«پیاده»؛ بلقیس سلیمانی؛ نشر چشمه تلاش برای زنده ماندن

رضا فکری،   3980231166
تلاش برای زنده ماندن

رمان با قصه‌ای محوری از زندگی انیس، خرده روایت‌های فرعی زیادی را نیز در بر دارد. حاشیه‌هایی که کارکردهای غیر داستانی بسیاری را باز می نمایانند: از شرایط سیاسی و محیط سیاست‌زده‌ی جامعه در سال‌های انقلاب و اوایل جنگ گرفته تا شرایط اقتصادی اقشار مختلف جامعه و دغدغه‌های معیشتی قشر کم‌بضاعت

«پیاده»

نویسنده: بلقیس سلیمانی

ناشر: چشمه؛ چاپ اول: زمستان 1397

218 صفحه، 28000 تومان

 

****

 

«پیاده» با ۱۷ فصل و با محوریت یک زن به عنوان پرسوناژ اصلی، روایت زنده ماندن این زن است که ناخواسته با زندگی متفاوتی روبرو می‌شود. زندگی‌ای که در آن وظایف جدیدی بر عهده می‌گیرد و با حقوق متفاوتی آشنا می‌شود. احساسات ناشناخته‌ای را تجربه و مناسبات اجتماعی تازه‌ای را پیدا می‌کند. جغرافیای ندیده‌ای را کشف و زنده ماندن به شیوه‌ای متفاوت را احیا می‌کند. باورهایش دچار چالش می‌شوند و اعتقاداتش دستخوش تغییر. پیاده، داستان انیس است از گوران تا تهران. زنی رها‌شده در پایتخت پر از تلاطم و آشوب دهه‌ی 60.

رمان با قصه‌ای محوری از زندگی انیس، خرده روایت‌های فرعی زیادی را نیز در بر دارد. حاشیه‌هایی که کارکردهای غیر داستانی بسیاری را باز می نمایانند: از شرایط سیاسی و محیط سیاست‌زده‌ی جامعه در سال‌های انقلاب و اوایل جنگ گرفته تا شرایط اقتصادی اقشار مختلف جامعه و دغدغه‌های معیشتی قشر کم‌بضاعت. از فرهنگ‌های بومی و اعتقادات و باورهای مردم منطقه‌ای دور از تهران و مقایسه‌ی آن‌ها با آنچه در اذهان پایتخت‌نشین‌ها می‌گذرد تا مواجهه و ارتباط طبقات مختلف اجتماعی در قالب‌های مختلف، در درون این خرده روایت‌های حاشیه‌ای بازسازی می‌شوند. بلقیس سلیمانی، خود درباره‌ی این اثر می‌گوید: «با این‌که اتفاقات رمان در دهه‌ی 60 رخ می‌دهد؛ اما اثر سیاسی نیست و تنها یک لایه‌ی نازکی از اثر درگیر سیاست است و بیشتر داستان به سختی‌هایی اشاره دارد که بر این زن می‌گذرد. زن رمان «پیاده»، شبیه زن‌های امروز نیست و زنی است که از چاه سیاست، به چاه تهران افتاده است و نمی‌تواند خودش را نجات دهد.» (به نقل از گفتگوی نویسنده با ایبنا/ 30 بهمن 1397)

پیاده، از سویی شرح پرتفصیل زندگی زنی است که دنیای زنانه‌ی درونش در برابر جامعه‌ی مردسالار بیرون مجال عرصه نمی‌یابد و هرگاه که بخواهد رخ بنمایاند، دلایل اجتماعی و اقتصادی بیرونی سرکوبش می‌کنند. زنی که به ندرت حق انتخاب دارد و حتی در صورت داشتن این حق نیز با انتخاب‌های بسیار محدودی روبرو است. در بیشتر مواقع مفعول و قربانی تصمیماتی است که دیگران و به خصوص مردها برایش می‌گیرند اما همچنان آرزویش داشتن مردی است در کنار خود. حتی اگر آن مرد، شوهری باشد که با کوله‌باری از توهین و تحقیر رهایش کند. یا فرزند مذکری که حتی از پس برآوردن ساده‌ترین و ابتدایی‌ترین نیازهای زیستی‌اش، خوراک و پوشاک، نیز بر‌نمی‌آید. یا برادری تربیت‌ناشده که بی‌دلیل از سوی همه دوست داشته می‌شود و بی‌علتی موجه، از جانب خانواده و جامعه محقّ و برتر خوانده می‌شود. کتاب با راوی دانای کل می‌کوشد تا ترس‌های پنهان و آشکار زنی را در مواجهه با یک پدیده‌ی اجتماعی مذموم بیان کند؛ آن‌چه که در جامعه‌ی سنتی «حرف مردم» خوانده می‌شود:

