زوج‌های تهرانی برای بچه‌دار نشدن چه دلایلی دارند؟

گروه اجتماعی الف،   3980221006 ۱۹ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

نتایج یک پژوهش نشان داد که مشکلات اقتصادی تنها عامل عدم تمایل زوجین به فرزندآوری نیست. «توجه افراد به نیازها و علایق فردی» و «نگرانی نسبت به آینده»، به‌ویژه در افراد دارای تحصیلات و درآمد بالا، مهم‌ترین مانع فرهنگی و اجتماعی برای خواستن فرزند است.

به گزارش ایسنا، عدم تمایل به فرزندآوری و به دنبال آن کاهش میزان باروری کل در سال‌های اخیر، تجربه مشترک کشورهای پیشرفته و بسیاری از کشورهای در حال توسعه از جمله ایران است.

نرخ کلی باروری؛ میانگین تعداد فرزندانی است که یک زن در طول دوران باروری خود به دنیا می‌آورد و نرخ جایگزینی جمعیت؛ میزان کلی باروری است که منجر به جبران جمعیت درگذشته با جمعیت جدید می‌شود.

طی دو دهه گذشته، میزان باروری کل در ایران به زیر «سطح جایگزین» سقوط کرده است. به گفته برخی جمعیت‌شناسان «چنانچه میزان باروری کل به میزان زیادی به زیر سطح جایگزین (دو فرزند به ازای یک زن) سقوط کند، جمعیت، سالخورده شده و شاخص وابستگی اقتصادی افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی دولت‌ها نیز به شدت درگیر مشکلاتی مثل تأمین نیروی کار فعال، بحران سازمان‌های بازنشستگی و نظام خدمات بهداشتی و درمان می‌شوند».

از آن‌جا که مطالعه درباره «قصد باروری» در ایران بسیار محدود است، دکتر «امیر عرفانی»؛ استاد جمعیت‌شناسی و انسان‌شناسی دانشگاه نیپیسینگ کانادا و عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا همدان به همراه «دکتر جواد شجاعی»؛ کارشناس کمیته مطالعات و پایش سیاست‌های جمعیتی شورای عالی انقلاب فرهنگی، مطالعه‌ای را به منظور تعیین دلایل عدم تمایل زوجین تهرانی به فرزندآوری انجام دادند.

در این پژوهش از داده‌های پیمایش قصد باروری که در سال ۱۳۹۱ در شهر تهران انجام گرفته، استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش همه زنان و مردان متأهل زیر ۳۶ سال ساکن مناطق ۲۲ گانه شهر تهران بودند و تعداد ۲۲۶۷ نفر از خانواده‌های دارای زن متأهل ۱۵ تا ۳۵ سال مورد بررسی قرار گرفتند.

اطلاعات شرکت‌کنندگان در این پژوهش در خصوص ویژگی‌های اقتصادی اجتماعی، ترجیحات باروری و تنظیم خانواده، قصد باروری و دلایل نخواستن فرزند در آینده، با استفاده از پرسش‌نامه و مصاحبه رو در رو جمع‌آوری شد.

اطلاعات به دست آمده با استفاده از روش‌های آماری مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش مشخص شد که ۴۴ درصد از پاسخ‌گویان قصد دارند که در آینده فرزند دیگری داشته باشند و تمایل برای داشتن فرزند دیگر در آینده با افزایش تعداد فرزندان، کاهش می‌یابد. همچنین یافته‌ها حاکی از این بود که با افزایش سن زنان، از نسبت زنانی که فرزند دیگری می‌خواهند کاسته می‌شود و عدم تمایل به فرزندآوری با افزایش تحصیلات زن افزایش می‌یابد. همچنین عواملی مثل «مناسب نبودن سلامت جسمی و روانی برای فرزندآوری»، «مخالفت همسر با داشتن فرزند دیگر» و «رابطه زناشویی نامناسب»، از دیگر دلایل عدم تمایل به فرزندآوری است که در تحقیقات قبلی به آن‌ها اشاره نشده است.

