ذوالقرنین کیست؟

گروه فرهنگی الف،   3980207039 ۱۸ نظر، ۰ در صف انتشار و ۶ تکراری یا غیرقابل انتشار

«واژه «ذوالقرنین» سه بار در قرآن مطرح شده است و قرآن کریم او را یکی از پادشاهان کهن می‌داند و از وی به نیکی یاد می‌کند. معمای ذوالقرنین از زمانی شروع می‌شود که یهود به قریش می‌آموزد که از پیامبر (ص) بپرسند ذوالقرنین کیست و می‌خواستند ببینند پیامبر اکرم (ص) برای آن چه پاسخی دارد.»

روزنامه ایران نوشت: «مسأله «ذوالقرنین» موضوع پیچیده‌ای است که از دیرباز مورخان و مفسران را سرگشته و سردرگم کرده است. این نام در کتاب مقدس و قرآن کریم آمده است. قرآن کریم «ذوالقرنین» را یکی از پادشاهان کهن می‌داند و از وی به نیکی یاد می‌کند در سده معاصر، مولانا ابوالکلام آزاد، کوشیده تا برای این پرسش تاریخی که «ذوالقرنین کیست؟» پاسخی مستدل بیابد. او کوروش را مصداق ذوالقرنینِ مذکور در قرآن و تورات معرفی کرده است.»

دکتر علی‌اصغر قهرمانی مقبل، دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه خلیج فارس گفت: «کوروش یک بحث مهم و تأثیرگذار در جامعه ماست و برای ما بعدی ملی و جهانی دارد. از طرف دیگر، در قرآن، از فردی تحت عنوان «ذوالقرنین» نام برده شده است که شخصیت بسیار خوشنامی است و از قضا، مصداق یکی از شخصیت‌های ایرانی است. این انطباق را می‌توان در خدمت وحدت ملی ما به کار گرفت؛ چراکه هویت ایرانیان دربردارنده دو بعد «ایرانی» و «اسلامی» به شکلی توأمان است، شخصیت کوروش می‌تواند این دو بعد «ملی» و «دینی» هویت ایرانی را بهم پیوند زند.»

او درباره چگونگی شکل‌گیری معمای ذوالقرنین هم اظهار کرد: «واژه «ذوالقرنین» سه بار در قرآن مطرح شده است و قرآن کریم او را یکی از پادشاهان کهن می‌داند و از وی به نیکی یاد می‌کند. معمای ذوالقرنین از زمانی شروع می‌شود که یهود به قریش می‌آموزد که از پیامبر (ص) بپرسند ذوالقرنین کیست و می‌خواستند ببینند پیامبر اکرم (ص) برای آن چه پاسخی دارد.

این که چه اندیشه‌ای در پس مفهوم «ذوالقرنین» نهفته است، دغدغه من شد. در مقاله‌ای که سال ۹۰ در یکی از مجلات منتشر کرده بودم، کوشیدم تا واژه «قرن» را که معمای شخصیت ذوالقرنین در آن نهفته است، بررسی کنم. به همین دلیل نیاز داشتم که به کتاب مقدس مراجعه کرده و بررسی کنم که در زبان عربی و عبری واژه «قرن» چه دلالت‌هایی می‌تواند داشته باشد. به این رسیدم که «قرن» در ظاهر «شاخ» معنا می‌شود اما در کتاب مقدس به معنای فرزند، نسل، قدرت و شکوه هم به کار رفته است و ذوالقرنین کسی است که توانسته شرق و غرب عالم را به سیطره خود بگیرد؛ به تعبیری، یک شاخش به سمت غرب و یک شاخش به سمت شرق است و توانسته بر آنها مسلط شود. اگر ویژگی‌هایی را که برای ذوالقرنین در کتاب مقدس و قرآن کریم آمده است از لحاظ تاریخی بررسی کنیم درخواهیم یافت که «کوروش کبیر» بیشترین انطباق را با ذوالقرنین دارد.