«همان لرز خوشایند این چند روزه را توی قفسه‌ی سینه‌اش حس می‌کند. می‌ترسد و نمی‌ترسد، خوشحال هست و خوشحال نیست، امید دارد و ناامید است. چه می‌شود؟ چه پیش می‌آید؟ گورانی‌ها چه می‌گویند؟ سرش را می‌بُرند. غلام عباس و برادرهای کرامت سرش را می‌بُرند. مادرش و خواهرهایش دستش را می‌گیرند و برای بار دوم از گوران فراری‌اش می‌دهند. بزرگیت رو شکر، خدا. این دیگه چه جور امتحانیه؟»

پیاده، از سویی دیگر داستان مواجهه‌ی انیس است با جفرافیا؛ جغرافیایی که فرهنگ می‌آفریند. رویارویی با تهران؛ تهران ضد و نقیضی که دو رویه دارد؛ رویه‌ای خشن، نا‌امن، آشفته و ناشناخته که می‌توان در آن گم شد، سرگردان و ناامید شد و از آن ترسید. همان رویه‌ای که در آفرینش آن مردان نقش پررنگ‌تری دارند. و در مقابل رویه‌ای پرتلاش، پرامید و حمایت‌گر. رویه‌ای که می‌شود به آن پناه برد، در آن درد دل کرد، دوست و آشنا خلق کرد و راه چاره و کمک جست. همان که بیشتر زنانه است و زنان آن را خلق می‌کنند و اداره‌ی آن را در انحصار دارند. جغرافیای دوگانه‌ی اثر در لایه‌ای دیگر به روبرو شدن با گوران می‌پردازد. گورانی که مردم و تاثیر حرف‌ها و نظراتشان حتی می‌تواند مسیر زندگی آدم‌ها را تغییر دهد و اتفاقات سراسر تازه‌ای رقم بزند.

راوی گاه نقبی می‌زند به دنیای درون انیس که به اندازه‌ی دنیای بیرونش آشفته است. این نقب در بیشتر مواقع به صورت گفتگوی درونی انیس با خودش ظاهر می‌شود اما گاهی نیز این خواب‌ها هستند که راهی به درون ذهن ترس‌خورده و پریشان انیس دارند. خواب‌های انیس نیز کابوس‌هایی پر از هیاهو و سوال و ابهام‌اند و اغلب ماهیتی الهام‌گونه دارند. خواب‌هایی که گاه خودش معنایی برای‌شان متصور نیست اما مخاطب از طریق آن‌ها به نوعی از پیش‌آگاهی دست می‌یابد از آن‌چه که قرار است روی دهد:

«می‌خوابد و خواب می‌بیند اسفندیار نشسته است روی فرش گل سرخ مهمان‌خانه‌ی پدری و دارد حلوا می‌خورد. کل زن‌های فامیل هم نشسته‌اند دورتا دور اتاق و شیون می‌کنند. انیس هم هست که انگار سن و سالی ندارد و کی مرده است؟ چرا اسفندیار دارد با خیال راحت توی مجلس زنانه حلوا می‌خورد؟ آیا این مجلس پرسه‌ی پدر است؟ نیست. این اسفندیاری که انیس می‌بیند سن و سالی دارد. انیس چشم می‌گرداند میان زن‌ها. مادرش نیست. نکند مادر مرده باشد؟»

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. برخورد با ماموری که با دختر جوان در تهرانپارس درگیر شد

  2. بازداشت و عزل دو مامور متخلف در ماجرای درگیری با دختری در تهرانپارس + جزئیات ماجرا

  3. دنیای امروز دنیای موشک‌هاست

  4. نباید در زندگی خصوصی مردم مداخله کرد/ کاخ سفید دچار معلولیت ذهنی شده/ دست سپاه را می‌بوسم/ قرارداد می‌بستیم، ایراد می‌گرفتند و وقتی قرارداد به هم می‌خورد باز غُر می‌زدند!

