نمی‌توان در تفسیر اطلاعات ژنتیکی جبرگرایانه عمل کرد وقتی می‌پذیرید ژن خوب ندارید، چه اتفاقی برایتان می‌افتد؟

سارا ژانگ / ترجمه نجمه رمضانی،   3971016153 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار

نقشه ژنتیکی بدن ما انسان‌ها با هم تفاوت‌هایی دارد. می‌دانیم که بعضی‌ها از نظر ژنتیکی بیشتر مستعد برخی سرطان‌ها هستند یا ممکن است دی.ان.ای ما در چاقی تاثیراتی داشته باشد. به همین دلیل برخی از موسسات تحقیقاتی تلاش کرده‌اند تا بر اساس خصوصیات ژنتیکی هر فرد برنامه‌های غذایی یا ورزشیِ مخصوصی تدوین کنند

وقتی می‌پذیرید ژن خوب ندارید، چه اتفاقی برایتان می‌افتد؟

پیش از هر چیز باید بدانید که نتایج دی‌.ان‌.ای اعلام‌شده به افرادِ حاضر در این مطالعه نادرست بودند.

این کار هدفمند انجام شد. طی بیش از یک سال، روانشناسان دانشگاه استنفورد روی بیش از ۲۲۳ شرکت‌کننده مطالعه‌ای انجام دادند که به دانشمندان کمک می‌کرد برنامه‌های غذایی و ورزشی اختصاصی برای آن‌ها تهیه کنند؛ در واقع این‌طور به آن‌ها گفته شده بود. دو محقق درگیر در این مطالعه، برد ترنوالد و آلیا کرام، بیش از همه می‌خواستند بدانند که شرکت‌کنندگان پس از آزمایش دی‌.ان.‌ای و شناخت گرایش‌های ژنتیکی خود در زمینه ورزش و تغذیه چه واکنشی نشان می‌دهند.

دیگر محققان به مطالعه این موضوع پرداخته‌اند که آزمایش دی.‌ان.‌ای چطور به افراد انگیزه می‌دهد تا سبک زندگی خود را عوض کنند -یا نکنند- اما ترنوالد و کرام به مسئله عمیق‌تری می‌اندیشیدند. آیا دانستن نتایج آزمون دی‌.ان‌.ای می‌توانست نه تنها رفتار که جسم را هم، در سطح مولکولی، تغییر دهد؟

برای پاسخ به این سوال، به رویکردی رسیدند که تا حدی فریبکارانه بود. به این مقایسه دقت کنید؛ تاثیر روانی در فیزیولوژی ریشه دارد: وقتی کسی قرص قندی می‌خورد و گزارش می‌کند که دردش کم شده، مغز او در عمل مسکن‌هایی طبیعی به نام اندورفین آزاد می‌کند. شاید وقتی ژن‌های خود را می‌شناسیم، اتفاقی مشابه در ما رخ بدهد.

تیم استنفورد دو آزمایش ابداع کردند. حدود نیمی از شرکت‌کنندگان نتیجه آزمایش روی یکی از ژن‌های خود را –نتیجه‌ای تقلبی را- که به ورزش مرتبط بود، دریافت کردند، سپس از آن‌ها خواسته شد روی تردمیل بدوند. نیم دیگر شرکت‌کنندگان نتیجه آزمایش روی ژنی را دریافت کردند که به گرسنگی مرتبط بود، سپس از آن‌ها درخواست شد یک اسموتی بنوشند که ۴۸۰ کالری انرژی داشت. کسانی که فهمیده بودند نسخه «بدتر» ژن را دارند در مقایسه با کسانی که فکر می‌کردند نسخه «بهتر» ژن را دارند، زودتر دویدن را متوقف و اعلام گرسنگی کردند. جالب آنکه حتی عملکرد ریه و سطح هورمون‌های گرسنگی هم در آن‌ها تغییر کرد.

استیون هاینه، روانشناسی در دانشگاه بریتیش کلمبیا که در این مطالعه حضور نداشته است، می‌گوید: «از نتایج به دست‌آمده چندان تعجب نکردم.» هاینه به مطالعه چگونگی واکنش افراد به نتایج آزمایش‌های دی.‌ان.‌ای می‌پردازد و می‌گوید افراد اغلب اطلاعات ژنتیکی را «به گونه‌ای بسیار جبرباورانه» تحلیل می‌کنند.

