تعیین سهمیه سوخت با چه معیاری؟

محمود موسوی،   3970815082 ۰ نظر، ۱ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
تعیین سهمیه سوخت با چه معیاری؟

وقتی آمار صحیحی از تعداد اتومبیل‌های فعال در سطح کشور و به خصوص کلانشهرها وجود ندارد صرفا تعیین سهمیه برای همه وسایط نقلیه آفاتی نظیر خرید و فروش خودروهای مستهلک، خودروهای دارای سهمیه و ... است.

اخیراً زمزمه‌هایی مبنی بر بازگشت کارت سوخت به حوزه مدیریت مصرف سوخت به گوش می‌رسد. طرح این سوال که اساساً کارت سوخت برای مدیریت تقاضای مصرف سوخت کاری علمی است یا خیر و دلایل ایجاد این سیستم در سال... و برچیده شدن آن در سال ... بحثی مفصل است که مد نظر نویسنده این مقاله نیست.

تنها نکته‌ای که از این بخش برای کمک به طرح موضوع از آن استفاده خواهد شد این است که یکی از دلایل تصمیمات رفت و برگشتی در همه حوزه‌ها عدم پایبندی تصمیم‌گیرندگان به یافته‌ها و حتی بدیهیات علمی است. ایجاد موج مسکن مهر و به فراموشی سپرده شدن آن، بحران‌های ارزی دوره‌ای و ... نمونه‌های روشنی از عدم پایبندی به یافته‌های علمی فارغ از جهت‌گیری‌های سیاسی دولت‌های مختلف است. در خصوص کارت سوخت نیز این سوالات کماکان به قوت خود باقی است:

1 – آیا مدیریت تقاضای مصرف سوخت به وسیله سهمیه بندی کاری علمی است؟
2 – آیا نمونه‌های موفقی در سایر کشورها وجود داشته یا دارد که تصمیم‌گیرندگان به آن استناد نمایند؟
3 – آیا نمونه‌های شکست خورده‌ای در این حوزه برای مخالفین طرح وجود دارد؟
4 – آیا تجربیات موفق و نا موفق دوره قبلی آن رصد شده و برای تصمیم‌گیری در دوره جدید مد نظر قرار گرفته است؟
5 – آیا به تشابهات و نقاط افتراق دوره قبل و دوره جدید سهمیه‌بندی توجه کافی شده است و برای آنها برنامه مدونی وجود دارد؟
6 – آسیب‌های دوره قبل تا چه اندازه رصد شده و در طرح جدید راهکار مقابله با آنها چیست؟

به طور قطع بدون پاسخگویی به این سوالات و سوالات مشابه، طرح سهمیه‌بندی سوخت مسکنی دیگر است که درمان درد اصلی را تنها به تاخیر می‌اندازد و بازگشت درد مطمئناً شدیدتر از گذشته خواهد بود.

در این مقاله سعی می‌شود با نگاهی سیستمی و علمی به بعضی از سوالات فوق پاسخ داده شود و به فراخور راهکارهایی نیز ارائه خواهد شد.

اولین نکته‌ای که باید در نظر گرفت مدیریت علمی داده‌های لازم برای تصمیم‌گیری است. وقتی پرونده‌های بسیاری در خصوص کم‌فروشی بعضی پمپ‌های بنزین و ترکیب هوا با بنزین و نبود نظارت لازم و بازدارنده با این پدیده وجود دارد اصولاً اتکا و اعتماد به آمار مصرف سوخت خیلی علمی نیست و باید ضریب خطایی برای آن در نظر گرفت.

در همین مقوله وقتی آمار صحیحی از تعداد اتومبیل‌های فعال در سطح کشور و به خصوص کلانشهرها وجود ندارد صرفا تعیین سهمیه برای همه وسایط نقلیه آفاتی نظیر خرید و فروش خودروهای مستهلک، خودروهای دارای سهمیه و ... به مانند دوره قبل دور از ذهن نخواهد بود.

