غیر از حکم عقلی، این منطق که مذاکرات اینچنینی در واقع راه را برای حمله نظامی تسهیل می‌کند و نه اینکه تهدید سخت را دور کند، به تجربه نیز اثبات شده است و با نگاهی به تجربه سایر کشورها می‌توان به این سوال پاسخ داد که مقاومت به جنگ می‌انجامد یا مذاکره؟ و پیش گرفتن کدام سیاست می‌تواند کشور را بیشتر مصون نگهدارد؟

از جمله کشورهایی که تصور می‌کرد مشکلات داخلی و اقتصادی خود را از طریق مذاکره با آمریکا می‌تواند برطرف کند، لیبی بود.

معمر قذافی مانند بسیاری از رهبران دهه 60 و 70 میلادی، به مخالفت با سیاست‌های آمریکا و اسرائیل پرداخت و از جنبش‌های آزادی‌بخش در جهان اسلام، فلسطین و حتی ایرلند حمایت کرد.

مجموعه اقدامات لیبی موجب شده بود تا آمریکا در سال 1981 گذرنامه‌های لیبیایی‌هایی که عازم ایالات متحده بودند باطل کند و یک سال بعد (1982) تحریم‌های نفتی آمریکا آغاز شد. 

در 9 ژانویه 1986 دولت ریگان نیز این کشور را مورد تحریم کامل قرار داد و هرگونه مبادله با لیبی تحریم و اموال لیبی در آمریکا نیز مصادره شد. 

همچنین متهم کردن لیبی در ماجرای ساقط شدن هواپیمای خطوط هوایی «پان آمریکن» بر فراز «لاکربی» اسکاتلند و همچنین هواپیمای خطوط هوایی "یو تی ای" با شماره پرواز 772 به مقصد پاریس در سال 1989، بهانه خوبی بود تا  سه قطعنامه تحریمی 731، 748 و 883 بر ضد این کشور در شورای امنیت سازمان ملل متحد صادر شود. این قطعنامه‌ها علاوه بر این که از لیبی می‌خواست تا عاملان این دو انفجار را به دادگاه بین‌المللی تحویل دهد، تحریم‌های اقتصادی را نیز بر علیه لیبی به اجرا می‌گذاشت.

تنش‌های صورت گرفته میان لیبی و غرب و تحریم‌ها و درگیری‌های نظامی آمریکا علیه این کشور، موجب شد تا قذافی به بهانه "اقتصاد مرفه"، پای میز مذاکره بر سر توان هسته‌ای و موشکی خود بنشیند چراکه در دوران وی، لیبی با قدرت مسیر هسته‌ای شدن  و بالابردن توان بازدارندگی و موشکی را در پیش گرفته بود.

فشارهای اقتصادی و بین‌المللی علیه لیبی موجب شد تا رفته رفته این کشور مذاکرات پشت پرده‌ای را با آمریکا برای رفع تحریم‌ها شروع کند. مذاکراتی که بعد از مدتی علنی شد و پای وزیر خارجه آمریکا را به طرابلس باز کرد و آمریکایی‌ها و غربی‌ها نوید "اقتصاد مرفه" را به قذافی می‌دادند.

در سال 2003،  وزیر خارجه لیبی از آمادگی کشورش برای توقف کامل برنامه‌های اتمی خود و همچنین امضای پروتکل‌های مربوطه خبر می‌دهد و از 27 دسامبر سال 2003 جمع کردن برنامه هسته‌ای لیبی با حضور البرداعی و کارشناسان آژانس آغاز شد. سال 2004 حذف و از بین بردن سلاح‌های لیبی هم انجام گرفت و برد موشک‌های این کشور به 200 کیلومتر محدود شد. 

از بین رفتن صنعت هسته‌ای لیبی نه تنها اقتصاد مرفه برای آنها را به ارمغان نیاورد بلکه شخصیت انقلابی قذافی را نیز از بین برد. او در مصاحبه‌ای در ماه‌های پایانی قدرتش به ایران و کره شمالی پیشنهاد کرد که برنامه هسته‌ای خود را کنار نگذارند و از آمریکا به خاطر ندادن پاداش مناسب به لیبی بخاطر برچیدن فعالیت هسته‌ای انتقاد کرد.

