اصلاح یارانه پنهان در گیر و دار ۴ مانع

مهدی حسن زاده،   3980128027 ۱۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۳ تکراری یا غیرقابل انتشار
اصلاح یارانه پنهان در گیر و دار ۴ مانع

گزارش جدید سازمان برنامه درباره یارانه های پنهان، بار دیگر مشخص کرد که مهم ترین معضل در زمینه توزیع عادلانه امکانات در کشور به موضوع یارانه ها باز می گردد. واضح است که توزیع یارانه یکی از مهم ترین ابزارهای حاکمیت برای حمایت از قشرهای ضعیف است. در حقیقت یکی از ابزارهای مهم تحقق عدالت اجتماعی، توزیع یارانه است. نحوه توزیع یارانه در بخش های مختلف از فرهنگ و هنر تا اقلام غذایی، تاثیر همه جانبه ای بر شئون مختلف زندگی مردم دارد. اقتصاد ایران مانند هر اقتصاد نفتی دیگری، به دلیل دسترسی انبوه به منابع نفتی و امکان عرضه سوخت با کمترین محدودیت، همواره با معضل مصرف بالای انرژی و عدم بهره وری در این زمینه مواجه بوده است. از هدر رفت آب در خطوط لوله انتقال و بخش کشاورزی تا مصرف بیش از دو برابری سوخت در خودروهای داخلی، همه مصادیقی از این عدم بهره وری است.

اکنون گزارش سازمان برنامه که نشان می دهد بهره مندی دهک دهم به عنوان ثروتمندترین دهک در مقایسه با دهک نخست به عنوان کم درآمدترین دهک از یارانه پنهان هفت برابر است، پیش روست. اقتصاد ایران همواره از زمان دولت های مختلف پس از دفاع مقدس با این چالش رو به رو بوده است و در هر دولت اقداماتی برای سامان دهی این یارانه ها آغاز می شده که عمدتا به دلیل ترس از تبعات تورمی افزایش قیمت سوخت و نگرانی از نارضایتی عمومی، این اقدامات متوقف می شده است. در این میان تنها اقدام مشخص، اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها طی ماه های پایانی سال 89 بود که عملا این اقدام نیز ناقص ماند. اگر بخواهیم مهم ترین عوامل ناقص ماندن اقدامات مختلف برای هدفمند کردن یارانه ها را نام ببریم به موارد ذیل می‌توان اشاره کرد:

1- جهش های ارزی: مبنای تعیین رقم یارانه پنهان، تفاوت قیمت داخلی و خارجی محصولات یارانه ای از جمله انرژی است. آن چه که این رابطه را به هم می زند، جهش نرخ ارز است. به عنوان مثال در سال 89 با اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها، قیمت بنزین حدود یک سوم نرخ فوب خلیج فارس شد، اما جهش ارزی سال 90 و 91، این فاصله را سه برابر کرد و نتیجه آن افزایش قاچاق سوخت شد. لذا پیش نیاز اصلاح نظام یارانه ای اطمینان از این است که نرخ ارز جهش قابل ملاحظه ای نخواهد داشت. البته پیشنهاد برخی کارشناسان برای مواجهه با این چالش، تعیین قیمت حامل های انرژی متناسب با تغییرات نرخ ارز است.

2- اطلاعات ناکافی از جامعه هدف: ابتدای یادداشت گفتیم که نحوه توزیع یارانه مهم ترین ابزار عدالت اجتماعی است. مهم ترین پیش نیاز برای توزیع مناسب یارانه، اطلاعات کافی از جامعه هدف و قشرهای نیازمند است. معضلی که از زمان بحث خوشه بندی برای توزیع یارانه نقدی در سال 87 تا کنون که حذف یارانه ثروتمندان محقق نشده ، موجب شده است که یارانه نقدی به صورت عمومی برای اکثر افراد اعم از ثروتمند و فقیر توزیع شود و یارانه پنهان در قالب بنزین و  گاز ارزان عمدتا به جیب ثروتمندانی برود که بیشتر از فقرا انرژی مصرف می کنند. لذا ضرورت تدوین نظام جامع رفاهی و تشکیل بانک اطلاعات اقتصادی ایرانیان برای توزیع هدفمند یارانه ها ضروری است.

