«خاطرات خفته»؛ پاتریک مودیانو؛ ترجمه الهام دارچینیان؛ نشر قطره پرسه‌زدن در کافه‌های دم صبح

محمد مفتاحی،   3970812122
پرسه‌زدن در کافه‌های دم صبح

در رمان «خاطرات خفته» مهم‌ترین ویژگی که خوانندگان را لحظه به لحظه به دنبال خود می‌کشاند هیجانی است که در بازگشت راوی به خاطرات جوانی‌اش به رمان تزریق می‌شود. هیجان خاصی که از تب و تاب آشنایی، احساس عاشق شدن و انتظار برای دیدار حس می‌کنیم

«خاطرات خفته»

نویسنده: پاتریک مودیانو

مترجم: الهام دارچینیان

ناشر: قطره، چاپ اول: 1397

97 صفحه، 9000 تومان

 

*****

 

پاتریک مودیانو سال 1945 در بولوین بیلان کور، از حومه‌های پاریس به دنیا آمد. از او بیش از سی رمان منتشر شده و نوشته‎‌هایش در ایران شناخته شده‌اند. بیش‌تر رمان‌های او جایزه‌های مهم ادبی را برده‌اند. جایزه‌ی آکادمی فرانسه، جایزه‌ی گنکور و مهم‌ترین افتخار او دریافت جایزه‌ی نوبل ادبی که به خاطر هنر بی‌بدیلش در بازخوانی خاطرات و باز‌آفرینی سرنوشت آدمیان به او تعلق گرفت. نوشته‌های او را با ادبیات پروست مقایسه می‌کنند؛ اما چیره‌دستی او در دلنشین و گیرا و رازآلود کردن فرم داستان‌هایی که از هزارتوی خودکاوی، خودشناسی و انسان‌شناسی می‌گذرد، ویژه‌ی خود اوست.

کسب جایزه نوبل، پاتریک مودیانو را به نویسنده‌ای پرمخاطب در ایران بدل ساخت که آثارش با ترجمه‌های چند باره توسط ناشران مختلفی به بازار ارائه شده است که در این میان ترجمه‌های فاقد کیفیت کم نیست و این کار مخاطبان را البته دشوار می‌سازد. خوشبختانه «خاطرات خفته» با ترجمه‌ی الهام دارچینیان که به همت نشر قطره منتشر شده از این منظر مقبول و قابل اعتماد از کار در آمده است. از الهام دارچینیان پیش از این در نشر قطره آثار دیگری همچون «جشن بی‌­معنایی» میلان کوندرا و «دوست داشتم کسی جایی منتظرم باشد»، «گریز دلپذیر»، «من او را دوست داشتم» از آنا گاولدا منتشر شده است. ترجمه روان و یکدست مترجم در برگردان «خاطرات خفته»، درک لحن خاص رمان را برای مخاطب هموار ساخته است.

«خاطرات خفته» آخرین اثر مودیانوست که در سال2017 توسط انتشارات گالیمار منتشر شد. در این رمان راوی با صمیمیت از خاطرات خود با مخاطبان سخن می‌گوید و آنها را در جریان خصوصی‌ترین تجربه‌­های خود قرار می‌دهد. از یکشنبه‌های پر دلهره‌اش می‌گوید که مجبور بوده در غروب دلگیر زمستان به خوابگاه برگردد. تردید راوی در این‌که توالی زمان را رعایت کند یا نه، یکی از عوامل موفق در جذب مخاطب و همراه ساختن او با رمان محسوب می شود.  او لایه‌های مختلف خاطراتش را می‌کاود و آن‌ها را بی‌پرده با مخاطب در میان می‌گذارد. خاطراتی که هرکسی به نوعی تجربه کرده است. از جمله منتظر ایستادن رو‌به‌روی خانه‌ی دختری که حتی نامش را فراموش کرده است.

