حافظ، موتور پیشران فرهنگی ایران

اکبر نبوی،   3970720119 ۵ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
حافظ، موتور پیشران فرهنگی ایران

1 ـ خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی، بی گمان یکی از موتورهای قدرتمند پیشران فرهنگی این ملت و این سرزمین در گذر قرون گذشته بوده و تا آینده های دور خواهد ماند.

مردم ایران قرن هاست که در زیر سایه ی فرهنگ و جهان معنای حافظ زیسته و بالیده و پیش آمده اند و هنوز هم این سایه ی فرهنگی تداوم دارد. به همین دلیل، حافظ را می توان یکی از جلوه های بارز هویت فرهنگی و ملی ایران برشمرد. همانطور که فردوسی و شاهنامه اش چنین است. همانطور که سعدی و آثارش در حوزه ی هویت، غنا بخشیدن و شاخصه ی آموزشی زبان پارسی، بویژه به عنوان زبان معیار اینگونه است.

در درازنای سخن و فرهنگ پارسی، جز این سه شاعر بزرگ (فردوسی و سعدی و حافظ) هیچ شاعر و سخن سرایی این اقبال را نداشته است که از سوی همه ی اقشار و طبقات اجتماعی مورد پذیرش قرار بگیرد و در خلوت و جلوت مردمان حضوری معنادار، برانگیزاننده، جهت دهنده، هویت ساز و تعالی بخش داشته باشد. حتی مولوی، با همه ی قدر و منزلتی که در ژرفا و گستره ی اندیشه دارد و با همه ی درجات شگفتی که در معرفت حق به آن دست یازیده است، نتوانسته با اقبال عام روبرو باشد و مثنوی و یا دیوان شمس او، همچون شاهنامه ی فردوسی و گلستان سعدی و دیوان حافظ، به کتاب بالینی توده تبدیل شوند.

2 ـ شعر حافظ همچون پیاز چند لایه است. به همین خاطر، همه می توانند با آن رابطه برقرار کنند و از رود جاری آن، جامی زلال برگیرند. برخی با لایه ی نخستین، برخی با لایه ی دوم، برخی با لایه ی سوم و چهارم و... شعر حافظ ارتباط برقرار می کنند و به ساحت گفت و شنود با حافظ وارد می شوند. برخی هم (گرچه کم شمار) مغز و جانِ شعر و سخن و جهان فرهنگی و معنایی او را در می یابند و با تشرف به آن جهانِ در آمیخته با راز و رمز و سلوک و جذبه و شهود، به آن سرمستی نابی می رسند که وصف و شرح اش را صرفا خودشان که نیوشیده اند و به جان/آگاهی رسیده و در سرمستی غرقه اند، می توانند باز گفت. اصلا یکی از عجایب شگفت شعر و سخن و اندیشه ی حافظ همین چند لایه بودن آن است. و این چند لایگی را شاید بتوان از تاثیرات سخن وحی بر حافظی دانست که به گفته ی خودش قرآن را در چهارده روایت می خوانده، حافظ قرآن بوده و لسان الغیب لقب گرفته است. کلام حضرت حق که در قرآن متجلی است، بطون متعدد دارد و هر کس به فراخور عقل و دانش و سلوک و مجاهده و انس با جهانِ آن می تواند به ساحتی از بطن اول دست یابد. صد البته، راه یافتن به حقیقت بطون قرآن، فقط در صلاحیتِ اهل آن است که حضرات معصومین علیهم السلام هستند.

3 ـ حافظ، حافظ است و خود، مُعرِف خود. خورشیدی است که جز تابیدن و نور افشاندن نمی تواند.
حافظ، حافظ است، جان ات را از رخوت و سستی و دل ات را از بیم های کاهنده می رهاند. پیش ات می راند. در رفتن، شتاب ات می بخشد. تشنگی کام ات را برآورده می سازد. سرمستی و شور و شوق را در جان ات برمی انگیزد. آتشفشان «شدن» را در نهادت بیدار می کند.
حافظ، حافظ است. آگاهیِ در پیوسته به خدا آگاهی را در جام بلورین غزل های ناب به دست ات می دهد. بر زهدِ ریایی و توبه فرمایانِ گریزان از توبه، می تازد و به من و ما حقیقت شریعت را از دلق پوشان شریعت فروش، باز می شناساند. نقاب فریب و نیرنگ را از چهره ی واعظان غیر متعظ بر می گیرد و رسوای شان می سازد. (زهدهای ریایی، محتسب های آلوده دامن و واعظان غیرمتعظ در روزگار ما، چقدر شبیه روایت های شاعرانه و رسوا کننده ی حافظ اند.)
حافظ، حافظ است. دُردانه ی غزل عرفانی. یاقوت عاشقانه ی شورانگیز. گوهر یگانه ی نازک خیالی. الماس خوش تراش شعرهای نابِ هدیه شده از غیب. رندی شورشگر و مصلحت سوز. پریشان مویی ایستاده بر معبر تاریخ با انگشت اشاره ای به سوی معبد عشق و عاشقی. هُدهُدِ پیام آور بهار موعودِ هستی و انسان. روایت گر سَحَرهای وصل و اتحاد. و...
حافظ، حافظ است. شمایل مژده و بشارت و تندیس اردیبهشت. قامت بلند و استوار انسانِ ترازِ فروردین های رُستن و شکفتن.

