«خاطرات خفته»؛ پاتریک مودیانو؛ ترجمه الهام دارچینیان؛ نشر قطره پرسه‌زدن در کافه‌های دم صبح

محمد مفتاحی،   3970812122
پرسه‌زدن در کافه‌های دم صبح

در رمان «خاطرات خفته» مهم‌ترین ویژگی که خوانندگان را لحظه به لحظه به دنبال خود می‌کشاند هیجانی است که در بازگشت راوی به خاطرات جوانی‌اش به رمان تزریق می‌شود. هیجان خاصی که از تب و تاب آشنایی، احساس عاشق شدن و انتظار برای دیدار حس می‌کنیم

«خاطرات خفته»

نویسنده: پاتریک مودیانو

مترجم: الهام دارچینیان

ناشر: قطره، چاپ اول: 1397

97 صفحه، 9000 تومان

 

*****

 

پاتریک مودیانو سال 1945 در بولوین بیلان کور، از حومه‌های پاریس به دنیا آمد. از او بیش از سی رمان منتشر شده و نوشته‎‌هایش در ایران شناخته شده‌اند. بیش‌تر رمان‌های او جایزه‌های مهم ادبی را برده‌اند. جایزه‌ی آکادمی فرانسه، جایزه‌ی گنکور و مهم‌ترین افتخار او دریافت جایزه‌ی نوبل ادبی که به خاطر هنر بی‌بدیلش در بازخوانی خاطرات و باز‌آفرینی سرنوشت آدمیان به او تعلق گرفت. نوشته‌های او را با ادبیات پروست مقایسه می‌کنند؛ اما چیره‌دستی او در دلنشین و گیرا و رازآلود کردن فرم داستان‌هایی که از هزارتوی خودکاوی، خودشناسی و انسان‌شناسی می‌گذرد، ویژه‌ی خود اوست.

کسب جایزه نوبل، پاتریک مودیانو را به نویسنده‌ای پرمخاطب در ایران بدل ساخت که آثارش با ترجمه‌های چند باره توسط ناشران مختلفی به بازار ارائه شده است که در این میان ترجمه‌های فاقد کیفیت کم نیست و این کار مخاطبان را البته دشوار می‌سازد. خوشبختانه «خاطرات خفته» با ترجمه‌ی الهام دارچینیان که به همت نشر قطره منتشر شده از این منظر مقبول و قابل اعتماد از کار در آمده است. از الهام دارچینیان پیش از این در نشر قطره آثار دیگری همچون «جشن بی‌­معنایی» میلان کوندرا و «دوست داشتم کسی جایی منتظرم باشد»، «گریز دلپذیر»، «من او را دوست داشتم» از آنا گاولدا منتشر شده است. ترجمه روان و یکدست مترجم در برگردان «خاطرات خفته»، درک لحن خاص رمان را برای مخاطب هموار ساخته است.

«خاطرات خفته» آخرین اثر مودیانوست که در سال2017 توسط انتشارات گالیمار منتشر شد. در این رمان راوی با صمیمیت از خاطرات خود با مخاطبان سخن می‌گوید و آنها را در جریان خصوصی‌ترین تجربه‌­های خود قرار می‌دهد. از یکشنبه‌های پر دلهره‌اش می‌گوید که مجبور بوده در غروب دلگیر زمستان به خوابگاه برگردد. تردید راوی در این‌که توالی زمان را رعایت کند یا نه، یکی از عوامل موفق در جذب مخاطب و همراه ساختن او با رمان محسوب می شود.  او لایه‌های مختلف خاطراتش را می‌کاود و آن‌ها را بی‌پرده با مخاطب در میان می‌گذارد. خاطراتی که هرکسی به نوعی تجربه کرده است. از جمله منتظر ایستادن رو‌به‌روی خانه‌ی دختری که حتی نامش را فراموش کرده است.

