فرار یا فنای مغزها

علی قسام، گروه تعاملی الف،   3970614033
فرار یا فنای مغزها

یکی از مسائلی که چند صباحی پیش ورد زبان ها بود ولی حالا ظاهرا برای همه عادی شده پدیده مهاجرت نخبگان بود که به فرار مغزها معروف شده است.

نمی دانم اطلاق اصطلاح فرار مغزها به این پدیده از چه زمانی شروع شد ولی به شخصه این اصطلاح را نمی پسندم. چرا که تلویحا عاملیت پدیده را به مغزی که در حال فرار است منتسب می کند. حال آنکه محیطی که مهاجرت از آنجا شروع شده را باید عامل دانست. یا بهتر بگوییم فراری دادن مغزها.

به نظر میرسد فاصله محیط نظری یا همان مراکز آموزش عالی و محیط عملی یا همان صنعت و مراکز تولیدی و خدماتی اعم از دولتی یا خصوصی، هم از لحاظ سطح علمی و هم به لحاظ مسائل مبتلا بهی که در دو محیط جریان دارد، زیاد شده است. به بیان دیگر دانشگاه صرفنظر از اینکه تا چه حد موفق است، به مسائلی می پردازد که در سطح جهانی بعنوان مسائل حل نشده مطرح است. در حالیکه مسائل محیط اقتصادی، یا حداقل برداشتی که مدیران این محیط از مساله دارند، با آنچه در دانشگاه ها تولید می شود متفاوت است. لذا در بسیاری از زمینه ها آنچه نخبگان تراز اول دانشگاهی می توانند تولید کنند به درد محیط اقتصادی نمی خورد، نه به دلیل کیفیت بلکه به دلیل عدم تناسب با نیازمندی های محیط. در واقع محیط اقتصادی به دلایل مختلف، که از حوصله این مقال خارج است، به نخبه و آنچه وی عرضه می کند احساس نیاز نمی کند و با زبان بی زبانی به وی می گوید بود و نبود تو به حال ما فرق نخواهد داشت.

بگذارید برای روشن تر شدن مطلب مثالی انتزاعی و مبالغه آمیز بزنم. فرض کنید محیط اقتصادی کشور به مثابه فردی صاحب یک ماشین پیکان بنزینی مدل ۷۰ است. و نخبه محققی است در حال کار کردن روی بهینه سازی مصرف سوخت در آخرین مدل جت هواپیما. او پس از سال ها تحصیل و صرف هزینه در داخل کشور به سطحی رسیده که از لحاظ تئوری پاسخ مساله را می یابد و محصول خود را که همین یک نکته ی ظریف است عرضه می کند. به نظر شما آن راننده چه پاسخی در برابر محصول این نخبه خواهد داشت؟ اگر منصف باشد در بهترین حالت میگوید « دادش اگه بنزینی که ادعا میکنی واقعا تو این لکنته من هم جواب داد صد تومن گرونتر از بنزین معمولی ازت میخرم. حالا چون پسر خوبی هستی بیا یه دست به سر و روی ماشینم بکش، یه چند وقتیه ریپ میزنه ببین کجاش مشکل داره شاید از کاربراتورشه انعامت هم محفوظه ! ».

من در اینجا مسائل عمده دیگر را از قبیل عدم پرورش تدریجی و پلکانی نخبه ها و گردش نخبگانی، عدم ایجاد تعهد ذهنی و میل وطن دوستی، عدم وجود عدالت در دسترسی به فرصت ها و ده ها عامل دیگر که می تواند محرک مهاجرت نخبگان باشد مطرح نمی کنم. بلکه مقصود کلام این است که حتی در صورت رفع سایر مشکلات فوق الذکر باز هم ظرفیت اقتصادی و علمی محیط کسب و کار داخل توان جذب نخبگانی که در دانشگاه های ما تولید می شود و محصولاتشان را ندارد. به عبارت دیگر محیط علمی ما در حال تولید بهترین منابع انسانی متناسب با جوامع توسعه یافته است. فلذا بعید نیست اگر یک نخبه از خود بپرسد  فرار کنم و نمانم؟ یا بمانم و فنا شوم؟

پربحث‌های دیروز

  1. مشکل آمریکا فقط جمهوری اسلامی نیست، با مصدق هم مشکل داشتند/ مذاکره یعنی بازی در زمین تندروهای آمریکایی/ این آمریکاست که ما را نمی‌خواهد/ غرب اندیشی کشور را معطل کرده است 

  2. زنگنه: برنامه‌ای برای افزایش قیمت گازوئیل نداریم/ سهمیه‌بندی بنزین تاثیری در قاچاق ندارد

  3. اردوگاه زندانیان آمریکایی در کره شمالی: درسی برای ما

  4. نشانی‌های غلط دادن به دولت؛ نوشداروهای بعد از مرگ سهراب...

