تعیین سهمیه سوخت با چه معیاری؟

محمود موسوی،   3970815082 ۰ نظر، ۱ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
تعیین سهمیه سوخت با چه معیاری؟

وقتی آمار صحیحی از تعداد اتومبیل‌های فعال در سطح کشور و به خصوص کلانشهرها وجود ندارد صرفا تعیین سهمیه برای همه وسایط نقلیه آفاتی نظیر خرید و فروش خودروهای مستهلک، خودروهای دارای سهمیه و ... است.

اخیراً زمزمه‌هایی مبنی بر بازگشت کارت سوخت به حوزه مدیریت مصرف سوخت به گوش می‌رسد. طرح این سوال که اساساً کارت سوخت برای مدیریت تقاضای مصرف سوخت کاری علمی است یا خیر و دلایل ایجاد این سیستم در سال... و برچیده شدن آن در سال ... بحثی مفصل است که مد نظر نویسنده این مقاله نیست.

تنها نکته‌ای که از این بخش برای کمک به طرح موضوع از آن استفاده خواهد شد این است که یکی از دلایل تصمیمات رفت و برگشتی در همه حوزه‌ها عدم پایبندی تصمیم‌گیرندگان به یافته‌ها و حتی بدیهیات علمی است. ایجاد موج مسکن مهر و به فراموشی سپرده شدن آن، بحران‌های ارزی دوره‌ای و ... نمونه‌های روشنی از عدم پایبندی به یافته‌های علمی فارغ از جهت‌گیری‌های سیاسی دولت‌های مختلف است. در خصوص کارت سوخت نیز این سوالات کماکان به قوت خود باقی است:

1 – آیا مدیریت تقاضای مصرف سوخت به وسیله سهمیه بندی کاری علمی است؟
2 – آیا نمونه‌های موفقی در سایر کشورها وجود داشته یا دارد که تصمیم‌گیرندگان به آن استناد نمایند؟
3 – آیا نمونه‌های شکست خورده‌ای در این حوزه برای مخالفین طرح وجود دارد؟
4 – آیا تجربیات موفق و نا موفق دوره قبلی آن رصد شده و برای تصمیم‌گیری در دوره جدید مد نظر قرار گرفته است؟
5 – آیا به تشابهات و نقاط افتراق دوره قبل و دوره جدید سهمیه‌بندی توجه کافی شده است و برای آنها برنامه مدونی وجود دارد؟
6 – آسیب‌های دوره قبل تا چه اندازه رصد شده و در طرح جدید راهکار مقابله با آنها چیست؟

به طور قطع بدون پاسخگویی به این سوالات و سوالات مشابه، طرح سهمیه‌بندی سوخت مسکنی دیگر است که درمان درد اصلی را تنها به تاخیر می‌اندازد و بازگشت درد مطمئناً شدیدتر از گذشته خواهد بود.

در این مقاله سعی می‌شود با نگاهی سیستمی و علمی به بعضی از سوالات فوق پاسخ داده شود و به فراخور راهکارهایی نیز ارائه خواهد شد.

اولین نکته‌ای که باید در نظر گرفت مدیریت علمی داده‌های لازم برای تصمیم‌گیری است. وقتی پرونده‌های بسیاری در خصوص کم‌فروشی بعضی پمپ‌های بنزین و ترکیب هوا با بنزین و نبود نظارت لازم و بازدارنده با این پدیده وجود دارد اصولاً اتکا و اعتماد به آمار مصرف سوخت خیلی علمی نیست و باید ضریب خطایی برای آن در نظر گرفت.

در همین مقوله وقتی آمار صحیحی از تعداد اتومبیل‌های فعال در سطح کشور و به خصوص کلانشهرها وجود ندارد صرفا تعیین سهمیه برای همه وسایط نقلیه آفاتی نظیر خرید و فروش خودروهای مستهلک، خودروهای دارای سهمیه و ... به مانند دوره قبل دور از ذهن نخواهد بود.

