«جمجمه‌ات را قرض بده برادر»؛ مرتضی کربلایی لو؛ انتشارات علمی و فرهنگی این جمجمه‌‌های دوست داشتنی!

امیر مفتاحی،   3980117234
این جمجمه‌‌های دوست داشتنی!

روایت‌‌‌‌های کربلایی‌‌لو روایت‌‌های معمولی نیستند. مهم‌‌ترین خصوصیت نوشته‌‌های او دوری از کلیشه-هاست. او در زبان و لحن، دیالوگ‌‌نویسی، خلق فضای داستانی و در مجموع در به کارگیری تکنیک‌‌های نویسندگی امضای خودش را دارد

«جمجمه‌ات را قرض بده برادر»

نویسنده: مرتضی کربلایی لو

ناشر:  علمی و فرهنگی، چاپ اول 1395

298 صفحه، 14000 تومان

 

****

 

روایت‌‌‌‌های کربلایی‌‌لو روایت‌‌های معمولی نیستند. مهم‌‌ترین خصوصیت نوشته‌‌های او دوری از کلیشه-هاست. او در زبان و لحن، دیالوگ‌‌نویسی، خلق فضای داستانی و در مجموع در به کارگیری تکنیک‌‌های نویسندگی امضای خودش را دارد. گذشته از انتخاب موضوع که فراست و دقت ویژه‌‌ای را می‌‌طلبد و او در آن زمینه تواناست، اجرای کار را هم به خوبی در خدمت موضوع و فضای داستانی‌‌اش قرار می‌‌دهد.

نوشتن درباره‌‌ی دفاع مقدس تنها روایت حال و هوای جبهه‌ها، حماسه‌آفرینی‌ها و فاجعه‌های جنگی نیست. وقتی قرار باشد از موفق‌ترین عملیات جنگ تحمیلی بنویسی باید چند گام از تاریخ‌نگاری و وقایع‌نگاری پیش‌تر بروی. آن‌‌جا که تیر انتظار، هر لحظه، بر پوست و گوشت و استخوان پرشورترین رزمندگان فرو می‌رود، باید ظریف‌تر و در عین حال ژرف‌تر روایت کنی. «جمجمه‌ات را قرض بده برادر» روایت هنرمندانه‌ی مرتضی کربلایی‌لو از «عملیات والفجر 8» است.

عملیات «والفجر8» که از آن به عنوان نبرد اول فاو هم نام برده شده، عملیات آبی خاکی بود که در آن نیروهای سپاه پاسداران و ارتش با غافلگیر کردن عراقی‌‌ها از اروندرود عبور کرده و شبه جزیره‌‌ی فاو در جنوب عراق را به اشغال خود در آوردند. عملیاتی که آن را موفق‌‌ترین عملیات جنگ ایران و عراق دانسته‌‌اند و طی آن دسترسی عراق از آب‌‌های خلیج فارس قطع شد. اهمیت این عملیات و زمان طولانی که رزمندگان برای آغاز عملیات انتظار کشیدند دو عاملی محسوب می‌‌شوند که نویسنده‌‌ی باهوشی چون کربلایی‌‌لو را به خود می‌‌خواند؛ تا روایت خود را از آن بنویسد.

مرتضی کربلایی‌لو متولد 1356 تبریز است. دکترای فلسفه دارد و از سال 1382 به طور حرفه‌ای داستان کوتاه و رمان چاپ کرده است. او ابتدا برای نخستین مجموعه داستان خود «من مجردم خانوم» در جایزه‌ی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران تقدیر شد و در سال 1385 با مجموعه داستان «زنی با چکمه‌ی ساق بلند سبز» در هفتمین جایزه ادبی گلشیری نامزد و در جایزه مهرگان برنده شد. سال 1388 هم مقام اول جایزه ادبی اصفهان را با رمان «مفید آقا» به دست آورد. سال 1389 با مجموعه داستان «روباه و لحظه‌های عربی» نامزد جایزه «روزی روزگاری» شد. همان سال با رمان «نوشیدن مه در باغ تاریخ» نامزد جایزه منتقدان مطبوعات گردید. «جمجمه‌ات را قرض بده برادر» هم که سال 1392 در انتشارات عصر داستان منتشر شد، نامزد دریافت جایزه قلم زرین بود. او بیش از پانزده مجموعه داستان و رمان منتشر کرده و برای بیش‌تر آنها نامزد دریافت جایزه بوده یا جایزه دریافت کرده است.