حافظ، حافظ است. جامعی فشرده از فرهنگ توحیدی و عاشقانه ی ایران زمین.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۵۹۰۷۴۲۲۱:۰۳:۲۸ ۱۳۹۷/۷/۲۰
درود
رضا۵۹۱۰۰۵۰۸:۴۰:۳۴ ۱۳۹۷/۷/۲۱
در نوشته آقای اکبر نبوی فراتر از یکسری توصیفات کلیشه ای و تکراری در مورد حافظ (درست یا غلط)، نکته ی حائز اهمیت و جدیدی به خواننده منتقل نمی شود.
علي فاتحي۵۹۱۰۷۹۰۹:۲۸:۳۵ ۱۳۹۷/۷/۲۱
خیلی ممنون از مقاله مفیدتون با وجود اینکه امروزه در زبان فارسی از واژه های زبانهای دیگر از جمله عربی و انگلیسی استفاده می شود و در مواردی هم آمیخته شده است ولی وقتی نوبت به مقام لسان الغیب و سایر بزرگان فارسی می شود می بایست با دقت فراوان نگاشت. استفاده از واژه "موتور" برای حافظ برای اینجانب غریب می باشد آن هم در عنوان مقاله. جالب آنکه در ابتدای مقاله نگارنده علاوه بر حافظ اشاره به وجود دیگر موتورها نیز نموده اند!!! 1 ـ خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی، بی گمان یکی از"موتورهای قدرتمند" پیشران فرهنگی این ملت و این سرزمین در گذر قرون گذشته بوده و تا آینده های دور خواهد ماند.
ناشناس۵۹۱۱۵۳۱۰:۱۶:۲۱ ۱۳۹۷/۷/۲۱
کاش به گوشزدهای او توجه میکردیم
ناشناس۵۹۱۱۷۸۱۰:۳۱:۱۷ ۱۳۹۷/۷/۲۱
از نظر من فردوسی این نقش را داره هر چند به جناب حافظ ارادت دارم

پربحث‌های امروز

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  3. واکنش کاربران توییتر به افزایش قیمت خودرو/ مالک ایران خودرو و سایپا کیست؟/ وقتی وزیر هم بی‌خبر است!/ سلام به پراید ۴۰ میلیونی و دست‌های پشت پرده

  4. تست موشک بالستیک تائید شد/ پاسخ سردار حاجی‌زاده به واکنش آمریکایی‌ها

  5. وعده ارزانی ۲۰ درصدی با FATF، پس از گرانی ۲۰۰ درصدی با برجام!

  6. دانشجویی که دست رد به سینه شرکت آمریکایی زد

  7. رشد ۲۵ درصدی خط فقر در تابستان ۹۷/ لزوم یکپارچه سازی سیاست‌های حمایتی

  8. نوبخت: قیمت حامل‌های انرژی تغییر نکرده است که یارانه نقدی افزایش یابد

  9. عروس «قزاق»  

  10. سقف معافیت مالیاتی در بودجه ۹۸

  11. واکنش یک روزنامه به صحبت‌های دیروز روحانی  

  12. عبور آرام دولت ایران از فرانسه ناآرام

  13. لاستیک گران شد

  14. وزیر صنعت: افزایش 20 درصدی هزینه‌های خودروسازان را نپذیرفتیم

  15. فقط طرفداران رئیسی و قالیباف بخوانند

  16. فروکش تلاطم بازار مسکن نزدیک است؟

  17. محمد قوچانی: جهانگیری از روحانی در جریان ترمیم کابینه دلخور شد/ روحانی را از موسوی خوئینی‌ها هم اصلاح‌طلب‌تر می‌دانم/ نمی‌توانیم وسط‌های راه زیر میز بزنیم

  18. ارز 4200 تومانی دستپخت چه کسی بود؟/ واکنش تند کرباسچی به اظهارات آشنا/ شرمندگی زیباکلام از عملکرد روحانی