با آغاز انقلاب‌ها در کشورهای عربی، لیبی دستخوش تحولات شد و قذافی که از مدت‌ها قبل روحیه خود را باخته و توان مقابله نداشت، مورد حمله کشورهای غربی به سرکردگی آمریکا شد. 

با آغاز درگیری‌ها در ژانویه سال 2011 آمریکا سفارت خود را در طرابلس بست و خواستار مقابله سخت با دولت لیبی شد. در نهایت با صدور قطعنامه 1973،  عملیات "طلوع اودیسه" برای اسقاط معمر قذافی آغاز و نهایتا در مارس 2011، دولت قذافی ساقط و خودش در شهر مصراته به‌دست مخالفان بطرز فجیعی کشته شد. 

هم‌اکنون لیبی کشوری چند پاره است که یک بخش آن در دست دولت مستقر، بخشی در اختیار ژنرال حفتر و قسمتی از خاک لیبی در اختیار شبه نظامیان و قبایل مسلح هست و جنگ و ناامنی همچنان ادامه دارد. 

یکی دیگر از کشورهایی که پس از سالها همکاری با‌ آمریکا نهایتاً کارش به حمله نظامی انجامید، عراق بود. بعد از جنگ خلیج فارس و صدور قطعنامه 986 شورای امنیت سازمان ملل متحد در تاریخ 14 آوریل 1995 و به دنبال تحریم‌های سازمان ملل ضدعراق برنامه "نفت در برابر غذا" در این کشور به اجرا درآمد.

صدام در سال 1998 به همکاری با آمریکا پرداخت و اجازه داد در برخی از مراکز حساس این کشور دوربین نظارتی گذاشته شود‌، اجازه بازدید از 8 سایت نظامی متعلق به ریاست‌جمهوری را صادر کرد. با وجود تمام این اقدامات، بازرسان سازمان ملل اعلام کردند عراق با آنها همکاری لازم را ندارد!

در سال 2002 باز هم صدام به بازرسان اجازه داد به عراق بازگردند اما نهایتا علی‌رغم همکاری‌های حکومت عراق، جورج بوش در سال 2003 به بهانه از بین بردن سلاح‌های کشتار جمعی به این کشور حمله کرد.

نتیجه از دست دادن مقاومت و تسلیم در برابر خواسته‌های کشورهای غربی موجب شد تا دو کشور منطقه دستخوش تحولات گسترده و طولانی شود. هم‌اکنون عراق نیز به‌رغم روی کارآمدن یک حکومت مردمی، شاهد بحران‌های متعدد از جمله حضور گروهک‌های تکفیری و تروریستی در این کشور در سال‌های اخیر بود و وعده آمریکا برای ایجاد امنیت در این کشور نه تنها محقق نشد بلکه مشکلات عدیده‌ای را پیش آورد. 

در ایران نیز تجربه مقاومت یا مذاکره پیش چشم بسیاری قرار دارد. برای مثال در موضوع هسته‌ای، بعد از توافق برجام، بخشی از توان هسته‌ای ما به حالت تعلیق درآمد یا کاهش یافت اما انتظاری که برای گشایش اقتصادی داشتیم صورت نگرفته و امروز با خروج آمریکا از برجام و تعلل اروپایی‌ها در اجرای تعهداتشان، جمهوری اسلامی برخی از تعهدات خود در برجام را به حالت تعلیق درآورد.

با اینحال در موضوع موشکی، ایران به هیچ وجه راضی به مذاکره یا کاهش قدرت بازدارندگی دفاعی خود نشد و هرچند در این راه متحمل تحریم‌هایی هم شد، اما نتیجه آن کسب قدرت بالای نظامی و توان موشکی است که موجب شده تا کشورهای متخاصم جرات حمله نظامی به ایران را نکنند. یا در مسائل منطقه و حمله داعش به سوریه و عراق، مقاومت موجب شد تا بعد از چند سال حکومت داعش در خاک سوریه از بین برود و عراق نیز از گروه‌های تکفیری و تروریست خالی شود.

