ذوالقرنین کیست؟

گروه فرهنگی الف،   3980207039 ۱۸ نظر، ۰ در صف انتشار و ۶ تکراری یا غیرقابل انتشار

«واژه «ذوالقرنین» سه بار در قرآن مطرح شده است و قرآن کریم او را یکی از پادشاهان کهن می‌داند و از وی به نیکی یاد می‌کند. معمای ذوالقرنین از زمانی شروع می‌شود که یهود به قریش می‌آموزد که از پیامبر (ص) بپرسند ذوالقرنین کیست و می‌خواستند ببینند پیامبر اکرم (ص) برای آن چه پاسخی دارد.»

روزنامه ایران نوشت: «مسأله «ذوالقرنین» موضوع پیچیده‌ای است که از دیرباز مورخان و مفسران را سرگشته و سردرگم کرده است. این نام در کتاب مقدس و قرآن کریم آمده است. قرآن کریم «ذوالقرنین» را یکی از پادشاهان کهن می‌داند و از وی به نیکی یاد می‌کند در سده معاصر، مولانا ابوالکلام آزاد، کوشیده تا برای این پرسش تاریخی که «ذوالقرنین کیست؟» پاسخی مستدل بیابد. او کوروش را مصداق ذوالقرنینِ مذکور در قرآن و تورات معرفی کرده است.»

دکتر علی‌اصغر قهرمانی مقبل، دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه خلیج فارس گفت: «کوروش یک بحث مهم و تأثیرگذار در جامعه ماست و برای ما بعدی ملی و جهانی دارد. از طرف دیگر، در قرآن، از فردی تحت عنوان «ذوالقرنین» نام برده شده است که شخصیت بسیار خوشنامی است و از قضا، مصداق یکی از شخصیت‌های ایرانی است. این انطباق را می‌توان در خدمت وحدت ملی ما به کار گرفت؛ چراکه هویت ایرانیان دربردارنده دو بعد «ایرانی» و «اسلامی» به شکلی توأمان است، شخصیت کوروش می‌تواند این دو بعد «ملی» و «دینی» هویت ایرانی را بهم پیوند زند.»

او درباره چگونگی شکل‌گیری معمای ذوالقرنین هم اظهار کرد: «واژه «ذوالقرنین» سه بار در قرآن مطرح شده است و قرآن کریم او را یکی از پادشاهان کهن می‌داند و از وی به نیکی یاد می‌کند. معمای ذوالقرنین از زمانی شروع می‌شود که یهود به قریش می‌آموزد که از پیامبر (ص) بپرسند ذوالقرنین کیست و می‌خواستند ببینند پیامبر اکرم (ص) برای آن چه پاسخی دارد.

این که چه اندیشه‌ای در پس مفهوم «ذوالقرنین» نهفته است، دغدغه من شد. در مقاله‌ای که سال ۹۰ در یکی از مجلات منتشر کرده بودم، کوشیدم تا واژه «قرن» را که معمای شخصیت ذوالقرنین در آن نهفته است، بررسی کنم. به همین دلیل نیاز داشتم که به کتاب مقدس مراجعه کرده و بررسی کنم که در زبان عربی و عبری واژه «قرن» چه دلالت‌هایی می‌تواند داشته باشد. به این رسیدم که «قرن» در ظاهر «شاخ» معنا می‌شود اما در کتاب مقدس به معنای فرزند، نسل، قدرت و شکوه هم به کار رفته است و ذوالقرنین کسی است که توانسته شرق و غرب عالم را به سیطره خود بگیرد؛ به تعبیری، یک شاخش به سمت غرب و یک شاخش به سمت شرق است و توانسته بر آنها مسلط شود. اگر ویژگی‌هایی را که برای ذوالقرنین در کتاب مقدس و قرآن کریم آمده است از لحاظ تاریخی بررسی کنیم درخواهیم یافت که «کوروش کبیر» بیشترین انطباق را با ذوالقرنین دارد.

