قیمت ارز در بازار تهران چگونه تعیین می‌شود؟

مجید شاکری*،   3980312081 ۱۷ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
قیمت ارز در بازار تهران چگونه تعیین می‌شود؟

طرح جدید بانک مرکزی برای تشکیل بازار متشکل ارزی طرحی است از جنس مالی، نه یک طرح اقتصادی. در علم اقتصاد برای هر دارایی مالی یک ارزش ذاتی محاسبه می‌شود؛ اما درمورد اینکه ارزش ذاتی نرخ ارز چقدر است، دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد. فارغ از این امر، اینکه چه زمانی از نرخ کوتاه‌مدت خارج شده و وارد نرخ بلندمدت می‌شویم، سوالی است که باید درمورد آن توضیحاتی ارائه شود.

نکته قابل‌توجه اینکه اگرچه بانک مرکزی به کمک توصیه‌های اقتصادی و اتخاذ سیاست‌های جدید در حال کنترل رشد نقدینگی برای جلوگیری از جهش‌های کوتاه‌مدت نرخ ارز است، اما بی‌تردید این اقدام کافی نیست و نیاز است نرخ ارز در بلندمدت نیز کنترل شود.

برای محاسبه نرخ ارز به شکلی که بتوان آن را در برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت یا بلندمدت قرار داد یک مکانیسم قدیمی وجود دارد، به این صورت که هر روز صبح نرخ تبدیل درهم امارات به ریال ایران مشخص می‌شود که این نرخ، نرخ روز آینده بازار تهران را رقم می‌زند. البته اگرچه مقامات بانک مرکزی معتقدند بازار ارز دبی برچیده شده است، اما در این راستا چند نکته اساسی وجود دارد؛ نخست اینکه باید مشخص شود چرا درهم امارات نرخ دلار فردا در بازار تهران را مشخص می‌کند و محاسبه نرخ ارز به این روش بر چه پایه‌ای استوار است.

از ۴۰ سال گذشته و به‌دنبال تحریم‌های آمریکا نرخ ارز در ایران در بازار دبی تعیین می‌شد. به‌عبارت دیگر، نرخی که در بازار امروز تهران معامله می‌شود، ۲۴ ساعت قبل از اینکه درهم به ریال تبدیل شود، رقم خورده است، زیرا درهم و دلار دو روی یک سکه هستند.

دلیل دیگر اینکه چون نرخ تبدیل پس از ۲۴ ساعت هج می‌شود، با نرخ تنزیل یک‌روزه و با در نظرگرفتن ریسک‌ها نرخ محاسبه می‌شود. حال یک سوال مطرح می‌شود که چند کشور در جهان هستند که پایتخت ارزی آنها خارج از کشورشان باشد؟ در پاسخ باید گفت تقریبا هیچ کشوری با چنین شرایطی وجود ندارد. پس چرا پایتخت ارزی ایران در خارج از کشور فعال است؟

علت این است که نظام پولی ایران با دلار قطع ارتباط کرده در حالی که تجارت اساسا بدون دلار نمی‌تواند معنا داشته باشد. تجارت بدون دلار نیازمند این است به کشورهایی صادرات داشته باشم که نیاز به دلار نداشته باشند، ساختار انتقال بسیار قوی داشته باشند و البته تورم بالا هم در این کشورها وجود نداشته باشد در حالی که این امر درمورد یورو اتفاق نمی‌افتد؛ چراکه هر فرد می‌تواند با استفاده از دلار در هر جای دنیا خرید و فروش کند اما با یورو این امر امکان‌پذیر نیست.

