بازی دیجیتال: شمشیر دو دَم

حامد نصیری، گروه تعاملی الف،   3970815020
بازی دیجیتال: شمشیر دو دَم

بازی دیجیتال یک رسانه تمام عیار است. با تعریف عمومی، مانند هر رسانه دیگری واسطه انتقال پیام از یک فرستنده به گیرنده است و نقطه کلیدی ماجرا آنجاست که به دلیل ماهیت تعامل‌پذیر خود، علاوه بر اینکه پیام را انتقال می‌دهد، به بهترین شکل ممکن، بازخوردهای گیرنده را برمی‌گرداند و ضمنا بیشتر از بسیاری از همسایگانش مثل کتاب، فیلم یا موسیقی مخاطب را با خود درگیر می‌کند.

رسانه‌ها، چون همیشه یک طرف ماجرا ارسال‌کننده پیام است، بسته به اینکه آن فرستنده چه نیتی در سر دارد، می‌توانند وسیله‌ای برای سعادت مردم و یا چاله‌ای برای افتادن و به زانو درآمدن آن‌ها باشند. بازی دیجیتال یک رسانه است و از این جهت مانند هر رسانه دیگری، می‌تواند راهی به قله سعادت و یا دره فلاکت بشود. کودکان سهم بزرگی از مصرف رسانه‌ها دارند و با توجه به ناخودآگاه سفید و پُر نشده خود، اثرپذیرترین مخاطب‌های رسانه هستند. این در حالی است که به نقل از آمارهای رسمی، میانگین سنی بازیکنان در ایران 19 سال است و بنابراین وزن کودکان در میان بازیکنان بازی‌های دیجیتال خیلی زیاد به حساب می‌آید. این موضوع را بگذارید کنار مسئله پرچالش محتوای پیام انتقال داده شده توسط رسانه‌ها و سپس هر دوی این‌ها را همراه با اثرگذاری ویژه بازی‌های دیجیتال در میان رسانه‌های مختلف مدنظر قرار بدهید تا وضعیت حساس بازی‌های دیجیتال در دنیای امروز ما مشخص شود.

بهتر است تعارف را کنار بگذاریم؛ بازی‌ اتفاقا خیلی جدی است و اولین چیزی که بعد از پذیرفتن این حقیقت به ذهن خطور می‌کند آن است که باید با این شمشیر دو دَم چه کنیم؟ آیا بازی و بازیکنانش را به حال خود رها کنیم؟ یا برعکس، عرصه را تنگ بگیریم که مبادا اتفاق ناگواری بیفتد؟

آیا می‌شود واکنشی به این تعامل نداشت؟ آیا می‌توانیم استدلال کنیم که آزاد گذاشتن بازی‌ساز و بازیکن، در نهایت باعث خلق یک نقطه تعادل بین آن‌ها می‌شود و هرکس بر اساس منطق عقلانی خود به آنچه علاقه دارد گرایش پیدا می‌کند؟ تقریبا همه تاریخ نظری مطالعات رسانه تمام قد در برابر این فکر می‌ایستد. چه باور داشته باشیم که رسانه‌ها به صورت غالب و یک طرفه بر مخاطب خود اثر می‌گذارند و گیرنده پیام قدرتی در برابر آن‌ها ندارد. چه بپذیریم که مخاطب اختیاراتی دارد و می‌تواند مثلا با تقویت سواد رسانه‌ای خود تا حدودی ضرب اثرات مخرب رسانه را بگیرد، به هر حال باید برای تعامل فرستنده-گیرنده فکری کرد. این مسئله در جهان امروز که با حضور رسانه‌های نوین بیش از پیش غرق در اخبار و اطلاعات و پیام‌ها هستیم، حیاتی‌تر نیز می‌شود. بازی‌های دیجیتال هم از این قاعده مستثنی نیستند و برای همین، حداقل نظارتی که می‌توان به محتوای بازی‌ها داشت در قالب نظام‌های رده‌بندی سنی حتی در آزادترین کشورهای جهان جریان دارد.