  19. صادق زیباکلام: به‌خاطر دفاع از روحانی شرمنده‌ایم

  20. دوچرخه‌سواری حناچی در سومین سه‌شنبه کاری خود + عکس

  21. جهانگیری: بازگشت ثبات اقتصادی به کشور مهمترین اولویت‌ دولت است

  22. نحوه برخورد گرجستانی‌ها با مسافران ایرانی از زبان یک مسافر   

  23. ریزش مرز روانی در بازار دلا‌ر

  24. مراسم تشییع پیکر پیام صابری

  25. همتی: برگشت تدریجی ارز صادراتی به اقتصاد/ آغاز روابط با چند کشور و حذف دلار

پربحث‌های دیروز

  1. علی مطهری: حدس می‌زنم مردم هم موافق افزایش قیمت بنزین هستند!

  2. کسی که الفبای اقتصاد را خوانده باشد، می‌داند که این راه حتی به ترکستان هم نمی‌رود!

  3. روحانی: سال آینده به دلیل تحریم‌ها با مشکلاتی روبه رو خواهیم شد/ اشکال ما این است که فرصت‌ها را می‌سوزانیم

  4. چرا همیشه کارگران، یک بار هم به مدیران و مسئولان حقوق ندهید

  5. نظر مخاطبان الف در مورد افزایش قیمت خودرو/ انحصار و نبود رقابت در بازار/ سپاه و ارتش خودرو تولید کنند/ خودرو برای تحویل نداشتند؛ پس تحویل فوری چیه؟/ تحویل تکنولوژی ۳۰سال قبل به مردم

  6. نظر اصلاح‌طلبان درباره ریاست‌جمهوری سردار سلیمانی/ کاسبی با حصر/ انتقاد معاون رئیس جمهور از حجاریان

  7. وزیر صنعت: با افزایش تولید خودرو قیمت‌ها اصلاح می‌شود

  8. متن فایل صوتی لحظات آخر زندگی خاشقچی منتشر شد

  9. رئیسی از کدام نظرسنجی حرف میزند؟!  

  10. دلار به کانال ۱۰ هزار تومان بازگشت

  11. آقای رئیسی، نمی‌دانستیم شما قرار است با آقای قالیباف رقابت کنید!  

  12. موگرینی: حمایت از برجام باعث نمی‌شود از مسائل دیگر چشم‌پوشی کنیم

  13. تهران، کلانشهر غالباً پر ترافیک، چه زمان به سامان خواهد رسید!

  14. رویای ۱۳ میلیون جوان ایرانی  

  15. وزیرصنعت را استیضاح و خودروسازان را مجبور به افزایش عرضه و کاهش قیمت‌ها کنید

  16. رئیس کل بانک مرکزی برای بانک‌ها خط قرمز تعیین کرد + جزئیات

  17. سردار در تهران، شایعه دستگیری در دبی + تصاویر

  18. کار خودروسازان، اخلال در نظام اقتصادی نیست؟

  19. شارلاتانیسم مطبوعاتی یعنی...  

  20. سخنگوی وزارت خارجه: مردم تا اطلاع ثانوی از سفر به گرجستان خودداری کنند/ به فرانسه توصیه می‌کنیم که مسایل خود را با عدم استفاده از زور جلو ببرد

  21. جهانگیری: می‌توانیم محرومیت را از مناطق محروم سراسر کشور برطرف کنیم

  22. قیمت روز دلار پرشیا را ۸۰۰۰ دلار کرد

  23. جهانگیری: آمریکایی‌ها بدانند که ایران حبس‌نشدنی است

  24. ماکرون در فرانسه وضعیت اضطراری اقتصادی اعلام کرد

  25. کرباسچی: اگر به من بود، نجفی و افشانی را شهردار نمی‌کردم

پربحث‌های هفته

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. نظر شما در مورد افزایش قیمت خودرو چیست؟/ راهکار نجات صنعت خودرو چیست؟

  3. علی مطهری: حدس می‌زنم مردم هم موافق افزایش قیمت بنزین هستند!

  4. پاسخ جالب مردم درباره نمایندگان مجلس؛ استعفا بدید/ مشکل ما رفع حصر است؟  

  5. رئیسی: خدا رحم کرد من رئیس جمهور نشدم که دلار ۵ هزار تومان شود/ قالیباف نمی‌خواست کاندید شود/ مدعی حقوقدانی هستند، اما بین قاضی و دادستان فرق نمی گذارند

  6. تفریح لاکچری احمد خمینی  

  7. استعفای دسته‌ جمعی ۱۸ نماینده مجلس + عکس

  8. حیف از نام هنرمند که برای سلبریتی‌های بی‌سواد استفاده می‌شود   

  9. بخش دوم/ گفت‌وگو با مردم درباره نمایندگان مجلس؛ از دختر صفدر حسینی تا نمایندگانی که اسم‌شان را هم نمی‌دانیم  

  10. مثل «لیلا حاتمی» نباشیم!