ابوالکلام آزاد (نویسنده کتاب «کوروش؛ یا ذوالقرنینِ قرآن و تورات») فارغ از این که همرزم گاندی و یک فعال اجتماعی بود، مفسر قرآن هم بوده است و گویا در حال تفسیر قرآن به زبان اردو بود که وقتی به سوره کهف می‌رسد و با آیات مربوط به ذوالقرنین مواجه می‌شود ترجیح می‌دهد این بخش را به زبان عربی هم در جایی منتشر کند. از طرفی چون مطالعاتی هم راجع به تاریخ ایران داشت و پاسارگاد، تخت‌جمشید و زرتشت را بخوبی می‌شناخت، این تطابق در ذهن او نقش بست.»

قهرمانی مقبل در ادامه درباره پاسخ علامه طباطبایی به عنوان یکی از برجسته‌ترین مفسران قرآن به اصطلاح «ذوالقرنین» و تطابق آن با کوروش کبیر هم گفت: «علامه طباطبایی در کتاب ارزشمند تفسیر المیزان بخش اعظمی از مقالات ابوالکلام آزاد را نقل مستقیم می‌کند. البته علامه طباطبایی صد درصد پاسخی را در خصوص ذوالقرنین مطرح نمی‌کند اما معتقد است که با توجه به این نظریاتی که ابوالکلام آزاد بیان کرده، می‌توانیم بگوییم که بهترین مصداق تاکنون برای ذوالقرنین «کوروش» است.

بدون شک نقدهایی به استدلال ابوالکلام آزاد وجود دارد. حتی در خود هند هم کسانی هستند که ذوالقرنین را نه «کوروش» بلکه «داریوش» و برخی «اسکندر» می‌دانند. البته تطابق ذوالقرنین با اسکندر را خود ابوالکلام آزاد رد می‌کند و استدلال او این است که با توجه به آن چه در قرآن کریم آمده است، ذوالقرنین یک شخصیت خوشنام است که از قضا سد هم بنا کرده است و در این راستا، تأکید می‌کند که اسکندر نه خوشنام بود و نه سدی بنا کرده بود.»