«ستیویا» دوست پدرش دختری هم‌سن و سال او داشته و او با دیدن دختری که هم‌سن و سالش است جلوی در خانه‌ی آن‌ها کشیک می‌کشیده شاید دختر را ببیند و جرقه­ی ارتباط بین آن­ها برقرار شود. نکته‌ای که برای ایجاد تعلیق و حس همزاد‌پنداری در این رمان پاتریک مودیانو اهمیت دارد، ایجاد حس نوستالوژی است. او از زمستان‌های سخت ده‌ی شصت اروپا حرف می‌زند و بی‌اختیار ما را هم از این سال‌های بی‌برف و باران به چند دهه‌ قبل می‌برد. از محله‌های ویران‌شده‌ای که جای آن‌ها را ساختمان‌های مدرن گرفته‌اند سخن می­گوید و ما به یاد محله‌های قدیمی خودمان می‌افتیم، که جای خود را به برج‌ها و ساختمان‌های اداری و تجاری داده‌اند. البته او شگردهای فنی هم برای جلب هم‌حسی خواننده دارد، با ایجاد یک شبکه بینامتنی خاطرات ما را با ادیت پیاف، آهنگ‌ها و فیلم‌ زندگی او «زندگی به رنگ گل سرخ» زنده می­‌کند و با بازی‌های درخشان «ماریون کوتیار» و «ژرار دپاردیو» که اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن را نصیب ماریون کوتیار کرد دوباره همراه می­‌کند. او با تکرار نام کتاب‌های مختلف هم همین کار را ادامه می‌دهد. می‌خواهد نقطه‌های اشتراک فرهنگی‌اش را با خوانندگان افزایش دهد و این برگ برنده‌ای می‌شود برای ادامه‌ی همراهی با کتاب‌اش.

شخصیت راوی رمان هم جاذبه‌های بسیاری را برای خواننده ایجاد می‌کند. علاوه بر علاقه‌اش به کتاب‌های علوم نهانی و رازآلود‌ بودن آن­ها، پنج دفترچه دارد که حاصل درد دل‌های آدم‌های مختلف با اوست. علاقه‌ی وافرش به شنیدن حرف‌های دیگران حتی از این هم فراتر رفته و هر جا که می‌رسیده کافه، قطار و ... حرف‌های انسان‌های ناشناس را هم بدون آن­که متوجه شوند یادداشت می‌کرده. شاید همین دقت به جزئیات باعث شده است که وقتی حرفی می‌زند توجه مخاطبان به او جلب می‌­شود. او گاه به طور مستقیم مخاطبان کتاب را وارد تجربیاتش می‌کند: «کافه در طبقه‌ی همکف خانه‌ای در انتهای بولوار «گار» در ناحیه‌ی سه پاریس واقع بود. امروز نام بولوار تغییر کرده است و خانه‌ها و ساختمان‌های کوچک آن طرف خیابان که پلاک‌های فرد داشتند خراب شده‌اند، درست قبل از میدان ایتالیا. هر از چند گاهی به نظرم می‌آید که اسم کافه، کافه‌ی سیز بود، اما چندی بعد خاطره‌ی آن نام از یادم می‌رود، مانند نام‌هایی که در خواب‌های‌تان می‌شنوید و وقتی بیدار می‌شوید دیگر یادتان نمی‌آید.‌» (خاطرات خفته، ص 16). او آن‌قدر شیفته‌ی گذشته است و خاطرات را مرور می‌کند که گاهی فکر می‌کند واقعا زمان برگشته است و او بار دیگر در فضای خاطرات زندگی می‌کند. برای این احساس نامی هم انتخاب کرده: «بازگشت هماره». چنین شخصیتی بی‌شک انسان را می‌برد به عالم خاطراتش.

ساختار رمان برپایه فصل‌هایی کوتاه شکل گرفته که با توجه به ایجاز همیشگی سبک مودیانو و خوشخوان بودن رمان و ترجمه روانش، می‌تواند مخاطبانی از طیف‌های مختلف را جذب خود کند. مخاطبانی که عصر دلتنگ کننده یک روز جمعه خواهند توانست این رمان را در نشستی چند ساعته بخوانند و به واسطه همراهی با خاطراتی که راوی این رمان بازگفته، نقبی بزنند به گذشته خود و «خاطرات خفته» خود را بیدار کنند!

