«صد سال شعر آلمانی‌زبان»؛ انتخاب و ترجمه علی عبداللهی ؛ نشر علمی و فرهنگی خانه‌ای کوچک، زیر درختان

آرش محسنی،   3971101177
خانه‌ای کوچک، زیر درختان

عبداللهی در صد سال شعر آلمانی‌زبان تاکید را بر شعر شاعران پنجاه سال اخیر گذاشته است. بسیاری از شاعران این مجموعه برای نخستین بار به خوانندگان ایرانی معرفی می‌شوند

«صد سال شعر آلمانی‌زبان»

(پرندگان دریایی دوصدایی می‌خوانند)

گردآوری، انتخاب و ترجمه: علی عبداللهی

ناشر: علمی و فرهنگی؛ چاپ اول ۱۳۸۹

۴۲۹ صفحه، ۹۰۰۰ تومان

 

****

 

کتاب صد سال شعر آلمانی‌زبان به گردآوری و ترجمه‌ی علی عبداللهی گزیده‌ای مفصل و مفید از یک قرن شعر به زبان آلمانی در کشورهای آلمان، سوئیس و اتریش است. عبداللهی برای آشنایی هرچه بیش‌تر مخاطب ایرانی با شاعران آلمانی‌زبان در مقدمه‌ی شعرها مختصری درباره‌ی زندگی و آثار شاعران نوشته است که همین مسئله مقدمات پژوهش و تحقیق بیش‌تر درباره‌ی آن شاعران را فراهم می‌کند. در موخره‌ی کتاب ترجمه‌ی خلاصه‌ای از پایان‌نامه‌ی مترجم به زبان آلمانی با عنوان «شعر انضمامی در ادبیات آلمانی‌زبان» آمده است که بسیار به درک ریشه‌های شعر آلمانی کمک می‌کند. در این نوشتار ریشه‌های شعر کانکریت، وجوده و گرایش‌های آن در جهان و ایران مورد بررسی قرار گرفته و نمایندگان آن در کشورهای مختلف معرفی شده است. از آن‌جا که این چکیده به شیوه‌ی دانش‌نامه‌ای نوشته شده است، نویسنده از اطناب و شرح مفصل و داوری در باب موضوعات مورد بحث دوری کرده است.

زبان آلمانی با پیچیدگی‌ها و لایه‌های واژگانی گسترده، زبانی است بسیار مناسب برای بیان شعر و فلسفه. هم‌چنان که بسیاری از پایه‌گذران فلسفه‌ی غرب به زبان آلمانی آثارشان را نوشتند، در حوزه‌های شعر و ادبیات داستانی نیز بزرگان بسیاری تاریخ هنر و ادبیات آلمان را پربار و شکوفا کردند. نویسندگان، شاعران و اندیشمندان پرآوازه‌ای چون فریدریش نیچه، ولفگانگ گوته، هاینریش هاینه، هولدرین، مارتین هایدگر، گونتر گراس، برتولت برشت، ماریا ریلکه، هانا آرنت، هاینریش بل، توماس مان، هرتا مولر، روبرت والزر و فرانتس کافکا همگی در چارچوب زبان و فرهنگ آلمانی بالیدند و آثار جاودانه‌شان را به این زبان نوشتند. از دیرباز مترجمان ایرانی به آثار آلمانی توجه ویژه نشان دادند و می‌توان به قطعیت گفت که دست‌کم تمام آثار ادبی فرهنگی مهم آلمانی‌زبان به فارسی ترجمه شده است.

شعر آلمانی پس از جنگ جهانی دوم، طیف گسترده‌ای از دیدگاه‌ها و نحله‌ها را در خود جای داده است. شعر طبیعت‌گرای پس از جنگ با یوهانس بوبروفسکی و پتر هوخل به اوج رسیده است. گونترآیش در شعرهای سنجیده و حکمت‌آمیز خود به نوعی از شعر اندیشه‌ور اما ساده و بی‌ادعا دست می‌یابد. او در شعری به نام «موجودی» با عینیت‌گرایی بی‌رحمانه و تکان‌دهنده‌اش دقیقن به بی‌همه‌چیزی «سال صفر» اشاره می‌کند. اینگه بورگ باخمان با زبان جادویی و غنی‌اش در شعر آلمان صدایی برجسته است. پاول سلان که پدر و مادرش را در کوره‌های آدم‌سوزی از دست داده است با شعر «فوگ مرگ» پرده از فاجعه‌ی دلخراش کوره‌های انسان‌سوزی هیتلری برمی‌دارد. برتولت برشت و گوتفرید بن دو شاعر تاثیرگذار در شعر نیمه‌ی نخست قرن بیستم در آلمان‌اند. برشت در شعر به نهایت سادگی و مردمی‌بودن می‌رسد و بن که گویا از هوادارن فاشیسم بود، به شعر پیچیده و ناب گرایش دارد که چندان پایبند تعهد سیاسی اجتماعی هم نیست. دو چهره‌ی نام‌آشنای شعر معاصر آلمانی، ایرانی‌تبارند؛ سیروس آتابای و سعید میرهادی. آن‌ها در بستر زبان و شعر آلمانی به شکوفایی در خوری رسیده‌اند. شعر آتابای با الهام از روح فرهنگ کهنسال ایرانی، ظرافت و عقل‌گرایی نگاه غربی را باز می‌تاباند. سعید میرهادی نیز بیش از همه بن‌مایه‌های نوستالژیک عاشقانه و مسائل سیاسی را دستمایه‌ی آثار خود قرار می‌دهد.