دیدگاه کاربران

ناشناس۸۷۳۷۸۱۱۱:۳۶:۴۴ ۱۳۹۸/۲/۷
کوروش کبیر ایران است.
ناشناس۸۷۴۶۶۴۱۷:۴۰:۲۳ ۱۳۹۸/۲/۷
در روایات اسلامى چه کسى به عنوان «ذوالقرنین» امّت اسلام معرفى شده است؟ پیامبر خدا(صلى الله علیه وآله) ، امیر مؤمنان على(علیه السلام) را ذو القرنین نامیده و در حضور مردم فرمود: «یا أیّها الناس اُوصیکم بحبِّ ذی قرنیها أخی وابن عمّی علیّ بن أبی طالب؛ فإنّه لا یحبّه إلاّ مؤمن ، ولا یبغضه إلاّ منافق ، من أحبّه فقد أحبّنى، ومن أبغضه فقد أبغضنی»(1)؛ ( اى مردم به شما سفارش مى کنم که ذو القرنین یعنى برادر و پسر عمویم على بن ابى طالب را دوست بدارید؛ زیرا فقط مؤمن او را دوست مى دارد وتنها منافق به او بغض مى ورزد. هر کس او را دوست بدارد مرا دوست داشته، و هر کس به او بغض ورزد به من بغض ورزیده است) . و نیز خطاب به على(علیه السلام) فرمود: «إنّ لک فی الجنّة بیتاً ـ ویروى : کنزاً ـ وأنت لذو قرنیها»؛ (براى تو در بهشت خانه اى ـ و بنا به روایتى: گنجى ـ است و تو ذو القرنینِ بهشت هستى) . گفته اند: از على(رضی الله عنه) درباره ذو القرنین روایت شده است که فرمود: «دعا قومه إلى عبادة الله تعالى فضربوه على قرنه ضربتین وفیکم مثله»؛ ( او قوم خود را به پرستش خدا فرا خواند ولى آنان دو ضربه بر پیشانى او وارد آوردند، و در میان شما نیز مانند ذو القرنین وجود دارد) . به نظر مى رسد امیرالمؤمنین(علیه السلام) از این روایت، خودش را اراده کرده است؛ یعنى من مردم را به سوى حقّ فرا مى خوانم تا این که دو ضربه بر سر من زده مى شود و به سبب آن کشته مى شوم. و از ثعلب نقل شده است: منظور این است که على پدر دو شخصیّت بسیار بزرگوار امّت ، حسن و حسین ـ فرزندان پیامبر ـ رضى الله عنهما مى باشد (و ذوقرنیها یعنى: ذو جبلیها) . و یا ذو القرنین بدین معناست : «ذو شجنتین فی قرنی رأسه»؛ یعنى دو شکاف و شکستگى که در سرش به وجود آمده بود یکى از ضربت عمرو بن عبدوُدّ در جنگ خندق ، و دیگرى از ضربت ابن ملجم لعنة الله علیه . ابو عبید مى گوید: و این صحیح ترین قول است (4). (5) پی نوشت: (1). الریاض النضرة، ج 2 ، ص 214 [ج3، ص166] ؛ تذکرة السبط ، ص 17 [ص 28] ; شرح ابن أبی الحدید، ج 2 ، ص 451 [ج9، ص172 ، خطبه 154] . (2). سوره ص ، آیه 32 . (3). و حاصل معناى آیه این است : حضرت سلیمان مى گوید : من به قدرى اسبان را دوست داشتم ، که وقتى اسبان را بر من عرضه کردند ، نماز از یادم رفت تا وقتش فوت شد و خورشید غروب کرد . البتّه علاقه سلیمان براى خدا بوده ، و علاقه به خدا او را به اسبان علاقه مند مى کرد ; چون مى خواست آنها را براى جهاد در راه خدا تربیت کند . البتّه برخى از مفسّران گفته اند : ضمیر در «توارت» به واژه «خیل» برمى گردد و معناى آیه این است : سلیمان از شدّت علاقه اى که به اسبان داشت ، پس از سان دیدن از آنها ، همچنان به آنها نظر مى کرد ، تا آنکه اسبها در پس پرده بُعد و دورى ناپدید شدند ؛ تفسیر المیزان، ج17، ص203] . (4). نوادر الاُصول، حکیم ترمذی ، ص 307 [ ج2، ص187 ، اصل 241] ؛ مستدرک حاکم، ج 3 ، ص 123 [ج3، ص133 ، ح 4623] ؛ الریاض النضرة، ج 2 ، ص 210 [ج3، ص161] ؛ النهایة ، ابن أثیر، ج 3 ، ص 278 [ج4، ص51] ؛ لسان العرب، ج 17 ، ص 210 [ج11، ص136] ؛ کنز العمّال، ج 1 ، ص 254 [ج2، ص456 ـ 457 ، ح 4491 ـ 4493] . (5). گردآوری از کتاب: گزیده ای جامع از الغدیر، علامه شیخ عبدالحسین امینی، ترجمه محمد حسین شفیعی شاهرودی، موسسه میراث نبوت، چاپ سوم، ص573.
ناشناس۸۷۵۱۰۱۲۳:۴۷:۴۳ ۱۳۹۸/۲/۷
کوروش کبیر وجود خارجی نداشته. القائات بی سند یهودیهاست. خیلی جو گیر نشین.
pe۸۷۶۱۱۲۱۵:۲۳:۵۶ ۱۳۹۸/۲/۸
حرف وسخنان نفوذی دشمنان ایران را که کوروش کبیر را نفی می کنند نگو
داریوش۸۷۳۹۰۷۱۲:۲۲:۳۱ ۱۳۹۸/۲/۷
زنده باد کوروش بزرگ که درزمان خود فقط عدل راگسترش داد وبفکر مردم تهیدست بود ودیگر زاده نخواهد شد
ناشناس۸۷۳۹۷۳۱۲:۴۷:۱۷ ۱۳۹۸/۲/۷
کسانی که ذوالقرنین را اسکندر می دانند بی تردید از وقاعیت های تاریخی بی اطلاعند. اسکندر فرمانده ای همیشه مست و لا ابالی بود و در ضمن صاحب شرق و غرب عالم هم نبود.
الف۸۷۴۰۶۰۱۳:۲۵:۵۲ ۱۳۹۸/۲/۷
معلومه احمدي نژاده شك داريد
ناشناس۸۷۴۲۱۰۱۴:۳۴:۱۸ ۱۳۹۸/۲/۷
حضرت امام خمینی است
ناشناس۸۷۴۳۶۸۱۵:۳۶:۵۰ ۱۳۹۸/۲/۷
اهمیتی نداره که کی بوده مهم اینست که خداوند از او به نیکی یاد کرده
حمید۸۷۴۳۸۲۱۵:۳۹:۲۸ ۱۳۹۸/۲/۷
اگر کسی خواهان فهمیدن مصداق شخصیت ذوالقرنین هست حتما به کتاب ذوالقرنین عبدالله مستحسن مراجعه کنه ذوالقرنین کوروش نیست بلکه امام عصر علیه السلام هستش و تماما توسط آیات قران این موضوع اثبات میشه. ضمنا قرن در قران به معنای امت آمده است نه شاخ
ناشناس۸۷۴۵۶۰۱۶:۴۶:۱۷ ۱۳۹۸/۲/۷
این که ذوالقرنین کورش نیست که اصلا شکی در آن نیست ذوالقرنین پادشاهی در غرب عالم بوده نه در شرق
ناشناس۸۷۴۵۷۱۱۶:۵۳:۱۶ ۱۳۹۸/۲/۷
البته در همه کتب اسلامی و ایرانی اسکندر ذالقرنین نام برده می شود . کوروش فقط در صد سال اخیر چنین عنوانی داده اند
رضا۸۷۴۶۶۹۱۷:۴۳:۴۵ ۱۳۹۸/۲/۷
قطعا که کوروش نیست
ناشناس۸۷۴۶۷۳۱۷:۴۶:۰۴ ۱۳۹۸/۲/۷
درود بر کوروش بزرگ
ناشناس۸۷۴۶۸۸۱۷:۵۵:۳۹ ۱۳۹۸/۲/۷
اگر نام کورش در قرآن کریم آمده یعنی شخص مهمی بوده. چرا برخی اساسا مشکل دارن با ایشون و با علاقه و احترامی که مردم بهش دارن؟
ناشناس۸۷۴۹۳۱۲۱:۰۷:۱۳ ۱۳۹۸/۲/۷
جدا برای من سوال پیش اومده چرا از نماد کوروش که یهودیان رو از دست بخت النصر نجات داد استفاده ابزاری نمی کنید و بگید اینبار می خواهیم مسلمانان را از دست ظلم یهودیان اسراییل نجات دهیم و راهنمای ما هم کوروشه و اینگونه است که بخت النصر زمان اسراییل باید نابود و فلسطینیان آزاد شوند
ناشناس۸۷۵۰۲۳۲۲:۱۰:۱۲ ۱۳۹۸/۲/۷
زنده باد چنگیز خان مغول
پیمان مکبر۸۷۶۱۱۶۱۵:۲۴:۴۳ ۱۳۹۸/۲/۸
قطعا کوروش کبیره

