اصلاح یارانه پنهان در گیر و دار ۴ مانع

مهدی حسن زاده،   3980128027 ۱۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۳ تکراری یا غیرقابل انتشار
اصلاح یارانه پنهان در گیر و دار ۴ مانع

گزارش جدید سازمان برنامه درباره یارانه های پنهان، بار دیگر مشخص کرد که مهم ترین معضل در زمینه توزیع عادلانه امکانات در کشور به موضوع یارانه ها باز می گردد. واضح است که توزیع یارانه یکی از مهم ترین ابزارهای حاکمیت برای حمایت از قشرهای ضعیف است. در حقیقت یکی از ابزارهای مهم تحقق عدالت اجتماعی، توزیع یارانه است. نحوه توزیع یارانه در بخش های مختلف از فرهنگ و هنر تا اقلام غذایی، تاثیر همه جانبه ای بر شئون مختلف زندگی مردم دارد. اقتصاد ایران مانند هر اقتصاد نفتی دیگری، به دلیل دسترسی انبوه به منابع نفتی و امکان عرضه سوخت با کمترین محدودیت، همواره با معضل مصرف بالای انرژی و عدم بهره وری در این زمینه مواجه بوده است. از هدر رفت آب در خطوط لوله انتقال و بخش کشاورزی تا مصرف بیش از دو برابری سوخت در خودروهای داخلی، همه مصادیقی از این عدم بهره وری است.

اکنون گزارش سازمان برنامه که نشان می دهد بهره مندی دهک دهم به عنوان ثروتمندترین دهک در مقایسه با دهک نخست به عنوان کم درآمدترین دهک از یارانه پنهان هفت برابر است، پیش روست. اقتصاد ایران همواره از زمان دولت های مختلف پس از دفاع مقدس با این چالش رو به رو بوده است و در هر دولت اقداماتی برای سامان دهی این یارانه ها آغاز می شده که عمدتا به دلیل ترس از تبعات تورمی افزایش قیمت سوخت و نگرانی از نارضایتی عمومی، این اقدامات متوقف می شده است. در این میان تنها اقدام مشخص، اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها طی ماه های پایانی سال 89 بود که عملا این اقدام نیز ناقص ماند. اگر بخواهیم مهم ترین عوامل ناقص ماندن اقدامات مختلف برای هدفمند کردن یارانه ها را نام ببریم به موارد ذیل می‌توان اشاره کرد:

1- جهش های ارزی: مبنای تعیین رقم یارانه پنهان، تفاوت قیمت داخلی و خارجی محصولات یارانه ای از جمله انرژی است. آن چه که این رابطه را به هم می زند، جهش نرخ ارز است. به عنوان مثال در سال 89 با اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها، قیمت بنزین حدود یک سوم نرخ فوب خلیج فارس شد، اما جهش ارزی سال 90 و 91، این فاصله را سه برابر کرد و نتیجه آن افزایش قاچاق سوخت شد. لذا پیش نیاز اصلاح نظام یارانه ای اطمینان از این است که نرخ ارز جهش قابل ملاحظه ای نخواهد داشت. البته پیشنهاد برخی کارشناسان برای مواجهه با این چالش، تعیین قیمت حامل های انرژی متناسب با تغییرات نرخ ارز است.

2- اطلاعات ناکافی از جامعه هدف: ابتدای یادداشت گفتیم که نحوه توزیع یارانه مهم ترین ابزار عدالت اجتماعی است. مهم ترین پیش نیاز برای توزیع مناسب یارانه، اطلاعات کافی از جامعه هدف و قشرهای نیازمند است. معضلی که از زمان بحث خوشه بندی برای توزیع یارانه نقدی در سال 87 تا کنون که حذف یارانه ثروتمندان محقق نشده ، موجب شده است که یارانه نقدی به صورت عمومی برای اکثر افراد اعم از ثروتمند و فقیر توزیع شود و یارانه پنهان در قالب بنزین و  گاز ارزان عمدتا به جیب ثروتمندانی برود که بیشتر از فقرا انرژی مصرف می کنند. لذا ضرورت تدوین نظام جامع رفاهی و تشکیل بانک اطلاعات اقتصادی ایرانیان برای توزیع هدفمند یارانه ها ضروری است.