عبداللهی در صد سال شعر آلمانی‌زبان تاکید را بر شعر شاعران پنجاه سال اخیر گذاشته است. بسیاری از شاعران این مجموعه برای نخستین بار به خوانندگان ایرانی معرفی می‌شوند و از میان ۳۳ شاعری که معرفی شده‌اند، بسیاری هنوز برای دوستداران شعر آلمانی در ایران ناشناخته‌اند. در کنار نام‌های پرآوازه‌ای چون هرمان هسه، راینر ماریا ریلکه، برتولت برشت، اریش فرید، سیروس آتابای و اینگه بورگ باخمان، شاعرانی چون هورست بینک، یورگن بکر، ایلما راکوزا، میرکو بونه و ریلکه شویرمان نیز معرفی شده‌اند که به احتمال زیاد مخاطب فارسی‌زبان نخستین بار است که نامی از آنان می‌شنود. شعرها به صورت دوزبانه منتشر شده‌اند که بسیار مناسب کارگاه‌های ترجمه‌ و دانشجویان مترجمی زبان آلمانی است. عبداللهی در انتخاب شعرها سعی کرده تا شعرهای کوتاه شاعران را در مجموعه‌اش بگنجاند تا بتواند از هر شاعر چند شعر بیاورد. انتخاب شعرها از آن‌جا که مترجم خود شاعری باتجربه در زبان فارسی است، بی‌ارتباط به سلیقه‌ی شعری خود او نیست و می‌توان در نگاهی کلی بین تمامی شعرها این وحدت دیدگاه را احساس کرد.

علی عبداللهی شاعر و مترجم ادبی متولد ۱۳۴۷ در بیرجند است. از او تا کنون شش مجموعه شعر بین سال‌های ۱۳۷۶ تا ۱۳۹۶ منتشر شده است که می‌توان از آن میان به «هی راه می‌روم در تاریکی»، «این است که نمی‌آید»، «درود بر نهنگ»، و «بادها شناسنامه‌ی مرا بردند» اشاره کرد. با این وجود شهرت عبداللهی بیش‌تر به خاطر ترجمه‌های گوناگون او از زبان آلمانی است. از ترجمه‌ی آثار نیچه گرفته تا ترجمه‌ی شعرهای اریش فرید و داستان‌های هاینریش بل و فرانتس کافکا را می‌توان در کارنامه‌ی او پیدا کرد. «آواره و سایه‌اش» و «سپیده‌دمان» از نیچه، «آمریکا» فرانتس کافکا، «قورباغه‌ها جدی‌جدی می‌میرند» گزیده‌ی شعر آلمانی، «هرگز مگو هرگز» گزیده‌ی شعرهای برتولت برشت و «هنر رفتار با زنان» نوشته‌ی آرتور شوپنهاور از مهم‌ترین ترجمه‌های اوست.

دو شعر از «ماشا کال کو» (۱۹۰۷-۱۹۷۵) را از کتاب «صد سال شعر آلمانی‌زبان» می‌خوانید:

 

«گوشه‌نشین»

به سمت او سنگ پرتاب می‌کردند

او اما در اوج درد لبخند می‌زد

فقط می‌خواست باشد، نه جلوه کند

کسی ته دلش را ندید

 

هیچ‌کس گریستنش را نشنید

به دل صحرا زد

در قفایش سنگ پرت می‌کردند

او از همان سنگ‌ها برای خودش خانه‌ای ساخت.