«ستیویا» دوست پدرش دختری هم‌سن و سال او داشته و او با دیدن دختری که هم‌سن و سالش است جلوی در خانه‌ی آن‌ها کشیک می‌کشیده شاید دختر را ببیند و جرقه­ی ارتباط بین آن­ها برقرار شود. نکته‌ای که برای ایجاد تعلیق و حس همزاد‌پنداری در این رمان پاتریک مودیانو اهمیت دارد، ایجاد حس نوستالوژی است. او از زمستان‌های سخت ده‌ی شصت اروپا حرف می‌زند و بی‌اختیار ما را هم از این سال‌های بی‌برف و باران به چند دهه‌ قبل می‌برد. از محله‌های ویران‌شده‌ای که جای آن‌ها را ساختمان‌های مدرن گرفته‌اند سخن می­گوید و ما به یاد محله‌های قدیمی خودمان می‌افتیم، که جای خود را به برج‌ها و ساختمان‌های اداری و تجاری داده‌اند. البته او شگردهای فنی هم برای جلب هم‌حسی خواننده دارد، با ایجاد یک شبکه بینامتنی خاطرات ما را با ادیت پیاف، آهنگ‌ها و فیلم‌ زندگی او «زندگی به رنگ گل سرخ» زنده می­‌کند و با بازی‌های درخشان «ماریون کوتیار» و «ژرار دپاردیو» که اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن را نصیب ماریون کوتیار کرد دوباره همراه می­‌کند. او با تکرار نام کتاب‌های مختلف هم همین کار را ادامه می‌دهد. می‌خواهد نقطه‌های اشتراک فرهنگی‌اش را با خوانندگان افزایش دهد و این برگ برنده‌ای می‌شود برای ادامه‌ی همراهی با کتاب‌اش.

شخصیت راوی رمان هم جاذبه‌های بسیاری را برای خواننده ایجاد می‌کند. علاوه بر علاقه‌اش به کتاب‌های علوم نهانی و رازآلود‌ بودن آن­ها، پنج دفترچه دارد که حاصل درد دل‌های آدم‌های مختلف با اوست. علاقه‌ی وافرش به شنیدن حرف‌های دیگران حتی از این هم فراتر رفته و هر جا که می‌رسیده کافه، قطار و ... حرف‌های انسان‌های ناشناس را هم بدون آن­که متوجه شوند یادداشت می‌کرده. شاید همین دقت به جزئیات باعث شده است که وقتی حرفی می‌زند توجه مخاطبان به او جلب می‌­شود. او گاه به طور مستقیم مخاطبان کتاب را وارد تجربیاتش می‌کند: «کافه در طبقه‌ی همکف خانه‌ای در انتهای بولوار «گار» در ناحیه‌ی سه پاریس واقع بود. امروز نام بولوار تغییر کرده است و خانه‌ها و ساختمان‌های کوچک آن طرف خیابان که پلاک‌های فرد داشتند خراب شده‌اند، درست قبل از میدان ایتالیا. هر از چند گاهی به نظرم می‌آید که اسم کافه، کافه‌ی سیز بود، اما چندی بعد خاطره‌ی آن نام از یادم می‌رود، مانند نام‌هایی که در خواب‌های‌تان می‌شنوید و وقتی بیدار می‌شوید دیگر یادتان نمی‌آید.‌» (خاطرات خفته، ص 16). او آن‌قدر شیفته‌ی گذشته است و خاطرات را مرور می‌کند که گاهی فکر می‌کند واقعا زمان برگشته است و او بار دیگر در فضای خاطرات زندگی می‌کند. برای این احساس نامی هم انتخاب کرده: «بازگشت هماره». چنین شخصیتی بی‌شک انسان را می‌برد به عالم خاطراتش.

ساختار رمان برپایه فصل‌هایی کوتاه شکل گرفته که با توجه به ایجاز همیشگی سبک مودیانو و خوشخوان بودن رمان و ترجمه روانش، می‌تواند مخاطبانی از طیف‌های مختلف را جذب خود کند. مخاطبانی که عصر دلتنگ کننده یک روز جمعه خواهند توانست این رمان را در نشستی چند ساعته بخوانند و به واسطه همراهی با خاطراتی که راوی این رمان بازگفته، نقبی بزنند به گذشته خود و «خاطرات خفته» خود را بیدار کنند!