تصمیم‌های کلی و دسته‌ای و تبعیض‌آمیز مانند اختصاص سهمیه به همه وسایل حمل و نقل عمومی بدون توجه به سطح فعالیت آنها اشتباه دیگری است که فضای سودجویی را برای عده‌ای فراهم خواهد کرد. در حین نگارش مقاله شاهد از غیب رسید.

به گزارش روزنامه دنیای اقتصاد روزانه چهارصد میلیارد تومان هزینه یارانه بنزین در کشور است. از این میزان حدود ۱۰۰ میلیارد به ثروتمندان و ۸۰ میلیارد به قاچاقچیان سوخت می‌رسد و سهم گروه‌های کم‌ درآمد حدود ۸۰ میلیارد تومان است. بودجه کمیته امداد روزانه ۸۰ میلیارد تومان و هزینه عمرانی دولت حدود ۱۴۰ میلیارد تومان برآورد شده است.

لذا تکیه برآمار دقیق و برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده بهترین و نزدیک‌ترین روش به عدالت توزیعی ارزیابی می‌شود.

نکته بعد تغییرات اجتماعی، سیاسی، تکنولوژیک، اقتصادی و ... در دو دوره روی آوردن به کارت سوخت به عنوان راه حل مدیریت تقاضای سوخت و جلوگیری از قاچاق آن است.

به لحاظ سیاسی اگرچه در دوره قبل نیز مسایل و مشکلاتی در خصوص انرژی هسته‌ای برای کشور وجود داشت اما تحریم‌های یک جانبه و بار روانی موجود در جامعه هیچگاه در سطح کنونی نبوده است. رویکرد دموکراتها و شخص اوباما کاملا متفاوت با رویکرد جمهوریخواهان و ترامپ و حلقه تاثیرگذار بر اوست. 

از لحاظ اقتصادی نیز رکود تورمی، بحران ارزی، وضعیت مبهم تیم اقتصادی دولت کاملاً شرایط را متفاوت از دوره اول کرده است.

البته به لحاظ تکنولوژیک دوره اول راه‌اندازی کارت‌های سوخت با اما و اگرهای فراوانی روبرو بود که اکنون و با تجربه قبلی امکان مدیریت بهتر را به تصمیم‌گیرندگان خواهد داد.

همچنین از بُعد تکنولوژیک ظهور پدیده‌ای به نام «اسنپ» در جابجایی هوشمند بار و مسافر و دنباله‌روی سایر سامانه‌های هوشمند و ایجاد بازاری موازی حمل و نقل سنتی تمام معادلات حمل و نقل را تغییر داد. افزایش کیفیت سفر، کاهش ترافیک، کاهش زمان تلف شده مسافر و راننده، افزایش حس اعتماد متقابل، کاهش چشمگیر نزاع های راننده مسافر و مدیریت علمی و مبتنی بر داده بخشی از آورده این سیستمها به حوزه حمل و نقل درون شهری بوده است.

به گفته رضا الفت‌نسب دبیر اتجادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی حدود ۲ میلیون سفر در روز توسط این ناوگان در حال انجام است که در مقایسه با ناوگان حمل و نقل عمومی قابل توجه و تامل است.

در بُعد اجتماعی نیز ذکر این نکته کافی است که منشا اعتراضات دی ماه ۹۶ گفت‌وگوهای درون مجلس پیرامون افزایش قیمت سوخت بود و تصمیمات اشتباه در این حوزه می‌تواند بحران‌زا باشد و لذا باید با احتیاط، دقت نظر و توجه به همه ذینفعان سیستم اقدام به سهمیه‌بندی سوخت نمود.