در عین حال، خرید کیت دی.‌ان.‌ای به صورت آنلاین روز به روز آسان‌تر می‌شود. سازمان غذا و دارو مثلِ شرکت ۲۳اَندمی۱ آزمایش‌هایی را طراحی می‌کند که درباره خطرات بیماری‌های خاص اطلاعاتی ارائه می‌دهند، اما آزمایش‌های «سلامت» دی.‌ان.‌ای مبهم‌اند و قاعده‌مندی بسیار کمی دارند. شاید این آزمایش‌ها رژیم یا برنامه ورزشی مناسب با ژن‌های شما را معرفی کنند، اما شواهد زیادی در دست نیست که نشان دهد برنامه‌های مبتنی بر دی‌.ان.‌ای برای کاهش وزن مناسب‌تر هستند، زیرا ژن‌ها تنها مبینِ تفاوت‌هایی بسیار کوچک در توده بدنی افراد هستند.

ترنوالد و کرام در این مطالعه تصمیم گرفتند که نتایج ژنتیکیِ تصادفی‌ای را به شرکت‌کنندگان بدهند. به گفته ترنوالد، با در نظر گرفتن فریبی که در این کار بود، نمی‌خواستند خطر ژنتیکیِ دروغینی درباره بیماری‌هایی مانند آلزایمر یا سرطان را به شرکت‌کنندگان منتقل کنند، اما دوست داشتند به چیزی معنادار دست یابند. در نتیجه روی چاقی تمرکز کردند و دو ژن را برگزیدند: CREB1 که به ظرفیت تمرینات ایروبیک ربط دارد و FTO که به نشانه‌های گرسنگی مرتبط است. 

این تیم همچنین درباره مسائل اخلاقی برنامه تحقیقاتی خود با گروه ارزیابی سازمانی استنفورد مشورت کرد، گروهی که بر تحقیقات انجام‌شده روی نمونه‌های انسانی نظارت دارد. در نهایت لازم بود شرکت‌کنندگان سه بار مراجعه کنند: برای دادن تست دی‌.ان‌.ای، برای آزمایش اولیه تردمیل یا اسموتی و سپس برای گرفتن نتایج تقلبی دی‌.ان.‌ای خود و بلافاصله تکرار آزمایش تردمیل یا اسموتی. در پایان سومین ملاقات، تیم محققان حقیقت مطالعه را برای این شرکت‌کنندگان فاش می‌کرند و به آن‌ها این امکان را می‌دادند که در صورت تمایل نتایج واقعی آزمایش دی‌.ان.‌ای خود را دریافت کنند.

در مقایسه با آزمایش‌های پایه اولیه، افرادی که به آن‌ها گفته شده بود خطر بالای CREB1 دارند زمان کمتری دویدند و افرادی که به آن‌ها گفته شده بود نسخه ایمنی از FTO را دارند کمتر از قبل بیان کردند که احساس گرسنگی می‌کنند. تیم تنها روی این معیارهای مبتنی بر گزارش شخصی تکیه نکردند. افرادی که روی تردمیل می‌دویدند ماسک‌هایی داشتند که اکسیژن و کربن‌دی‌اکسید موجود در بازدم آن‌ها را اندازه‌گیری می‌کرد. از افرادی که اسموتی نوشیدند نمونه خون گرفته شد تا سطح هورمون گرسنگی در آن‌ها آزمایش شود. جسم شرکت‌کنندگان با برداشت آن‌ها درباره خستگی و گرسنگی خود هماهنگ عمل می‌کرد.

اگر این اثرات در طول زمان تداوم یابند، شاید اطلاعات ژنتیکی در نهایت به نوعی پیشگویی کام‌بخش بدل شوند. البته شرکت‌کنندگان حداکثر برای یک ساعت فریب داده شدند، که این مسئله نتایج تحقیق را محدود می‌کند. اریک توپول۲، متخصص قلب و ژنتیک در موسسه تحقیقاتی اسکریپس می‌گوید: «زمان این آزمایش خیلی کوتاه بود.» و می‌افزاید که این حوزه آرام‌آرام از تحلیل‌های تک‌ژنی دور می‌شود و به سوی درجه خطرهای چندژنی می‌رود که تاثیر هزاران ژن مختلف را ارزیابی می‌کنند. یک مطالعه بزرگ که در فنلاند انجام می‌شود دارد کم‌کم به این نتیجه می‌رسد که درجه خطر چندژنی در خصوص بیماری قلبی در واقعیت افراد را ترغیب می‌کند که وزنشان را کم و سیگارکشیدن را ترک کنند.

