در گفت‌وگو با الف مطرح شد؛ افقه: تعریف توسعه و صادرات غیرنفتی از همان ابتدا غلط بود/ اسم کشور را درحال‌توسعه گذاشتیم!/ چرا استقلال از اقتصاد نفتی محقق نشد؟

گروه اقتصادی الف،   3980310024 ۱۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۳ تکراری یا غیرقابل انتشار

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز با بیان اینکه بیش از ۹۰ درصد اقتصاد ایران به نفت وابسته است، می‌گوید: متاسفانه تعریف توسعه را به دست افرادی سپردیم که یا اقتصاد نخوانده بودند و یا اقتصاد خوانده‌هایی که ساختارهای اقتصادی و اجتماعی را نمی‌شناختند و توسعه را فقط محدود به رشدی کردند که از فروش نفت حاصل می‌شد. تمامی این سه دهه به فروش نفت وابسته بودیم و اسم کشور را در حال توسعه گذاشتیم.

افقه: تعریف توسعه و صادرات غیرنفتی از همان ابتدا غلط بود/ اسم کشور را درحال‌توسعه گذاشتیم!/ چرا استقلال از اقتصاد نفتی محقق نشد؟

به گزارش الف، ایران یکی از کشورهای سرشار از ذخایر نفت است که اقتصاد را دچار بیماری اقتصاد نفتی کرده، گرچه در این سال‌ها سعی بر این شده که سبد اقتصادی کشور را متنوع کنند؛ اما توفیق چندانی نصیب نشده و متنوع سازی اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت همچنان بی نتیجه مانده است.

حال همین اقتصاد نفتی به اهرم فشاری از سوی آمریکا و متحدانش برای تهدید ایران تبدیل شده و با اعمال تحریم ها و افزایش فشارها، خریداران نفتی ایران که بیشتر از کشورهای آسیایی بودند از خرید نفت ایران انصراف می دهند یا خرید آن را به شدت کاهش داده اند و همین امر می تواند اقتصاد ایران را به شدت دچار مشکل کند.

گرچه آمارهای دقیقی از میزان صادرات و فروش نفت ایران طی ماه های اخیر وجود ندارد اما اخبار نشان می دهد که فروش نفت ایران به کمترین میزان در سال‌های اخیر رسیده و فروش نفت ایران بیشتر با کمک دور زدن تحریم‌ها صورت می گیرد.

نفت در دهه های گذشته هم سنگین ترین وزنه بودجه های سالیانه کشور بوده و هم دلیل اول بروز کسری بودجه و ناتوانی دولت در تکمیل پروژه ها و رفع نیازهای کشور را شاهد بودیم.

* صادرات غیرنفتی هم به نفت وابسته است/ ۹۰درصد اقتصاد ایران به نفت وابسته است

مرتضی افقه در گفت‌وگو با خبرنگار الف درباره اقتصاد نفتی و در پاسخ به این سوال که با افزایش تحریم ها و فشارهای آمریکا، برخی کشورها خرید نفت از ایران را متوقف کردند و گفته می شود که فروش نفت ایران به یک پنجم کاهش یافته است، این وضعیت چه مشکلاتی را برای اقتصاد کشور به وجود می آورد و پیامدهای کاهش فروش نفت چیست؟ گفت: از همان ابتدای انقلاب بنا بر این بود که نقطه ضعف اقتصادمان که همان وابستگی به فروش نفت خام بود را رفع کنیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز افزود: در ۳۰ سال گذشته و بعد از جنگ، با وجود تصویب و اجرای شعارها، برنامه های پنج ساله توسعه، چشم انداز و غیره که با هدف کاهش وابستگی اقتصاد به نفت بود، موفقیتی به دست نیاوردیم؛ به طوری که در حال حاضر اقتصادمان بیش از ۹۰ درصد به صورت مستقیم و غیرمستقیم به نفت وابسته است. صادرات غیرنفتی مان هم که به آن تفاخر داریم بر اساس آمارها در سال گذشته ۱۰ میلیارد دلار با کاهش فروش مواجه بوده که نشان می دهد صادرات غیرنفتی مان هم به نفت وابسته بوده است.