با لحاظ کردن موارد فوق‌الذکر بخشی از مسایل و راهکارهای پیشنهادی می‌تواند به شکل زیر باشد:

1- آیا تمام تاکسی‌ها، اتوبوس‌ها، وانت‌ها و خودروهای تحت مدیریت آژانس‌ها فعال هستند؟ طریقه احصا و ارزیابی و تخصیص سهمیه به آنها چگونه باید باشد؟
2- آیا شرکت‌های هوشمند بار و مسافر مشمول دریافت سهمیه سوخت خواهند شد؟ در صورت مثبت بودن جواب سیستم ارزیابی و تخصیص سهمیه به آنها چگونه است؟ البته به نظر می‌رسد با توجه به مدیریت علمی و مبتنی بر داده شرکت‌ها، اتفاقاً اختصاص سهمیه به این بخش علمی‌تر است و به عدالت توزیعی نیز نزدیک‌تر خواهد بود. شاید حتی بتوان از توان فنی این شرکت‌ها برای حل مساله اول نیز کمک گرفت.
3- در صورت منفی بودن پاسخ سوال دو آیا به تبعات اقتصادی، اجتماعی آن توجه شده است؟
4- راهکار مقابله با تخلفات پمپ‌های بنزین در کم فروشی احتمالی چیست؟
5- ضمانت علمی اجرای این طرح و پایبندی دولت بعد به اجرای آن کجاست؟

امید است دست‌اندرکاران و تصمیم‌گیرندگان تمام جوانب امر را مورد مداقه قرار داده و سپس اقدام به اجرای طرح نمایند و از هدررفت منابع و سرمایه‌های کشور جلوگیری کنند.

منبع:فارس

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. چرا دیپلماسی نفتی آمریکا شکست خورد؟/ ۳ شرط اصلی را برای معافیت از تحریم

  2. علت تصادف خودرو همراهان وزیر کار مشخص شد

  3. نظام انتخاباتی مطلوب برای انتخاب نمایندگان مجلس شورای اسلامی

  4. واگذاری معادن سودده به افراد خاص

  5. دیگر دلیلی برای پرداخت یارانه‌ به افراد پردرآمد وجود ندارد

  6. پوتین: از نفت ۷۰ دلاری راضی‌ام

  7. عرضه تخم‌مرغ تنظیم بازاری در تهران

  8. مراسم تشییع مدیرعامل و معاون سازمان تامین اجتماعی امروز برگزار می‌شود

  9. افراد "درون‌گرا" و "برون‌گرا" چه ویژگی‌هایی دارند؟

  10. کره شمالی یک "سلاح تاکتیکی فوق مدرن" آزمایش کرد

  11. بخشنامه بودجه سال ۱۳۹۸ ابلاغ شد + متن

  12. چرا بیکاری یک استان ۸ و استان همجوارش ۲۰ درصد است

  13. برای اطلاع از تعداد سیم کارت هایتان استعلام بگیرید

  14. فرار لیبرال‌ها

  15. امروز پایان فعالیت بازنشسته ها/ تکلیف سه فدراسیون و دو مدیر مشخص نشد

  16. سازهای ناکوک

  17. اعدام مظلومین زنگ خطر را برای مقصران بزرگ عرضه سکه و دلار به صدا در آورد!