نگاه متفاوت او به دفاع مقدس بُعد تازه‌ای از نگارش درباره‌ی جنگ را پیش کشیده است. در نوشته‌های مربوط به جنگ هیچ گاه کلافگی رزمندگان از فاصله افتادن بین عملیات‌ها را ندیده‌ایم. این که رزمندگانی پر از شور و انگیزه یک سال منتظر دستور عملیات باشند، روزها را بشمارند و انگیزه‌هایشان را زنده نگه دارند، نکته‌ای قابل بررسی و ظریف است که نویسنده به خوبی به آن پرداخته است. ماندن در آمادگی جسمانی و در حد اعلای انگیزه و عدم غافلگیری به دست عوامل خارجی و داخلی نکته‌ای است که تضمین کننده پروژه در هر عملیاتی است. کربلایی‌لو به جای شرح دقیق و جزئی‌‌نگر صحنه‌های درگیری با دشمن، روحیات رزمندگان را می‌کاود. رمان او از معدود رمان‌های مربوط به جنگ در ایران است که به معنای واقعی به عنصر شخصیت‌پردازی پرداخته است. نویسنده شخصیت‌هایش را مانند ربات‌های طراحی شده نمی‌بیند و از آن‌ها قهرمان‌های بی‌چون و چرا نمی‌سازد. او با نقب زدن به خاطرات و گذشته‌های هر یک از شخصیت‌هایش آن‌ها را از آسمان معنویت به زمین و میدان نبرد می‌آورد. اخلاص و ایثار موجود در رفتار شخصیت‌های مورد نظر سبب نمی‌شود که نسبت به وظیفه‌ای که پذیرفته‌اند شک نکنند. آن‌ها در گفت‌وگوهای صمیمانه‌شان پرسش‌های تردید برانگیز می‌پرسند.

کاظم، هلال، مصطفا، حسین، نوراله، هادی و سلیم غواصانی هستند که برای عبور از اروند تلاش می‌کنند.

«جمجمه‌ات را قرض بده برادر» از میان دیالوگ‌های شخصیت‌هایش شکل می‌گیرد و این بهترین اتفاق برای یک رمان است. جایی که از توصیف‌های غیرضروری خبری نیست و راوی با پرگویی ملال نمی‌آفریند. رمان در پنجاه و چهار فصل کوتاه شکل گرفته است. فصل‌هایی که هر کدام در ایجاز و اختصار گوشه‌هایی از روحیات و حال و هوای شخصیت‌هایش را به خوانندگان ارائه می‌کند. کربلایی‌لو با نشان دادن شرایط جبهه‌ها و وضعیت حساس عملیات «والفجر 8» روی دیگری از دشواری‌های دفاع مقدس را نشان می‌دهد. برای نمونه آنجا که از وظیفه‌ی مصطفا در عملیات می‌خوانیم، نویسنده برای‌‌مان یادآوری می‌کند که درباره جنگ هرچه بنویسند باز هم نکته‌های جذاب و ناگفته بسیار است. مصطفا در این عملیات مسئول رسیدگی به غواص‌هاست. غواص‌ها که از شناسایی برمی‌گردند باید در دهان‌شان عسل بریزد. بیاوردشان توی قرارگاه، حمام را قرق کند تا رزمندگان دیگر آب را سرد نکنند. باید حمام ببردشان. غواص‌هایی که انرژی‌شان تحلیل رفته است نیاز به رسیدگی دارند و خدمت به آن‌ها علاوه بر اهمیت استراتژیکی دنیایی از عشق را متبلور می‌کند.

این رمان دو طیف از خوانندگان را به خود می‌‌خواند: دوست‌‌داران فضای جنگ و حال و هوای دفاع مقدس و علاقه‌‌مندان به رمان‌‌های شخصیت محور را. آنچه مسلم است هیچ کدام از این دو گروه کتاب‌‌ خوان از مطالعه‌‌ی رمان «جمجمه‌‌ات را قرض بده برادر» ناراضی و دست خالی برنمی‌‌گردند.