به گفته دکتر عرفانی و دکتر شجاعی: بعد از مشکلات اقتصادی، «نگرانی از آینده فرزندان» و «تداخل فرزندآوری با علایق، تفریحات و برنامه‌های کاری و تحصیلی فرد»، دو دلیل مهم فرهنگی و اجتماعی برای نخواستن فرزند است، که در تحقیقات پیشین کمتر به آن‌ها اشاره شده است».

بر همین اساس پژوهشگران این تحقیق معتقدند: «حتی برخورداری اقتصادی خانواده نمی‌تواند به تنهایی مشوقی برای داشتن فرزند باشد».

نتایج این پژوهش، بهار ۱۳۹۸ در فصل‌نامه علمی- پژوهشی «سلامت اجتماعی» به چاپ رسیده است.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

علی۸۹۸۷۷۴۰۷:۲۷:۲۱ ۱۳۹۸/۲/۲۱
هرچقدر هم دلیل بتراشید اقتصاد و امنیت اقتصادی اولین و مهمترین عامل در همه امور خانواده میباشد.
ناشناس۸۹۹۱۸۱۱۱:۱۵:۲۰ ۱۳۹۸/۲/۲۱
معلومه شما معنی فرهنگ و سبک زندگی را نمیدانی. دیگه با چه زبونی باید داد بزنند که پولدارها کمتر بچه می آورند تا امثال شما متوجه بشوید؟
ناشناس۸۹۹۲۲۵۱۱:۲۷:۳۳ ۱۳۹۸/۲/۲۱
هر کی گول این حرفهارو بخوره باخته. بیست سال بعد باید به اون بچه ی که به دنیا آوردید جواب بدید.نتونستید باید اون دنیا جواب بدید..
ناشناس۸۹۹۳۵۴۱۲:۰۱:۱۵ ۱۳۹۸/۲/۲۱
متاسفانه اغلب تحقیقات انجام شده با واقعیت فرق دارد. دوست عزیز نیازی به تحقیق نیست . ببینید هزینه خانوار 3 نفره چقدر است و متوسط درآمد شهری را هم ببینید. آیا با هم سازگار است؟
ناشناس۸۹۸۷۷۵۰۷:۲۷:۴۶ ۱۳۹۸/۲/۲۱
خبر کاهش جمعیت بسیار مسرت بخش است. امید حل مشکلات آلودگی هوا، ترافیک، مسکن و ... را در آینده زنده میکند. درود بر ملت فرهیخته که گرچه در مواردی چون صف بنزین انتقاداتی به او وارد است، اما در این مورد هوشمندانه رفتار کرده اند.
ناشناس۸۹۸۷۸۲۰۷:۴۰:۰۰ ۱۳۹۸/۲/۲۱
شاید تو این اوضاع سوال درست این باشه: زوج ها برای بچه دار شدن چه دلایلی دارند؟!!
خانم متاهل۸۹۸۸۰۰۰۷:۵۵:۳۷ ۱۳۹۸/۲/۲۱
نمیدونم فردا چی در انتظارمونه، آینده پیشکش!
آریابان۸۹۹۱۵۸۱۱:۰۸:۴۵ ۱۳۹۸/۲/۲۱
همین ترس از آینده را باید مهمترین دلیل این پدران و مادران امروز ، یعنی همون متولدین دهۀ 60 دیروز دانست، یعنی کسانی که انباشته اند از خاطرات دردآور و ناخوشایند دوران خردسالی و سپس نوجوانی و جوانی خودشون !!!!!؛ یعنی فرزندان همون پدران و مادرانی که بدون ذره ای کار کارشناسی و آینده-نگری تشویق شدندبه : بچه-دار شوید !!!! تا خانه-دار شوید !!!! ؛ این نوزادان دهۀ شصتی وحتی دهه های بعدی که با بزرگتر شدن خودشون شاهد بزرگتر شدن !!!! مشکلاتشون بودند و هیچگاه تا آخر عمر انبوه گرفتاریها و محرومیت های دوران نوزادی و کودکی تا نوجوانی و جوانی و حتی امروز خودشون رو از یاد نخواهند برد، پس دیگه هیچگاه حاضر نخواهند بود که همۀ اون تراژدیها و درد نامه ها را به یک کودک معصوم و مظلوم دیگر ارزانی بدارند !!!! البته در این گرانی بسیار شدید !!!!!!
جمال۸۹۸۸۲۹۰۸:۱۴:۳۶ ۱۳۹۸/۲/۲۱
یعنی مسئله اقتصادی مهم نیست؟ خوب اینکه ازهمه مهمتراست. بچه‌ها رابرای گدایی بوجودبیاوریم؟
محمد۸۹۸۸۵۶۰۸:۲۹:۵۴ ۱۳۹۸/۲/۲۱