مضاف بر اینکه هیچ ساختار پرداخت دلاری، بانک‌محور نیست؛ چراکه بانک‌ها ریسک نقدشوندگی دارند، به همین دلیل باید به دلار یا سیستمی که با دلار کار می‌کند، وصل باشند. از آنجاکه بازار زیادی برای نقدشوندگی و صادرات مجدد وجود نداشت، بنابراین امارات این نقش را تا همین چند وقت اخیر ایفا کرد و ایران از دریچه درهم به دلار وصل شد. البته این فرآیند که مرکز ارزی کشوری خارج از آن باشد و در جایی که هیچ حضور امنیتی در آن وجود نداشته باشد، بسیار دردناک است. اما از نیمه سال ۹۶ تا اوایل سال ۹۷ مداخله بانک مرکزی در درهم امارات تعطیل شد. در واقع از ۲۰ فروردین تا دی‌ماه سال ۹۷ پیشرانی نرخ ارز به‌سوی بازار نقدی بود.

در این شرایط بازار راه خود را می‌رفت و وقتی بانک مرکزی وارد میدان شد توانست نرخ ارز را کنترل کند. از فروردین ۹۸ طرح آمریکایی آغاز و فشار بسیار شدیدی روی نرخ درهم در امارات وارد شد. این فشار امنیتی، اطلاعاتی و مالی سبب شد برابری درهم امارات با ریال ایران به‌هم بخورد.

در این شرایط بانک مرکزی با این دستورالعمل که درهم با دلار قابل معاوضه است، شرایط را برای کسانی که در امارات درهم داشتند، جذاب کرد، در نتیجه به‌صورت ناگهانی توان مداخله بانک مرکزی بیش از گذشته افزایش یافت. اما با این وجود، این فشار‌های واردشده در گذشته اثر خود را روی نرخ ارز گذاشت.

اگرچه امروز سهم دبی در اسکناس و حواله در بازار تهران کم‌شده، اما این منطق که نرخ‌گذاری به شیوه قبل در بازار داخلی صورت بگیرد، باقی مانده است. حال و در این شرایط بازار متشکل ارزی اولین گام جدی برای تلاش بازآفرینی این زنجیره سه‌گانه یعنی نقد تهران، آتی فردایی و درهم دبی است. در این بازار حراجی دیده نمی‌شود و بیشتر یک سامانه آماری است اما باید دید با اجرای این طرح، پایتخت ارزی با این بازار به داخل کشور منتقل می‌شود؟ بی‌شک این گام اول است؛ اما این اتفاق یک‌روزه یا در کوتاه‌مدت انجام نمی‌شود.

 

*کارشناس اقتصادی

 