ترنوالد و کرام هر دو پیش از آغاز این مطالعه آزمایش دی‌.ان.‌ای دادند تا ابتدا خودشان را بیازمایند. کرام دریافت که نوع ایمنی ژن ورزش و نوع پرخطر ژن گرسنگی را دارد. «از هیچ کدام از این نتایج تعجب نکردم و تقریباً حالم این بود که بگویم 'آره، من این ژن رو دارم، پس یه قهرمانم، یه دونده‌ام' و 'آهان، پس به این خاطره که همه‌اش گرسنه‌ام'».

ولی اضافه کرد «آیا این اطلاعات واقعاً برایم معنادارند یا من هستم که به آن‌ها معنا می‌بخشم؟» 


پی‌نوشت‌ها:
• این مطلب را سارا ژانگ نوشته است و در تاریخ ۱۳ دسامبر ۲۰۱۸ و با عنوان «What Happens When You’re Convinced You Have Bad Genes» در وب‌سایت آتلانتیک شده است. وب‌سایت ترجمان آن را در تاریخ ۱۶ دی ۱۳۹۷ با عنوان «وقتی می‌پذیرید ژن خوب ندارید، چه اتفاقی برایتان می‌افتد» و ترجمه نجمه رمضانی منتشر کرده است.
•• سارا ژانگ (Sara Zhang) در دانشگاه هاروارد نوروبیولوژی خوانده است و پس از دوره‌ای از کار تحقیقاتی درباره حشرات، به روزنامه‌نگاری روی آورده است. ژانگ در آتلانتیک در زمینه علم و سلامت می‌نویسد.

[۱] 23andMe: شرکتی آنلاین که اطلاعات ژنتیک مشتریان خود را با استفاده از نمونه بزاق آنها به دست آورده و برای آنها ارسال می‌کند [مترجم].
[۲] Eric Topol

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۷۱۰۸۲۰۲۰:۵۷:۴۶ ۱۳۹۷/۱۰/۱۶
من ژن خوب ندارم چون علیرغم زحمت زیادی که کشیده ام الان بیکار و بی آینده و افسرده و نگرانم
ناشناس۷۱۱۰۹۳۰۶:۳۴:۴۸ ۱۳۹۷/۱۰/۱۷
بهتر بود وقتی می‌پذیریم عده ای مدعیان ژن خوب نمایی سمت بگیرند و اعتراض قانونی به اخراج آنها از ادارات و وزارت خانه هایس که هزینه آنها از اموال ما مردم پرداخت میشود نمیکنیم چه می شود
ناشناس۷۱۱۰۹۵۰۶:۳۸:۰۸ ۱۳۹۷/۱۰/۱۷
دامنه طلبکاران پدران و فرزندان مدعی زن برتر نمایی در دست اندازی به سمت ها و منابع کشور به حدی شده که مردم بایستی برای مهار کردن دندان طمع آنها بطور حقوقی با نوشتن طومار به دادستان و مدعی العموم خواستار اخراج و برخورد آنها شوندمردم هم باید در زمینه کنترل فساد با رجوع و شکایت به مدعی العموم وارد صحنه شوند

پربحث‌های دیروز

  1. واعظی: رئیس‌جمهور تا ۱۱ شب سرکار است و به کارهای کشور می‌رسد

  2. باز هم اختیارات رئیس جمهور/پیشنهاد فراخوان برای تفسیر اصل ۱۱۳

  3. آخرین دفاعیات شبنم نعمت‌زاده: پدرم پدر خوبی نبود ولی برای مملکت مدیر خوبی بود/ لشگری‌پور حرف‌های راستی می‌زند و آدم را یاد بی‌بی‌سی می‌اندازد

  4. مهدی ترابی را ببینید و شرم کنید...