  5. برای مقابله با هوسرانی مردها چه باید کرد

  6. نمایندگانی که خواستار مسکوت ماندن طرح اعاده اموال نامشروع مسئولان شدند + اسامی

  7. بولتون: ایران از حد تعیین شده غنی‌سازی عبور کند تمام گزینه‌ها روی میز خواهد بود

  8. لیست اموال خود را اعلام کنید اما ما را مسخره نکنید!

  9. عربده‌کشی توئیتری ترامپ علیه ایران

  10. سخنی با رئیس جدید قوه قضائیه

  11. جزئیات تحریم‌های جدید آمریکا/اقدمات «عجیب و غریب» ترامپ برای شکستن مقاومت ایران

  12. درگیری لفظی شدید «لاریجانی» با «حاجی دلیگانی» در صحن مجلس

  13. ریزش دلار در پی تحریم‌های شب گذشته ایران

  14. وزیر اقتصاد: دست ایران برای مقابله با تحریم‌ها پُر است اما از بیان راهکارهایمان معذوریت داریم

  15. چادر دیگر لباس متهمان نیست

  16. اطلاعیه شرکت توانیر: نیاز به صرفه جویی در مصرف برق داریم

  17. واشنگتن: سیاست ما بر تلاش دیپلماتیک برای بازگرداندن ایران به میز مذاکرات استوار است

  18. جزئیات نحوه حذف قبوض کاغذی برق

  19. لوازم خانگی داخلی جایگزین چینی‌ها شدند

  20. موز ١٠٠٠ تومان ارزان شد + جدول

  21. بیت‌کوین‌ها برق را می‌بلعند!

  22. مخالف زورگویی و استبداد کانون وکلا هستیم/ مؤسسات حقوقی برای تأسیس نیاز به اخذ مجوز از کانون وکلا ندارند

  23. نباید از این فرمانده صحبتی می‌شد

  24. دره شیرز، پدیده طبیعت زاگرس  

  25. روحانی: انقدر زیادی در زندگی مردم دخالت نکنیم  

پربحث‌های دیروز

  1. تلاش خانواده نجفی برای گرفتن رضایت/ خانواده استاد: فقط قصاص/ نجفی خطاب به مادر میترا: دخترتان امانت بود اما امانتدار خوبی نبودم

  2. واکنش کاربران توییتر به سرنگونی پهپاد آمریکایی/ مقابله و برد- برد یعنی این.../ تعریف جدید بی‌بی‌سی از جاسوسی!/ شیرها دندان‌های خود را برای لبخند به نمایش نمی‌گذارند  

  3. توکلی: روحانی فرافکنی می‌کند؛ عامل نابسامانی اقتصادی داخلی است/ FATF با برخی اصول قانون اساسی مغایرت دارد

  4. مجادله روحانی و جهانگیری بر سر چه بود؟/ جنجال تازه درباره پرونده سعید طوسی/ پشت پرده سانسور سریال گاندو

  5. اعتراف بزرگ و غرورآور مجری الجزیره  

  6. آمریکا تحریم‌های تازه‌ای علیه ایران اعمال کرد/ تحریم بی نتیجه علیه فرماندهان سپاه

  7. ترامپ: احتیاجی نداریم در تنگه هرمز باشیم/ درخواست آمریکا از ایران

  8. واکنش پلیس تهران به هنجارشکنی 5 دختر و پسر در تهرانپارس

  9. این جنگ اقتصادی، جنگ اراده‌هاست/ چرا دولت آرایش جنگی ندارد؟

  10. بهای دروغ‌ها چیست؟

  11. کاش از این موشک‌ها در ۱۲ تیرماه 67 هم داشتیم

  12. گابارد خطاب به ترامپ: تا دیر نشده، به برجام بازگرد

  13. اعلام فهرست نجومی بگیران صندوق بازنشستگی کشوری/ حقوق ۳۸میلیون تومانی یک مدیر + جدول

  14. خاص‌ترین و گرانقیمت‌ترین تویوتا لندکروز ایران  

  15. ترامپ: گفت‌وگوی فوق‌العاده‌ای با بن سلمان داشتیم؛ گفتم "اینکه از شما محافظت می‌کنیم، باید پول بدهید"؛ گفت "بله"

  16. کشور وزارت تولید می‌خواهد، نه وزارت واردات

  17. جهانگیری: بودجه دولت در تنگنا و محدودیت قرار دارد/ نیازمند جراحی اقتصادی هستیم