  18. سهام عدالت چقدر می‌ارزد؟/ از ۲.۲ میلیون تا ۱۴ میلیون تومان

  19. موگرینی: اروپا از مواضع عراق در قبال تحریم‌های ضد ایرانی آمریکا حمایت می‌کند

  20. واکنش کره جنوبی به آزمایش یک سلاح جدید در کره شمالی

  21. برای ترمیم ورزشگاه آزادی ۲۰۰ میلیارد تومان نیاز است

  22. آبه و پوتین نسبت به حل مناقشات منطقه ای توافق کردند

  23. «نوبخت» در حزب اعتدال و توسعه ابقا شد

  24. اکبر میثاقیان سرمربی تیم فوتبال خونه‌به‌خونه شد

  25. رنو فرانسه از پیدا کردن بازار جایگزین ایران عاجز ماند

پربحث‌های دیروز

  1. چرا دیپلماسی نفتی آمریکا شکست خورد؟/ ۳ شرط اصلی را برای معافیت از تحریم

  2. علت تصادف خودرو همراهان وزیر کار مشخص شد

  3. نظام انتخاباتی مطلوب برای انتخاب نمایندگان مجلس شورای اسلامی

  4. واگذاری معادن سودده به افراد خاص

  5. دیگر دلیلی برای پرداخت یارانه‌ به افراد پردرآمد وجود ندارد

  6. پوتین: از نفت ۷۰ دلاری راضی‌ام

  7. عرضه تخم‌مرغ تنظیم بازاری در تهران

  8. مراسم تشییع مدیرعامل و معاون سازمان تامین اجتماعی امروز برگزار می‌شود

  9. افراد "درون‌گرا" و "برون‌گرا" چه ویژگی‌هایی دارند؟

  10. کره شمالی یک "سلاح تاکتیکی فوق مدرن" آزمایش کرد

  11. بخشنامه بودجه سال ۱۳۹۸ ابلاغ شد + متن

  12. چرا بیکاری یک استان ۸ و استان همجوارش ۲۰ درصد است

  13. برای اطلاع از تعداد سیم کارت هایتان استعلام بگیرید

  14. واکنش کره جنوبی به آزمایش یک سلاح جدید در کره شمالی

  15. برای ترمیم ورزشگاه آزادی ۲۰۰ میلیارد تومان نیاز است

  16. آبه و پوتین نسبت به حل مناقشات منطقه ای توافق کردند

  17. «نوبخت» در حزب اعتدال و توسعه ابقا شد

  18. اکبر میثاقیان سرمربی تیم فوتبال خونه‌به‌خونه شد

  19. رنو فرانسه از پیدا کردن بازار جایگزین ایران عاجز ماند

  20. پیشنهاد افزایش ۲۰درصدی حقوق کارگران در سال ۹۸

  21. سعد حریری از موضع عربستان درباره خاشاقچی حمایت کرد

  22. رئیسی: وارد کردن مردم در عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی گره‌گشاه است

  23. ۵ استان ایران نیاز به خون دارند

  24. کره شمالی شهروند آمریکایی را دیپورت می‌کند

  25. پایان جنگ تجاری آمریکا و چین بعید است

پربحث‌های هفته

  1. سلطان سکه اعدام شد

  2. ادامه تخریب آیت‌الله یزدی با انتشار تصویری از نوه

  3. تهمت بزرگ وزیر خارجه‌مان به نظام؛ آقای ظریف اگر مدرکی دارید، چرا به قوه قضائیه ارائه نمی‌دهید؟/ پولشویی کجا انجام می‌شود؟

  4. سوت و کف به افتخار ظریف

  5. روحانی: تحریم‌های ۱۳ آبان هیچ تاثیری در روند اقتصادی کشور نداشت/ اولین بسته حمایت غذایی آبان داده می‌شود/ برای حقوق پیش‌بینی‌هایی شده تا مشکلات اقتصادی تا حدی جبران شود

  6. تیتر روزنامه استقلال بعد از نایب قهرمانی پرسپولیس در آسیا  

  7. این فیلم را ببینید؛ از احمد شیرزاد تا محمدجواد ظریف

  8. آخوندی: کار درستی کردم که حتی ۱ واحد مسکن مهر افتتاح نکردم

  9. دولت بداند سال آینده تورم بیشتری در اقتصاد ایران بروز خواهد کرد/ دفاع از توزیع کوپن در واکنش به اتهامات کوپونیسم و کمونیسم/ ۱۷ سیاست و بسته پیشنهادی برای خروج از بحران

  10. آقای ظریف! مردم چرا باید برای این سطح ناشی گری دیپلماتیک هزینه دهند؟

  11. جهانگیری: تصمیم گرفتیم تا کسی سرِ گرسنه بر زمین نگذارد/ ارزش روز سهام عدالت ۱۳ میلیون تومان شده است

  12. جزئیات جدید افزایش ۵۰ درصدی حقوق کارکنان سازمان مالیاتی + سند

  13. حضور دختران برانکو، علی پروین و محمود خوردبین در استادیوم آزادی + تصاویر  

  14. به این مسئول چه می‌توان گفت؟  

  15. دفاع رئیس اتحادیه آجیل از قیمت ۲۰۰ هزار تومانی پسته

  16. پیروز حناچی شهردار تهران شد؛ صندلی بهشت به آخوندی نرسید + جزئیات

  17. فاتحه تهران را بخوانیم

  18. ظریف باید اسامی پولشویی کنندگان را نام ببرد وگرنه استیضاح می شود

  19. مردم بدانند این جماعت نسبتی با انقلاب اسلامی و ولایت فقیه ندارند

  20. آخوندی لواسان‌نشین است و خوی اشرافی‌گری دارد

  21. جریان اصلاح طلبی باید پاسخگوی ناکارآمدی دولت کنونی باشد/ اصلاح طلبی را در پای آنها که اصلاح طلب نبودند ذبح کردند/ دو جریان اصلی برای‌‌ نجات خود باید پوست اندازی کنند