منبع: فرهیختگان

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۹۳۳۸۷۲۱۱:۴۷:۰۴ ۱۳۹۸/۳/۱۲
دست دلال های بانک مرکزی است و هرکه غیر ان بگوید دروغگو است
ناشناس۹۳۴۰۸۳۱۴:۰۰:۳۴ ۱۳۹۸/۳/۱۲
بر اساس صف کشیدن مردم جلوی صرافی . نخرید بیاد پایین !
ناشناس۹۳۴۴۹۶۱۸:۳۱:۴۸ ۱۳۹۸/۳/۱۲
قیمت ارز را ترامپ بالا و پایین می کند.
ناشناس۹۳۴۱۱۶۱۴:۳۴:۴۹ ۱۳۹۸/۳/۱۲
بعد بعضی میگن دولت اختیار نداره پس انتصاب رییس بانک مرکزی و سیاستهاش دست بقال سر کوچه هست؟
ناشناس۹۳۳۸۸۶۱۱:۵۶:۰۶ ۱۳۹۸/۳/۱۲
جواب : دستوری توسط دولت
پیمان۹۳۴۵۴۰۱۹:۰۹:۱۹ ۱۳۹۸/۳/۱۲
باید انتخاب کنی یا دستوری توسط دولت یا دستوری توسط دلال جماعت. گزینه دیگه ای تو ایران متصور نیست.
ناشناس۹۳۳۹۱۱۱۲:۱۰:۵۸ ۱۳۹۸/۳/۱۲
چه کسی تمام ارز های فروش نفت را میگیرد همان باعث و بانی همه مشکلات مردم هست نه جمشید بسم الله دیگر
ناشناس۹۳۴۳۷۳۱۷:۰۹:۳۸ ۱۳۹۸/۳/۱۲
فروش نفت 1/5 شده عزیزم!
ناشناس۹۳۳۹۲۹۱۲:۱۷:۵۸ ۱۳۹۸/۳/۱۲
قیمت دلار و درهم توسط صرافی ها و واسطه ها زیر نظر بانک مرکزی ایران تعیین میشه شک نکنید
معلم اقتصاد سیاسی۹۳۴۰۰۶۱۳:۰۴:۴۱ ۱۳۹۸/۳/۱۲
اقتصاد از سیاست جدا نیست.
ناشناس۹۳۴۰۷۸۱۳:۵۹:۴۴ ۱۳۹۸/۳/۱۲
بر اساس صف بستن مردم جو گیر
ناشناس۹۳۴۱۸۲۱۵:۲۲:۵۱ ۱۳۹۸/۳/۱۲
صاحب دلار اصلي دولت است اجازه نميدهد پايين بيايد اراده كند يك روز كاردارد
ناشناس۹۳۴۳۲۵۱۶:۴۰:۴۳ ۱۳۹۸/۳/۱۲
دکتر جان کشور تحریم خوب . فروش نفت هم 1/3 . دلار چاپ کنه بده شما ؟
پیمان۹۳۴۵۴۳۱۹:۱۰:۲۷ ۱۳۹۸/۳/۱۲
آره ولی وقتی هر پزشک و دلال و ... میلیاردها سرمایه ناحق جمع کردن دیگه صاحب دلار فقط دولت نیست.
ناشناس۹۳۴۳۲۷۱۶:۴۱:۱۵ ۱۳۹۸/۳/۱۲
میگم فردا بانک مرکزی دلار چاپ کنه بیاد پایین ناراحت نباشید !
ناشناس۹۳۴۴۶۲۱۸:۰۳:۵۲ ۱۳۹۸/۳/۱۲
قیمت رو عرضه و تقاضا مشخص میکنه وقتی مردم صف میکشن برای خرید دلار و تحریم ها باعث کم شدن درامد نفتی دولت شده مشخص که قیمت بالا میره ! کسی دستی قیمت مشخص نمیکنه !
فرهنگ۹۳۵۰۵۹۰۹:۰۲:۰۹ ۱۳۹۸/۳/۱۳
قیمت ارز در بازار تهران چگونه تعیین می‌شود؟یه سری دلال از بانک مرکزی دورهم جمع می شوند و برای جبران کسری بودجه و پر کردن جیبشان دلار را تعیین قیمت می کنند

پربحث‌های امروز

  1. بازداشت پوری حسینی و شکست اختصاصی‌سازی اقتصاد

  2. نکته‌ای در مورد مساله حجاب

  3. پول‌های بزرگ کثیف چگونه در اقتصاد کشور جابجا می‌شوند؟

  4. انتقاد تند نخبه جوان از وضع کشور در حضور رهبر انقلاب  

  5. با این قوانین، چند نفر حاضرند مسئولیت بپذیرند؟

  6. مهاجرت مستاجران از تهران/ کاهش 19 درصدی معاملات اجاره

  7. تحلیل عباس عبدی از موضع گیری اخیر یزدی و آملی لاریجانی

  8. جانِ انجیر  

  9. ارتش یمن پهپاد ساخت آمریکا را سرنگون کرد

  10. ورود پلیس به ماجرای سگ کشی/برخورد با هر گونه حیوان آزاری

  11. برایان هوک: آمریکا از «مکانیسم ماشه» برای احیای تحریم‌ها علیه ایران استفاده نمی‌کند