  18. واکنش دادستان کل کشور به ادعایی درباره رسیدگی مجدد به پرونده سعید طوسی

  19. پناهیان: جریانی مشکوک موجب امنیت بی‌حجاب‌ها شده است

  20. دادستان کشور: «علاءالدین» متواری است/ معلوم نیست به چه شکل از زندان آزاد شده

  21. نوبخت: در خصوص نظام بانکی بی‌انصافی صورت گرفته/ موسسه‌های مالی غیرمجاز ۳۶ هزار میلیارد تومان به دولت خسارت زدند

  22. ادعای وزیر خارجه انگلیس: خرابکاری در نفت‌کش‌ها مطمئناً کار ایران است

  23. احتمالا اینستکس امروز تحریم می‌شود

  24. ریابکوف: روسیه و متحدانش تحریم‌های آمریکا علیه ایران را بی‌اثر می‌کنند

  25. رئیس قوه قضاییه: انقلاب اسلامی حقوق مردم را از حاشیه به متن آورد/ رعایت حقوق، مبنای هر تصمیم در ایران است

پربحث‌های هفته

  1. ترامپ: حمله به ۳ سایت ایران در دستورکار بود/ ۱۰ دقیقه پیش از حمله آن را متوقف کردم

  2. شما نظر دهید/ سوال و موضوعاتی که انتظار دارید امشب ابراهیم رئیسی به آن پاسخ دهد، چیست؟

  3. موشک فوق افسانه‌ای ایران در سرنگونی پهپاد آمریکایی

  4. برخورد با ماموری که با دختر جوان در تهرانپارس درگیر شد

  5. بازداشت و عزل دو مامور متخلف در ماجرای درگیری با دختری در تهرانپارس + جزئیات ماجرا

  6. جهانگیری و فریب مردم؛ چرا معاون رئیس‌جمهور جامعه را سرکار می‌گذارد؟

  7. سرنگونی پهپاد جاسوسی «گلوبال هاوک» در هرمزگان/ پرواز RQ-۴ از پایگاه آمریکایی در جنوب خلیج فارس/ سنتکام با صدور بیانیه‌ای رسما تایید کرد+واکنش ترامپ

  8. هزينه‌هاي يك دروغ!

  9. روایت واقعی از گودال جنجالی رآکتور اراک

  10. سرنگونی پهپاد جاسوسی آمریکا در سواحل هرمزگان

  11. مدیر مالی وزارت نفت در حین خروج از کشور دستگیر شد

  12. می‌شود برجام را با روسیه و چین ادامه داد؟

  13. فیلمی از لحظه انهدام پهپاد امریکایی توسط سامانه سوم خرداد  

  14. تلاش خانواده نجفی برای گرفتن رضایت/ خانواده استاد: فقط قصاص/ نجفی خطاب به مادر میترا: دخترتان امانت بود اما امانتدار خوبی نبودم

  15. بحث شدید روحانی با جهانگیری/ معاون اول قهر کرد/ روحانی خطاب به جهانگیری: شما دنبال سرنگونی دولت هستید+تکذیب ها و تایید ها

  16. پیام سرنگونی پهپاد آمریکایی توسط ایران

  17. دنیای امروز دنیای موشک‌هاست

  18. ترامپ: آماده مذاکره بدون پیش شرط با ایران هستم

  19. نگاهی به مرگ محمد مرسی

  20. واکنش کاربران توییتر به سرنگونی پهپاد آمریکایی/ مقابله و برد- برد یعنی این.../ تعریف جدید بی‌بی‌سی از جاسوسی!/ شیرها دندان‌های خود را برای لبخند به نمایش نمی‌گذارند  

  21. توکلی: روحانی فرافکنی می‌کند؛ عامل نابسامانی اقتصادی داخلی است/ FATF با برخی اصول قانون اساسی مغایرت دارد

  22. شبهات امنیتی قانون اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی و مردان خارجی

  23. فریاد اجاره نشین‌ها را کسی می‌شنود؟

  24. واکنش زنگنه به سعید جلیلی/ در حضور سران قوا مناظره کنیم

  25. دادستان کل کشور: هر کسی نمی‌تواند بگوید هر جور دلم می‌خواهد می‌پوشم/ پشت فرمان و داخل اتومبیل را حریم خصوصی نمی‌دانیم

آخرین عناوین