قیمت ارز در بازار تهران چگونه تعیین می‌شود؟

مجید شاکری*،   3980312081 ۱۷ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
قیمت ارز در بازار تهران چگونه تعیین می‌شود؟

طرح جدید بانک مرکزی برای تشکیل بازار متشکل ارزی طرحی است از جنس مالی، نه یک طرح اقتصادی. در علم اقتصاد برای هر دارایی مالی یک ارزش ذاتی محاسبه می‌شود؛ اما درمورد اینکه ارزش ذاتی نرخ ارز چقدر است، دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد. فارغ از این امر، اینکه چه زمانی از نرخ کوتاه‌مدت خارج شده و وارد نرخ بلندمدت می‌شویم، سوالی است که باید درمورد آن توضیحاتی ارائه شود.

نکته قابل‌توجه اینکه اگرچه بانک مرکزی به کمک توصیه‌های اقتصادی و اتخاذ سیاست‌های جدید در حال کنترل رشد نقدینگی برای جلوگیری از جهش‌های کوتاه‌مدت نرخ ارز است، اما بی‌تردید این اقدام کافی نیست و نیاز است نرخ ارز در بلندمدت نیز کنترل شود.

برای محاسبه نرخ ارز به شکلی که بتوان آن را در برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت یا بلندمدت قرار داد یک مکانیسم قدیمی وجود دارد، به این صورت که هر روز صبح نرخ تبدیل درهم امارات به ریال ایران مشخص می‌شود که این نرخ، نرخ روز آینده بازار تهران را رقم می‌زند. البته اگرچه مقامات بانک مرکزی معتقدند بازار ارز دبی برچیده شده است، اما در این راستا چند نکته اساسی وجود دارد؛ نخست اینکه باید مشخص شود چرا درهم امارات نرخ دلار فردا در بازار تهران را مشخص می‌کند و محاسبه نرخ ارز به این روش بر چه پایه‌ای استوار است.

از ۴۰ سال گذشته و به‌دنبال تحریم‌های آمریکا نرخ ارز در ایران در بازار دبی تعیین می‌شد. به‌عبارت دیگر، نرخی که در بازار امروز تهران معامله می‌شود، ۲۴ ساعت قبل از اینکه درهم به ریال تبدیل شود، رقم خورده است، زیرا درهم و دلار دو روی یک سکه هستند.

دلیل دیگر اینکه چون نرخ تبدیل پس از ۲۴ ساعت هج می‌شود، با نرخ تنزیل یک‌روزه و با در نظرگرفتن ریسک‌ها نرخ محاسبه می‌شود. حال یک سوال مطرح می‌شود که چند کشور در جهان هستند که پایتخت ارزی آنها خارج از کشورشان باشد؟ در پاسخ باید گفت تقریبا هیچ کشوری با چنین شرایطی وجود ندارد. پس چرا پایتخت ارزی ایران در خارج از کشور فعال است؟

علت این است که نظام پولی ایران با دلار قطع ارتباط کرده در حالی که تجارت اساسا بدون دلار نمی‌تواند معنا داشته باشد. تجارت بدون دلار نیازمند این است به کشورهایی صادرات داشته باشم که نیاز به دلار نداشته باشند، ساختار انتقال بسیار قوی داشته باشند و البته تورم بالا هم در این کشورها وجود نداشته باشد در حالی که این امر درمورد یورو اتفاق نمی‌افتد؛ چراکه هر فرد می‌تواند با استفاده از دلار در هر جای دنیا خرید و فروش کند اما با یورو این امر امکان‌پذیر نیست.

مضاف بر اینکه هیچ ساختار پرداخت دلاری، بانک‌محور نیست؛ چراکه بانک‌ها ریسک نقدشوندگی دارند، به همین دلیل باید به دلار یا سیستمی که با دلار کار می‌کند، وصل باشند. از آنجاکه بازار زیادی برای نقدشوندگی و صادرات مجدد وجود نداشت، بنابراین امارات این نقش را تا همین چند وقت اخیر ایفا کرد و ایران از دریچه درهم به دلار وصل شد. البته این فرآیند که مرکز ارزی کشوری خارج از آن باشد و در جایی که هیچ حضور امنیتی در آن وجود نداشته باشد، بسیار دردناک است. اما از نیمه سال ۹۶ تا اوایل سال ۹۷ مداخله بانک مرکزی در درهم امارات تعطیل شد. در واقع از ۲۰ فروردین تا دی‌ماه سال ۹۷ پیشرانی نرخ ارز به‌سوی بازار نقدی بود.