  22. اندر حکایت شهرداری تهران / چرا مردم باید هزینه دعواهای سیاسی اصلاح‌طلبان را بدهند؟

  23. آیا حناچی همان فرشته نجات تهران است؟

  24. آقایان! عذرخواهی کنید

  25. افزایش حقوق کارمندان ۲ دستگاه دولتی مجدد به جریان افتاد +سند

پربحث‌های اخیر

  1. چرا دیپلماسی نفتی آمریکا شکست خورد؟/ ۳ شرط اصلی را برای معافیت از تحریم

  2. واگذاری معادن سودده به افراد خاص

  3. دیگر دلیلی برای پرداخت یارانه‌ به افراد پردرآمد وجود ندارد

  4. پوتین: از نفت ۷۰ دلاری راضی‌ام

  5. عرضه تخم‌مرغ تنظیم بازاری در تهران

  6. بخشنامه بودجه سال ۱۳۹۸ ابلاغ شد + متن

  7. چرا بیکاری یک استان ۸ و استان همجوارش ۲۰ درصد است

  8. برای اطلاع از تعداد سیم کارت هایتان استعلام بگیرید

  9. فرار لیبرال‌ها

  10. اعدام مظلومین زنگ خطر را برای مقصران بزرگ عرضه سکه و دلار به صدا در آورد!