  12. پاسخ ظریف به ادعای «برایان هوک» درباره کودتای ۲۸ مرداد

  13. آسوشیتدپرس به نقل از کارشناسان: تحریم ها آمریکا را منزوی کرده است

  14. امکان حضور بانوان در بازی‌های ملی در آزادی فراهم شد

  15. کنایه فلاحت پیشه به بازداشت چند مسئول ایران خودرو

  16. امروز اولین دیدار اعضای هیأت دولت در سال 98 با رهبر انقلاب

  17. شواهدی از به پاخیزی گروهک داعش در سوریه

  18. پسر نتانیاهو: پدرم حرف مفت زیاد می‌زند

  19. پت شاپ شاپرک، کاملترین عرضه کننده غ ذا و محصولات جانبی نگهداری گربه ها

  20. استعفای "لجواد لاریجانی" صحت ندارد

  21. لاریجانی: تحریم‌ها ایران را از برنامه‌های توسعه‌ای‌اش جلو انداخت/ما هیچ وقت دنبال جنگ نبودیم

  22. عارف: آیه یاس خواندن و منفعل بودن چاره کار نیست

  23. آزادی نفتکش ایرانی سیلی محکمی به انگلیس و آمریکا بود  

  24. تخلفات بزرگی در واگذاری "اردوگاه شهید باهنر" انجام شده است + جزییات

  25. کشف محموله بزرگ داروی کمیاب در سیستان و بلوچستان

پربحث‌های دیروز

  1. استفاده از کارتخوان توسط پزشکان یک قانون است و باید اجرایی شود

  2. ایران چه تعداد سید و سادات دارد؟/ تفاوت میر، سید، سیده و سادات چیست؟

  3. یکه زارع چرا برکنار شد؟

  4. درس هايي ماندگار از كفش هاي كهنه يك حاكم ...

  5. در نشست سه‌جانبه ایران و یمن و اروپا در تهران چه گذشت؟/ دست برتر یمن در تحولات میدانی و دیپلماتیک

  6. پنج دروغی که ترامپ درباره ایران می گوید

  7. شمخانی: آمریکا عامل اصلی تنش در منطقه است/ ایران به میز مذاکره برنمی‌گردد

  8. توضیح وکیل نجفی درباره علت اعتراض به حکم دادگاه

  9. پارسایی: خودروسازها ناکارآمدی خود را در زمین تولید ملی می‌اندازند/ توضیح درباره هزینه طراحی صندوق ۲۰۶

  10. چرا نام «گریس 1» به «آدریان دریا» تغییر کرد؟

  11. واکنش توئیتری شهردار تهران به ماجرای حیوان آزاری

  12. مردم منتظر محاکمه رانت‌خواران پیدا و پنهان مافیای خودرو⁩ هستند

  13. ظریف: جمعه در پاریس با ماکرون و لودریان دیدار می کنم

  14. «عقده‌گشایی ائتلاف سعودی» به تلافی شکست در جبهه‌های مختلف یمن

  15. طبخ ۱۴۰۰۰ پرس غذای نذری به مناسبت عید غدیر خم در شیراز  

  16. اظهارات ضدونقیض از آمار وکلا/ نبود شفافیت در بازار خدمات حقوقی

  17. از بازنشسته‌ها خبر دارید؟

  18. چرا مسکن چاره‌ای جز ارزان شدن ندارد

  19. موج انتقادها به بی‌احترامی همسر نتانیاهو به مراسم سنتی اوکراین

  20. چرا اسم امیرالمومنین در قرآن نیامده است؟

  21. توضیحات شهرداری در مورد عدم ثبت نام زنان در اپلیکیشن دوچرخه‌های اشتراکی

  22. اروپایی‌ها باید نفت ما را در قالب اینستکس پیش‌خرید کنند/ پرونده ۷ بدهکار دانه‌درشت قضایی شد

  23. آمریکایی‌ها جرات توقیف نفتکش ایرانی را ندارند

  24. پویش مردمی فقط به عشق علی(ع)   

  25. ۱۱ دلیل برای عدم استفاده از اینترنت در کشور

پربحث‌های هفته

  1. بالاخره در مساله حجاب چه کنیم؟

  2. خانواده «میترا استاد» رضایت دادند/ رهایی «نجفی» از قصاص

  3. تذکاری بر یک برداشت غلط از باوری درست درباره حکومت دینی

  4. پوری حسینی رئیس سابق سازمان خصوصی سازی بازداشت شد

  5. ارتباط ازدواج و حجاب جوانان

  6. پاسخ آملی لاریجانی به ادعاها و اتهامات اخیر/ از هیچ متخلف و فاسدی حمایت نکرده و نخواهم کرد/هیچگاه نگفته ام نجف می روم