در این شرایط بازار راه خود را می‌رفت و وقتی بانک مرکزی وارد میدان شد توانست نرخ ارز را کنترل کند. از فروردین ۹۸ طرح آمریکایی آغاز و فشار بسیار شدیدی روی نرخ درهم در امارات وارد شد. این فشار امنیتی، اطلاعاتی و مالی سبب شد برابری درهم امارات با ریال ایران به‌هم بخورد.

در این شرایط بانک مرکزی با این دستورالعمل که درهم با دلار قابل معاوضه است، شرایط را برای کسانی که در امارات درهم داشتند، جذاب کرد، در نتیجه به‌صورت ناگهانی توان مداخله بانک مرکزی بیش از گذشته افزایش یافت. اما با این وجود، این فشار‌های واردشده در گذشته اثر خود را روی نرخ ارز گذاشت.

اگرچه امروز سهم دبی در اسکناس و حواله در بازار تهران کم‌شده، اما این منطق که نرخ‌گذاری به شیوه قبل در بازار داخلی صورت بگیرد، باقی مانده است. حال و در این شرایط بازار متشکل ارزی اولین گام جدی برای تلاش بازآفرینی این زنجیره سه‌گانه یعنی نقد تهران، آتی فردایی و درهم دبی است. در این بازار حراجی دیده نمی‌شود و بیشتر یک سامانه آماری است اما باید دید با اجرای این طرح، پایتخت ارزی با این بازار به داخل کشور منتقل می‌شود؟ بی‌شک این گام اول است؛ اما این اتفاق یک‌روزه یا در کوتاه‌مدت انجام نمی‌شود.

 

*کارشناس اقتصادی

 

منبع: فرهیختگان

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۹۳۳۸۷۲۱۱:۴۷:۰۴ ۱۳۹۸/۳/۱۲
دست دلال های بانک مرکزی است و هرکه غیر ان بگوید دروغگو است
ناشناس۹۳۴۰۸۳۱۴:۰۰:۳۴ ۱۳۹۸/۳/۱۲
بر اساس صف کشیدن مردم جلوی صرافی . نخرید بیاد پایین !
ناشناس۹۳۴۴۹۶۱۸:۳۱:۴۸ ۱۳۹۸/۳/۱۲
قیمت ارز را ترامپ بالا و پایین می کند.
ناشناس۹۳۴۱۱۶۱۴:۳۴:۴۹ ۱۳۹۸/۳/۱۲
بعد بعضی میگن دولت اختیار نداره پس انتصاب رییس بانک مرکزی و سیاستهاش دست بقال سر کوچه هست؟
ناشناس۹۳۳۸۸۶۱۱:۵۶:۰۶ ۱۳۹۸/۳/۱۲
جواب : دستوری توسط دولت
پیمان۹۳۴۵۴۰۱۹:۰۹:۱۹ ۱۳۹۸/۳/۱۲
باید انتخاب کنی یا دستوری توسط دولت یا دستوری توسط دلال جماعت. گزینه دیگه ای تو ایران متصور نیست.
ناشناس۹۳۳۹۱۱۱۲:۱۰:۵۸ ۱۳۹۸/۳/۱۲
چه کسی تمام ارز های فروش نفت را میگیرد همان باعث و بانی همه مشکلات مردم هست نه جمشید بسم الله دیگر
ناشناس۹۳۴۳۷۳۱۷:۰۹:۳۸ ۱۳۹۸/۳/۱۲
فروش نفت 1/5 شده عزیزم!
ناشناس۹۳۳۹۲۹۱۲:۱۷:۵۸ ۱۳۹۸/۳/۱۲
قیمت دلار و درهم توسط صرافی ها و واسطه ها زیر نظر بانک مرکزی ایران تعیین میشه شک نکنید
معلم اقتصاد سیاسی۹۳۴۰۰۶۱۳:۰۴:۴۱ ۱۳۹۸/۳/۱۲
اقتصاد از سیاست جدا نیست.
ناشناس۹۳۴۰۷۸۱۳:۵۹:۴۴ ۱۳۹۸/۳/۱۲
بر اساس صف بستن مردم جو گیر
ناشناس۹۳۴۱۸۲۱۵:۲۲:۵۱ ۱۳۹۸/۳/۱۲
صاحب دلار اصلي دولت است اجازه نميدهد پايين بيايد اراده كند يك روز كاردارد
ناشناس۹۳۴۳۲۵۱۶:۴۰:۴۳ ۱۳۹۸/۳/۱۲
دکتر جان کشور تحریم خوب . فروش نفت هم 1/3 . دلار چاپ کنه بده شما ؟
پیمان۹۳۴۵۴۳۱۹:۱۰:۲۷ ۱۳۹۸/۳/۱۲
آره ولی وقتی هر پزشک و دلال و ... میلیاردها سرمایه ناحق جمع کردن دیگه صاحب دلار فقط دولت نیست.
ناشناس۹۳۴۳۲۷۱۶:۴۱:۱۵ ۱۳۹۸/۳/۱۲
میگم فردا بانک مرکزی دلار چاپ کنه بیاد پایین ناراحت نباشید !
ناشناس۹۳۴۴۶۲۱۸:۰۳:۵۲ ۱۳۹۸/۳/۱۲
قیمت رو عرضه و تقاضا مشخص میکنه وقتی مردم صف میکشن برای خرید دلار و تحریم ها باعث کم شدن درامد نفتی دولت شده مشخص که قیمت بالا میره ! کسی دستی قیمت مشخص نمیکنه !
فرهنگ۹۳۵۰۵۹۰۹:۰۲:۰۹ ۱۳۹۸/۳/۱۳
قیمت ارز در بازار تهران چگونه تعیین می‌شود؟یه سری دلال از بانک مرکزی دورهم جمع می شوند و برای جبران کسری بودجه و پر کردن جیبشان دلار را تعیین قیمت می کنند