3- غفلت از فناوری اطلاعات: تجربه استفاده از کارت سوخت و توسعه ابزارهای فناوری اطلاعات نشان داده است که می توان با اتکا به این ابزارها با کمترین آسیب و بیشترین کارایی، قیمت انرژی را افزایش داد. کنار گذاشتن کارت سوخت در سال های اخیر، عملا کمکی به تغییر قیمت انرژی نکرد و وزارت نفت همواره با دو گزینه افزایش قیمت و تبعات تورمی آن و افزایش نیافتن قیمت و تداوم توزیع غیرعادلانه یارانه انرژی مواجه بوده است. در حالی که کارت سوخت، می تواند بیشترین افزایش قیمت را با کمترین فشار بر قشرهای ضعیف تر و کم مصرف تر محقق کند. تصمیم قریب الوقوع دولت و سران قوا درباره دو نرخی کردن بنزین که روز گذشته برخی خبرگزاری‌ها از آن خبر دادند در صورت قطعی شدن و اجرا می‌تواند یکی از پازل های مهم عادلانه کردن توزیع یارانه‌های پنهان را تکمیل نماید. یارانه پنهان بنزین حدود ۲۰درصد کل یارانه‌های پنهان را شامل می‌شود و هم اکنون دهک بالای جامعه ۱۷ برابر پایین ترین دهک از یارانه پنهان بنزین سهم می‌برد.

4- بستر سیاسی و اجتماعی: عامل چهارم که کمتر مورد توجه قرار می گیرد، بستر سیاسی و اجتماعی اصلاح نظام یارانه ای است. تصویری که جامعه از اصلاح نظام یارانه ای دارد، عمدتا حول محور افزایش قیمت هاست. افزایش مستقیم قیمت انرژی و افزایش غیرمستقیم قیمت سایر کالاها (تورم) در پی افزایش قیمت انرژی. این مسئله البته درست است، اما باید ابتدا بستر سیاسی اعتمادزایی ایجاد شود که حاکمیت در قبال این افزایش قیمت ها، حمایت لازم از قشرهای ضعیف و متوسط را خواهد داشت. از منظر اجتماعی و تبلیغاتی نیز باید منافع آشکار این اصلاح برای عموم مردم تبیین شود و مردم بدانند که نظام غیرعادلانه توزیع یارانه پنهان که کاملا به نفع ثروتمندان است باید به نفع قشرهای ضعیف تغییر کند.
در هر حال اکنون که اقتصاد ایران با فشارهای تحریمی و معضلات انباشته، سال های سال مواجه است، باید در وهله نخست، بستر سیاسی و اجتماعی اصلاح نظام یارانه ای و هدفمند کردن توزیع یارانه های پنهان را در دستور کار قرار داد چرا که به تعویق انداختن این اصلاحات، نتیجه ای جز مصرف هر چه بیشتر انرژی، هدررفت منابع کشور و از دست رفتن فرصت های اصلاح را در پی ندارد.

