«اعترافات یک کتاب‌خوان معمولی»؛ آنه فدیمن؛ ترجمه محمد معماریان؛ نشر ترجمان علوم انسانی از کتاب رهایی نداریم!

رضا فکری،   3971017162
از کتاب رهایی نداریم!

این کتاب بیش و پیش از آن که صرفا برای لذت بردن از خاطرات یک نویسنده درباره‌ی کتاب و کتابخوانی باشد، با نگاهی عمیق‌تر می‌تواند دربردارنده‌ی نکاتی بسیار ارزشمند آموختنی در این حوزه باشد

«اعترافات یک کتاب‌خوان معمولی»

نویسنده: آنه فدیمن

مترجم: محمد معماریان

ناشر: ترجمان علوم انسانی؛ چاپ اول، پاییز 1396

179 صفحه، 16500 تومان

 

****

 

«دیوارهای خانه‌های دیگران به نظرم برهنه می‌آمدند. دیوارهای خانه‌ی ما پس‌زمینه‌ی سفیدی برای نصب قاب عکس نبود، بلکه اثری هنری بودند؛ تصویری موزاییکی از کف تا به سقف که کاشی‌های خوش‌آب و رنگش مستطیل‌های دراز لاغری بودند خوشایند لمس و اگر کسی از بوی خاک‌گرفته‌ی کاغذ قدیمی خوشش می‌آمد، مطبوع شامه.»

اعترافات یک کتاب‌خوان معمولی مجموعه‌ای است از 18 یادداشت در مورد جنبه‌های مختلف مفاهیم کتاب، کتابخانه، کتابخوانی و خواندن. این مجموعه را آنه فدیمن (Anne Fadiman)، روزنامه‌نگار آمریکایی و استاد ادبیات انگلیسی دانشگاه ییل بر اساس تجربه‌های شخصی و خانوادگی‌اش در مورد کتاب نوشته است. آنچه این کتاب را دلنشین و خواندنی می‌کند، علاوه بر محتوا، قلم طنزآمیز، سادگی و بی‌پیرایگی بیان و نثر سلیس و روان نویسنده است. متن این کتاب به همت مترجم، محمد معماریان، با همان روانی و صداقت در اختیار خواننده‌ی ایرانی قرار می‌گیرد. شاید در نگاه اول کتابی با این مضمون و محتوا و با آن همه شوخی‌های مبتنی بر زبان و قواعد کاربرد و واژگان زبان انگلیسی کمی خسته‌کننده به نظر برسد مخصوصا که در تحلیل طنز کتاب باید علاوه بر بافت زبانی (زبان انگلیسی) به بافت اجتماعی (ایالات متحده آمریکا) نیز نگاهی ویژه داشت. اما نویسنده‌ی چیره‌دست کتاب با توجه به سابقه‌ی روزنامه‌نگاری‌اش آن‌قدر باهوش هست که یادداشت‌های مختلفی با موضوعاتی بسیار جذاب را در کنار چند مورد محدود زبان‌محور قرار دهد تا طیف مختلف خوانندگان‌اش را راضی نگه دارد.

این کتاب بیش و پیش از آن که صرفا برای لذت بردن از خاطرات یک نویسنده درباره‌ی کتاب و کتابخوانی باشد، با نگاهی عمیق‌تر می‌تواند دربردارنده‌ی نکاتی بسیار ارزشمند آموختنی در این حوزه باشد. وقتی نوع زندگی و روابط خانوادگی و محیط خانه‌ی کودکی‌های نویسنده ترسیم می‌شود، تصویری از خانواده‌ای فرهنگی و اهل مطالعه پیش روی خواننده قرار می‌گیرد که در آن فرزندان نه تنها به کتاب خواندن تشویق می‌شوند و کتاب جایزه می‌گیرند، بلکه پدر و مادر خود الگوهایی کامل از کتاب‌خوانی و شیوه‌های خواندن‌اند. از چنین محیطی طبعا انسان‌هایی اهل خواندن، تفکر و نقد، و در نهایت آشنا و آگاه به وظایف، حقوق و محدوده‌های اجتماعی خویش، وارد جامعه می‌شوند. این افراد که آموزش و پرورش درست و اصولی از راه کتاب خواندن در آن‌ها نهادینه شده، این زنجیره را حفظ می‌کنند و در مورد فرزندان خویش نیز به کار می‌بندند. (همان طور که در اعترافات یک کتاب‌خوان معمولی دیده می‌شود.) و شاید این همان هدف نهایی از کتاب خواندن باشد. هدفی که جوامع پیشرفته و کتاب‌خوان با برنامه‌ریزی‌های طولانی‌مدت به آن دست یافته‌اند.