وی با اظهار تاسف از اینکه راهکار استقلال از اقتصاد نفتی و فروش نفت را بلد نبوده‌ایم، تصریح کرد: نتیجه این است که کشور به شدت به روابط سیاسی خود وابسته است و این روابط مشکلاتی را ایجاد کرده که نتیجه آن هم مشخص است. در حال حاضر درآمدهای ارزی نداریم و یا اینکه به شدت کاهش یافته است، دریافتی هایمان هم به میزان دور زدن تحریم ها وابسته است؛ تنها مختصری از راه های دیگر مانند صنعت توریسم یا صادرات غیرنفتی به دست می آید که آن هم با مشکلات تحریم های بانکی و نظایر آن مواجه است.

البته اقتصاد منهای نفت برای ایران سخنی کاملا اشتباه است. نفت اصلی ترین مزیت فعلی اقتصاد ایران است که باید به آن توجه صحیح شود و به آن وابسته نباشیم، موضوعی که الان بودجه و اقتصاد ایران به نفت و درآمدهای آن وابسته است با تکانه‌ای در این محصول دچار چالش‌خواهیم شد.

این کارشناس مسائل اقتصادی اظهارداشت: بخش تولیدی و اقتصادی کشور نیاز به کالاهایی دارند که باید از خارج وارد شود که در نبود ارز این کالاها وارد نمی‌شود؛ نتیجه این می‌شود که متاسفانه اقتصاد به سمت رکود می رود؛ از سوی دیگر تولید به دلیل نرسیدن مواد واسطه ای منجر به کاهش عرضه خواهد شد که از آن طرف تورم ایجاد می کند که با تشدید آن مواجه می شویم و حداقل باعث افزایش بیکاری خواهد شد یا اگر نشود بیکاری کاهش نمی یابد که تبعات اجتماعی و سیاسی به دنبال دارد؛ مگر اینکه تحولی در روابط سیاسی ایجاد شود در غیر اینصورت تمامی این موارد متحمل است.

* صادرات غیرنفتی محصولات خام هستند که ارزش چندانی ندارند

افقه در پاسخ به این مطلب که طی سال های گذشته هر دولتی که بر سر کار آمده وعده اقتصاد و بودجه بدون نفت را داده، ولی موفق نشده است، به نظر شما این مدار بسته و این کلاف سردرگم اقتصاد نفتی چگونه باز می شود؟، عنوان کرد: کلاف سردرگم اقتصاد نفتی در کوتاه مدت باز نمی شود و کاهش وابستگی به فروش نفت، کار مدت داری است. تعریف توسعه و صادرات غیرنفتی از همان ابتدا غلط بود که باعث شده مسیری به اشتباه از مسیر توسعه حرکت کنیم.

* توسعه استفاده از نیروهای فکری و انسانی داخلی است

وی ادامه داد: گفته شده بود که صادرات غیرنفتی می خواهیم در حالی که باید می گفتیم صادرات محصول فکر و اندیشه می خواهیم. در حال حاضر صادرات غیرنفتی مان محصولات خام هستند که ارزش چندانی ندارند و وابسته به محصولات نفتی هستند. متاسفانه تعریف توسعه را به دست افرادی سپردیم که یا اقتصاد نخوانده بودند و یا اقتصاد خوانده هایی که ساختارهای اقتصادی و اجتماعی را نمی شناختند و توسعه را فقط محدود به رشدی کردند که از فروش نفت حاصل می شد. تمامی این سه دهه به فروش نفت وابسته بودیم و اسم کشور را در حال توسعه گذاشتیم؛ در حالی که توسعه استفاده از نیروهای فکری و انسانی داخلی است، یعنی ثروتی که منزوی شان کرده ایم یا زمینه مهاجرت آن را به خارج فراهم کرده ایم.

* از کلاف سردرگم اقتصاد نفتی رهایی پیدا نخواهیم کرد، زیرا..

این استاد دانشگاه اضافه کرد: این کلاف سردرگم زمانی باز می شود که تعریف توسعه از انسان ها نشات گرفته باشد، مادامی که کشور را در حال توسعه می دانیم و توسعه از طریق فروش نفت حاصل می شود، این کلاف سردرگم باز نمی شود و همواره مشاهده می کنیم و مواجه هستیم با اینکه انبوه نیروهای انسانی که خود ثروت محسوب می شوند و می توانند تولید ثروت کنند ولی برایمان مهم نیستند و هیچکس نسبت به آنها حساس نیست.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: مادامی که نیروهای انسانی را به این راحتی از دست می دهیم و حتی در اختیار همان کشوری قرار می دهیم که به آن دشمن می گوییم، کشور از این کلاف سردرگم اقتصاد نفتی رهایی پیدا نخواهد کرد.