3- غفلت از فناوری اطلاعات: تجربه استفاده از کارت سوخت و توسعه ابزارهای فناوری اطلاعات نشان داده است که می توان با اتکا به این ابزارها با کمترین آسیب و بیشترین کارایی، قیمت انرژی را افزایش داد. کنار گذاشتن کارت سوخت در سال های اخیر، عملا کمکی به تغییر قیمت انرژی نکرد و وزارت نفت همواره با دو گزینه افزایش قیمت و تبعات تورمی آن و افزایش نیافتن قیمت و تداوم توزیع غیرعادلانه یارانه انرژی مواجه بوده است. در حالی که کارت سوخت، می تواند بیشترین افزایش قیمت را با کمترین فشار بر قشرهای ضعیف تر و کم مصرف تر محقق کند. تصمیم قریب الوقوع دولت و سران قوا درباره دو نرخی کردن بنزین که روز گذشته برخی خبرگزاری‌ها از آن خبر دادند در صورت قطعی شدن و اجرا می‌تواند یکی از پازل های مهم عادلانه کردن توزیع یارانه‌های پنهان را تکمیل نماید. یارانه پنهان بنزین حدود ۲۰درصد کل یارانه‌های پنهان را شامل می‌شود و هم اکنون دهک بالای جامعه ۱۷ برابر پایین ترین دهک از یارانه پنهان بنزین سهم می‌برد.

4- بستر سیاسی و اجتماعی: عامل چهارم که کمتر مورد توجه قرار می گیرد، بستر سیاسی و اجتماعی اصلاح نظام یارانه ای است. تصویری که جامعه از اصلاح نظام یارانه ای دارد، عمدتا حول محور افزایش قیمت هاست. افزایش مستقیم قیمت انرژی و افزایش غیرمستقیم قیمت سایر کالاها (تورم) در پی افزایش قیمت انرژی. این مسئله البته درست است، اما باید ابتدا بستر سیاسی اعتمادزایی ایجاد شود که حاکمیت در قبال این افزایش قیمت ها، حمایت لازم از قشرهای ضعیف و متوسط را خواهد داشت. از منظر اجتماعی و تبلیغاتی نیز باید منافع آشکار این اصلاح برای عموم مردم تبیین شود و مردم بدانند که نظام غیرعادلانه توزیع یارانه پنهان که کاملا به نفع ثروتمندان است باید به نفع قشرهای ضعیف تغییر کند.
در هر حال اکنون که اقتصاد ایران با فشارهای تحریمی و معضلات انباشته، سال های سال مواجه است، باید در وهله نخست، بستر سیاسی و اجتماعی اصلاح نظام یارانه ای و هدفمند کردن توزیع یارانه های پنهان را در دستور کار قرار داد چرا که به تعویق انداختن این اصلاحات، نتیجه ای جز مصرف هر چه بیشتر انرژی، هدررفت منابع کشور و از دست رفتن فرصت های اصلاح را در پی ندارد.