نکته‌ی قابل‌توجه دیگری از این کتاب در یادداشت اول، وصلت کتابخانه‌‌ها، جلب نظر می‌کند. کتاب‌ها چنان استقلال، هویت و محدوده‌ی شخصی‌ای به افراد می‌دهند که حتی پس از ده سال هم‌زیستی و زندگی مشترک، زوجی کتاب‌خوان و نویسنده کتاب‌خانه‌های خود را با حفظ احترام به طرف مقابل، شخصی نگه می‌دارند. از نظر فدیمن زندگی مشترک‌اش با هسر نویسنده‌اش آن جا به هم گره می‌خورد که سعی می‌کنند کتاب‌خانه‌هایشان را ترکیب کنند. ترکیبی که مستلزم حذف نسخه‌های تکراری است. و این خود به معنای استفاده از کتاب دیگری است. دیگری‌ای که حالا با داشتن کتاب‌های مشترک گویی با او یکی شده است. تعبیری شاعرانه و در عین حال واقع‌گرایانه برای همه‌ی آن‌ها که کتاب می‌خوانند.

نویسنده در یادداشت «تو آن جایی»، از خواندن کتاب‌ها در همان مکانی که در کتاب وصف شده، حرف می‌زند؛ مثلا خواندن کتاب نهم ادیسه در غار سایکلوپ توسط دوستش آدام. تجربه‌ای که شاید فقط برای کتاب‌خوان‌ها، بدیع، هیجان‌انگیز و بسیار ارزشمند بنماید.

فدیمن در «زنانگی حقیقی» که یادداشتی است درباره‌ی کتابی به نام «آینه‌ی زنانگی حقیقی: تعلیم‌نامه‌ای برای تمام زنان جهان» از نویسنده‌ی آن کتاب به نام کشیش برنارد اوریلی (Bernard O'Reilly) و توصیه‌هایش به زنان و دختران جوان حرف می‌زند. این کتاب که یادگاری است از مادر مادربزرگ آنه، هنگامی به عنوان یادبود و ارثیه به او می‌رسد که اولین فزندش را به دنیا آورده و مشغول تجربه کردن مادرانگی است. تاثیر خواندن این کتاب و همه‌ی توصیه‌هایش که شاید دیگر هرگز به کار هیچ زن آمریکایی‌ای نیاید، بر این نویسنده‌ی جوان تا آنجا با تجربه‌های مادر بودن پیوند می‌خورد که با تولد دومین فرزندش نیز آیین خواندن کتاب ارثیه‌‌ی مادر مادربزرگ تکرار می‌شود. او این یادداشت را این گونه به پایان می‌برد: «... روزی روزگاری از دخترم می‌پرسم که وقتی به آیینه‌ی زنانگی حقیقی بنگرد، چه تصویری می‌بیند. تا آن وقت زیاد مانده، چون کتاب مادر مادر مادربزرگش را همان هفته‌ای به ارث می‌برد که اولین کودکش به دنیا بیاید.»

عناوین فصول مختلف کتاب به قرار زیر است:

وصلت کتابخانه‌‌ها، لذت درازآلودگی، طبقه عجیب کتابخانه‌‌ام، غزل را تمسخر نکن، با یک کتاب هرگز چنین کاری نکنید، زنانگی حقیقی، کلمات روی یک صفحه خالی، تو آنجایی، مسئله‌ی His’er، درج کدو، جوهر ابدی، شکم‌‌چران ادبی، زیر آسمان چیز جدیدی نیست، امر کاتالوگی، قلعه‌‌های اجدادی من، شریک شدن در کتک‌‌کاری، امپراتوری کتاب‌‌های جناب نخست‌‌وزیر، نثر دست‌‌دوم.