  7. هشدار توکلی به مسئولان نظام درباره رشد حاشیه‌نشینی در کشور/ صدای «هل من ناصر» مستأجران و مستمندان را بشنویم

  8. یکه زارع مدیرعامل ایران‌خودرو بازداشت شد

  9. توپی که پزشکان به زمین مشاغل دیگر می‌اندازند

  10. هزینه ۳ هزار میلیارد تومانی برای طراحی صندوق پژو ۲۰۶ / طراحی ۱۲۰ میلیارد تومانی سمند!

  11. صدور گواهینامه رانندگی موتور برای زنان از نگاه یک حقوقدان

  12. یک سال و نیم در ملایر به دنبال رادیولوژیست گشتیم؛ نبود/ طرح افزایش ظرفیت رشته های پزشکی باید در اولویت قرار بگیرد

  13. چرخش ظریفانه از برجام!...

  14. روحانی: اون ۹۸ که ما می‌خواستیم این ۹۸ نیست   

  15. نفتکش ایرانی در جبل الطارق با وجود مخالفت آمریکا آزاد شد

  16. عراقچی: مداخله در بازار ارز با دستور رئیس‌جمهور انجام شد/ دولت وقوع بحران ارزی را باور نمی‌کرد/ تایید صلاحیت سالار آقاخانی توسط وزارت اطلاعات

  17. واکنش‌ها به نامه‌ای که باید سربسته می‌ماند

  18. دولت هند ضرب‌الاجل دو ساعته‌ به شیخ زکزاکی داد

  19. واکنش احمد توکلی به اختلافات «آملی‌لاریجانی» و «یزدی»

  20. واکنش‌ها به اظهارات منتسب به آیت‌الله یزدی/ سوال محمود صادقی درباره دلیل آزادی فرمانده عملیات ترور/دفاع یک اصلاح طلب از آیت‌الله مصباح یزدی

  21. اتاق رو به کعبه شبی ۳۰۰ میلیون تومان!

  22. تصویر دیده نشده از دیوار کشی رئیسی  

  23. اژه‌ای: ‌فردی توانسته با بهانه‌ای ‌۳۸هزار سکه خریداری کند/ عمده ذخایر طلای کشور به‌دست خودمان بر باد رفته

  24. برنج ایرانی به‌نسبت پارسال 100 درصد گران شد

  25. صدایش را در نیاورید، مصلحت نیست!

پربحث‌های دیروز

  1. استفاده از کارتخوان توسط پزشکان یک قانون است و باید اجرایی شود

  2. یکه زارع چرا برکنار شد؟

  3. پارسایی: خودروسازها ناکارآمدی خود را در زمین تولید ملی می‌اندازند/ توضیح درباره هزینه طراحی صندوق ۲۰۶

  4. چرا نام «گریس 1» به «آدریان دریا» تغییر کرد؟

  5. مردم منتظر محاکمه رانت‌خواران پیدا و پنهان مافیای خودرو⁩ هستند

  6. اظهارات ضدونقیض از آمار وکلا/ نبود شفافیت در بازار خدمات حقوقی

  7. از بازنشسته‌ها خبر دارید؟

  8. چرا مسکن چاره‌ای جز ارزان شدن ندارد

  9. اروپایی‌ها باید نفت ما را در قالب اینستکس پیش‌خرید کنند/ پرونده ۷ بدهکار دانه‌درشت قضایی شد