منبع:خراسان

دیدگاه کاربران

ناشناس۸۶۰۸۵۹۰۹:۰۳:۰۲ ۱۳۹۸/۱/۲۸
همه ی اینا بهانه است برای دست درازی به جیب ملت(رجوع کنین به استدلالها برای آزاد سازی قیمت انرژی،بلیط هواپیما و ....) در مورد یارانه پنهان بنزین که مهمترین استدلالشون مصرف بیش از حد بنزین میباشد راههای دیگری غیر از افزایش قیمت میباشد که سیاستگذاران نمیخواهند ببینند. بعنوان مثال استفاده از خودروهای هیبریدی و کم مصرف که یک چهارم ارابه های مرگ داخلی مصرف سوختشونه بهره وری پایین و هدر دادن منابع ملی متاسفانه رویه ثابت مدیریت کشور شده است. امیدوارم این دیدگاه رو انتشار بدین
ناشناس۸۶۰۹۰۳۰۹:۴۰:۲۴ ۱۳۹۸/۱/۲۸
همه کشورهای جهان به مردمشان یارانه می دهند.
ناشناس۸۶۱۲۲۱۱۲:۵۹:۱۴ ۱۳۹۸/۱/۲۸
اونوقت چطوره کشورهای دیگه به مردمشون یارانه میدن مشکلی پیش نمیاد ، برادر من این فکری که شما دارین همیشه مردم رو بدهکار می بینه
ناشناس۸۶۰۹۱۵۰۹:۵۲:۰۵ ۱۳۹۸/۱/۲۸
مشکلات اقتصادی از آنجا شروع شد که یارانه ها قطع شدند
ناشناس۸۶۱۳۱۰۱۳:۴۱:۴۵ ۱۳۹۸/۱/۲۸
کشورهای دیگه هم یارانه پرداخت میکنن چرا مشکل ندارن
علی 671۸۶۰۹۵۷۱۰:۱۶:۴۷ ۱۳۹۸/۱/۲۸
کارا که دولت روحانی نکرد و دوباره برگشت و همه به نفع دولت و ضرر مردم بود .بنزین 400 تومانی را یک هویی 1000تومان کرد .یارانه را افزایش نداد و همه چیز را گران کرد ،به مردم قول سیب و گلابی داد و عمل نکرد .،تحریم ها را نه تنها بر نداشت صد برابر کرد و گرانی دلار و پیاز و چه بدبختی ها که سر مردم فقیر در نیاورد و حالا دوباره بنزین .تا این دوسال سر آید =خدا داند که چه بر سر ملت آید .
ناشناس۸۶۱۰۲۳۱۰:۴۱:۵۰ ۱۳۹۸/۱/۲۸
آیا وقت آن نشده که بدور از هیجان و سیاست زدگی ، پیامدهای اجرای طرح هدفمندی یارانه ها به روش احمدی نژاد بررسی بشه؟!
ناشناس۸۶۱۰۴۹۱۱:۰۳:۱۳ ۱۳۹۸/۱/۲۸
اصولا استفاده از الفاظ توزیع یارانه از نظر اخلاق و وجدان صحیح به نظر نمی رسد زیرا این مسائل در اثر اشتباهات مدیران .. که امین مردم بوده اند رخ داده است و بهتر است الفاظ جبران خسارت ایرانیان بر این مورد اطلاق گردد. واضح است که فرد فرد ملت مالکان مشاعی اموال و ثروتهای کشور بوده و می باشند.
بازنشسته کشوری۸۶۱۰۶۲۱۱:۱۳:۳۱ ۱۳۹۸/۱/۲۸
چی برای خودتان ميبريد و ميدوزيد؟! دلار 3 تومانی را با ترفندهايی که در اين ده بيست سال ياد گرفته ايد، 13 _ 14 تومان کرديد حالا دم از يارانه پنهان ميزنيد. مگر قانون هدفمندي تان يارانه پنهان را از بين نبرد؟ بابا جان اين قانون بی خاصيت را لغو کنيد و قيمتها را به قبل آن برگردانيد. له شديم رفت. دست از سر ما برداريد.
ناشناس۸۶۱۱۰۴۱۱:۴۴:۱۴ ۱۳۹۸/۱/۲۸
بهانه ای جديد برای دوشيدن مردم. ديگه شيری نمونده عزيز!
ناشناس۸۶۱۱۲۶۱۱:۵۵:۲۳ ۱۳۹۸/۱/۲۸
باز شروع شد با همین حربه در سال 89 قیمت ها رو 5 برابر کردی و از آن سال تا کنون یارانه 45 تومانی رو با منت به مردم می دید بماند که 45 تومان سال 89 معادل 10 هزار تومان الان هم نیست

پربحث‌های هفته

  1. خواجه در بند نقش ایوان است!..

  2. قوه قضائیه و پرسش‌ها از حکم دادگاه طبری

  3. روحانی: شنبه و یکشنبه روز پیروزی ایران و شکست آمریکا است/ نباید اجازه دهیم مردم در رنج قرار گیرند

  4. فرود دیدنی F۳۵ روی یک ناو در دریا

  5. گرانی خودرو تا کجا!؟

  6. قیمت سکه به ۱۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان رسید/ دلار ۲۶,۹۰۰ تومان شد + جدول

  7. وزیر بهداشت: دیشب به خاطر خیز جدید کرونا نخوابیدم/تقسیم بندی مناطق غلط است

  8. برادر من! انقلابی‌گری با سیاست زدگی بیگانه است

  9. هشدار فرمانده سپاه به رئیس جمهور آمریکا: انتقام ما قطعی است/ اهل شرف و جوانمردی هستیم و سفیر زن را هدف قرار نمی‌دهیم

  10. همه پسران سید حسن نصرالله در یک قاب

  11. تورم امارات برای نوزدهمین ماه متوالی منفی ماند!