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. ویدئو/ آقای مترجم کار دست کی‌روش و خیابانی داد  

  2. امام جمعه اسالم؛ تلگرام را رفع فیلتر کنید

  3. پیروانی خطاب به کی‌روش: وقتی اسم ملت ایران را می آوری حواست را جمع کن

  4. کور هستید؛ برجام را هنوز اجرا می‌کنیم؛ دم از مذاکره می‌زنید/ نه سانتریفوژ می‌چرخد و نه چرخ زندگی مردم/ خودروی که تماما در ایران تولیدمی‌شود، نیازی به ارز ندارد!/معنی موفقیت را نفهمیدیم

  5. برجام سه ساله شد/ خروج آمریکا از توافق و تعلل بی پایان اروپایی‌ها/ احتمال ارائه یک پیشنهاد ضعیف به ایران وجود دارد

  6. دونالد ترامپ و حنایی که دیگر رنگی ندارد/ آیا سال ۲۰۱۸ نقطه اوج سقوط آمریکا بود؟

  7. ترامپ: کاری که با ایران کردم، معجزه‌آسا بود

  8. شرکت تولیدکننده "اسنک پف کرده حیوانی" را معرفی کنید

  9. طارمی: کاری برای تیم ملی نمی‌کنیم اما انتظار قهرمانی داریم

  10. مهم‌ترین مصوبه مالیاتی کمیسیون تلفیق با لابی پزشکان حذف می‌شود؟

  11. نوبخت: در حوزه صادرات نفتی مشکل داریم

  12. بررسی موضوع حمله دو سگ به دختر ۱۰ ساله از زبان یک حقوقدان

  13. موگرینی در نشست ضد ایرانی لهستان شرکت نمی‌کند

  14. سایه‌روشن‌های افزایش ۳۰ تا ۱۴۵ درصدی قیمت خودرو

  15. طعنه فردوسی‌پور به ده‌نمکی

  16. واکنش عادل فردوسی پور به مصاحبه اخیر کارلوس کی‌روش  

  17. افزایش نشاط سربازان در دستور کار نیروهای مسلح

  18. تاج جواب کی‌روش را داد

  19. پیامدهای نبود «کیف پول الکترونیکی» در ایران

  20. نفت سنگین ایران ۸ دلار ارزان شد

  21. دعوای مازندرانی‌ها بر سر منطقه آزاد

  22. امسال تهران فقط 17 روز هوای پاک داشته

  23. مار سرخ در کجا لانه کرده است؟ + تصاویر

  24. افزایش نشاط سربازان در دستور کار نیروهای مسلح

  25. صالحی‌امیری: ادبیات کی‌روش نوعی باج خواهی است

پربحث‌های دیروز

  1. ویدئو/ آقای مترجم کار دست کی‌روش و خیابانی داد  

  2. امام جمعه اسالم؛ تلگرام را رفع فیلتر کنید

  3. پیروانی خطاب به کی‌روش: وقتی اسم ملت ایران را می آوری حواست را جمع کن

  4. کور هستید؛ برجام را هنوز اجرا می‌کنیم؛ دم از مذاکره می‌زنید/ نه سانتریفوژ می‌چرخد و نه چرخ زندگی مردم/ خودروی که تماما در ایران تولیدمی‌شود، نیازی به ارز ندارد!/معنی موفقیت را نفهمیدیم

  5. برجام سه ساله شد/ خروج آمریکا از توافق و تعلل بی پایان اروپایی‌ها/ احتمال ارائه یک پیشنهاد ضعیف به ایران وجود دارد

  6. واکنش تند جواد خیابانی به صحبت‌های کی‌روش   

  7. دونالد ترامپ و حنایی که دیگر رنگی ندارد/ آیا سال ۲۰۱۸ نقطه اوج سقوط آمریکا بود؟