منبع:خراسان

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۸۶۰۸۵۹۰۹:۰۳:۰۲ ۱۳۹۸/۱/۲۸
همه ی اینا بهانه است برای دست درازی به جیب ملت(رجوع کنین به استدلالها برای آزاد سازی قیمت انرژی،بلیط هواپیما و ....) در مورد یارانه پنهان بنزین که مهمترین استدلالشون مصرف بیش از حد بنزین میباشد راههای دیگری غیر از افزایش قیمت میباشد که سیاستگذاران نمیخواهند ببینند. بعنوان مثال استفاده از خودروهای هیبریدی و کم مصرف که یک چهارم ارابه های مرگ داخلی مصرف سوختشونه بهره وری پایین و هدر دادن منابع ملی متاسفانه رویه ثابت مدیریت کشور شده است. امیدوارم این دیدگاه رو انتشار بدین
ناشناس۸۶۰۹۰۳۰۹:۴۰:۲۴ ۱۳۹۸/۱/۲۸
همه کشورهای جهان به مردمشان یارانه می دهند.
ناشناس۸۶۱۲۲۱۱۲:۵۹:۱۴ ۱۳۹۸/۱/۲۸
اونوقت چطوره کشورهای دیگه به مردمشون یارانه میدن مشکلی پیش نمیاد ، برادر من این فکری که شما دارین همیشه مردم رو بدهکار می بینه
ناشناس۸۶۰۹۱۵۰۹:۵۲:۰۵ ۱۳۹۸/۱/۲۸
مشکلات اقتصادی از آنجا شروع شد که یارانه ها قطع شدند
ناشناس۸۶۱۳۱۰۱۳:۴۱:۴۵ ۱۳۹۸/۱/۲۸
کشورهای دیگه هم یارانه پرداخت میکنن چرا مشکل ندارن
علی 671۸۶۰۹۵۷۱۰:۱۶:۴۷ ۱۳۹۸/۱/۲۸
کارا که دولت روحانی نکرد و دوباره برگشت و همه به نفع دولت و ضرر مردم بود .بنزین 400 تومانی را یک هویی 1000تومان کرد .یارانه را افزایش نداد و همه چیز را گران کرد ،به مردم قول سیب و گلابی داد و عمل نکرد .،تحریم ها را نه تنها بر نداشت صد برابر کرد و گرانی دلار و پیاز و چه بدبختی ها که سر مردم فقیر در نیاورد و حالا دوباره بنزین .تا این دوسال سر آید =خدا داند که چه بر سر ملت آید .
ناشناس۸۶۱۰۲۳۱۰:۴۱:۵۰ ۱۳۹۸/۱/۲۸
آیا وقت آن نشده که بدور از هیجان و سیاست زدگی ، پیامدهای اجرای طرح هدفمندی یارانه ها به روش احمدی نژاد بررسی بشه؟!
ناشناس۸۶۱۰۴۹۱۱:۰۳:۱۳ ۱۳۹۸/۱/۲۸
اصولا استفاده از الفاظ توزیع یارانه از نظر اخلاق و وجدان صحیح به نظر نمی رسد زیرا این مسائل در اثر اشتباهات مدیران .. که امین مردم بوده اند رخ داده است و بهتر است الفاظ جبران خسارت ایرانیان بر این مورد اطلاق گردد. واضح است که فرد فرد ملت مالکان مشاعی اموال و ثروتهای کشور بوده و می باشند.
بازنشسته کشوری۸۶۱۰۶۲۱۱:۱۳:۳۱ ۱۳۹۸/۱/۲۸
چی برای خودتان ميبريد و ميدوزيد؟! دلار 3 تومانی را با ترفندهايی که در اين ده بيست سال ياد گرفته ايد، 13 _ 14 تومان کرديد حالا دم از يارانه پنهان ميزنيد. مگر قانون هدفمندي تان يارانه پنهان را از بين نبرد؟ بابا جان اين قانون بی خاصيت را لغو کنيد و قيمتها را به قبل آن برگردانيد. له شديم رفت. دست از سر ما برداريد.
ناشناس۸۶۱۱۰۴۱۱:۴۴:۱۴ ۱۳۹۸/۱/۲۸
بهانه ای جديد برای دوشيدن مردم. ديگه شيری نمونده عزيز!
ناشناس۸۶۱۱۲۶۱۱:۵۵:۲۳ ۱۳۹۸/۱/۲۸
باز شروع شد با همین حربه در سال 89 قیمت ها رو 5 برابر کردی و از آن سال تا کنون یارانه 45 تومانی رو با منت به مردم می دید بماند که 45 تومان سال 89 معادل 10 هزار تومان الان هم نیست

پربحث‌های دیروز

  1. رمزگشایی از حمله روحانی به شورای نگهبان!

  2. آقای روحانی شما را به خدا یک چیزی برای این نظام باقی بگذارید

  3. تمرینات پیش‌مرگان کرد در برف کوهستان

  4. سناریوهای سقوط هواپیمای آمریکایی در افغانستان به روایت رأی الیوم

  5. چند نکته درباره جاروجنجال ها پیرامون ردصلاحیت های اخیر

  6. دریده شدن "دختربچه گلفروش" توسط سگ‌های خیابانی + عکس

  7. امیدواری عارف به تایید صلاحیت بیشتر اصلاح‌طلبان/ انتقاد لاریجانی از سیاه‌نمایی درباره عملکرد مجلس/ روایت عضو اصلاح‌طلب مجمع تشخیص از نظر رهبری درباره FATF

  8. «تتلو» بازداشت شد

  9. سقوط قیمت طلا و سکه + آخرین قیمت دلار در بازار

  10. فارین پالیسی: معامله قرن، هدیه بزرگ ترامپ به نتانیاهو است

  11. روحانی: زندگی در این دو سال سخت شده/ مردم دلاورانه ایستادگی می‌کنند/ کارهای انجام شده را کافی نمی‌دانیم

  12. طرح خروج ایران از NPT اعلام وصول شد

  13. آمریکا با رد بیانیه طالبان: نشانه‌ای از شلیک دشمن به هواپیمای سرنگون شده وجود ندارد

  14. تاجگردون و فرار از اثبات بی‌گناهی!

  15. دیدار و گفتگوی صمیمانه سید حسن نصرالله با فرزند سپهبد قاسم سلیمانی

  16. کیمیای مراقبت از سرمایه‌های ملی

  17. شکایت ۲۳ نماینده مجلس از ظریف به قوه قضائیه + جزئیات

  18. علت دریافت حقوق ۲۴ میلیونی یکی از مدیران مجلس چیست؟

  19. انگلیس: نمی‌پذیریم حزب‌الله دیگری در یمن شکل بگیرد

پربحث‌های هفته

  1. مذاکره مجدد با آمریکا به‌ چه بهانه و بهایی؟

  2. رمزگشایی از حمله روحانی به شورای نگهبان!