  10. وضعیت اقتصاد شبیه دوران مصدق است

  11. دستور ویژه رئیس قوه قضاییه برای رسیدگی به تخلفات خودروسازان  

  12. افزایش قیمت نفت به بالای ۶۰ دلار

  13. افزایش موقتی غلظت ازن در هوای تهران

  14. تداوم خیزش گرد و خاک در نوار شرقی کشور

  15. پیش‌بینی کاهش بیشتر قیمت مسکن/افزایش وام خرید مسکن فعلا به صلاح نیست

  16. رکورد بیشترین رشد تولید نفت و گاز متعلق به کدام کشور است؟

  17. تاثیر کاهش ارز در قیمت تلفن همراه/ بازار گوشی در روزهای آینده آرام خواهد شد

  18. عضو دیده‌بان شفافیت: متولیان سامانه تی‌تک، مسئولیت تخلفات احتمالی آن را می‌پذیرند؟

  19. الزامات اصلاح یارانه‌های انرژی با وارد شدن کمترین فشار به مردم

  20. جوان گرایی مدیران درکار نبود؛ اشتباه اطلاع رسانی "دولت"، حداکثر سن مدیران ارشد را ۵۰ سال کرد

  21. عرضه سهام عدالت در بورس منتظر مصوبه مجلس است

پربحث‌های هفته

  1. پوری حسینی رئیس سابق سازمان خصوصی سازی بازداشت شد

  2. هشدار توکلی به مسئولان نظام درباره رشد حاشیه‌نشینی در کشور/ صدای «هل من ناصر» مستأجران و مستمندان را بشنویم

  3. یکه زارع مدیرعامل ایران‌خودرو بازداشت شد

  4. هزینه ۳ هزار میلیارد تومانی برای طراحی صندوق پژو ۲۰۶ / طراحی ۱۲۰ میلیارد تومانی سمند!

  5. عراقچی: مداخله در بازار ارز با دستور رئیس‌جمهور انجام شد/ دولت وقوع بحران ارزی را باور نمی‌کرد/ تایید صلاحیت سالار آقاخانی توسط وزارت اطلاعات

  6. برنج ایرانی به‌نسبت پارسال 100 درصد گران شد

  7. ناکارآمدی طرح‌های حمایتی دولت در مسکن / به همه چیز فکر شده غیر از مشکل اصلی!

  8. بازداشت پوری حسینی و شکست اختصاصی‌سازی اقتصاد

  9. وعده دوباره پلیس برای توقف شماره گذاری خودروی پراید/ آیا این بار هم پیروزی از آن خودروسازان خواهد بود؟

  10. استفاده از کارتخوان توسط پزشکان یک قانون است و باید اجرایی شود

  11. یکه زارع چرا برکنار شد؟

  12. استعفای پوری‌حسینی پذیرفته شد

  13. آیا حذف پراید در شرایط فعلی شدنی است؟

  14. پول‌های بزرگ کثیف چگونه در اقتصاد کشور جابجا می‌شوند؟

  15. معاون سابق وزیر نفت: خسارت ۳۴ هزار میلیارد تومانی کشور از حذف کارت سوخت/ مسئولیت با زنگنه است

  16. ملت منتظر گزارش خصوصی‌سازی

  17. پشت پرده خصوصی‌سازی‌ها با محاکمه علنی آشکار می‌شود

  18. حذف صفر از پول ملی علاج تورم نیست/ دولت با ارائه لایحه حذف ۴ صفر وقت مجلس را نگیرد

  19. راهزنی جدید آمریکا برای سرقت نفت ایران

  20. اعلام جزییات تازه از دلایل بازداشت پوری حسینی

  21. چراغ جادوی ۶۸ هزار میلیاردی وزارت نفت/ صندوق‌های نفت حیاط خلوت بازنشسته‌هاست؟

  22. به منظور صیانت از بیت‌المال؛ وزیر نفت بخشنامه تقویت پایش داخلی مالی را ابلاغ کرد

  23. با این قوانین، چند نفر حاضرند مسئولیت بپذیرند؟

  24. دستور رئیس جمهور برای انتشار حقوق مدیران

  25. دولت‌ها ؛ آینده فروشی و پیش‌خور کردن منابع نسل های بعد

آخرین عناوین