پربحث‌های اخیر

  1. صندلی اتوبوس‌های پایتخت فروشی می‌شود!

  2. آغاز مصادره اموال مقامات فاسد ترکمنستان+ تصاویر

  3. مطهری: عملکرد خوبی در مجلس داشتم/ نیاز زیادی به تبلیغات ندارم

  4. حادثه تالار عروسی سقز ۱۱ کشته و ۴۲ مصدوم برجا گذاشت/ اعلام عزای عمومی در کرستان

  5. همتی: بانک مرکزی برای بازگرداندن ثبات به بازار ارز تلاش می‌کند

  6. کرایه اتوبوس‌های جدید DRT در پایتخت چقدر است

  7. آیت الله علوی گرگانی: طرح جدید بانکداری باید به نظر رهبر انقلاب و بعضی از کارشناسان خبره در بحث اقتصاد و فقه برسد

  8. «اعزام به زندان تا تأمین قرار وثیقه و کفالت» ممنوع شد

  9. جزئیات درگیری اشرار در افسریه تهران/ نزاع خیابانی با شمشیر، کلت کمری و کلاشینکف

  10. حمله بی‌سابقه تاج به نمایندگان مجلس

  11. مدودف: قطع دسترسی روسیه به سوئیفت اعلام جنگ است

  12. ماهیت واقعی FATF چیست؟/ وقتی اندیشکده انگلیسی هم ادعاهای FATF را زیر سوال می‌برد

  13. فیس بوک صفحه کاربری عربی رهبر انقلاب را پاک کرد

  14. ده چیز که برای اولین بار در عربستان باب شد

  15. روایت شاهدان عینی از حادثه سقز/ خبری از انفجار گاز نبود

  16. خجسته: کینه‌ سیاسی دولت عامل حذف کارت سوخت بود

  17. رویترز: اروپایی‌ها در جلسه برجام، ایران را به اِعمال «مکانیسم ماشه» تهدید می‌کنند

پربحث‌های دیروز

  1. داماد رئیس جمهور در انتخابات ثبت نام کرد!

  2. فیلم| تصاویر ویژه از لیدرهای عملیاتی اغتشاشگران

  3. مسئولین در ماجرای بنزین، مردم را آدم حساب نکردند

  4. «اعتراض»، «آشوب»، «اغتشاش» یا «فتنه»؟ ؛ هر چه بود درسی شد برای عبرت...