  12. آمریکای آشفته؛ میراث ترامپ برای رئیس جمهور بعدی

  13. جهانگیری: امیدوارم آثار مثبت مقابله با گرانی روزهای آینده روشن شود

  14. آیت‌الله رئیسی: دشمن با جنگ اقتصادی به دنبال اخلال در جامعه است

  15. چرا دلار ۲۶ هزار تومان شد؟

  16. قفل فعلی بازار خودرو به یک کلید نیاز دارد؟

  17. اطلاعیه دادگستری استان فارس درباره شبهات مطرح شده در خصوص پرونده «نوید افکاری»

  18. مقصر سونامی افزایش قیمت خودرو کیست

  19. خیز دوباره کرونا/ورود نواب رئیس به انتخابات ریاست جمهوری/کنایه رسانه اصلاح‌طلب به روحانی/ ربیعی: رنج مردم با تک تک سلول‌های اعضای هیات دولت حس می‌شود

  20. قالیباف: مهم‌ترین دغدغه سران قوا توجه به حل مشکلات مردم است

  21. تشییع پیکر آیت‌الله صانعی در قم

  22. گرداندن اراذل و اوباش در محله تهران‌پارس

  23. مطالبه از مجلس انقلابی...

  24. ترامپ: توافق فوق‌العاده‌ای با ایران خواهم کرد منتهی باید تا بعد از انتخابات صبر کنند

  25. قیمت دلار و سکه پایین آمد + جدول قیمت‌ها

ابر آروان

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های دیروز

      پربحث‌های هفته

      1. گرانی خودرو تا کجا!؟

      2. قیمت سکه به ۱۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان رسید/ دلار ۲۶,۹۰۰ تومان شد + جدول

      3. تورم امارات برای نوزدهمین ماه متوالی منفی ماند!

      4. جهانگیری: امیدوارم آثار مثبت مقابله با گرانی روزهای آینده روشن شود

      5. آیت‌الله رئیسی: دشمن با جنگ اقتصادی به دنبال اخلال در جامعه است

      6. چرا دلار ۲۶ هزار تومان شد؟

      7. قفل فعلی بازار خودرو به یک کلید نیاز دارد؟

      8. مقصر سونامی افزایش قیمت خودرو کیست

      9. قالیباف: مهم‌ترین دغدغه سران قوا توجه به حل مشکلات مردم است

      10. قیمت دلار و سکه پایین آمد + جدول قیمت‌ها

      11. بورس دوپینگی؟!

      12. دستور ویژه سرپرست وزارت صمت به سازمان حمایت برای کنترل قیمت ها

      13. وزیر جهاد کشاورزی: تخم مرغ ارزان می شود/ صادرات بی رویه علت گرانی بود

      14. هزینه یک صبحانه ساده چقدر می‌شود؟

      15. راهکار مدیریت بازار خودرو چیست؟/ اختلاف ۴۷ میلیونی قیمت‌ها از بازار تا کارخانه

      16. ماجرای ۱۰۰ نفری که سرمایه‌شان در بورس هزار میلیاردی شد

      17. تورم سوئد منفی شد!

      18. سقوط بورس: با این راه پول خود را نجات دهید  

      19. ۲.۵ میلیون خانوار مشمول خانه‌های مازاد

      20. ریزش های لیر تمامی ندارد

      21. جهانگیری: فروش اوراق سلف نفت لغو شد/ جهت‌گیری‌های بودجه ۱۴۰۰ باید متمرکز بر رفع دغدغه‌های اصلی اقتصاد کشور شود

      22. چرا قیمت دلار عصر امروز وارد فاز کاهشی شد؟

      23. ۷۰ درصد درآمد کشور در اختیار ۱۰ استان

      آخرین عناوین