تصمیم‌های کلی و دسته‌ای و تبعیض‌آمیز مانند اختصاص سهمیه به همه وسایل حمل و نقل عمومی بدون توجه به سطح فعالیت آنها اشتباه دیگری است که فضای سودجویی را برای عده‌ای فراهم خواهد کرد. در حین نگارش مقاله شاهد از غیب رسید.

به گزارش روزنامه دنیای اقتصاد روزانه چهارصد میلیارد تومان هزینه یارانه بنزین در کشور است. از این میزان حدود ۱۰۰ میلیارد به ثروتمندان و ۸۰ میلیارد به قاچاقچیان سوخت می‌رسد و سهم گروه‌های کم‌ درآمد حدود ۸۰ میلیارد تومان است. بودجه کمیته امداد روزانه ۸۰ میلیارد تومان و هزینه عمرانی دولت حدود ۱۴۰ میلیارد تومان برآورد شده است.

لذا تکیه برآمار دقیق و برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده بهترین و نزدیک‌ترین روش به عدالت توزیعی ارزیابی می‌شود.

نکته بعد تغییرات اجتماعی، سیاسی، تکنولوژیک، اقتصادی و ... در دو دوره روی آوردن به کارت سوخت به عنوان راه حل مدیریت تقاضای سوخت و جلوگیری از قاچاق آن است.

به لحاظ سیاسی اگرچه در دوره قبل نیز مسایل و مشکلاتی در خصوص انرژی هسته‌ای برای کشور وجود داشت اما تحریم‌های یک جانبه و بار روانی موجود در جامعه هیچگاه در سطح کنونی نبوده است. رویکرد دموکراتها و شخص اوباما کاملا متفاوت با رویکرد جمهوریخواهان و ترامپ و حلقه تاثیرگذار بر اوست. 

از لحاظ اقتصادی نیز رکود تورمی، بحران ارزی، وضعیت مبهم تیم اقتصادی دولت کاملاً شرایط را متفاوت از دوره اول کرده است.

البته به لحاظ تکنولوژیک دوره اول راه‌اندازی کارت‌های سوخت با اما و اگرهای فراوانی روبرو بود که اکنون و با تجربه قبلی امکان مدیریت بهتر را به تصمیم‌گیرندگان خواهد داد.

همچنین از بُعد تکنولوژیک ظهور پدیده‌ای به نام «اسنپ» در جابجایی هوشمند بار و مسافر و دنباله‌روی سایر سامانه‌های هوشمند و ایجاد بازاری موازی حمل و نقل سنتی تمام معادلات حمل و نقل را تغییر داد. افزایش کیفیت سفر، کاهش ترافیک، کاهش زمان تلف شده مسافر و راننده، افزایش حس اعتماد متقابل، کاهش چشمگیر نزاع های راننده مسافر و مدیریت علمی و مبتنی بر داده بخشی از آورده این سیستمها به حوزه حمل و نقل درون شهری بوده است.

به گفته رضا الفت‌نسب دبیر اتجادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی حدود ۲ میلیون سفر در روز توسط این ناوگان در حال انجام است که در مقایسه با ناوگان حمل و نقل عمومی قابل توجه و تامل است.

در بُعد اجتماعی نیز ذکر این نکته کافی است که منشا اعتراضات دی ماه ۹۶ گفت‌وگوهای درون مجلس پیرامون افزایش قیمت سوخت بود و تصمیمات اشتباه در این حوزه می‌تواند بحران‌زا باشد و لذا باید با احتیاط، دقت نظر و توجه به همه ذینفعان سیستم اقدام به سهمیه‌بندی سوخت نمود.