  5. پنجمین روز ثبت نام داوطلبان انتخابات مجلس تهران

  6. چرا وزیر کشور باید پاسخگو باشد؟

  7. ادعاهای مزدک میرزایی درباره کوچ ناگهانی از ایران/آرشیوی از صدا و سیما خارج نکردم

  8. نامه مصباحی‌مقدم به آیت‌الله نوری همدانی: اگر طرح مجلس مسکوت بماند، بانک‌های خصوصی جشن خواهند گرفت

  9. دلایل ناکارآمدی موتورهای جست‌وجوی بومی در زمان قطع اینترنت

  10. تولد دریاچه جوان در کلوت کویری

  11. حکم تعجب‌برانگیز برای ضاربین خرس سوادکوهی

  12. پلوسی رسما دستور استیضاح ترامپ را صادر کرد

  13. نامه توکلی به عارف: اتهام نابخشودنی برخی سیاسیون اصلاح‌طلب به نظام/ اصلاح‌طلبان برائت نجویند مهر ابطال بر شناسنامه سیاسی خود می‌نهند

  14. انتقاد آیت‌الله نوری همدانی از طرح جدید بانکداری: طرح جدید بانکداری به ربا رسمیت می بخشد

  15. ترکان: زمان و شیوه سهمیه‌بندی بنزین مناسب نبود/ اقدام رهبری در مدیریت اوضاع کشور در حافظه‌ها بماند

  16. انگلیس در اخراج کارکنان بخش تولیدی رکورد زد

  17. جزئیات درگذشت دو دانشجوی دانشگاه شهید چمران اهواز

  18. ابهام در وام ۵ میلیارد دلاری روسیه به ایران

  19. نمایشگاه توانمندی های سازمان صنایع دفاع

  20. آخرین قیمت خودروهای داخلی و وارداتی در بازار

  21. به مدیران جهادی نیاز داریم نه پشت میز نشین‌ها 

  22. پیام محرمانه رهبر انقلاب به نمایندگان مجلس

پربحث‌های هفته

  1. بالاخره می خواهیم آرژانتین و مکزیک باشیم یا سوئد و سنگاپور!؟

  2. تبعیض آشکار در اخذ مالیات/ آیا همه هنرمندان باید از پرداخت مالیات معاف می‌شدند؟

  3. شما چه فکر می‌کنید؟ | آشنا: جماعت زیادی از راه مسافرکشی با ماشین شخصی زندگی می‌کنند...

  4. یک عکس؛ یک شرح | «رضا جان انقلاب این طور نیست که تو فهمیده‌ای...»

  5. شوخی گریه‌دار با کودک کار

  6. رئیس جمهور افغانستان را در این تصویر پیدا کنید!

  7. سعید ملایی تبعه مغولستان شد+عکس

  8. انتقاد به رئیس جمهور در فضای مجازی با یک نماهنگ

  9. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  10. مطهری: افزایش قیمت بنزین ضروری بود/ اگر شرایط مناسب بود روحانی را استیضاح می‌کردیم/ یک خانه ۵۷۶ متری و یک پژو دارم

  11. علت طولانی بودن روند صدور کارت ملی چیست؟

  12. داماد رئیس جمهور در انتخابات ثبت نام کرد!

  13. توضیحات رامبد جوان درباره مهاجرت و خندوانه

  14. ابطحی: روحانی هویت امنیتی خود را در این روزها نشان داد/ انتقاد منیژه حکمت از معافیت مالیاتی هنرمندان/ آخرین اخبار از حضور جلیلی و قالیباف در انتخابات

  15. ثبت نام کنندگانی که هیج اطلاعاتی از مجلس شورای اسلامی ندارند!!

  16. نظرات برگزیده مخاطبین الف: مردم درد دارند و قدرت خریدشان یک سوم شده/روحانی و نوبخت باید پاسخگو باشند/ در مورد افزایش قیمت بنزین چرا فقط از رئیس جمهور انتقاد می‌کنید؟

  17. اقتصاددانان خطاب به رئیس‌جمهور: اسامی کارشناسان موافق و اسناد کارشناسی طرح افزایش قیمت بنزین را منتشر کنید

  18. صندلی اتوبوس‌های پایتخت فروشی می‌شود!