ما الان دومی پارسال به دنیا اومد و واقعا لنگ شدیم هم هزینه هم زمان مورد نیاز برای کودکان لطفا نیارید واقعا اذیت میشید با بچه بیشتر
ناشناس۸۹۸۸۶۷۰۸:۳۵:۰۶ ۱۳۹۸/۲/۲۱
همینایی که داریم زیادین...میخوایم بیشتر بیاریم که نوکر داشته باشیم.
ناشناس۸۹۸۸۷۵۰۸:۳۸:۴۸ ۱۳۹۸/۲/۲۱
نبود شرایط روانی مناسب رشد کودک در جامعه مهمترین عامل است .
ناشناس۸۹۸۸۹۴۰۸:۴۸:۳۰ ۱۳۹۸/۲/۲۱
فرقش اینه که در کشورهای پیشرفته مردم به خاطر خوشی زیاد و گرفتار و پابند نشدن به بچه، زاد و ولد نمی کنن و کشورهای جهان سوم به خاطر فقر و بیکاری!
ناشناس۸۹۸۹۰۱۰۸:۵۵:۵۷ ۱۳۹۸/۲/۲۱
.. میرید بالاشهر تحقیق می کنید من 35 سالم هست و با کارشناسی ارشد و شغل دولتی و حقوق سه میلیونی از پس هزینه ازدواج و اجاره مسکن در تهران بر نمیام اجاره یک آپارتمان 50 متری بیش از 2 میلیون شده ؟ آیا میشه بچه دار شد ؟ با کدوم پول ؟ اگه اجاره بدی پول برای پوشک و شیر خشک و دارو و لباس بچه نداری حالا غذای پدر بچه و مادرش بمونه که از پارسال بیش از 200 درصد رشد داره و متوقف هم نمیشه متاسفانه دولت در پس این تحقیقات می خواد بگه مردم در رفاه هستن که بچه نمی خوان ولی اینطور نیست من توان ازدواج ندارم آیا مسئولین برای جونان ذره ای کار کردن یا فقط برای بچه های خودشون دارن کار می کنن دولتمردان چون هر کدومشون چندین ملک دارن از بحث مالیات بر خانه خالی و ... استقبال نمی کنن و فقط به فکر خودشون هستن هیچ کس و تاکید می کنم هیچ کس به فکر جوانان نیست و همه به فکر منافع خودشون هستند! ازدواج نکردن و بچه دار نشدن بهترین تصمیم در زمان حاضر هست امیدوارم خدا شرایط را تغییر دهد من امیدی به هیچ مسئولی ندارم
ناشناس۸۹۸۹۲۲۰۹:۱۲:۱۸ ۱۳۹۸/۲/۲۱
الکی خودتون را به در و دیوار نزنید بعد دهه شصت و مصیبتی که بر سر دهه پنجاهی ها و دهه شصتی ها برای تحصیل و اشتغال آمد مردم ایران مطلقا بچه دار شدن بی رویه را تجربه نخواهند کرد مسبب این اوضاع هم کسانی هستند که بی حساب و کتاب مردم را تشویق به بچه دار شدن کردند
ناشناس۸۹۹۰۹۹۱۰:۴۳:۳۴ ۱۳۹۸/۲/۲۱
والله ما میخواهیم بچه دار بشیم، خدا نمیده. کلی هم خرج کردیم نشد، همه روشها رو هم امتحان کردیم. بیمه هم که. چی بگم والله؟!!!! الان دو ساله رفتیم سراغ بهزیستی برای فرزندخواندگی، متاسفانه اونجا هم هیچ وضعیت روشنی نداره، اول میری توی سایت ثبت نام میکنی، بعد از یکسال (دقیقا یکسال) زنگ میزنند و دعوت میکنند برای جلسه مشاوره و درخواست کتبی، و بعد باید دو سه سال منتظر بمونی! اول اینکه وضعیت نوبت و صف اصلا مشخص نیست. و دوم اینکه بنا بر توصیه برخی که موفق شده اند، باید مداوم بری و پیگیری کنی، تا شاید بهت بچه بدن. هرکی بیشتر اصرار کنه زودتر موفق میشه. کلا امیدوار کننده نیست.
بی خیال۸۹۹۱۳۵۱۰:۵۸:۲۴ ۱۳۹۸/۲/۲۱
خوشی بیش از اندازه !!!!!
جستجوگر۸۹۹۳۲۶۱۱:۵۲:۲۹ ۱۳۹۸/۲/۲۱
این تحلیل اشتباهه مردم به خاطر مشکلات اقتصادی و همینطور عدم روشن بودن آینده تمایلی به فرزندآوری ندارند.
ناشناس۸۹۹۳۴۱۱۱:۵۶:۵۳ ۱۳۹۸/۲/۲۱
تشویق به بچه دار شدن با آگاهی از آینده نامعلومشان در حوزه اشتغال، مسکن، تحصیل و.. چه دلیلی میتواند داشته باشد!!!!!