با لحاظ کردن موارد فوق‌الذکر بخشی از مسایل و راهکارهای پیشنهادی می‌تواند به شکل زیر باشد:

1- آیا تمام تاکسی‌ها، اتوبوس‌ها، وانت‌ها و خودروهای تحت مدیریت آژانس‌ها فعال هستند؟ طریقه احصا و ارزیابی و تخصیص سهمیه به آنها چگونه باید باشد؟
2- آیا شرکت‌های هوشمند بار و مسافر مشمول دریافت سهمیه سوخت خواهند شد؟ در صورت مثبت بودن جواب سیستم ارزیابی و تخصیص سهمیه به آنها چگونه است؟ البته به نظر می‌رسد با توجه به مدیریت علمی و مبتنی بر داده شرکت‌ها، اتفاقاً اختصاص سهمیه به این بخش علمی‌تر است و به عدالت توزیعی نیز نزدیک‌تر خواهد بود. شاید حتی بتوان از توان فنی این شرکت‌ها برای حل مساله اول نیز کمک گرفت.
3- در صورت منفی بودن پاسخ سوال دو آیا به تبعات اقتصادی، اجتماعی آن توجه شده است؟
4- راهکار مقابله با تخلفات پمپ‌های بنزین در کم فروشی احتمالی چیست؟
5- ضمانت علمی اجرای این طرح و پایبندی دولت بعد به اجرای آن کجاست؟

امید است دست‌اندرکاران و تصمیم‌گیرندگان تمام جوانب امر را مورد مداقه قرار داده و سپس اقدام به اجرای طرح نمایند و از هدررفت منابع و سرمایه‌های کشور جلوگیری کنند.

منبع:فارس

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  2. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

  3. اعترافات اسماعیل بخشی / گروه کمونیستی گام در هفت تپه چه می‌کرد؟  

  4. ترامپ به استعفا یا استیضاح نزدیک‌تر می‌شود

  5. توضیحات نماینده ماهشهر برای انتشار عکس سوار شدن بر ماشین برقی

  6. اولتیماتوم وزیر صنعت به خودروسازان

  7. سعید جلیلی: می‌خواهند «آلزایمر سیاسی» را به ملت تحمیل کنند تا حافظه تاریخی‌اش از بین برود

  8. واکنش کی‌روش به اتفاقات اخیر: حرف‌هایی در دهان من می‌گذارند تا ذهن مردم را گمراه کنند

  9. طرح «خرید خدمات آموزشی»، ذبح کیفیت برای کاهش هزینه

  10. عصبانیت مردم در مواجهه با آقازاده‌ها بخاطر چیست؟

  11. کاپیتان عمان: ایران، برزیل نیست که از آن بترسیم

  12. آیت‌الله نوری همدانی: کنوانسیون پالرمو برای کشور مفید نیست/ ما نمی‌توانیم سکوت کنیم

  13. تناسب نقد و مسئولیت، شرط زیبایی کلام است!

  14. خودروسازی؛ صنعتی که چرخش به نفع خریدار نمی‌چرخد/ چرا شفاف نیستند؟

  15. آیا شرط بندی یک طرفه حرام است؟  

  16. مدارسی که فردا تعطیل است

  17. رشد 52 درصدی بودجه شرکت‌های دولتی در سال آینده

  18. دادستان تهران: گرانی با گرانفروشی فرق دارد

  19. ۶۱۸ کیلوگرم هروئین پیش از ارسال به اروپا کشف و ضبط شد

  20. قیمت طلا، سکه و نرخ ارز امروز

  21. مجید توکلی مجرم امنیتی در جلسه شورای شهر چه می‌کند!

  22. دلار ارزان شد

  23. خاص‌ترین BMW ایران  

  24. توضیحات رئیسی درباره وضعیت شرکت‌های زیان‌ده آستان قدس  

  25. ترامپ: ما داعش را برای چه کسانی می‌کشیم؟

پربحث‌های دیروز

  1. غیرت برای زنان کجا رفته؟

  2. اروپا به ایران: نمی‌توانیم برنامه موشکی‌تان را تحمل کنیم/ لغزش اروپا به سمت ترامپ

  3. جلسه امروز مجمع تشخیص مصلحت نظام با حضور ظریف و احمدی‌نژاد  

  4. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  5. فرمان قیمت در بازار خودرو و چند ابهام

  6. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

  7. تغییر موضع ۱۸۰ درجه‌ای افشین پیروانی درباره کی‌روش

  8. اعترافات اسماعیل بخشی / گروه کمونیستی گام در هفت تپه چه می‌کرد؟  

  9. ترامپ به استعفا یا استیضاح نزدیک‌تر می‌شود

  10. نگذاریم «داعش» را بدزدند!