 

*

«هیچ است»

 

فرزانه می‌گوید

تا می‌توانی به دستش آوری

با باد در نفست خواهد وزید

آرام و بی‌خبر

فرزانه می‌گوید

هیچ است.

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. استخراج بیت‌کوین، قاچاق انرژی الکتریکی است/ نرخ استخراج هر بیت‌کوین در جهان ۷ هزار دلار است

  2. حکیم به آمریکا: آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معنوی میلیون‌ها انسان در سرتاسر جهان است

  3. ترافیک سنگین در آزادراه قزوین-کرج-تهران

  4. آیا خودرو ارزان می‌شود؟/ علت نوسانات قیمت خودرو

  5. استفاده از کارت سوخت چه زمانی عملیاتی می‌شود؟

  6. قوی‌ترین و پیشرفته‌ترین پهپاد‌های نظامی دنیا  

  7. رئیسی: وقتی ایستادگی کنیم دشمن عقب نشینی می‌کند

  8. مراسم تشييع پيكر مطهر ١٥٠ شهيد دوران دفاع مقدس

  9. بازخوانی حادثه ششم تیر ۱۳۶۰؛ از ترور تا تحریم

  10. پرسپولیسی‌ها به قطبی راضی شدند؟

  11. نماینده دموکرات: بولتون و پمپئو می‌خواهند آمریکا را به جنگ با ایران بکشانند

  12. قاچاق قرص متادون با مجوز مرکز ترک اعتیاد!

  13. سکته قلبی چگونه رخ می‌دهد؟

  14. افزایش بودجه مرکز اعمال تحریم‌های آمریکا علیه ایران

  15. ۳ روش طبیعی برای سلامت و تقویت مو

  16. تصویری دردناک از دختران وزنه‌بردار

  17. آقای رئیسی لطفا ما را امیدوار نگه دارید!

  18. عوارض چاقی برای کودکان

  19. رونمایی ارتش یمن از جدیدترین موشک ها و پهپادها

  20. حاجی‌بابایی: دریافت کنندگان حقوق های نجومی، ۱۸ درصد به حقوقشان اضافه شده/ قانون اصلاح شود

  21. ترامپ: در سفر آسیایی با کیم دیدار نمی کنم

  22. فیلم‌های تلویزیون در ایام شهادت

  23. نگاهی به نمایشگاه‌های هنری آخر هفته

  24. کارشناسان مطرح آمریکا: ترامپ شکست را به خود تحمیل می‌کند

  25. موضع نامزدهای دموکرات ریاست جمهوری آمریکا درباره برجام

پربحث‌های دیروز

  1. جزئیات حادثه در زندان فشافویه/ قتل علیرضا شیرمحمدعلی در ۹۰ ثانیه

  2. سفارت بریتانیا در تهران: اوضاع اقتصادی در ایران در حال وخیم شدن است

  3. توکلی: وضعیت خراب است ولی بن‌بستی وجود ندارد/ اشرار یقه‌سفید امروز پست و منصب دارند

  4. درباره برخورد پلیس با دختری در پارک تهرانپارس/ کاهش تنش، وظیفه پلیس آموزش دیده

  5. در حاشیه انتشار عکس گلزار با پوشش نامناسب

  6. درباره #امیر_جعفری

  7. راز بوسه آن روز سردار سلیمانی

  8. سکانس جنجالی در رسانه ملی درباره مصونیت اطرافیان مسئولین  

  9. ترامپ: برای مذاکره با ایران خیلی مشتاقیم/ بسیاری از دوستانم ایرانی هستند/ آن‌ها مردمان خارق‌العاده‌ای هستند

  10. اعتراف وزیر خزانه داری آمریکا به استفاده از FATF برای جلوگیری از دور زدن تحریم‌ها

  11. ترامپ: امیدوارم جنگی با ایران اتفاق نیفتد

  12. ربیعی: صداوسیما درباره "گاندو" همه‌چیز را پخش کند/ روحانی درباره اتفاق تهرانپارس با وزیر کشور صحبت کرده است

  13. یک ورزشکار دیگر به ایران بازنگشت

  14. عوارض «مالْچ‌ْپاشی» بر محیط‌ زیست خوزستان  

  15. نشست شورای امنیت؛ فرانسه: پایان برجام عقب‌گردی خطرناک خواهد بود/ انگلیس: به ایران توصیه می‌کنیم از محدودیت‌های برجام فراتر نرود

  16. نوبخت: مصوبه مجلس را برای افزایش حقوق کارمندان اجرا کردیم

  17. بالاترین مدال افتخار ارتش آمریکا بر گردن سرباز سابق جنگ عراق  

  18. جزئیات ۵ برنامه دولت برای بازار مسکن/ امتیاز ویژه دولت به کارمندان در طرح «تام‌کاد»