  3. ۱۰ نکته درباره گفت‌گوی ظریف و اشپیگل 

  4. تجربه‌ای برای آیندگان تا دیگر ماشه‌ای را علیه ما نچکانند!...

  5. آیا جهان، ایران را در نقطه اتخاذ «تصمیم بزرگ» قرار خواهد داد؟

  6. انتقاد حسین شریعتمداری از ظریف؛ وزیر خارجهِ کدام ایران؟!

  7. واکنش ترامپ به سخنان ظریف درباره مذاکره با آمریکا: نه مرسی!

  8. حمله بی‌سابقه روحانی به شورای نگهبان/ توضیحات جدید درباره کاخ مرمر/ باهنر: اصلاح‌طلبان هم طرفدار دارند و هم کاندیدا برای بستن لیست

  9. علت عجیب ردصلاحیت علی مطهری/ جلسه خاتمی و ناطق با روحانی؛ از تکذیب تا تایید/کرباسچی: مردم و تاریخ درباره زندگی بدون تشریفات مرحوم هاشمی قضاوت خواهند کرد

  10. آقای روحانی شما را به خدا یک چیزی برای این نظام باقی بگذارید

  11. احمد توکلی خواستار پاسخگویی مدیرعامل بانک کشاورزی به مردم و مسئولان شد

  12. هواپیما تهران - بندرماهشهر از باند فرودگاه خارج شد + عکس و فیلم

  13. واکنش رسمی سپاه به سخنان حسن عباسی/ دفاع کدخدایی از ردصلاحیت‌ها/ سلیمی‌نمین: اصلاح‌طلبان مظلوم‌نمایی می‌کنند

  14. تمرینات پیش‌مرگان کرد در برف کوهستان

  15. پاسخ بانک کشاورزی به احمد توکلی

  16. سناریوهای سقوط هواپیمای آمریکایی در افغانستان به روایت رأی الیوم

  17. چند نکته درباره جاروجنجال ها پیرامون ردصلاحیت های اخیر

  18. «تبریزیان» کیست و چرا «هاریسون» را آتش زد؟

  19. دریده شدن "دختربچه گلفروش" توسط سگ‌های خیابانی + عکس

  20. مقصر ماییم!     

  21. ظریف: مذاکره دوجانبه با ایران خیال باطل ترامپ است

  22. تردید نشریه هیل در انتخاب مجدد ترامپ

  23. زمستان سخت دروغ و روسیاهی دشمنان مردم ایران

  24. روایت شاهدان عینی سقوط هواپیمای اوکراینی + عکس

  25. طالبان مسئولیت سرنگونی هواپیمای آمریکایی را پذیرفت

پربحث‌های هفته

  1. هواپیما تهران - بندرماهشهر از باند فرودگاه خارج شد + عکس و فیلم

  2. پاسخ بانک کشاورزی به احمد توکلی

  3. آمریکایی‌ها چشم دیدن این کارخانه را ندارند

  4. نامه دوم متخصصان علوم اقتصادی به رئیس جمهور: با این ۱۰ راهکار، ورود به کسب و کار را تسهیل کنید

  5. سقوط قیمت طلا و سکه + آخرین قیمت دلار در بازار

  6. همه یارانه‌بگیران از سال بعد یارانه معیشتی می‌گیرند + جزئیات

  7. شرط تازه برای انتقال وجه بالای یک میلیارد تومان

  8. همتی: عملیات بازار باز برای پیش‌بینی‌پذیر کردن بازار پول است/ کسی نمی‌تواند در بازار ارز تأثیر جدی بگذارد

  9. بازگشت ۱۸ میلیون پردرآمد به یارانه!

  10. پیشنهاد پرداخت یارانه ۷۵ هزار تومانی به تمامی مردم

  11. مردم نگران مرغ و گوشت برای شب عید نباشند

  12. اخطار دیده‌بان شفافیت و عدالت به عدم حمایت وزارت نفت از تولید داخلی لوله‌های ترش

  13. چرا مشکلات تولید حل نمی‌شود؟

  14. میزان پاداش پایان سال کارکنان دولت تعیین شد

  15. پراید همچنان رو به افزایش است

  16. با مصوبه تلفیق ۷۸ میلیون ایرانی از سال ۹۹ یارانه معیشتی دریافت می‌کنند

  17. امکان کاهش ۱۰ میلیون تومانی قیمت خودرو

  18. دژپسند: FATF فقط برای ایران نیست/ با چرتکه نمی‌توان درباره مالیات تصمیم گرفت/ ارز و طلا را باید با مالیات سامان داد

  19. راه های قوی شدن اقتصاد ایران

آخرین عناوین