  11. توضیحات نماینده ماهشهر برای انتشار عکس سوار شدن بر ماشین برقی

  12. اولتیماتوم وزیر صنعت به خودروسازان

  13. سعید جلیلی: می‌خواهند «آلزایمر سیاسی» را به ملت تحمیل کنند تا حافظه تاریخی‌اش از بین برود

  14. دستمزد ۲میلیاردی بازیگر در دولتی که سرمایه وزیرش ۱۰۰۰ میلیارد است، عجیب نیست!   

  15. خوش و بش احمدی‌نژاد و قالیباف در جلسه امروز مجمع تشخیص  

  16. حاجی‌بابایی: نرخ ارز هنوز حباب دارد

  17. آیت‌الله مکارم شیرازی: فضای مجازی برای همه تریبون درست کرده است

  18. سایه جنگ را توان دفاعی دور کرد نه برجام/ زیاد توییت کردن نشانه فقدان پشتوانه سیاسی است

  19. غایبان جشن ۴۰ سالگی انقلاب

  20. نقدی بر یک آمار قابل تامل از حوزه فرهنگی کشور

  21. واکنش کی‌روش به اتفاقات اخیر: حرف‌هایی در دهان من می‌گذارند تا ذهن مردم را گمراه کنند

  22. طرح «خرید خدمات آموزشی»، ذبح کیفیت برای کاهش هزینه

  23. عصبانیت مردم در مواجهه با آقازاده‌ها بخاطر چیست؟

  24. ضرورت حمایت از موضع مستقل مالزی در برابر اسرائیل

  25. پرونده بوی بد در تهران بدون اعلام نتیجه مختومه شد

پربحث‌های هفته

  1. همسر شهید حججی ازدواج کرد؟

  2. درباره زائری‌ها و آقامیری‌ها

  3. غیرت برای زنان کجا رفته؟

  4. بازداشت خبرنگار پرس‌تی‌وی در آمریکا

  5. موشک ماهواره‌بر حامل «پیام» نشد!

  6. اروپا به ایران: نمی‌توانیم برنامه موشکی‌تان را تحمل کنیم/ لغزش اروپا به سمت ترامپ

  7. سقوط هواپیما حوالی صفادشت تهران/بوئینگ ۷۰۷ باری ارتش در فرودگاه فتح دچار سانحه شد/هواپیما 16 سرنشین داشت/15 کشته و یک مصدوم تا این لحظه/ اسامی کامل جانباختگان+تصاویر  

  8. تاج و داورزنی کنارخواننده معروف لس آنجلسی   

  9. قبول کنیم خودروساز کامل نشدیم؛ مونتاژکار خوبی هستیم/ کمک ۱۵ هزار میلیارد تومانی دولت به خودروسازان/ آغز فروش فوری و نقدی سایپا از امروز

  10. مدیرعامل ایران خودرو: اگر قیمت خودرو زودتر گران می‎شد، به تعهدات عمل می‎کردیم

  11. آیا ایراد از مسلمانی ما است؟

  12. جلسه امروز مجمع تشخیص مصلحت نظام با حضور ظریف و احمدی‌نژاد  

  13. ویدئو/ آقای مترجم کار دست کی‌روش و خیابانی داد  

  14. جدال اصلاح طلبان و دولت اعتدال/ خبری از حال و روز مردم دارند؟

  15. توکلی: سه قوه با تبانی برخورد با حقوق‌های نجومی را بر زمین گذاشتند

  16. فرشته نجات تنها سرنشین زنده مانده حادثه بوئینگ ۷۰۷

  17. اصلاح‌طلبان برای انتخابات ۹۸ چه خواهند کرد؟/ روحانی و بهره‌برداری سیاسی از هاشمی/ CFT به مجمع می‌رود