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. مجلسی این‌چنینم آرزوست

  2. نگاهی به مرگ محمد مرسی

  3. جایگاه «پرستو» در فقه اسلامی چیست؟

  4. جهانگیری: دولت برای مقاومت در برابر فشارها برنامه دارد

  5. علی علیزاده: اگر نابغه‌ای همچون امام خمینی نبود انقلاب اسلامی یکساله نمی‌شد

  6. مرکل: عدم پایبندی به برجام برای ایران پیامدهائی را دارد

  7. مسکن در یک قدمی دلار قرار گرفت

  8. سردار سلیمانی: شما آمریکایی‌ها ریاض و عربستان را زیر آتش قرار دادید+ فیلم

  9. در سومین مناظره با تاجزاده/ زاکانی: هرگاه آمریکا به انسداد خورده، دوستان تاج‌زاده راه را باز کرده‌اند/ برادران خاتمی اول به توافق برسند، بعد سر مردم کلاه بگذارند

  10. ادامه «دورهمی» با مهران مدیری منتفی شد

  11. روحانی: طرف مقابل ما یک عده سیاستمدار کم‌تجربه هستند/ باید در برابر بدخواهان‌ ایستادگی کنیم

  12. کاهش تعهدات برجامی از سوی ایران، ادامه تحریم آمریکا و انفعال اروپا/ سرانجام برجام چه خواهد شد؟

  13. واکنش اصلاح‌طلبان به فراخوان قالیباف/ برکناری ۶۰ قاضی و یک پرسش از محسنی اژه‌ای/ نمره مردودی اصلاح‌طلبان در ماجرای نجفی

  14. دم خروس ماجرای نفتکش‌ها

  15. توقیف اکران «ماهمه باهم هستیم» در کرمان

  16. پیکر محمد مرسی در شرق قاهره به خاک سپرده شد

  17. تصاویر خشن ترین ورزش جهان  

  18. مکرون: تا 8 جولای فرصت داریم تا برای حفظ توافق هسته‌ای مذاکره کنیم

  19. همسان‌سازی حقوق کارکنان قراردادی و پیمانی در دستور کار دولت قرار دارد

  20. آلمان: همه باید اثبات کنند که خواستار جنگ نیستند

  21. منابع مصری: تماس‌هایی بین ایران و مصر درباره تحولات منطقه در جریان است

  22. شمخانی: با پدیده‌ای جهانی به اسم ترامپیسم مواجهیم که سلیقه‌ای و شخصی است

  23. عذرخواهی شهردار تهران از مردم بابت شلوغی اتوبوس‌ها/ واکنش حناچی به اخباری مبنی بر تعدیل و استعفا در شهرداری

  24. قانونگرایی ساده‌انگارانه؟!

  25. توافق دولت انگلیس و یک بانک ایرانی برای حل مناقشه ۱۰ ساله

پربحث‌های دیروز

  1. آیا به افراد مشهور و سلبریتی‌ها بدهکاریم؟

  2. قوه قضائیه درباره قتل علیرضا شیرمحمدعلی شفاف سازی کند+ اطلاعیه سازمان زندان‌ها

  3. چگونگی عملکرد پلیس راهور در مواجهه با کشف حجاب در خودرو

  4. تصویری دیده نشده از بشار اسد  

  5. جزئیات تغییر ساعت کاری ادارات

  6. محمد مُرسی رئیس جمهور برکنارشده مصر فوت کرد

  7. شمارش معکوس برای تصمیم مهم ارزی سران قوا

  8. خانه‌های خالی بلای بازار مسکن/ قانونی که اجرا نمی‌شود!

  9. معجزه افزایش ۴۰ میلیاردی ذخایر ارزی بدون فروش نفت

  10. چرا در کوچه‌ها و پارک‌ها درخت میوه نمی‌کاریم؟   

  11. واکنش سرخپوشان به خبر جدایی برانکو از پرسپولیس

  12. ماکرون: ایران در قبال برجام صبور و مسئول باشد

  13. جوابیه علی مطهری به الف/ پیگیری قتل شیرمحمدعلی در قوه قضاییه/ انتقاد از سفر خانوادگی معاون وزیر به آمریکا در پوشش سفر کاری

  14. واکنش دولت آلمان به اظهارات سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران

  15. سخنگوی قوه قضاییه خبر داد: دستور رئیسی برای بررسی قصور احتمالی در مورد قتل اخیر در زندان تهران بزرگ