آیا می‌شود تقابلی شدید با این تعامل داشت؟ آیا امکان دارد فضایی ایجاد کنیم که تمام بازی‌های موجود در بازار دارای محتوای فرهنگی و ارزش محور باشند؟ مسلما این طور نیست. اگرچه بسیاری از فعالان فرهنگی به ازای هر بازی با محتوای دور از ارزش‌های فرهنگی فریاد خطر سر می‌دهند و همواره شعارها بر سر تولید بازی‌های غنی با نگاهی درجه دومی به درآمدزایی آن‎هاست، اما حقیقت ماجرا این است که تصویر شرایطی ایده‌آل و بدون در نظر گرفتن واقعیت، اگرچه با نیتی صحیح اما با سرانجامی معکوس همراه خواهد بود. چرا که رویکرد مطلقا نظارتی و محدودیت‌آفرین برای توسعه بازی، باعث می‌شود تا در اولین قدم، توجیه اقتصادی برای تولید بازی رفته رفته کاهش پیدا کند و بازیگران قدرتمند از جریان تولید حذف شوند. در نقطه مقابل، بازار 28 میلیونی بازیکنان بازی‌های دیجیتال، با رفتن فعالان داخلی کم یا جهت‌مند نمی‌شود بلکه تشنگی خود را با محتوای جایگزین خارجی سیراب می‌کند که قاعدتا در بسیاری از موارد محتوای به مراتب ناسالم‌تری را در بر دارد. این نکته زمانی جلوه بیشتری پیدا می‌کند که متوجه شویم به نقل از آمارهای رسمی، رایج‌ترین روش دسترسی به بازی‌های دیجیتال در کشور، نه دانلود بازی، نه خرید بازی، بلکه تبادل فایل بازی با دوستان، آشنایان و اطرافیان است و در چنین فضایی تقریبا امکان نظارت بر سبد مصرف بازی خانوار به صفر می‌رسد. این یعنی خالی کردن میدان برای بازی خارجی، با نیت تولید بازی ارزشمند داخلی!

بنابراین اگرچه راه مواجهه با مسئله حتما بی‌تفاوتی نیست؛ اما در عین حال کشیدن یک خط سبز دور ارزش‌ها و راه دادن بازی‌ها به بازار رقابت، مشروط به ورود به داخل این خط سبز نیز چاره کار نمی‌شود. در حقیقت راهکار این است که خط قرمزی بر اساس ارزش‌ها کشیده شود و تولیدکنندگان فرصت داشته باشند با اهداف مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بازی بسازند و نظارت بر آن‌ها صرفا مبتنی بر باقی ماندن در داخل آن خط قرمز باشد. این خط قرمز کمک می‌کند تا خون در رگ‌های بازی‌سازی جریان بیابد و روزبه‌روز توان تولید بومی افزایش پیدا کند. در این میان باید تعهد فعالان فرهنگی ترویج و شناساندن محتوای ارزنده و وظیفه نهادهای سیاست‌گذار، حمایت از بازی‌سازانی باشد که اهداف ارزش‌محور را دنبال می‌کنند. اگر فهم کافی از محتوای باکیفیت و سالم شکل بگیرد و توجیه فنی و اقتصادی برای تولید آن به وجود بیاید، ضمن اینکه خط قرمز فرهنگی مدنظر قرار گرفته است، سهم بازی‌های ارزشی به مراتب بیش از پیش خواهد بود. در این مورد همیشه این مثال را برای خودم می‌زنم که فوت کوچک‌تر در یک شیپور بزرگ‌تر، صدای بیشتری را نسبت به فوت بزرگ‌تر در یک شیپور کوچک‌تر تولید می‌کند.