  18. عسگراولادی: بعد از ۶۴سال، دو ماه است صادراتم را متوقف کردم

  19. واکنش پزشکیان به حاشیه‌های پیش آمده برای یکی از نمایندگان مجلس/ اتهام نماینده ملکان آشکار شود، غیرقابل گذشت است

  20. رییس کل بانک مرکزی: مردم هشیار باشند/ آغاز دور جدیدی از جنگ روانی آمریکا علیه ایران/ تامین ارز از طریق هند، کره جنوبی و چین شتاب گرفته است

  21. یارانه نقدی ۳۳۰ هزار میلیارد تومان را بلعید!

  22. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  23. امام جمعه اسالم؛ تلگرام را رفع فیلتر کنید

  24. کور هستید؛ برجام را هنوز اجرا می‌کنیم؛ دم از مذاکره می‌زنید/ نه سانتریفوژ می‌چرخد و نه چرخ زندگی مردم/ خودروی که تماما در ایران تولیدمی‌شود، نیازی به ارز ندارد!/معنی موفقیت را نفهمیدیم

  25. آن‌گاه که مرگ فرا رسد...  

پربحث‌های اخیر

  1. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  2. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

  3. اولتیماتوم وزیر صنعت به خودروسازان

  4. خودروسازی؛ صنعتی که چرخش به نفع خریدار نمی‌چرخد/ چرا شفاف نیستند؟

  5. رشد 52 درصدی بودجه شرکت‌های دولتی در سال آینده

  6. قیمت طلا، سکه و نرخ ارز امروز

  7. دلار ارزان شد

  8. سازمان برنامه و بودجه: تنخواه روحانی ۷۰ میلیارد تومان است

  9. جزییات بدهی ۷۳ هزار میلیارد تومانی ۲۰ بانک به بانک مرکزی + جدول

  10. قیمت واقعی دلار چقدر است؟

  11. بی‌قانونی سایپا در افزایش قیمت محصولات/ تخلف قیمت هر محصول چقدر است؟+ جدول

  12. دولت برنامه گریز

  13. هزینه سیاست‌های شکست خورده از جیب اقساط مسکن مهر؟

  14. پورابراهیمی: خودروسازان در ظاهر خصوصی سازی شده‌اند / وزیر صنعت هم پاسخگو نیست

  15. چند طرح عمرانی سال آینده اعتبار می‌گیرند؟

  16. تصمیم جدید گمرک ۵۰۰ هزار نفر را بیکار می کند

  17. ورود دادستانی کل کشور به تخلفات خودرویی‌ها

  18. وضعیت حمل و نقل هوایی ایران از آغاز تا ۹۷ + جدول

  19. بهمنی: مردم را مجبور به خرید خودرو داخلی کرده‌ایم

  20. وصول ۸۹ هزار میلیارد تومان درآمد نفتی با رشد ۳۹ درصدی

پربحث‌های دیروز

  1. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  2. فرمان قیمت در بازار خودرو و چند ابهام