  11. سهام عدالت چقدر می‌ارزد؟/ از ۲.۲ میلیون تا ۱۴ میلیون تومان

  12. واکنش کره جنوبی به آزمایش یک سلاح جدید در کره شمالی

  13. رنو فرانسه از پیدا کردن بازار جایگزین ایران عاجز ماند

  14. پیشنهاد افزایش ۲۰درصدی حقوق کارگران در سال ۹۸

  15. پایان جنگ تجاری آمریکا و چین بعید است

  16. گزارش IMF از ۱۳ شاخص‌ اقتصاد ایران در سایه تحریم‌

  17. پیش‌بینی روند بازار مسکن سخت شد

  18. کره جنوبی در مورد کنار گذاشتن نفت ایران جدی است؟

  19. عرضه نفت خام در بورس ادامه دارد

  20. برف و باران در 16 استان کشور

  21. حال این روزهای صرافی‌ها

  22. طلای جهانی گران‌تر شد

  23. قیمت نفت بازهم افزایش یافت

  24. راه روسیه از اوپک جدا می‌شود؟

  25. آیا بحران نفتی سال ۲۰۱۴ تکرار می‌شود؟

پربحث‌های دیروز

  1. چرا دیپلماسی نفتی آمریکا شکست خورد؟/ ۳ شرط اصلی را برای معافیت از تحریم

  2. واگذاری معادن سودده به افراد خاص

  3. دیگر دلیلی برای پرداخت یارانه‌ به افراد پردرآمد وجود ندارد

  4. پوتین: از نفت ۷۰ دلاری راضی‌ام

  5. عرضه تخم‌مرغ تنظیم بازاری در تهران

  6. بخشنامه بودجه سال ۱۳۹۸ ابلاغ شد + متن

  7. چرا بیکاری یک استان ۸ و استان همجوارش ۲۰ درصد است

  8. برای اطلاع از تعداد سیم کارت هایتان استعلام بگیرید

  9. واکنش کره جنوبی به آزمایش یک سلاح جدید در کره شمالی

  10. رنو فرانسه از پیدا کردن بازار جایگزین ایران عاجز ماند

  11. پیشنهاد افزایش ۲۰درصدی حقوق کارگران در سال ۹۸

  12. پایان جنگ تجاری آمریکا و چین بعید است

  13. گزارش IMF از ۱۳ شاخص‌ اقتصاد ایران در سایه تحریم‌

  14. پیش‌بینی روند بازار مسکن سخت شد

  15. کره جنوبی در مورد کنار گذاشتن نفت ایران جدی است؟

  16. عرضه نفت خام در بورس ادامه دارد

  17. برف و باران در 16 استان کشور

  18. حال این روزهای صرافی‌ها

  19. طلای جهانی گران‌تر شد

  20. قیمت نفت بازهم افزایش یافت

  21. راه روسیه از اوپک جدا می‌شود؟

  22. آیا بحران نفتی سال ۲۰۱۴ تکرار می‌شود؟

  23. اختلاس 500 میلیون تومانی یک مسئول در مانه و سملقان

  24. کره جنوبی در مورد کنار گذاشتن نفت ایران جدی است؟

  25. گزارش IMF از ۱۳ شاخص‌ اقتصاد ایران در سایه تحریم‌/ذخایر ارز ۱۰۰ میلیارد دلار

پربحث‌های هفته

  1. آخوندی: کار درستی کردم که حتی ۱ واحد مسکن مهر افتتاح نکردم

  2. دولت بداند سال آینده تورم بیشتری در اقتصاد ایران بروز خواهد کرد/ دفاع از توزیع کوپن در واکنش به اتهامات کوپونیسم و کمونیسم/ ۱۷ سیاست و بسته پیشنهادی برای خروج از بحران

  3. جزئیات جدید افزایش ۵۰ درصدی حقوق کارکنان سازمان مالیاتی + سند

  4. دفاع رئیس اتحادیه آجیل از قیمت ۲۰۰ هزار تومانی پسته

  5. افزایش حقوق کارمندان ۲ دستگاه دولتی مجدد به جریان افتاد +سند

  6. بخشنامه عجیب سایپا به مشتریان!

  7. اسامی نهادهای معاف از مالیات اعلام شد

  8. ۱۰۰ نفر با مدرک غیرمرتبط در شستا/ از تعارض منافع تا ژن‌های خوب در شرکت‌های زیر مجموعه وزارت کار را بشناسیم

  9. بازگشت تحریم‌ها و افراد خوش باور به غرب/ چرا از اشتباهات گذشته درس نمی‌گیریم؟

  10. نعمتی: واقعیت این است که تحریم‌ها اثر چندانی نخواهد داشت

  11. سقوط قیمت دلار به مرز ۱۲ هزار تومان

  12. جزئیات مرحله اول طرح حمایتی از اقشار کم درآمد تا ۳۰۰ هزار تومان/ گوشت و مرغ و برنج در سبد

  13. روسیه: فروش سوخو به ایران منوط به صدور مجوز آمریکاست/ چین گزینه قطعی برای خرید هواپیما نیست

  14. بازار شیر تو شیر قیمت شیر/ قیمت‌ها روزانه بالا می‌رود!

  15. ساندرو‌های مخفی در انبار به امید گرانی!

  16. سوئیفت بانک ملی امروز قطع می‌شود + سند

  17. دلار وارد کانال ۱۱ هزار تومان شد

  18. وزیر اقتصاد: در مقابله با تحریم‌ها کارکشته شده‌ایم

  19. بانک مرکزی: سوئیفت نقشی در نگهداری حساب‌ها و تسویه ارزی ندارد /خللی در مبادلات ارزی ایجاد نمی شود

  20. تصاویر منتشر شده از لحظاتی قبل از اعدام سلطان سکه  

  21. پولشویی در ایران؛ واقعیت چیست؟

  22. چرا دیپلماسی نفتی آمریکا شکست خورد؟/ ۳ شرط اصلی را برای معافیت از تحریم

  23. دستمزد کارگران و کارمندان در سال آینده چقدر باید افزیش یابد؟

  24. افزایش دستمزد کارگران بی نتیجه ماند/کمیته مزد هفته آینده تشکیل می شود

  25. افزایش قیمت آب شرب تهرانی‌ها از اول آذر

آخرین عناوین