افقه در پاسخ به این سوال که هر فشار و تحریمی در وهله اول نفت را نشانه می رود و کشور را دچار چالش می کند، راهکار فوری برای رهایی از این معضل چیست؟ عنوان کرد: این معضل راهکار فوری ندارد، ولی اگر این وضعیت ادامه یابد کشور را فلج می کند. البته ما تحریم ها را دور می زنیم تا راه باریکه‌ای برای کسب درآمدهای ارزی داشته باشیم. شاید هم بتوانیم بخشی از درآمدهای نفتی که حاصل نمی شود را از طریق جذب توریسم به دست آوریم که هم بسیار مختصر است؛ به هر حال کشور را نمی‌توانیم بدون نفت در شرایط فعلی اداره کنیم.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۹۳۰۷۶۵۱۰:۰۷:۱۴ ۱۳۹۸/۳/۱۰
کنار گذاشتن نفت یعنی بسته شدن چاه برای همیشه که غیر ممکن است.مشکل ما اینه که وقتی رابطه جهانی داریم وارد کننده میشیم وقتی هم که رابطه نداریم منزوی میشیم و امکان صادرات نداریم.
ناشناس۹۳۰۷۷۵۱۰:۲۱:۵۴ ۱۳۹۸/۳/۱۰
این مطلب برسد بدست افراد مدعی پیشرفت کشور
ناشناس۹۳۰۷۸۰۱۰:۲۷:۱۳ ۱۳۹۸/۳/۱۰
اگر نفت نبود، اکنون در سطح یمن و سومالی زندگی می کردیم. این یک کم رفاهی هم که داریم از صدقه سر فروش نفت است.
ناشناس۹۳۰۷۸۲۱۰:۲۹:۱۴ ۱۳۹۸/۳/۱۰
کلا ما مردمی تنبل و تن پرور هستیم.
ناشناس۹۳۰۷۸۴۱۰:۳۲:۱۰ ۱۳۹۸/۳/۱۰
آدم تا سختی نکشد قدر خوشی را نمی فهمد. بهتر، بگذارید یک کم درآمدهای کشور کم شود و گرانی و سختی در جامعه غالب شود، بلکه به خودمان بیاییم و بیشتر تلاش کنیم.
نسل سوخته قبلی۹۳۰۸۰۷۱۱:۰۰:۱۰ ۱۳۹۸/۳/۱۰
یک قانون نانوشته هست که؛ منابع کشورها ربطی به ساکنینش نداره، بلکه متعلق به قدرتهایی هست که بهتر بتونند بهره برداری کنند. و دیگر این که؛ مهم نیست بتونی بنز بسازی، مهم اینه که اجازه فروشش رو داشته باشی!
ناشناس۹۳۰۸۷۶۱۲:۰۳:۲۴ ۱۳۹۸/۳/۱۰
مشکل از سیاستهای کلان اقتصادیه. مشکل از رانت سازیه. مشکل از ارز چند نرخیه. مشکل از سیاستهای ضد تولیده.
ناشناس۹۳۱۰۰۴۱۳:۵۴:۳۶ ۱۳۹۸/۳/۱۰
اونهایی که شعار می دادند با تحریم نفت ایران . قیمت نفت میشه 200 دلار کجا هستن ؟
ناشناس۹۳۱۰۸۳۱۴:۴۴:۰۳ ۱۳۹۸/۳/۱۰
هنوز هم اقتصاد وسياست گذاري براي صنعت كشور دست افراد صالح وكار بلد نيست وهمچنان صنعت كاملا وابسته وبدون بومي داريم ساخت قطعات ويا خودرو وكارنجات مختلف كشور همگي وارداتي واكثرا وابسته به خارج مي باشد حتي مرغ ودام كشور به علوفه ودان وارداتي وابسته است وشعار خودكفايي در بعضي اقلام صنعتي مانند لوازم خانگي توخالي است وبا كوچكترين تحريم همه چيز كمياب وگران شد
ناشناس۹۳۱۱۰۰۱۴:۵۴:۱۳ ۱۳۹۸/۳/۱۰
این جمله «در حالی که توسعه استفاده از نیروهای فکری و انسانی داخلی است، یعنی ثروتی که منزوی شان کرده ایم یا زمینه مهاجرت آن را به خارج فراهم کرده ایم» درست است. ولی بعید میدانم کسی آنرا نداند. سوال اینجاست نیرویی که مانع رشد بهره وری کل منابع، مقاومتی شدن اقتصاد و رونق تولید شده (بجز کاهش سرمایه ای که از تحریم نفت ایجاد شده) چیست و چرا ۴۰ سال است پایدار مانده؟ کلید توسعه شناسایی و حذف این عامل یا عوامل است.
ناشناس۹۳۱۳۷۹۱۹:۲۲:۱۵ ۱۳۹۸/۳/۱۰
حالا به غیر از نفت و گاز و پتروشیمی چی می خواهیم صادر کنیم ، بقیه صادرات هم خام هستند فرش زعفران و خاویار و معدن ، همه منابع خدادادی و طبیعی هستند ، متاسفانه تحریمها از اول انقلاب نگذاشتند تکنولوژی ها به صورت بومی نهادینه شوند.
علی۹۳۱۳۸۲۱۹:۲۳:۴۸ ۱۳۹۸/۳/۱۰
صنعت توریسم هم با توجه به اجباری بودن حجاب و عدم زیرساختهای لازم غیر ممکن است ، صنعت هم که نداریم ، می مونه فقط منابع طبیعی