  5. رمزگشایی از سبک پوشش رهبر کره شمالی/ لباس‌های «اون» حرف‌های زیادی برای گفتن دارند

  6. بودجه صداوسیما نصف بودجه یک فیلم هالیوود

  7. دلیل شکست حزب کارگر در یک نظرسنجی به روایت دیلی میرور

  8. عضو هیأت رئیسه مجلس: قدرت خرید حقوق‌بگیران در سال آینده ۲۰درصد کاهش می‌یابد

  9. دروغ رسانه‌های دولت درباره مالیات نهادهای انقلابی

  10. پیش‌بینی رئیس کل بانک مرکزی درباره تورم و بازار ارز

  11. تابلوی بلوار ناصر حجازی در غرب تهران نصب شد

  12. پروژه استعفای روحانی، از کدام اتاق فکر درآمده؟

  13. صادق خرازی: روحانی در ماجرای بنزین به شعور جامعه ریشخند زد / بیانیه ۷۷ اصلاح‌طلب عقده گشایی با اصل نظام بود

  14. روحانی در جریان «زمان دقیق» اجرای طرح بنزینی بود

  15. حباب قیمتی در بازار مسکن شکسته شد

  16. محسن هاشمی: مترو بعد از گرانی بنزین فوق العاده شلوغ‌تر شده است

  17. یکی از بزرگترین کشتارهای حیوانات در جهان

  18. بدون تعارف با دانشمند تازه آزاد شده از زندان‌های آمریکا

  19. واکنش‌ها به پیشنهاد استعفای روحانی/ کرباسچی: باید صادقانه به اشتباهمان اعتراف کنیم/ روایت مجید انصاری از رایزنی با شورای نگهبان

  20. شبکه ملی باعث محدودیت در اینترنت خارج کشور می‌شود؟

پربحث‌های هفته

  1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  2. حقوق کارگران و کارمندان در سال ۹۹ چقدر باید افزایش پیدا کند؟

  3. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  4. قایق‌های تندروی سپاه در نزدیکی ناو آبراهام لینکن

  5. رستوران‌های عربستان مختلط شد

  6. روایت شاهدعینی از فرار مالیاتی پزشک پنجه طلا!

  7. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

  8. دستمزد مهناز افشار از شبکه ماهواره‌ای چقدر است؟

  9. واکنش کاربران به اولین اجرای مزدک میرزایی

  10. مشکل آمریکا فقط جمهوری اسلامی نیست، با مصدق هم مشکل داشتند/ مذاکره یعنی بازی در زمین تندروهای آمریکایی/ این آمریکاست که ما را نمی‌خواهد/ غرب اندیشی کشور را معطل کرده است 

  11. حکم عجیب مشاور وزیر بهداشت برای پسرش + سند

  12. زنگنه: برنامه‌ای برای افزایش قیمت گازوئیل نداریم/ سهمیه‌بندی بنزین تاثیری در قاچاق ندارد

  13. نگاهی به قتل فجیع نوجوان عراقی در بغداد

  14. کاهش سهمیه ۳۰ درصدی ایثارگران در کنکور به ۵ درصد

  15. یک عکس، یک شرح | نان، پست نمی‌شود...

  16. ناراحتی مردم رشت از رویکرد سریال تلویزیونی وارش

  17. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  18. نقش پزشکان بهارستان در معافیات مالیاتی همکاران! / یک جلسه تاریخی از تعارض منافع+فیلم

  19. زنگنه: کارت سوخت حذف نشده بود!/ علی مطهری: حوادث آبان را به گردن سلطنت‌طلبان نیندازیم/ علت‌ خنده‌های روحانی در جلسه بعد از گرانی بنزین

  20. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

  21. خودتان راجع به این تصاویر قضاوت کنید!

  22. «سورپرایز» آذری جهرمی معرفی شد

  23. واکنش ربیعی به خنده‌های روحانی بعد از گران شدن بنزین: گاهی خنده‌هایی به لب می‌آید که از سوز دل است/ ایده اطلاعات بسیج از من بود

  24. نماینده بسیج دانشجویی خطاب به روحانی: قرار بود رفاه بیاورید؛ نه اینکه مردم گرفتار نان شب شوند/ کلیدتان شکسته است یا آن را برعکس چرخانده‌اید؟

  25. مالیات پزشکان آمریکایی سه برابر صادرات نفت ایران/ پزشکان ایرانی چقدر مالیات می‌دهند؟

آخرین عناوین