  16. درخواست از مردم برای مدیریت مصرف برق/افزایش۱۰۰۰مگاواتی مصرف

  17. انگلیس: همه گزینه‌ها را در برابر ایران بررسی می‌کنیم

  18. نمایندگان مجلس از وضعیت مسکن خود در تهران می گویند/ نمایندگان توان اجاره منزل را ندارند

  19. اطلاعیه سازمان زندان‌ها درباره جزئیات قتل شیرمحمدعلی در زندان فشافویه

  20. اردوغان: رحمت خداوند بر برادر شهید ما محمد مرسی باد

  21. مبلغ قرارداد برانکو با الاهلی عربستان فاش شد

  22. به جای کره‌ای‌ها، از تولیدکننده ایرانی حمایت کنید

  23. موگرینی: هدف ما حفظ برجام است/ملاک ارزیابی ما گزارشهای آژانس است

  24. واکنش‌های بین‌المللی به عبور قریب‌الوقوع ایران از سقف 300 کیلویی اورانیوم

  25. در جلسه رییس بانک مرکزی با فعالان اقتصادی تبریز چه گذشت ؟

پربحث‌های هفته

  1. less for less چیست و چرا ظریف عصبانی شد؟

  2. بررسی ابعاد حقوقی تذکر راننده اسنپ و اقدام مسافر در هتک حیثیت راننده/ خودرو حریم شخصی و خصوصی نیست

  3. شناسايي ضاربان بانوي آمر به معروف در رشت  

  4. روزی که ژاپنی‌ها به ایرانی‌ها حسرت زیادی خوردند!

  5. ادعای وطن‌دوستی رامبد با سفر به کانادا برای تولد فرزند!

  6. رئیس انجمن خودروسازان: قیمت تمام شده پراید ۳۹ میلیون‌تومان است

  7. پرستو یا آشیانه!؟

  8. واکنش کاربران توییتر به اظهارات جنجالی وزیر نیرو درباره مردم ایران و چین/ از فیش حقوقی مدیران تا مبارزه با فساد مسئولان نالایق به سبک چینی‌ها

  9. آمريكا ديگر چيز چنداني در چنته ندارد كه تاكنون نشان نداده باشد

  10. آقای روحانی، حالا وقت تعویض طلایی است

  11. آیا به افراد مشهور و سلبریتی‌ها بدهکاریم؟

  12. روحانی: فشار آمریکا علیه ملت ایران، تخلیه خواهد شد/ ملت نسبت به یکسال گذشته آرامش بیشتری دارد/ بدخواهان را مجبور می‌کنیم اشتباه خود را بپذیرند

  13. رهبر انقلاب: ترامپ را شایسته مبادله پیام نمی‌دانم و با آمریکا مذاکره نخواهیم کرد/ ترامپ بعد از بازگشت از ژاپن، پتروشیمی ایران را تحریم کرد آیا این پیام صداقت است؟

  14. آلمان: سقوط برجام به منزله بازگشت همه تحریم‎ها است

  15. قالیباف در پیامی به جوانان: اگر به میدان انتخابات نیایید، در برهمان پاشنه خواهد چرخید/ نباید منتظر دستور از بالا به پایین باشیم

  16. مسافر جنجالی اسنپ : با میل خودم توییت عذرخواهی را زدم

  17. قوه قضائیه درباره قتل علیرضا شیرمحمدعلی شفاف سازی کند+ اطلاعیه سازمان زندان‌ها

  18. سفر نوبخت به آمریکا برای دیدار با فرزندانش، انتخابات کمیسیون بهداشت را به تعویق انداخت/ پیام آقای نماینده از آن‌سوی دنیا

  19. مجلسی این‌چنینم آرزوست

  20. چرا برخی فکر می‌کنند زبان دیپلماتیک یعنی انفعال ؟ / آقای ظریف مچکریم!

  21. آگهی هم‌خانه خانم مجرد!  

  22. دیدار رهبری و نخست‌وزیر ژاپن؛ ۶ درخواست و ۶ پاسخ

  23. تجمع دانشجویان مقابل سفارت انگلیس   

  24. چگونگی عملکرد پلیس راهور در مواجهه با کشف حجاب در خودرو

  25. شعار انتخاباتی قالیباف/ علی مطهری و فریب مردم/ روایت باهنر از افطاری با حضور احمدی نژاد و ناطق نوری

آخرین عناوین