پربحث‌های دیروز

  1. چه کسانی از ارزانی بنزین سود می بردند؟! / خطاهای آشکار دولت در اجرای یک تصمیم درست

  2. لیست مناطقی که در آن اینترنت مجددا برقرار شده است

  3. فیروزآبادی: اختلال اینترنت به زودی برطرف می‌شود

  4. دیلی میل: هزاران بیمار انگلیسی در بیمارستان‌ها محبوس شده اند زیرا جایی ندارند که بروند!

  5. توهم سعودی‌ها؛ «جنگ به داخل ایران منتقل شد»

  6. نگاهی به نظرات کاربران پس از قطعی اینترنت

  7. مشاجره ازغدی با رئیس‌جمهور رسما تکذیب شد

  8. حکایت زنانی که برای اغتشاش به ایران آمدند

  9. ما و بی‌بی‌سی

  10. رحیم‌پور ازغدی: امضای بیشترین قرارداد با دشمن در۶ سال گذشته/ احتمالا در شورای انقلاب فرهنگی حضور پیدا نکنم

  11. شمخانی: تک تک اغتشاشگران مجازات می شوند/ صف آشوبگران از معترضان جدا است

  12. «آمد نیوز»حرفه‌ای با امکانات بیشتر!

  13. آغاز اتصال اینترنت به صورت محدود

  14. برپایی ‌راهپیمایی محکومیت اغتشاشات روز دوشنبه در تهران

  15. شاه سعودی؛ فرافکنی یا آلزایمر؟

  16. باهنر: دروازه اول شکست، اطمینان به پیروزی در انتخابات است

  17. اتصال اینترنت ۷ دانشگاه بزرگ تهران

  18. گفت و گوی تلفنی وزیر خارجه ژاپن با ظریف

  19. خسارت دیدگان از اقدامات آشوبگران شکایت کنند

  20. حقوق معلمان در کدام کشورها بالاتر است؟

  21. ۱۷ استان در انتظار آب دریای عمان و خلیج فارس

پربحث‌های هفته

  1. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  2. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  3. عوامفریبی با برچسب پوپولیسم/ چه کسی یا چه چیزی در اجرای تصمیم بنزینی فدا شد؟

  4. از اغتشاشات اخیر، چه چیزهایی میفهمیم!؟

  5. حکایت ما و این روزهای اینترنت / از شبکه ملی اطلاعات چه خبر ؟

  6. معترض جان به لب رسیده کجا و چگونه حرفش را بزند؟/ لطفا به معترضان تریبون بدهید

  7. مشاجره رئیس‌جمهور و رحیم‌پور ازغدی درباره بنزین/ روحانی جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ترک کرد