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. تشدید اختلافات ایران و اروپا، احتمال تحریم‌های جدید و فروپاشی برجام

  2. اسماعیل بخشی دستگیر شد

  3. روحانی: ما نمی‌توانیم با خواست عمومی مردم مبارزه کنیم، این نه قانونی است و نه شرعی/ اولین کسی که رادیو را ممنوع کرد پهلوی اول بود/ روزانه اگر فیلترشکن آمد چه خواهیم کرد؟

  4. روحانی از احمدی‌نژاد هم پایین‌تر است

  5. فقط ۳۰ ثانیه تا موفقیت

  6. ساختمان های خالی دانشگاه آزاد را به کسب و کارها بدهید، نه دانشجویان پولی

  7. چهار ماه کفاره برای یک نفر، چهار سال برای یک ملت

  8. روحانی و فیلترینگ؛ چه کسی خواستار برخورد با فیلتر‌شکن‌ها بود؟

  9. کرباسچی به زندان رفت + جزئیات

  10. واکنش سازمان بازرسی به افزایش ناگهانی قیمت محصولات سایپا و ایران‌خودرو: اگر مجوزی نداشته باشند، اقدام می‌کنیم!

  11. همتی اعلام کرد: آغاز واردات نفت از ایران توسط ژاپن از امروز/ بازار ارز و صرافی‌ها خلوت است؛ بانک مرکزی جور تقاضای ارز را هم می‌کشد

  12. پرواز هواپیماهای ماهان ایر به آلمان ممنوع شد

  13. مردم خواهان اجباری شدن نصب کارتخوان در مطب‌ها شدند/ درآمد یک پزشک یک میلیون تومان است!

  14. موگرینی: در نشست ورشو حضور نخواهم داشت

  15. راغفر: ما به‌تدریج شاهد فرسایش شدید آرمان‌ها و ارزش‌های انقلاب اسلامی مثل عدالت اجتماعی شدیم

  16. روحانی در واکنش به گزارش تخلف دارویی: ان‌شاءالله که صحت ندارد

  17. نظرسنجی AFC بین بیرانوند و دروازه‌بان عربستان + لینک

  18. جزئیات دستگیری اسماعیل بخشی؛ وی از صبح روز گذشته متواری شده بود

  19. خط فقر در تهران ۴ میلیون و ۵۹۲ هزار تومان است

  20. افشای لیست موسسات فرهنگی که کمک دریافت کرده‌اند  

  21. پوری حسینی: به من نگفته‌اند ممنوع‌الخروجم

  22. پست اینستاگرامی کی‌روش پس از پیروزی مقابل تیم ملی فوتبال عمان

  23. چرا بازرگان نتوانست با انقلاب همراه باشد؟

  24. ۴۰ سال پس از پیش‌بینی درست کارتر

  25. سکه ۴ میلیون و ۶۸ هزار تومان شد/ دلار ۱۱۶۵۰ تومان

پربحث‌های دیروز

  1. توزیع دو کیلو گوشت یخ‌زده با کارت ملی!/ برای گرفتن گوشت منجمد، منجمد شوید!

  2. کدامیک به برجام محتاج ترند، ایران یا اروپا؟

  3. فیلم اعترافات اسماعیل بخشی و همدستانش   

  4. «یک» بدعت خطرناک در لایحه بودجه/ مورادی که در بودجه مورد توجه نیست/ سرنوشت بودجه عمرانی و استان‌ها چیست؟

  5. رییس دادگستری تهران در گفتگو با الف: مرتضوی در زندان است/ به دروغ‌ها توجه نکنید

  6. واکنش‌ها به بازداشت مرضیه هاشمی چگونه بود؟ + تصاویر

  7. بی‌قانونی سایپا در افزایش قیمت محصولات/ تخلف قیمت هر محصول چقدر است؟+ جدول

  8. توکلی خطاب به رئیس و نمایندگان مجلس: از اقدام غیرقانونی دولت برای حذف دانشگاه‌های موفق جلوگیری کنید/ مانع ایجاد فرصت برای مقامات دولتی شوید

  9. مدیرعامل سایپا تغییر کرد

  10. جزئیات بازداشت همدست اسماعیل بخشی/ ضرب و شتم ضابطان زن قضایی توسط مهدی قلیان

  11. تعطیلی دولت آمریکا یکماهه شد/ صف غذای رایگان در بزرگترین اقتصاد دنیا+ تصاویر

  12. واکنش رحمانی به تغییر مدیرعامل سایپا/ اگر پراید صرفه ندارد محصول دیگری تولید کنند