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. می‌شود برجام را با روسیه و چین ادامه داد؟

  2. شبهات امنیتی قانون اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی و مردان خارجی

  3. نفس مستاجران به شماره افتاد/ آیا دست دولت برای تنظیم بازار اجاره بسته است؟

  4. ناگفته‌های مداح مشهور از نوحه جنجالی‌اش/ خانمی در کانادا آغازگر این ماجرا بود

  5. پاسخ الف به جوابیه علی مطهری با ارجاع به مشروح مذاکرات مجلس/ ادعای غلط خود را اصلاح کنید+ سند

  6. نوبخت: اگر نمایندگان مجلس فرمول بهتری برای افزایش حقوق کارمندان ارائه کنند اجرا می کنیم

  7. قراردادهای مالی خانگی را ثبت کنید تا جرائم کمتر شود

  8. جدیدترین صحنه‌سازی آمریکا علیه ایران در حادثه نفتکش‌ها

  9. تاج: لیگ برتر را برگزار نمی‎‌کنیم

  10. آلمان به پیروی از آمریکا ایران را در حادثه دریای عمان متهم کرد

  11. حاشیه‌های مناظره زاکانی و تاجزاده/فردی که قرار بود جانشین زنگنه شود/چرا دادگاه محمدرضا خاتمی به صورت کامل از تلویزیون پخش نمی شود؟

  12. دادستان: مردم از قوه قضائیه انتظار اجرای عدالت دارند/ از ماه آینده شاهد تحولات بزرگی در فضای مجازی خواهیم بود

  13. سازمان امور مالیاتی: فقط خریداران سکه از بانک مرکزی مالیات می‌دهند

  14. سخنان مادر و وکیل علیرضا شیرمحمدعلی درباره مرگ این زندانی

  15. اسلامی خبر داد: طرح دولت برای خانه‌دار کردن کارمندان جوان

  16. افزایش چراغ خاموش قیمت فرآوده‌های لبنی/ تولیدکنندگان باز گران کردند

  17. «همسرکُشی» و «آقازاده‌ها» حال مردم را بد می‌کنند یا امر به معروف؟

  18. ترامپ: می‌دانم حملات ۱۱ سپتامبر کار چه کسی بود/حضور نظامی در خاورمیانه وحشتناک بود

  19. احتمال سفر وزرای خارجه سه کشور اروپایی به ایران برای نجات برجام

  20. چین: روابط تجاری معمول ما با ایران نباید مخدوش شود

  21. روحانی: توقف برخی اقدامات در برجام، حداقل اقدام است/ توسعه روابط بانکی با دنیا بدون تصویب دو لایحه‌ در مجمع تشخیص، حاصل نمی‌شود/ دعوت به مذاکره با اعمال فشار به معنای تسلیم است

  22. تغییر نام یکی از خیابان‌های تهران به نام مرحوم حجازی

  23. هینن: مردم ایران فوق‌العاده بودند/ اعتراضم به ناامنی بود

  24. مدیر مالی وزارت نفت در حین خروج از کشور دستگیر شد

  25. لوازم خانگی ایرانی جایگزین کره‌ای‌ها می‌شود

پربحث‌های دیروز

  1. مجلسی این‌چنینم آرزوست

  2. نگاهی به مرگ محمد مرسی

  3. مرکل: عدم پایبندی به برجام برای ایران پیامدهائی را دارد

  4. جایگاه «پرستو» در فقه اسلامی چیست؟

  5. جهانگیری: دولت برای مقاومت در برابر فشارها برنامه دارد

  6. علی علیزاده: اگر نابغه‌ای همچون امام خمینی نبود انقلاب اسلامی یکساله نمی‌شد

  7. کاهش تعهدات برجامی از سوی ایران، ادامه تحریم آمریکا و انفعال اروپا/ سرانجام برجام چه خواهد شد؟

  8. مسکن در یک قدمی دلار قرار گرفت

  9. در سومین مناظره با تاجزاده/ زاکانی: هرگاه آمریکا به انسداد خورده، دوستان تاج‌زاده راه را باز کرده‌اند/ برادران خاتمی اول به توافق برسند، بعد سر مردم کلاه بگذارند

  10. سردار سلیمانی: شما آمریکایی‌ها ریاض و عربستان را زیر آتش قرار دادید+ فیلم

  11. دم خروس ماجرای نفتکش‌ها

  12. واکنش اصلاح‌طلبان به فراخوان قالیباف/ برکناری ۶۰ قاضی و یک پرسش از محسنی اژه‌ای/ نمره مردودی اصلاح‌طلبان در ماجرای نجفی