  8. رهبر انقلاب درباره افزایش نرخ سوخت: گفته بودم اگر سران سه قوّه تصمیم بگیرند حمایت خواهم کرد/ تصمیم سران قوا باید اجرا شود/ مسئولین دقت کنند هرچه ممکن است از مشکلات این کار کم کنند

  9. سلاخی ماموران ناجا توسط اغتشاشگران + تصاویر

  10. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

  11. نوبخت: پرداخت منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین به خانوارها/ یارانه جدید ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومان

  12. دروغ پردازی گوگل در مورد اعتراضات شب گذشته تهران + عکس

  13. روحانی: افزایش قیمت بنزین به نفع مردم و اقشار ضعیف جامعه است

  14. نظر باهنر درباره حضور احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس/ فرایند تصمیم‌گیری در جلسه سران سه قوه چگونه است؟/ احتمال استعفای محمود صادقی در اعتراض به افزایش قیمت بنزین

  15. در آینده نزدیک اینترنت وصل می‌شود

  16. چه کسانی از ارزانی بنزین سود می بردند؟! / خطاهای آشکار دولت در اجرای یک تصمیم درست

  17. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  18. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  19. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  20. نامه حاجی بابایی به رئیس مجلس در نقد افزایش قیمت بنزین

  21. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  22. لیست مناطقی که در آن اینترنت مجددا برقرار شده است

  23. راه‌های رفته و نرفته اصلاح قیمت بنزین به روایت کارشناسان اقتصادی

  24. عضو کمیسیون اقتصادی: اقدام دولت در افزایش قیمت بنزین، به این صورت شتاب‌زده بود/ دولت باید پاسخگو باشد

  25. صدا‌وسیما به معترضان فرصت دهد/ مشاجره ازغدی و روحانی درباره بنزین و تکذیب آن/ انتقاد تند عباس عبدی از شورای نگهبان

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

    2. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

    3. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

    4. نوبخت: پرداخت منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین به خانوارها/ یارانه جدید ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومان

    5. روحانی: افزایش قیمت بنزین به نفع مردم و اقشار ضعیف جامعه است

    6. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

    7. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

    8. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

    9. نامه حاجی بابایی به رئیس مجلس در نقد افزایش قیمت بنزین

    10. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

    11. راه‌های رفته و نرفته اصلاح قیمت بنزین به روایت کارشناسان اقتصادی

    12. فیروزآبادی: اختلال اینترنت به زودی برطرف می‌شود

    13. شاکری: طرح افزایش قیمت بنزین قابلیت اصلاح دارد

    14. وزیر صمت: هیچ افزایش قیمتی در کالاها نداریم/ با گران‌فروشان مماشات نمی‌کنیم

    15. ربیعی: مصرف بنزین در کشور، دچار انحراف است/ دولت می‌خواهد به‌صورت مستقیم به مردم کمک کند!

    16. دولت به فکر کاهش اثرات منفی افزایش یکباره قیمت‌ بنزین باشد

    17. محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت

    18. توکلی: فساد همیشه به دلیل کار غير قانونی نیست ، استبداد راي در تصميم گيري هم فساد است/ نابرابري شديد در دارايي هاي بانكي نكبت است

    19. همتی: افزایش قیمت بنزین در یک سال ۴ درصد در تورم تاثیر دارد/ بازار ارز کنترل شده

    20. جلسه فوق‌العاده ستاد تنظیم‌بازار برای کنترل بازار / افزایش قیمت به بهانه گرانی بنزین ممنوع است

    21. نظر احمد توکلی درباره طرح سهمیه بندی بنزین

    22. بازگشت به تصمیم بنزینی دولت قبل/ حذف کارت سوخت در دولت روحانی چقدر برای کشور هزینه داشته؟

    23. کدام گروه‌ها مشمول کمک معیشتی می‌شوند + اینفوگرافی

    24. خانوارهای مشمول طرح حمایت معیشتی شناسایی شدند

    25. توکلی: مسیر تصمیم‌گیری و اعلام قیمت بنزین بسیار بد طی شد/ کنار گذاشتن کارت سوخت خیانت بود

    آخرین عناوین