  11. نماینده مجلس: به FATF رای می‌دهم؛ تا بیشتر بسوزید!  

  12. آقای مطهری! این ادعاها بدون استدلال پذیرفتنی نیست

  13. کسی که الفبای اقتصاد را خوانده باشد، می‌داند که این راه حتی به ترکستان هم نمی‌رود!

  14. عامل آتش زدن مردم در پارکها دستگیر شد+ فیلم

  15. مشاور نوبخت: مشکلات اقتصاد ایران، داخلی است نه سیاست خارجی/ باید از نفت فاصله بگیریم و پایه‌های مالیاتی را افزایش دهیم/ چون می‌دانند وابسته‌ایم، تحریم می‌کنند

  16. راهکارهای یک نماینده به جای افزایش حقوق کارمندان دولت

  17. روحانی: سال آینده به دلیل تحریم‌ها با مشکلاتی روبه رو خواهیم شد/ اشکال ما این است که فرصت‌ها را می‌سوزانیم

  18. حرف های یک مهندس برق مملکت

  19. انتقاد کرباسچی از دوچرخه سواری پیروز حناچی  

  20. در دنیای پروانه سلحشوری‌ها، سمیه حیدری باشید  

  21. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  22. چرا همیشه کارگران، یک بار هم به مدیران و مسئولان حقوق ندهید

  23. یادداشت حسین شریعتمداری/ فقط روماتیسم را می‌شناسم!

  24. آزمایش موشکی ایران و نقشه جدید آمریکا/ همراهی اروپا با ترامپ

  25. قالیباف: در اقتصاد کارنامه قابل قبولی نداریم/ با بی‌تدبیری‌تان طبقه متوسط را هر روز ضعیف‌تر می‌کنید

پربحث‌های هفته

  1. حیف از نام هنرمند که برای سلبریتی‌های بی‌سواد استفاده می‌شود   

  2. چرا مهناز افشار مسئولیت‌ حرفش را نمی‌پذیرد؟

  3. «حسین محب اهری» ممنوع الملاقات شد/ جدال دوباره با سرطان

  4. واکنش عجیب مهناز افشار به خبر احضارش  

  5. علی عسگری: رسانه ملی مستقل از قوای سه گانه است/ ساخت سریالهای فاخر دقیقه ای 100 میلیون هزینه دارد

  6. دیالوگی جالب از یک سریال تلویزیونی که مورد توجه رهبر انقلاب قرار گرفت

  7. اصرار مهنار افشار به تبلیغ آمپول کشنده!

  8. مهناز افشار به دادسرا احضار شد

  9. انتقاد از پرویز پرستویی به دلیل انتشار یک عکس

  10. حکم مدیر جدید شبکه افق صادر شد

  11. پس کو این آزادی؟

  12. علیرضا قزوه: ملیجک‌ها امروز آمده‌اند و مولانا‌ها کنار رفته‌اند

  13. مراسم تشییع پیکر پیام صابری

  14. دعوای فراستی و ظلی‌پور جعلی بود!

  15. ناراحتی وزیر آموزش از ۲۰:۳۰ و کنایه‌اش به رسانه ملی

  16. توجیه مهناز افشار به جای عذرخواهی!  

  17. مادرِ نگار جواهریان، چه اسمی روی رامبد جوان گذاشته؟

  18. روایت مشترک دو شهید نخبه

  19. مهناز افشار امروز باید خود را به دادسرای رسانه معرفی کند

  20. نامزدهای جوایز گرمی ۲۰۱۹ معرفی شد

  21. ثواب گریه بر امام حسین (ع) در کلام امام صادق (ع)

  22. خانواده شهدای اصحاب رسانه و ارتش: سنگر جهاد فرهنگی فرزندانمان را خالی نخواهیم گذاشت

  23. انتقاد خانواده‌های شهدای حادثه تروریستی اهواز از برنامه «بدون تعارف»

  24. رهبر انقلاب: ترویج نماز، در شمار وظایف بزرگی است که همه باید بدان اهتمام ورزیم/ مدارس را مزین کنید به نمازخوانی نوجوانان

  25. محب اهری: دوازده لیتر آب از شکمم خارج کردند/ هفته به شدت سختی را پشت سر گذاشتم اما بهترم

آخرین عناوین