هرچند عده‌ای تلاش دارند تا مقاومت را مترادف با جنگ‌طلبی تفسیر کنند، اما تجربه سایر کشورها و همچنین مقاومت ایران در عرصه‌های مختلف نشان می‌دهد این سیاست نه تنها عامل جنگ نیست بلکه سازش با دشمنان موجب پیش‌روی و زیاده‌خواهی می‌شود. 

با توجه به تجربه‌ای که از مذاکره بر سر توان هسته‌ای به‌دست آوردیم، اگر در آینده نیز ایران بخواهد مجددا مذاکره‌ای انجام دهد باید براساس راهبرد مقاومت و از موضع قدرت برای گرفتن امتیازات اساسی از طرف مقابل باشد. 

 

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  2. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  3. ربیعی: مصرف بنزین در کشور، دچار انحراف است/ دولت می‌خواهد به‌صورت مستقیم به مردم کمک کند!

  4. آقای روحانی! مقصر بیکاری، جوان تحصیلکرده نیست

  5. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  6. شهرداری تهران: برای شرایط برفی تمرین نداریم/ نمی‌توان برف را در هوا با تیر زد

  7. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  8. عضو کمیسیون اقتصادی: اقدام دولت در افزایش قیمت بنزین، به این صورت شتاب‌زده بود/ دولت باید پاسخگو باشد

  9. تصاویری از اعتراضات به گرانی قیمت بنزین

  10. واکنش روزنامه‌های اصلاح‌طلب به گرانی بنزین

  11. واکنش‌ها به غافلگیری دوباره شهرداری تهران در برف

  12. اعتراض آیت‌الله صافی گلپایگانی به افزایش قیمت بنزین: از مجلس می‌خواهم که لغو این طرح را اعلام کند

  13. پای داماد نعمت‌زاده هم به دادگاه مفاسد باز شد

  14. برخی نمایندگان مجلس: لیست اموالمان را در سامانه ثنا ثبت نمی‌کنیم

  15. معاون وزیر صنعت: اثر افزایش قیمت بنزین بر قیمت کالا ناچیز است

  16. واکنش حناچی به وضعیت تهران بعد از بارش برف

  17. بازگشت به تصمیم بنزینی دولت قبل/ حذف کارت سوخت در دولت روحانی چقدر برای کشور هزینه داشته؟

  18. اطلاعیه استانداری درباره وضعیت تعطیلی مدارس تهران

  19. سهمیه سوخت سواری‌های عمومی بین شهری مشخص شد/ ۴۵۰ لیتر دوگانه سوز و ۷۵۰ لیتر برای تک‌سوز

  20. واکنش دادستان کشور به اعتراضات درباره افزایش قیمت بنزین

پربحث‌های هفته

  1. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  2. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  3. چرا روحانی عصبانی است؟

  4. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

  5. نوبخت: پرداخت منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین به خانوارها/ یارانه جدید ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومان

  6. جشن تولد ۷۱ سالگی روحانی در بالای ابرها

  7. عراق ۲ - ایران ۱ / شاگردان ویلموتس زور بردن نداشتند

  8. روحانی: افزایش قیمت بنزین به نفع مردم و اقشار ضعیف جامعه است

  9. امیرآبادی‌فراهانی: زنگنه با وجود ارتشاء در پرونده کرسنت دوباره وزیر شد/ روحانی دستگیری برادرش را تاب نیاورد

  10. شعار اعتراضی مردم یزد: روحانی حیا کن آمریکا رو رها کن

  11. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  12. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

  13. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

  14. روایت شهید مطهری از چهره واقعی بحث چند همسری

  15. نامه حاجی بابایی به رئیس مجلس در نقد افزایش قیمت بنزین

  16. جرم حداد عادل چیست؟

  17. "چَت" جنجالی سعید ملایی با فدراسیون جهانی/ سناریو از پیش طراحی شده برای پناهندگی + سند

  18. ربیعی: مصرف بنزین در کشور، دچار انحراف است/ دولت می‌خواهد به‌صورت مستقیم به مردم کمک کند!