  19. خسارت ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی زنگنه به کشور

  20. در نیزارهای ماهشهر چه گذشت؟! / روایتی تازه از وقایع اخیر در بندر ماهشهر

  21. سخنان عجیب مطهری درباره طرح افزایش قیمت بنزین/ وقتی یک نهاد نظارتی به نمایندگان هدیه می‌دهد!/ قوچانی: نمی‌توان از کارنامه اصلاح‌طلبان دفاع کرد

  22. کدخدایی: برخی از وزرا مخالف افزایش قیمت بنزین بودند/موضع مشاور رئیس جمهور درباره کشته شدگان اعتراضات اخیر/ زیباکلام: شرمنده مردمی هستم که با تشویق من به روحانی رای دادند

  23. 《جوکر》؛ تحریف عدالت طلبی و ترویج بی تفاوتی در برابر اسطوره سرمایه داری

  24. آغاز مصادره اموال مقامات فاسد ترکمنستان+ تصاویر

  25. آیا فقط گرانی بنزین «عدالت» را بر قرار می‌کند؟!

پربحث‌های هفته

  1. تبعیض آشکار در اخذ مالیات/ آیا همه هنرمندان باید از پرداخت مالیات معاف می‌شدند؟

  2. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  3. اقتصاددانان خطاب به رئیس‌جمهور: اسامی کارشناسان موافق و اسناد کارشناسی طرح افزایش قیمت بنزین را منتشر کنید

  4. خسارت ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی زنگنه به کشور

  5. آیا فقط گرانی بنزین «عدالت» را بر قرار می‌کند؟!

  6. ثبت ۵۸ هزار اعتراض در سایت عدم دریافت یارانه

  7. طرح مجلس برای اعطای مشوق صرفه‌جویی در مصرف بنزین

  8. نقدی بر طرح جدید بانکداری/ دکتر مسعود درخشان :بانکهایی که ما داریم تجلیگاه و مظهر قدرت سرمایه اند

  9. احمد توکلی: سال ۹۶ نسبت به طغیان فرودستان هشدار دادم/ تکذيب‌های مکرر زنگنه درباره افزایش قیمت بنزین فريب جامعه بود

  10. جدیدترین خودروی خارجی ناوگان پلیس را بیشتر بشناسید

  11. عقب‌نشینی دولت از یک شعار پوپولیستی و ضرر هزاران میلیاردی

  12. همتی: بانک مرکزی برای بازگرداندن ثبات به بازار ارز تلاش می‌کند

  13. چند درصد یارانه‌بگیران «حمایت معیشتی» دریافت نکردند؟ + جدول

  14. ریزش مشترکان دامن ایرانسل و رایتل را گرفت

  15. جهانگیری: نفت را به روش‌های دیگر می‌فروشیم/ کشورهای دوست جرات اینکه از ما نفت بخرند را تقریبا ندارند

  16. وکلا و پزشکان فرار مالیاتی گسترده‌ای دارند/ درخواست وزیر ارشاد درباره معافیت مالیاتی هنرمندان عجیب است

  17. خودرو خانوارهای ایرانی چقدر می‌ارزد؟ / میزان هزینه یک ماه خانوارها

  18. نامه مصباحی‌مقدم به آیت‌الله نوری همدانی: اگر طرح مجلس مسکوت بماند، بانک‌های خصوصی جشن خواهند گرفت

  19. آخرین مهلت مراجعه به سایت حمایت معیشتی اعلام شد

  20. دستور فوری نوبخت برای معافیت مالیاتی ۱۰۰ درصدی هنرمندان در لایحه بودجه ۹۹

  21. آیت الله علوی گرگانی: طرح جدید بانکداری باید به نظر رهبر انقلاب و بعضی از کارشناسان خبره در بحث اقتصاد و فقه برسد

  22. سالار عقیلی: از شنیدن خبر معافیت مالیاتی هنرمندان خوشحال شدم/ هیچ حمایتی از هنرمندان نمی‌شود

  23. اعلام نتیجه ثبت‌نام برای کمک هزینه معیشتی تا سه هفته آینده

  24. احتمال کشف یک مخزن جدید نفتی در خوزستان

  25. تأکید نوبخت بر مخالفت با «حذف معافیت مالیاتی هنرمندان»

آخرین عناوین