ابوالکلام آزاد (نویسنده کتاب «کوروش؛ یا ذوالقرنینِ قرآن و تورات») فارغ از این که همرزم گاندی و یک فعال اجتماعی بود، مفسر قرآن هم بوده است و گویا در حال تفسیر قرآن به زبان اردو بود که وقتی به سوره کهف می‌رسد و با آیات مربوط به ذوالقرنین مواجه می‌شود ترجیح می‌دهد این بخش را به زبان عربی هم در جایی منتشر کند. از طرفی چون مطالعاتی هم راجع به تاریخ ایران داشت و پاسارگاد، تخت‌جمشید و زرتشت را بخوبی می‌شناخت، این تطابق در ذهن او نقش بست.»

قهرمانی مقبل در ادامه درباره پاسخ علامه طباطبایی به عنوان یکی از برجسته‌ترین مفسران قرآن به اصطلاح «ذوالقرنین» و تطابق آن با کوروش کبیر هم گفت: «علامه طباطبایی در کتاب ارزشمند تفسیر المیزان بخش اعظمی از مقالات ابوالکلام آزاد را نقل مستقیم می‌کند. البته علامه طباطبایی صد درصد پاسخی را در خصوص ذوالقرنین مطرح نمی‌کند اما معتقد است که با توجه به این نظریاتی که ابوالکلام آزاد بیان کرده، می‌توانیم بگوییم که بهترین مصداق تاکنون برای ذوالقرنین «کوروش» است.

بدون شک نقدهایی به استدلال ابوالکلام آزاد وجود دارد. حتی در خود هند هم کسانی هستند که ذوالقرنین را نه «کوروش» بلکه «داریوش» و برخی «اسکندر» می‌دانند. البته تطابق ذوالقرنین با اسکندر را خود ابوالکلام آزاد رد می‌کند و استدلال او این است که با توجه به آن چه در قرآن کریم آمده است، ذوالقرنین یک شخصیت خوشنام است که از قضا سد هم بنا کرده است و در این راستا، تأکید می‌کند که اسکندر نه خوشنام بود و نه سدی بنا کرده بود.»