  13. ادامه «دورهمی» با مهران مدیری منتفی شد

  14. روحانی: طرف مقابل ما یک عده سیاستمدار کم‌تجربه هستند/ باید در برابر بدخواهان‌ ایستادگی کنیم

  15. وزیر نفت: شرایط امروز از دوران جنگ سخت‌تر است

  16. علت نجومی شدن دستمزد پزشکان، وکلا و دندانپزشکان چیست؟  

  17. واکنش سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به تصمیم برجامی ایران

  18. توقیف اکران «ماهمه باهم هستیم» در کرمان

  19. پیکر محمد مرسی در شرق قاهره به خاک سپرده شد

  20. واریز ارقام نجومی از سوی متهمان بانک سرمایه به حساب زنان خانه‌دار

  21. تصاویر خشن ترین ورزش جهان  

  22. مکرون: تا 8 جولای فرصت داریم تا برای حفظ توافق هسته‌ای مذاکره کنیم

  23. توافق دولت انگلیس و یک بانک ایرانی برای حل مناقشه ۱۰ ساله

  24. همسان‌سازی حقوق کارکنان قراردادی و پیمانی در دستور کار دولت قرار دارد

  25. عیادت محمدرضا عارف از سلطان/عکس  

پربحث‌های هفته

  1. شناسايي ضاربان بانوي آمر به معروف در رشت  

  2. روزی که ژاپنی‌ها به ایرانی‌ها حسرت زیادی خوردند!

  3. ادعای وطن‌دوستی رامبد با سفر به کانادا برای تولد فرزند!

  4. رئیس انجمن خودروسازان: قیمت تمام شده پراید ۳۹ میلیون‌تومان است

  5. پرستو یا آشیانه!؟

  6. می‌شود برجام را با روسیه و چین ادامه داد؟

  7. آمريكا ديگر چيز چنداني در چنته ندارد كه تاكنون نشان نداده باشد

  8. آقای روحانی، حالا وقت تعویض طلایی است

  9. آیا به افراد مشهور و سلبریتی‌ها بدهکاریم؟

  10. روحانی: فشار آمریکا علیه ملت ایران، تخلیه خواهد شد/ ملت نسبت به یکسال گذشته آرامش بیشتری دارد/ بدخواهان را مجبور می‌کنیم اشتباه خود را بپذیرند

  11. رهبر انقلاب: ترامپ را شایسته مبادله پیام نمی‌دانم و با آمریکا مذاکره نخواهیم کرد/ ترامپ بعد از بازگشت از ژاپن، پتروشیمی ایران را تحریم کرد آیا این پیام صداقت است؟

  12. آلمان: سقوط برجام به منزله بازگشت همه تحریم‎ها است

  13. قالیباف در پیامی به جوانان: اگر به میدان انتخابات نیایید، در برهمان پاشنه خواهد چرخید/ نباید منتظر دستور از بالا به پایین باشیم

  14. مسافر جنجالی اسنپ : با میل خودم توییت عذرخواهی را زدم

  15. شبهات امنیتی قانون اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی و مردان خارجی

  16. قوه قضائیه درباره قتل علیرضا شیرمحمدعلی شفاف سازی کند+ اطلاعیه سازمان زندان‌ها

  17. مجلسی این‌چنینم آرزوست

  18. چرا برخی فکر می‌کنند زبان دیپلماتیک یعنی انفعال ؟ / آقای ظریف مچکریم!

  19. آگهی هم‌خانه خانم مجرد!  

  20. نگاهی به مرگ محمد مرسی

  21. دیدار رهبری و نخست‌وزیر ژاپن؛ ۶ درخواست و ۶ پاسخ

  22. تجمع دانشجویان مقابل سفارت انگلیس   

  23. چگونگی عملکرد پلیس راهور در مواجهه با کشف حجاب در خودرو

  24. شعار انتخاباتی قالیباف/ علی مطهری و فریب مردم/ روایت باهنر از افطاری با حضور احمدی نژاد و ناطق نوری

  25. آقای نخست‌وزیر! چطور به جنایتکار جنگی اعتماد می‌کنید؟

آخرین عناوین