پربحث‌های هفته

  1. چرا روحانی عصبانی است؟

  2. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

  3. جشن تولد ۷۱ سالگی روحانی در بالای ابرها

  4. مشکلات کشور برجای خود باقی است حتی اگر آمریکا به دوست خوب ما تبدیل شود !...

  5. پزشکان کلاه خود را قاضی کنند، مردم توان افزایش تعرفه‌های درمانی را ندارند

  6. امیرآبادی‌فراهانی: زنگنه با وجود ارتشاء در پرونده کرسنت دوباره وزیر شد/ روحانی دستگیری برادرش را تاب نیاورد

  7. شعار اعتراضی مردم یزد: روحانی حیا کن آمریکا رو رها کن

  8. مقایسه قیمت بنزین در ایران با همسایگان و دیگر کشورها

  9. بگویید و مردم را خلاص کنید !

  10. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  11. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

  12. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

  13. جرم حداد عادل چیست؟

  14. "چَت" جنجالی سعید ملایی با فدراسیون جهانی/ سناریو از پیش طراحی شده برای پناهندگی + سند

  15. توسعه نیروگاه بوشهر، توقف ناپذیری قطار هسته ای ایران

  16. در برجام تضمین های کافی نگرفتیم/ روحانی بد شانسی آورد/ امروز که در موضع قدرت هستیم بهترین زمان برای حل و فصل مسایل مان است

  17. استیگلیتز: آثار و نتایج آزادسازی بازار سرمایه، نفرت انگیز بوده اند/ مردم حق دارند که حس کنند فریب خورده اند

  18. روحانی: پرونده‌سازی برای افراد هنر نیست!/ با هم دوست باشیم

  19. جانباز قمی پس از خودسوزی، فوت کرد

  20. چه کسانی عراق و لبنان را به این روز انداختند؟!

  21. علی مطهری: حکومت اسلامی می‌تواند در موضوع «چندهمسری»دخالت کند

  22. درددل های مردم با وزیر کار روحانی درباره بیکاری

  23. پاره کردن پلاکارد دانشجویان منتقد در سخنرانی دیروز رئیس جمهور

  24. دست‌نوشته‌های مردم یزد در حضور روحانی

  25. طرح سوال از رئیس جمهور در پنچ محور

آخرین عناوین