  8. ترامپ: کاری که با ایران کردم، معجزه‌آسا بود

  9. شرکت تولیدکننده "اسنک پف کرده حیوانی" را معرفی کنید

  10. طارمی: کاری برای تیم ملی نمی‌کنیم اما انتظار قهرمانی داریم

  11. مهم‌ترین مصوبه مالیاتی کمیسیون تلفیق با لابی پزشکان حذف می‌شود؟

  12. آیت‌الله منتظری: من هم یکی از مریدان آقای خامنه‌ای هستم

  13. نوبخت: در حوزه صادرات نفتی مشکل داریم

  14. واکنش نظام پزشکی به ۲ مصوبه مالیاتی پزشکان

  15. بررسی موضوع حمله دو سگ به دختر ۱۰ ساله از زبان یک حقوقدان

  16. موگرینی در نشست ضد ایرانی لهستان شرکت نمی‌کند

  17. سایه‌روشن‌های افزایش ۳۰ تا ۱۴۵ درصدی قیمت خودرو

  18. طعنه فردوسی‌پور به ده‌نمکی

  19. واکنش عادل فردوسی پور به مصاحبه اخیر کارلوس کی‌روش  

  20. افزایش نشاط سربازان در دستور کار نیروهای مسلح

  21. تاج جواب کی‌روش را داد

  22. پیامدهای نبود «کیف پول الکترونیکی» در ایران

  23. نفت سنگین ایران ۸ دلار ارزان شد

  24. دعوای مازندرانی‌ها بر سر منطقه آزاد

  25. امسال تهران فقط 17 روز هوای پاک داشته

پربحث‌های هفته

  1. همسر شهید حججی ازدواج کرد؟

  2. درباره زائری‌ها و آقامیری‌ها

  3. بازداشت خبرنگار پرس‌تی‌وی در آمریکا

  4. موشک ماهواره‌بر حامل «پیام» نشد!

  5. سقوط هواپیما حوالی صفادشت تهران/بوئینگ ۷۰۷ باری ارتش در فرودگاه فتح دچار سانحه شد/هواپیما 16 سرنشین داشت/15 کشته و یک مصدوم تا این لحظه/ اسامی کامل جانباختگان+تصاویر  

  6. تاج و داورزنی کنارخواننده معروف لس آنجلسی   

  7. بی حجابی اجباری!

  8. قبول کنیم خودروساز کامل نشدیم؛ مونتاژکار خوبی هستیم/ کمک ۱۵ هزار میلیارد تومانی دولت به خودروسازان/ آغز فروش فوری و نقدی سایپا از امروز

  9. مدیرعامل ایران خودرو: اگر قیمت خودرو زودتر گران می‎شد، به تعهدات عمل می‎کردیم

  10. آیا ایراد از مسلمانی ما است؟

  11. پولی شدن تونلها / طرحی که شهردار تهران از آن بی‌خبر است !

  12. با این شرایط، عقل نمی گوید: ازدواج کن

  13. جدال اصلاح طلبان و دولت اعتدال/ خبری از حال و روز مردم دارند؟

  14. توکلی: سه قوه با تبانی برخورد با حقوق‌های نجومی را بر زمین گذاشتند

  15. فرشته نجات تنها سرنشین زنده مانده حادثه بوئینگ ۷۰۷

  16. اصلاح‌طلبان برای انتخابات ۹۸ چه خواهند کرد؟/ روحانی و بهره‌برداری سیاسی از هاشمی/ CFT به مجمع می‌رود

  17. عسگراولادی: بعد از ۶۴سال، دو ماه است صادراتم را متوقف کردم

  18. واکنش پزشکیان به حاشیه‌های پیش آمده برای یکی از نمایندگان مجلس/ اتهام نماینده ملکان آشکار شود، غیرقابل گذشت است

  19. رییس کل بانک مرکزی: مردم هشیار باشند/ آغاز دور جدیدی از جنگ روانی آمریکا علیه ایران/ تامین ارز از طریق هند، کره جنوبی و چین شتاب گرفته است

  20. آن‌گاه که مرگ فرا رسد...  

  21. قیمت جدید انواع محصولات سایپا اعلام شد/ پراید ۳۰ میلیون تومان

  22. پاسخ وزیر ارتباطات به زیباکلام

  23. سروش: سهم سایپا از فروش هر پراید ۲۰۰۰ دلار است/ پراید تولیدی امروز با پراید قبلی متفاوت است

  24. پیام‌ برگزاری نشست ضدایرانی در لهستان

  25. نامه مهم تیم توسعه دهنده ماهواره پیام امیرکبیر به رییس جمهور

آخرین عناوین