  3. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

  4. اولتیماتوم وزیر صنعت به خودروسازان

  5. حاجی‌بابایی: نرخ ارز هنوز حباب دارد

  6. خودروسازی؛ صنعتی که چرخش به نفع خریدار نمی‌چرخد/ چرا شفاف نیستند؟

  7. مصوبات کمیسیون تلفیق درباره مالیات پزشکان قدمی در راستای عدالت مالیاتی است

  8. واریز بسته حمایتی ۱۳ میلیون کارگر از امروز

  9. رشد 52 درصدی بودجه شرکت‌های دولتی در سال آینده

  10. قیمت طلا، سکه و نرخ ارز امروز

  11. دلار ارزان شد

  12. ۵۰ درصد هواپیماهای کشور فرسوده هستند

  13. سازمان برنامه و بودجه: تنخواه روحانی ۷۰ میلیارد تومان است

  14. جزییات بدهی ۷۳ هزار میلیارد تومانی ۲۰ بانک به بانک مرکزی + جدول

  15. قیمت واقعی دلار چقدر است؟

  16. قیمت مرغ به ۱۳۸۰۰ تومان رسید

  17. خصوصی‌‌سازی به دلیل فساد و رانت به اهداف خود نرسیده است

  18. چند طرح عمرانی سال آینده اعتبار می‌گیرند؟

  19. تصمیم جدید گمرک ۵۰۰ هزار نفر را بیکار می کند

  20. ورود دادستانی کل کشور به تخلفات خودرویی‌ها

  21. وضعیت حمل و نقل هوایی ایران از آغاز تا ۹۷ + جدول

  22. بهمنی: مردم را مجبور به خرید خودرو داخلی کرده‌ایم

  23. وصول ۸۹ هزار میلیارد تومان درآمد نفتی با رشد ۳۹ درصدی

  24. جزئیات تازه از اختصاص سبد حمایتی کارگران

  25. قیمت رسمی ارز امروز/ دلار ۱۱۴۵۰ تومان

پربحث‌های هفته

  1. قبول کنیم خودروساز کامل نشدیم؛ مونتاژکار خوبی هستیم/ کمک ۱۵ هزار میلیارد تومانی دولت به خودروسازان/ آغز فروش فوری و نقدی سایپا از امروز

  2. مدیرعامل ایران خودرو: اگر قیمت خودرو زودتر گران می‎شد، به تعهدات عمل می‎کردیم

  3. عسگراولادی: بعد از ۶۴سال، دو ماه است صادراتم را متوقف کردم

  4. رییس کل بانک مرکزی: مردم هشیار باشند/ آغاز دور جدیدی از جنگ روانی آمریکا علیه ایران/ تامین ارز از طریق هند، کره جنوبی و چین شتاب گرفته است

  5. یارانه نقدی ۳۳۰ هزار میلیارد تومان را بلعید!

  6. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  7. سروش: سهم سایپا از فروش هر پراید ۲۰۰۰ دلار است/ پراید تولیدی امروز با پراید قبلی متفاوت است

  8. فرمان قیمت در بازار خودرو و چند ابهام

  9. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

  10. اعتیاد اقتصاد ایران به بوی نفت و بازگشت دوباره رشد اقتصادی به زیر صفر/ رکود تورمی تشدید خواهد شد؟

  11. قیمت محصولات سایپا دوباره افزایش یافت

  12. نوبخت: درآمد برخی خانواده ها از محل یارانه هاست/به پرداخت یارانه ها افتخار می کنم

  13. مردم در تنگنا هستند

  14. نوبخت: در حوزه صادرات نفتی مشکل داریم

  15. نگاه برخی مدیران؛ رشد اقتصاد ایران و بزرگ‌ترین خیانت به اقتصاد مقاومتی

  16. افزایش ۳ برابری بودجه نهاد ریاست جمهوری

  17. رئیس کل بانک مرکزی با ترخیص خودروهای وارداتی مخالفت کرد

  18. ۸۵ ‌درصد بودجه برای ۱۵ ‌درصد شاغلان

  19. ۳۰ نکته درباره بودجه ۹۸

  20. ۵ شغل پردرآمد در ایران را بشناسید

  21. رحمانی: مردم از نوسان قیمت‌ها ناراضی هستند/ همه ما باید نظرات سازمان حمایت را بپذیریم

  22. مهم‌ترین مصوبه مالیاتی کمیسیون تلفیق با لابی پزشکان حذف می‌شود؟

  23. جزئیات پرواز ۱۴ فروند بوئینگ ۷۰۷‌ در ایران‌/توقف تولید‌ ۷۰۷ از سال ۱۹۷۹ ‌

  24. شرکت تولیدکننده "اسنک پف کرده حیوانی" را معرفی کنید

  25. نگرانیم اما امیدواریم

آخرین عناوین