پربحث‌های امروز

  1. تشدید اختلافات ایران و اروپا، احتمال تحریم‌های جدید و فروپاشی برجام

  2. اسماعیل بخشی دستگیر شد

  3. روحانی: ما نمی‌توانیم با خواست عمومی مردم مبارزه کنیم، این نه قانونی است و نه شرعی/ اولین کسی که رادیو را ممنوع کرد پهلوی اول بود/ روزانه اگر فیلترشکن آمد چه خواهیم کرد؟

  4. روحانی از احمدی‌نژاد هم پایین‌تر است

  5. فقط ۳۰ ثانیه تا موفقیت

  6. ساختمان های خالی دانشگاه آزاد را به کسب و کارها بدهید، نه دانشجویان پولی

  7. چهار ماه کفاره برای یک نفر، چهار سال برای یک ملت

  8. روحانی و فیلترینگ؛ چه کسی خواستار برخورد با فیلتر‌شکن‌ها بود؟

  9. کرباسچی به زندان رفت + جزئیات

  10. واکنش سازمان بازرسی به افزایش ناگهانی قیمت محصولات سایپا و ایران‌خودرو: اگر مجوزی نداشته باشند، اقدام می‌کنیم!

  11. همتی اعلام کرد: آغاز واردات نفت از ایران توسط ژاپن از امروز/ بازار ارز و صرافی‌ها خلوت است؛ بانک مرکزی جور تقاضای ارز را هم می‌کشد

  12. پرواز هواپیماهای ماهان ایر به آلمان ممنوع شد

  13. مردم خواهان اجباری شدن نصب کارتخوان در مطب‌ها شدند/ درآمد یک پزشک یک میلیون تومان است!

  14. موگرینی: در نشست ورشو حضور نخواهم داشت

  15. راغفر: ما به‌تدریج شاهد فرسایش شدید آرمان‌ها و ارزش‌های انقلاب اسلامی مثل عدالت اجتماعی شدیم

  16. روحانی در واکنش به گزارش تخلف دارویی: ان‌شاءالله که صحت ندارد

  17. نظرسنجی AFC بین بیرانوند و دروازه‌بان عربستان + لینک

  18. جزئیات دستگیری اسماعیل بخشی؛ وی از صبح روز گذشته متواری شده بود

  19. خط فقر در تهران ۴ میلیون و ۵۹۲ هزار تومان است

  20. افشای لیست موسسات فرهنگی که کمک دریافت کرده‌اند  

  21. پوری حسینی: به من نگفته‌اند ممنوع‌الخروجم

  22. پست اینستاگرامی کی‌روش پس از پیروزی مقابل تیم ملی فوتبال عمان

  23. چرا بازرگان نتوانست با انقلاب همراه باشد؟

  24. ۴۰ سال پس از پیش‌بینی درست کارتر

  25. سکه ۴ میلیون و ۶۸ هزار تومان شد/ دلار ۱۱۶۵۰ تومان

پربحث‌های دیروز

  1. توزیع دو کیلو گوشت یخ‌زده با کارت ملی!/ برای گرفتن گوشت منجمد، منجمد شوید!

  2. کدامیک به برجام محتاج ترند، ایران یا اروپا؟

  3. فیلم اعترافات اسماعیل بخشی و همدستانش   

  4. «یک» بدعت خطرناک در لایحه بودجه/ مورادی که در بودجه مورد توجه نیست/ سرنوشت بودجه عمرانی و استان‌ها چیست؟

  5. رییس دادگستری تهران در گفتگو با الف: مرتضوی در زندان است/ به دروغ‌ها توجه نکنید

  6. واکنش‌ها به بازداشت مرضیه هاشمی چگونه بود؟ + تصاویر

  7. بی‌قانونی سایپا در افزایش قیمت محصولات/ تخلف قیمت هر محصول چقدر است؟+ جدول

  8. توکلی خطاب به رئیس و نمایندگان مجلس: از اقدام غیرقانونی دولت برای حذف دانشگاه‌های موفق جلوگیری کنید/ مانع ایجاد فرصت برای مقامات دولتی شوید

  9. مدیرعامل سایپا تغییر کرد

  10. جزئیات بازداشت همدست اسماعیل بخشی/ ضرب و شتم ضابطان زن قضایی توسط مهدی قلیان

  11. تعطیلی دولت آمریکا یکماهه شد/ صف غذای رایگان در بزرگترین اقتصاد دنیا+ تصاویر

  12. واکنش رحمانی به تغییر مدیرعامل سایپا/ اگر پراید صرفه ندارد محصول دیگری تولید کنند