  5. احمد توکلی :آنچه اخیرا از قول من علیه آقای رییسی نقل شده دروغ محض است / خدای را شاکرم برای رشد جوانان انقلابی و وطن‌خواه و شکر برای زبان فاخر در نقادی

  6. واکنش کاربران فضای مجازی به خوشحالی بعد از گل مهدی ترابی

  7. سه میلیون نفر هر سال به علت هزینه های درمان فقیر می شوند/ ناتوانی دولت در کاهش هزینه‌های فقرزای سلامت

  8. پاسخ مجلس به گزارش مهر / پرواز اختصاصی بود اما ۳۰۰ میلیون صرفه جویی شد

  9. گوشت‌های لاکچری و ماساژ دیده، کیلویی یک میلیون تومان + تصاویر

  10. مهدی جهانگیری در کربلا

  11. پرواز پرهزینه لاریجانی به بلگراد + عکس

  12. اصلاح‌طلبان علیه عارف/ جدال کریمی‌قدوسی و حسام‌الدین آشنا درباره آمدنیوز/ چرا لاریجانی با پرواز اختصاصی از بلگراد به تهران بازگشت؟

  13. گذاشتن جعبه روی سر دانش‌آموزان برای جلوگیری از تقلب

  14. انتخابات مجلس و آغاز فعالیت دوباره احزاب فولکس واگنی

  15. اعتراضات در لبنان؛ به نام مردم، به کام پرده نشینان سیاست

  16. مدیر گروه فیلم و سریال شبکه سه: گاندوی‌۲ حتما ساخته می‌‌شود/ مهران مدیری گفته دیگر جان ساختن ۹۰ شبی را ندارد

پربحث‌های هفته

  1. شادی پس از گل متفاوت مهدی ترابی/ تنها راه نجات کشور=اطاعت از رهبری

  2. حسین فریدون زندان نرفته به مرخصی رفت!

  3. خط ویژه ژن های خوب برای ورود به دانشگاه

  4. درس‌هایی که باید از ماجرای روح الله زم گرفت

  5. واعظی: رئیس‌جمهور تا ۱۱ شب سرکار است و به کارهای کشور می‌رسد

  6. آقای روحانی! لطفا از این دوگانه ها فراتر بروید

  7. انتقال آب خزر به سمنان از انفجار چرنوبیل خطرناک‌تر است

  8. انتقاد صریح دکتر حسن سبحانی از بی توجهی به اقتصاد اسلامی، قانون اساسی و نحوه اجرای بانکداری بدون ربا 

  9. باز هم اختیارات رئیس جمهور/پیشنهاد فراخوان برای تفسیر اصل ۱۱۳

  10. نظر سنجی منابع غربی: اکثر ایرانیان دیگر حامی توافق هسته ای نیستند/ ۵۹ درصد از شرکت کنندگان در نظرسنجی خواستار خروج از برجام اند

  11. روحانی: امسال چهارده برابر دولت های قبل زائر برای شرکت در مراسم اربعین حضور پیدا کرد

  12. سبحانی: اثری از اقتصاد اسلامی در برنامه ریزی ها نمانده/ بانکداری بدون ربا را درست نفهمیده ایم/ فکر می کردند بانک مثل قلک است!/ قانون اساسی، فانوس دریایی ماست

  13. طلسم منامه باز هم نشکست؛ شکست تلخ ایران مقابل بحرین در اولین آزمون جدی ویلموتس

  14. انتشار گزارشی عجیب درباره کنسرت گلزار در آمریکا

  15. پیشنهاد روحانی برای برگزاری رفراندوم/ درخواست حسین فریدون از قوه قضائیه/تحلیل عباس عبدی از آمدنیوز

  16. پاسخ مدیرعامل سابق فارس به ادعاهای خلاف واقع وزیر خارجه: جز خسارت محض چه چیزی به ارمغان آوردید؟/ طنز تلخ است که نگرانی دیروز ما، امروز از زبان شما غلیظ تر جاری می‌شود

  17. رهبر کره‌شمالی سوار بر اسب سفید

  18. آخرین دفاعیات شبنم نعمت‌زاده: پدرم پدر خوبی نبود ولی برای مملکت مدیر خوبی بود/ لشگری‌پور حرف‌های راستی می‌زند و آدم را یاد بی‌بی‌سی می‌اندازد

  19. مهدی ترابی را ببینید و شرم کنید...

  20. نامه خلاف عرف ترامپ به اردوغان: احمق نباش!+تصویر نامه

  21. تماس وزیر ارتباطات با بیرانوند پس از توهین بحرینی‌ها به سرود ملی ایران

  22. روحانی: امید به زندگی در بین مردم به ۷۶ سال ارتقاء یافته/ شاهد کاهش رشد نرخ تورم و رشد مثبت اقتصاد هستیم

  23. درخواست حسین فریدون پیش از ورود به زندان

  24. چراغ سبز دیوان عدالت به رانت تحصیلی فرزندان اساتید دانشگاه آزاد

  25. عکسی از آقای وزیر و خانواده‌اش در راهپیمایی اربعین

آخرین عناوین