  13. جزئیات طرح نمایندگان برای اختصاص سهمیه بنزین به ازای هر ایرانی

  14. گام‌هایی که برای تولید تانک در ایران برداشته شد+ عکس و فیلم

  15. ۴۸ درصد مردم آمریکا در مرز خط فقر زندگی می‌کنند

  16. پورابراهیمی: خودروسازان در ظاهر خصوصی سازی شده‌اند / وزیر صنعت هم پاسخگو نیست

  17. عروس داعشی که روزگار خانواده همسرش را سیاه کرد+ تصاویر

  18. اصلاح نظام بانکی و دست‌های پشت پرده؛ چه کسی می‌تواند انجام دهد؟/ آقای روحانی‌ ‌ترمز بانک‌ها را می‌کشد!

  19. طرح سهمیه‌بندی بنزین اعلام وصول شد

  20. حکم قطعی پرونده ۵ صراف صادر شد + جزئیات

  21. پوری‌حسینی با دستور بازپرس ممنوع‌الخروج شد

  22. دادگاه بعدی مرضیه هاشمی چهارشنبه آینده برگزار می‌شود

  23. کنفرانس ضد ایرانی ورشو؛ شکستی دیگر که ترامپ می‌خورد

  24. معصومه ابتکار در BRT  

  25. سرقت مسلحانه در رشت  

پربحث‌های هفته

  1. همسر شهید حججی ازدواج کرد؟

  2. غیرت برای زنان کجا رفته؟

  3. تشدید اختلافات ایران و اروپا، احتمال تحریم‌های جدید و فروپاشی برجام

  4. اروپا به ایران: نمی‌توانیم برنامه موشکی‌تان را تحمل کنیم/ لغزش اروپا به سمت ترامپ

  5. بازداشت خبرنگار پرس‌تی‌وی در آمریکا

  6. موشک ماهواره‌بر حامل «پیام» نشد!

  7. سقوط هواپیما حوالی صفادشت تهران/بوئینگ ۷۰۷ باری ارتش در فرودگاه فتح دچار سانحه شد/هواپیما 16 سرنشین داشت/15 کشته و یک مصدوم تا این لحظه/ اسامی کامل جانباختگان+تصاویر  

  8. تاج و داورزنی کنارخواننده معروف لس آنجلسی   

  9. اسماعیل بخشی دستگیر شد

  10. توزیع دو کیلو گوشت یخ‌زده با کارت ملی!/ برای گرفتن گوشت منجمد، منجمد شوید!

  11. جلسه امروز مجمع تشخیص مصلحت نظام با حضور ظریف و احمدی‌نژاد  

  12. کدامیک به برجام محتاج ترند، ایران یا اروپا؟

  13. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  14. روحانی: ما نمی‌توانیم با خواست عمومی مردم مبارزه کنیم، این نه قانونی است و نه شرعی/ اولین کسی که رادیو را ممنوع کرد پهلوی اول بود/ روزانه اگر فیلترشکن آمد چه خواهیم کرد؟

  15. ویدئو/ آقای مترجم کار دست کی‌روش و خیابانی داد  

  16. روحانی از احمدی‌نژاد هم پایین‌تر است

  17. فیلم اعترافات اسماعیل بخشی و همدستانش   

  18. جدال اصلاح طلبان و دولت اعتدال/ خبری از حال و روز مردم دارند؟

  19. توکلی: سه قوه با تبانی برخورد با حقوق‌های نجومی را بر زمین گذاشتند

  20. فرشته نجات تنها سرنشین زنده مانده حادثه بوئینگ ۷۰۷

  21. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

  22. عسگراولادی: بعد از ۶۴سال، دو ماه است صادراتم را متوقف کردم

  23. واکنش پزشکیان به حاشیه‌های پیش آمده برای یکی از نمایندگان مجلس/ اتهام نماینده ملکان آشکار شود، غیرقابل گذشت است

  24. یارانه نقدی ۳۳۰ هزار میلیارد تومان را بلعید!

  25. امام جمعه اسالم؛ تلگرام را رفع فیلتر کنید

آخرین عناوین