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۸۷۳۷۸۱۱۱:۳۶:۴۴ ۱۳۹۸/۲/۷
کوروش کبیر ایران است.
ناشناس۸۷۴۶۶۴۱۷:۴۰:۲۳ ۱۳۹۸/۲/۷
در روایات اسلامى چه کسى به عنوان «ذوالقرنین» امّت اسلام معرفى شده است؟ پیامبر خدا(صلى الله علیه وآله) ، امیر مؤمنان على(علیه السلام) را ذو القرنین نامیده و در حضور مردم فرمود: «یا أیّها الناس اُوصیکم بحبِّ ذی قرنیها أخی وابن عمّی علیّ بن أبی طالب؛ فإنّه لا یحبّه إلاّ مؤمن ، ولا یبغضه إلاّ منافق ، من أحبّه فقد أحبّنى، ومن أبغضه فقد أبغضنی»(1)؛ ( اى مردم به شما سفارش مى کنم که ذو القرنین یعنى برادر و پسر عمویم على بن ابى طالب را دوست بدارید؛ زیرا فقط مؤمن او را دوست مى دارد وتنها منافق به او بغض مى ورزد. هر کس او را دوست بدارد مرا دوست داشته، و هر کس به او بغض ورزد به من بغض ورزیده است) . و نیز خطاب به على(علیه السلام) فرمود: «إنّ لک فی الجنّة بیتاً ـ ویروى : کنزاً ـ وأنت لذو قرنیها»؛ (براى تو در بهشت خانه اى ـ و بنا به روایتى: گنجى ـ است و تو ذو القرنینِ بهشت هستى) . گفته اند: از على(رضی الله عنه) درباره ذو القرنین روایت شده است که فرمود: «دعا قومه إلى عبادة الله تعالى فضربوه على قرنه ضربتین وفیکم مثله»؛ ( او قوم خود را به پرستش خدا فرا خواند ولى آنان دو ضربه بر پیشانى او وارد آوردند، و در میان شما نیز مانند ذو القرنین وجود دارد) . به نظر مى رسد امیرالمؤمنین(علیه السلام) از این روایت، خودش را اراده کرده است؛ یعنى من مردم را به سوى حقّ فرا مى خوانم تا این که دو ضربه بر سر من زده مى شود و به سبب آن کشته مى شوم. و از ثعلب نقل شده است: منظور این است که على پدر دو شخصیّت بسیار بزرگوار امّت ، حسن و حسین ـ فرزندان پیامبر ـ رضى الله عنهما مى باشد (و ذوقرنیها یعنى: ذو جبلیها) . و یا ذو القرنین بدین معناست : «ذو شجنتین فی قرنی رأسه»؛ یعنى دو شکاف و شکستگى که در سرش به وجود آمده بود یکى از ضربت عمرو بن عبدوُدّ در جنگ خندق ، و دیگرى از ضربت ابن ملجم لعنة الله علیه . ابو عبید مى گوید: و این صحیح ترین قول است (4). (5) پی نوشت: (1). الریاض النضرة، ج 2 ، ص 214 [ج3، ص166] ؛ تذکرة السبط ، ص 17 [ص 28] ; شرح ابن أبی الحدید، ج 2 ، ص 451 [ج9، ص172 ، خطبه 154] . (2). سوره ص ، آیه 32 . (3). و حاصل معناى آیه این است : حضرت سلیمان مى گوید : من به قدرى اسبان را دوست داشتم ، که وقتى اسبان را بر من عرضه کردند ، نماز از یادم رفت تا وقتش فوت شد و خورشید غروب کرد . البتّه علاقه سلیمان براى خدا بوده ، و علاقه به خدا او را به اسبان علاقه مند مى کرد ; چون مى خواست آنها را براى جهاد در راه خدا تربیت کند . البتّه برخى از مفسّران گفته اند : ضمیر در «توارت» به واژه «خیل» برمى گردد و معناى آیه این است : سلیمان از شدّت علاقه اى که به اسبان داشت ، پس از سان دیدن از آنها ، همچنان به آنها نظر مى کرد ، تا آنکه اسبها در پس پرده بُعد و دورى ناپدید شدند ؛ تفسیر المیزان، ج17، ص203] . (4). نوادر الاُصول، حکیم ترمذی ، ص 307 [ ج2، ص187 ، اصل 241] ؛ مستدرک حاکم، ج 3 ، ص 123 [ج3، ص133 ، ح 4623] ؛ الریاض النضرة، ج 2 ، ص 210 [ج3، ص161] ؛ النهایة ، ابن أثیر، ج 3 ، ص 278 [ج4، ص51] ؛ لسان العرب، ج 17 ، ص 210 [ج11، ص136] ؛ کنز العمّال، ج 1 ، ص 254 [ج2، ص456 ـ 457 ، ح 4491 ـ 4493] . (5). گردآوری از کتاب: گزیده ای جامع از الغدیر، علامه شیخ عبدالحسین امینی، ترجمه محمد حسین شفیعی شاهرودی، موسسه میراث نبوت، چاپ سوم، ص573.
ناشناس۸۷۵۱۰۱۲۳:۴۷:۴۳ ۱۳۹۸/۲/۷
کوروش کبیر وجود خارجی نداشته. القائات بی سند یهودیهاست. خیلی جو گیر نشین.
pe۸۷۶۱۱۲۱۵:۲۳:۵۶ ۱۳۹۸/۲/۸
حرف وسخنان نفوذی دشمنان ایران را که کوروش کبیر را نفی می کنند نگو
داریوش۸۷۳۹۰۷۱۲:۲۲:۳۱ ۱۳۹۸/۲/۷
زنده باد کوروش بزرگ که درزمان خود فقط عدل راگسترش داد وبفکر مردم تهیدست بود ودیگر زاده نخواهد شد
ناشناس۸۷۳۹۷۳۱۲:۴۷:۱۷ ۱۳۹۸/۲/۷
کسانی که ذوالقرنین را اسکندر می دانند بی تردید از وقاعیت های تاریخی بی اطلاعند. اسکندر فرمانده ای همیشه مست و لا ابالی بود و در ضمن صاحب شرق و غرب عالم هم نبود.
الف۸۷۴۰۶۰۱۳:۲۵:۵۲ ۱۳۹۸/۲/۷
معلومه احمدي نژاده شك داريد
ناشناس۸۷۴۲۱۰۱۴:۳۴:۱۸ ۱۳۹۸/۲/۷
حضرت امام خمینی است
ناشناس۸۷۴۳۶۸۱۵:۳۶:۵۰ ۱۳۹۸/۲/۷
اهمیتی نداره که کی بوده مهم اینست که خداوند از او به نیکی یاد کرده
حمید۸۷۴۳۸۲۱۵:۳۹:۲۸ ۱۳۹۸/۲/۷
اگر کسی خواهان فهمیدن مصداق شخصیت ذوالقرنین هست حتما به کتاب ذوالقرنین عبدالله مستحسن مراجعه کنه ذوالقرنین کوروش نیست بلکه امام عصر علیه السلام هستش و تماما توسط آیات قران این موضوع اثبات میشه. ضمنا قرن در قران به معنای امت آمده است نه شاخ
ناشناس۸۷۴۵۶۰۱۶:۴۶:۱۷ ۱۳۹۸/۲/۷
این که ذوالقرنین کورش نیست که اصلا شکی در آن نیست ذوالقرنین پادشاهی در غرب عالم بوده نه در شرق
ناشناس۸۷۴۵۷۱۱۶:۵۳:۱۶ ۱۳۹۸/۲/۷
البته در همه کتب اسلامی و ایرانی اسکندر ذالقرنین نام برده می شود . کوروش فقط در صد سال اخیر چنین عنوانی داده اند
رضا۸۷۴۶۶۹۱۷:۴۳:۴۵ ۱۳۹۸/۲/۷
قطعا که کوروش نیست
ناشناس۸۷۴۶۷۳۱۷:۴۶:۰۴ ۱۳۹۸/۲/۷
درود بر کوروش بزرگ
ناشناس۸۷۴۶۸۸۱۷:۵۵:۳۹ ۱۳۹۸/۲/۷
اگر نام کورش در قرآن کریم آمده یعنی شخص مهمی بوده. چرا برخی اساسا مشکل دارن با ایشون و با علاقه و احترامی که مردم بهش دارن؟
ناشناس۸۷۴۹۳۱۲۱:۰۷:۱۳ ۱۳۹۸/۲/۷
جدا برای من سوال پیش اومده چرا از نماد کوروش که یهودیان رو از دست بخت النصر نجات داد استفاده ابزاری نمی کنید و بگید اینبار می خواهیم مسلمانان را از دست ظلم یهودیان اسراییل نجات دهیم و راهنمای ما هم کوروشه و اینگونه است که بخت النصر زمان اسراییل باید نابود و فلسطینیان آزاد شوند
ناشناس۸۷۵۰۲۳۲۲:۱۰:۱۲ ۱۳۹۸/۲/۷
زنده باد چنگیز خان مغول
پیمان مکبر۸۷۶۱۱۶۱۵:۲۴:۴۳ ۱۳۹۸/۲/۸
قطعا کوروش کبیره