  19. توسعه نیروگاه بوشهر، توقف ناپذیری قطار هسته ای ایران

  20. آقای روحانی! مقصر بیکاری، جوان تحصیلکرده نیست

  21. استیگلیتز: آثار و نتایج آزادسازی بازار سرمایه، نفرت انگیز بوده اند/ مردم حق دارند که حس کنند فریب خورده اند

  22. روحانی: پرونده‌سازی برای افراد هنر نیست!/ با هم دوست باشیم

  23. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  24. طرح معیشت ملی در آستانه اجرا/ افزایش قیمت بنزین در ازای بسته حمایتی

  25. جانباز قمی پس از خودسوزی، فوت کرد

پربحث‌های هفته

  1. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  2. چرا روحانی عصبانی است؟

  3. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

  4. امیرآبادی‌فراهانی: زنگنه با وجود ارتشاء در پرونده کرسنت دوباره وزیر شد/ روحانی دستگیری برادرش را تاب نیاورد

  5. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

  6. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

  7. جرم حداد عادل چیست؟

  8. توسعه نیروگاه بوشهر، توقف ناپذیری قطار هسته ای ایران

  9. آقای روحانی! مقصر بیکاری، جوان تحصیلکرده نیست

  10. استیگلیتز: آثار و نتایج آزادسازی بازار سرمایه، نفرت انگیز بوده اند/ مردم حق دارند که حس کنند فریب خورده اند

  11. روحانی: پرونده‌سازی برای افراد هنر نیست!/ با هم دوست باشیم

  12. علی مطهری: حکومت اسلامی می‌تواند در موضوع «چندهمسری»دخالت کند

  13. طرح سوال از رئیس جمهور در پنچ محور

  14. جمعه‌های فرصت ساز برای فرصت طلبان / سخنی با آیت الله علم‌الهدی 

  15. روحانی: هر کسی که به فساد آلوده است باید با او برخورد شود/ در این دولت یک ریال یا یک دلار گم نخواهد شد

  16. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  17. عضو کمیسیون اقتصادی: اقدام دولت در افزایش قیمت بنزین، به این صورت شتاب‌زده بود/ دولت باید پاسخگو باشد

  18. نظر علی مطهری درباره چندهمسری/ واکنش سرد رئیسی به سخنان روحانی/ آیا کاظم جلالی به ظریف تحمیل شده است؟

  19. پاسخ ۱۲ روز قبل رئیسی به اظهارات امروز روحانی: با سیاسی‌کاری و دوقطبی‌سازی مبارزه با فساد را ترک نمی‌کنیم

  20. حسین شریعتمداری: مگر چند نفر مُرده‌اند؟!

  21. محمود صادقی: رئیس هلال احمر آلوده به فساد است اما روحانی او را نگه داشته است

  22. آخرین خبر درباره حضور قالیباف و حدادعادل در انتخابات مجلس/ سخنرانی پرحاشیه روحانی در یزد/ قوچانی: طرح اصلاح‌طلبان مانند بنگاه‌های دوست‌یابی است

  23. نظر رهبری درباره چندهمسری/ «خدا یکی ، محبت یکی و یار یکی»

  24. روایت احمد توکلی از ۵۳ میلیارد دلاری که بر باد رفت/ عراقچی یک زیر دست بود و سیف باید محاکمه شود/ اسلام اصرار دارد که همه مردم را چشم حکومت کند

  25. مرعشی: رای روحانی زیر ۴ درصد بود/ در بکارگیری آدم‌های صالح، انتظار بیشتری از روحانی داشتم/ نظارت استصوابی را قبول داریم اما.../ رشد اقتصادی ۸ درصد بدون کار با دنیا نمی‌شود

آخرین عناوین