  19. واکنش کاربران توییتر به تحریم ظریف؛ چیز عجیبی نیست/ دیدی نمی‌شود؟/ آقای ترامپ در تهران فقط نظامیان با تو سخن می‌گویند/ ادعای مذاکره آمریکا، نمایشی است  

  20. عملیات جمع آوری پل گیشا  

  21. چهره دستوری مقام فرانسوی مقابل نماینده عربستان  

  22. ۱۸ تیر ماه پایان مهلت ایران به اروپا

  23. وزیر دفاع آتی آمریکا کیست و انتصابش چه معنایی برای ایران دارد؟

  24. ماکرون: با آمریکا به دنبال عقد توافقی دقیق‌تر با ایران هستیم

  25. همتی: صادرات نفت در حال افزایش است/ تحریم‌ها تاثیری بر بازار ارز نداشت

پربحث‌های هفته

  1. برخورد با ماموری که با دختر جوان در تهرانپارس درگیر شد

  2. ترامپ: حمله به ۳ سایت ایران در دستورکار بود/ ۱۰ دقیقه پیش از حمله آن را متوقف کردم

  3. شما نظر دهید/ سوال و موضوعاتی که انتظار دارید امشب ابراهیم رئیسی به آن پاسخ دهد، چیست؟

  4. موشک فوق افسانه‌ای ایران در سرنگونی پهپاد آمریکایی

  5. بازداشت و عزل دو مامور متخلف در ماجرای درگیری با دختری در تهرانپارس + جزئیات ماجرا

  6. جهانگیری و فریب مردم؛ چرا معاون رئیس‌جمهور جامعه را سرکار می‌گذارد؟

  7. سرنگونی پهپاد جاسوسی «گلوبال هاوک» در هرمزگان/ پرواز RQ-۴ از پایگاه آمریکایی در جنوب خلیج فارس/ سنتکام با صدور بیانیه‌ای رسما تایید کرد+واکنش ترامپ

  8. تلاش خانواده نجفی برای گرفتن رضایت/ خانواده استاد: فقط قصاص/ نجفی خطاب به مادر میترا: دخترتان امانت بود اما امانتدار خوبی نبودم

  9. روایت واقعی از گودال جنجالی رآکتور اراک

  10. هزينه‌هاي يك دروغ!

  11. یک مقام عالی‌رتبه در وزارت خارجه به الف خبر داد: اگر ظریف تحریم شود، دیگر ویزا نخواهد گرفت/ ظریف در خارج از کشور حتی یک حساب بانکی و یک وجب ملک ندارند

  12. دنیای امروز دنیای موشک‌هاست

  13. سرنگونی پهپاد جاسوسی آمریکا در سواحل هرمزگان

  14. فیلمی از لحظه انهدام پهپاد امریکایی توسط سامانه سوم خرداد  

  15. بحث شدید روحانی با جهانگیری/ معاون اول قهر کرد/ روحانی خطاب به جهانگیری: شما دنبال سرنگونی دولت هستید+تکذیب ها و تایید ها

  16. پیام سرنگونی پهپاد آمریکایی توسط ایران

  17. ترامپ: آماده مذاکره بدون پیش شرط با ایران هستم

  18. واکنش کاربران توییتر به سرنگونی پهپاد آمریکایی/ مقابله و برد- برد یعنی این.../ تعریف جدید بی‌بی‌سی از جاسوسی!/ شیرها دندان‌های خود را برای لبخند به نمایش نمی‌گذارند  

  19. توکلی: روحانی فرافکنی می‌کند؛ عامل نابسامانی اقتصادی داخلی است/ FATF با برخی اصول قانون اساسی مغایرت دارد

  20. فریاد اجاره نشین‌ها را کسی می‌شنود؟

  21. برای مقابله با هوسرانی مردها چه باید کرد

  22. واکنش زنگنه به سعید جلیلی/ در حضور سران قوا مناظره کنیم

  23. دادستان کل کشور: هر کسی نمی‌تواند بگوید هر جور دلم می‌خواهد می‌پوشم/ پشت فرمان و داخل اتومبیل را حریم خصوصی نمی‌دانیم

  24. روسیه: ایران به اس 400 نیاز خواهد داشت

  25. مجادله روحانی و جهانگیری بر سر چه بود؟/ جنجال تازه درباره پرونده سعید طوسی/ پشت پرده سانسور سریال گاندو

آخرین عناوین