پربحث‌های دیروز

  1. چه کسانی از ارزانی بنزین سود می بردند؟! / خطاهای آشکار دولت در اجرای یک تصمیم درست

  2. لیست مناطقی که در آن اینترنت مجددا برقرار شده است

  3. فیروزآبادی: اختلال اینترنت به زودی برطرف می‌شود

  4. دیلی میل: هزاران بیمار انگلیسی در بیمارستان‌ها محبوس شده اند زیرا جایی ندارند که بروند!

  5. توهم سعودی‌ها؛ «جنگ به داخل ایران منتقل شد»

  6. نگاهی به نظرات کاربران پس از قطعی اینترنت

  7. مشاجره ازغدی با رئیس‌جمهور رسما تکذیب شد

  8. حکایت زنانی که برای اغتشاش به ایران آمدند

  9. ما و بی‌بی‌سی

  10. رحیم‌پور ازغدی: امضای بیشترین قرارداد با دشمن در۶ سال گذشته/ احتمالا در شورای انقلاب فرهنگی حضور پیدا نکنم

  11. شمخانی: تک تک اغتشاشگران مجازات می شوند/ صف آشوبگران از معترضان جدا است

  12. «آمد نیوز»حرفه‌ای با امکانات بیشتر!

  13. آغاز اتصال اینترنت به صورت محدود

  14. برپایی ‌راهپیمایی محکومیت اغتشاشات روز دوشنبه در تهران

  15. شاه سعودی؛ فرافکنی یا آلزایمر؟

  16. باهنر: دروازه اول شکست، اطمینان به پیروزی در انتخابات است

  17. اتصال اینترنت ۷ دانشگاه بزرگ تهران

  18. گفت و گوی تلفنی وزیر خارجه ژاپن با ظریف

  19. خسارت دیدگان از اقدامات آشوبگران شکایت کنند

  20. حقوق معلمان در کدام کشورها بالاتر است؟

  21. ۱۷ استان در انتظار آب دریای عمان و خلیج فارس

پربحث‌های هفته

  1. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  2. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  3. عوامفریبی با برچسب پوپولیسم/ چه کسی یا چه چیزی در اجرای تصمیم بنزینی فدا شد؟

  4. حکایت ما و این روزهای اینترنت / از شبکه ملی اطلاعات چه خبر ؟

  5. معترض جان به لب رسیده کجا و چگونه حرفش را بزند؟/ لطفا به معترضان تریبون بدهید

  6. مشاجره رئیس‌جمهور و رحیم‌پور ازغدی درباره بنزین/ روحانی جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ترک کرد

  7. رهبر انقلاب درباره افزایش نرخ سوخت: گفته بودم اگر سران سه قوّه تصمیم بگیرند حمایت خواهم کرد/ تصمیم سران قوا باید اجرا شود/ مسئولین دقت کنند هرچه ممکن است از مشکلات این کار کم کنند

  8. سلاخی ماموران ناجا توسط اغتشاشگران + تصاویر

  9. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

  10. نوبخت: پرداخت منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین به خانوارها/ یارانه جدید ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومان

  11. دروغ پردازی گوگل در مورد اعتراضات شب گذشته تهران + عکس

  12. روحانی: افزایش قیمت بنزین به نفع مردم و اقشار ضعیف جامعه است

  13. نظر باهنر درباره حضور احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس/ فرایند تصمیم‌گیری در جلسه سران سه قوه چگونه است؟/ احتمال استعفای محمود صادقی در اعتراض به افزایش قیمت بنزین

  14. در آینده نزدیک اینترنت وصل می‌شود

  15. چه کسانی از ارزانی بنزین سود می بردند؟! / خطاهای آشکار دولت در اجرای یک تصمیم درست

  16. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  17. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  18. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  19. نامه حاجی بابایی به رئیس مجلس در نقد افزایش قیمت بنزین

  20. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  21. لیست مناطقی که در آن اینترنت مجددا برقرار شده است

  22. راه‌های رفته و نرفته اصلاح قیمت بنزین به روایت کارشناسان اقتصادی

  23. عضو کمیسیون اقتصادی: اقدام دولت در افزایش قیمت بنزین، به این صورت شتاب‌زده بود/ دولت باید پاسخگو باشد

  24. صدا‌وسیما به معترضان فرصت دهد/ مشاجره ازغدی و روحانی درباره بنزین و تکذیب آن/ انتقاد تند عباس عبدی از شورای نگهبان

  25. واکنش‌ها به افزایش قیمت بنزین/ پگاه آهنگرانی در فهرست عفو رئیسی/ چرا روحانی استعفا نمی‌دهد؟

آخرین عناوین