پربحث‌های دیروز

  1. یک درس مهم ظریف در سیاست خارجی

  2. ضابطین قضایی به توصیه رهبر انقلاب عمل کنند

  3. توضیحات سخنگوی هیئت‌رئیسه مجلس درباره اعتبارنامه تاجگردون و ودیعه مسکن ۲۰۰ میلیونی نمایندگان

  4. نظر زیباکلام درباره سوال از روحانی در مجلس/ انتقاد سلیمی نمین از برخورد مجلس با ظریف/ زیدآبادی: روحانی واقعیت اوضاع اقتصادی را نادیده می‌گیرد/ مجلس دهم بودجه شورای نگهبان را زیاد کرد؟

  5. آمریکا رهبری جهانی را فراموش کند / انتخاب مجدد ترامپ به نفع مردم آمریکا نیست

  6. ظریف: ترامپ فرقی با دولت‌های قبلی آمریکا ندارد/بزرگترین دستاوردم برجام بود

  7. نوبخت: دولت برای جبران کسری بودجه، دو روش در پیش گرفته‌ است

  8. رئیسی: منابع کشور نباید در اختیار افراد بی‌صلاحیت قرار بگیرد/ عدم مدیریت قیمت‌ها موجب رنجش مردم شده است

  9. ذوالنوری: امکان اعلام علت رخداد نطنز به دلایل امنیتی وجود ندارد/ سوله آسیب‌دیده مرکز مونتاژ ماشین‌های غنی‌سازی بود

  10. یادداشت حسین شریعتمداری/ چرا از خودتان مایه نمی‌گذارید؟!