  13. جزئیات طرح نمایندگان برای اختصاص سهمیه بنزین به ازای هر ایرانی

  14. گام‌هایی که برای تولید تانک در ایران برداشته شد+ عکس و فیلم

  15. ۴۸ درصد مردم آمریکا در مرز خط فقر زندگی می‌کنند

  16. پورابراهیمی: خودروسازان در ظاهر خصوصی سازی شده‌اند / وزیر صنعت هم پاسخگو نیست

  17. عروس داعشی که روزگار خانواده همسرش را سیاه کرد+ تصاویر

  18. اصلاح نظام بانکی و دست‌های پشت پرده؛ چه کسی می‌تواند انجام دهد؟/ آقای روحانی‌ ‌ترمز بانک‌ها را می‌کشد!

  19. طرح سهمیه‌بندی بنزین اعلام وصول شد

  20. حکم قطعی پرونده ۵ صراف صادر شد + جزئیات

  21. پوری‌حسینی با دستور بازپرس ممنوع‌الخروج شد

  22. دادگاه بعدی مرضیه هاشمی چهارشنبه آینده برگزار می‌شود

  23. کنفرانس ضد ایرانی ورشو؛ شکستی دیگر که ترامپ می‌خورد

  24. معصومه ابتکار در BRT  

  25. سرقت مسلحانه در رشت  

پربحث‌های هفته

  1. همسر شهید حججی ازدواج کرد؟

  2. غیرت برای زنان کجا رفته؟

  3. تشدید اختلافات ایران و اروپا، احتمال تحریم‌های جدید و فروپاشی برجام

  4. اروپا به ایران: نمی‌توانیم برنامه موشکی‌تان را تحمل کنیم/ لغزش اروپا به سمت ترامپ

  5. بازداشت خبرنگار پرس‌تی‌وی در آمریکا

  6. موشک ماهواره‌بر حامل «پیام» نشد!

  7. سقوط هواپیما حوالی صفادشت تهران/بوئینگ ۷۰۷ باری ارتش در فرودگاه فتح دچار سانحه شد/هواپیما 16 سرنشین داشت/15 کشته و یک مصدوم تا این لحظه/ اسامی کامل جانباختگان+تصاویر  

  8. تاج و داورزنی کنارخواننده معروف لس آنجلسی   

  9. اسماعیل بخشی دستگیر شد

  10. توزیع دو کیلو گوشت یخ‌زده با کارت ملی!/ برای گرفتن گوشت منجمد، منجمد شوید!

  11. جلسه امروز مجمع تشخیص مصلحت نظام با حضور ظریف و احمدی‌نژاد  

  12. کدامیک به برجام محتاج ترند، ایران یا اروپا؟

  13. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  14. روحانی: ما نمی‌توانیم با خواست عمومی مردم مبارزه کنیم، این نه قانونی است و نه شرعی/ اولین کسی که رادیو را ممنوع کرد پهلوی اول بود/ روزانه اگر فیلترشکن آمد چه خواهیم کرد؟

  15. ویدئو/ آقای مترجم کار دست کی‌روش و خیابانی داد  

  16. روحانی از احمدی‌نژاد هم پایین‌تر است

  17. فیلم اعترافات اسماعیل بخشی و همدستانش   

  18. جدال اصلاح طلبان و دولت اعتدال/ خبری از حال و روز مردم دارند؟

  19. توکلی: سه قوه با تبانی برخورد با حقوق‌های نجومی را بر زمین گذاشتند

  20. فرشته نجات تنها سرنشین زنده مانده حادثه بوئینگ ۷۰۷

  21. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

  22. عسگراولادی: بعد از ۶۴سال، دو ماه است صادراتم را متوقف کردم

  23. واکنش پزشکیان به حاشیه‌های پیش آمده برای یکی از نمایندگان مجلس/ اتهام نماینده ملکان آشکار شود، غیرقابل گذشت است

  24. یارانه نقدی ۳۳۰ هزار میلیارد تومان را بلعید!

  25. امام جمعه اسالم؛ تلگرام را رفع فیلتر کنید

آخرین عناوین