  11. ختم رسیدگی به پرونده گروه عظام اعلام شد/ متهم ایروانی: بدهی به بانک جرم نیست، افتخار است!

  12. بازار اجاره مسکن در بدترین شرایط طی نیم قرن اخیر

  13. بالاترین تورم متعلق به کدام کشورها است؟

  14. خاندوزی: بار مالیات بر خانه‌های خالی به مستاجران منتقل نمی‌شود/ برای کنترل قیمت مسکن، افزایش عرضه نباید فراموش شود

  15. «محمد سعیدی» بازداشت شد

  16. جدول/ قیمت طلا، سکه و دلار امروز

  17. حالا نوبت گرانی گوشی همراه است!

  18. آقای ظریف! تاریخ شهادت داده است

  19. گزارش خبرنگار آمریکایی از وضعیت اسفناک زندگی در آمریکا

  20. استقبال بازار خودرو از دلار ۲۲ هزار تومانی

  21. گزارشی از اولین روز اجباری شدن ماسک در مکان‌های عمومی تهران

  22. ابراز نگرانی آیت الله نوری همدانی از وضع معیشتی طلاب

  23. قالیباف: چرخه تولید و صادرات غیرنفتی باید رونق پیدا کند

  24. قیمت دلار و یورو در صرافی ملی

  25. کرونا به پرسنل آرامستان‌ها هم رحم نمی‌کند/ خیرات کووید-۱۹ در بهشت زهرا

پربحث‌های هفته

  1. یک درس مهم ظریف در سیاست خارجی

  2. اصرار بر تحقیر ایران در ماجراي واکسن کرونا !

  3. از تنور سوال از رییس جمهور نانی گرم ‌می‌شود؟!

  4. پایان شوروی گونه آمریکا ؟

  5. عروسی میلیاردی به سبک سیندرلا در لواسان!

  6. مغالطه عجیب تاجگردون درباره «شیشه کثیف و دستمال تمیز» 

  7. به چه قیمت؟

  8. طرح سؤال از رئیس‌جمهور با ۲۰۰ امضا تقدیم هیئت‌رئیسه مجلس شد + محورهای سوال

  9. دوره آموزشی سربازی ۲ ماهه شد

  10. جهانگیری: رای ۲۴ میلیونی مردم در انتخابات تایید کارنامه اقتصادی دولت روحانی بود/ ۳.۵ میلیون شغل ایجاد کردیم

  11. حاشیه‌های حضور ظریف در مجلس

  12. جنگنده تهاجمی پیشرفته «قاهر۳۱۳» چه پیامی به آمریکا و روسیه داد؟

  13. پایان داستان غم انگیز زم

  14. روایت روحانی از مدیریت دولت بر اقتصاد کشور/جنجال سخنرانی ظریف/ بازداشت عضو تیم سابق مذاکره‌کننده هسته‌ای/افروغ: صداوسیما اسیر نفوذ، تظاهر و ریا شده است

  15. شما بگویید به چه قیمتی ؟!

  16.  ردپای زنگنه در هپکو به نقل از نماینده تهران/ وزارت نفت: بیژن زنگنه از سال ۸۵ بازنشسته است  

  17. ضرب و شتم پزشک متخصص توسط همراهان بیمار + عکس

  18. روحانی: اقتصاد کشور تحت مدیریت قرار دارد/ در ماه‌های آینده به ثبات در اقتصاد و بازار ارز خواهیم رسید

  19. تهیه طرح تغییر الگوی سهمیه بندی بنزین در مجلس/ اختصاص سهمیه بنزین به خانواده به جای خودرو

  20. معجزه ای که اتفاق نیفتاد!

  21. مرامنامهٔ انقلابیون ساده انگار ...

  22. واکنش همتی به برخی اقتصاددانان؛ نقدینگی موجود نمی‌تواند به تورم بالا منجر ‌شود

  23. سیروس گرجستانی درگذشت

  24. حکم یک دادگاه آمریکایی: محموله نفتکش‌های ایرانی که به ونزوئلا رفته بودند، مصادره شود

  25. سیف: بانک مرکزی استقلال ندارد و تابع نظرات رئیس‌جمهور است/ برجام مشکل روابط بانکی ایران را حل نکرد

ابر آروان

آخرین عناوین