«سیا» چگونه پایان یک کتاب را تغییر داد؟

محمد جوانمرد،   3970508108 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
«سیا» چگونه پایان یک کتاب را تغییر داد؟

این تنها نمونه‌ای از کاربرد ابزارهای فرهنگی از جمله رسانه‌های دیداری، شنیداری و خواندنی برای ساختن واقعیت دلخواه یا تصور دلخواه از واقعیت در افکار عمومی است

بسیاری از افراد، پایان داستان معروف «قلعه‌ی حیوانات» جورج ارول را به یاد دارند؛ حیوان‌های ستم‌دیده‌ای که با انقلاب خود، انسان‌ها را از مزرعه بیرون رانده و خود مالک مزرعه شده بودند، از بیرون پنجره، شش خوک و شش زارع را بر سر میزی می‌دیدند که همگی «فریاد می‌زدند، روی میز مشت می‌کوبیدند، به هم چپ چپ نگاه می‌کردند و حرف یکدیگر را تکذیب می‌کردند.»

خوک‌ها، رهبران خود آنها در انقلابشان بودند که در آغاز، دوشادوش دیگر اهالی مزرعه برای انقلاب می‌کوشیدند اما به مرور، خود را از آنها جدا کردند و برای خود حقوق ویژه‌ای در نظر گرفتند. در پایان این داستان، حیواناتِ پشت پنجره، «از خوک به آدم و از آدم به خوک و بار دیگر از خوک به آدم نگاه کردند، ولی دیگر امکان نداشت که یکی را از دیگری تمییز دهند.»

این پایان در نسخه‌ی کارتونی «قلعه‌ی حیوانات» که در سال ۱۹۵۵ در هالیوود ساخته شد، تغییر کرده بود. انسان‌ها از صحنه حذف شده و تنها خوک‌ها باقی مانده بودند. شاید بپندارید که این هم نمونه‌ای دیگر از هنرهای هالیوود است؛ اما تهیه‌کننده‌ی مخفی این فیلم، سازمان نام‌آشنایی بود: سازمان اطلاعاتی آمریکا یا همان «سیا».

در این داستان، قلعه‌ی حیوانات نماد حکومت شوروی و خوک‌ها نماد رهبران آن هستند. مالکان سابق مزرعه هم، یعنی همان انسان‌ها، نماد رهبران سرمایه‌داری. «سیا» که از این پایان‌بندی که به هر دو جبهه یورش برده‌ بود، راضی نبود، حق فیلم‌سازی از روی این داستان را پس از مرگ اورول از همسر او خرید تا پیام آن را به طور کامل، به ضدکمونیسم تغییر دهد.

این تنها نمونه‌ای از کاربرد ابزارهای فرهنگی از جمله رسانه‌های دیداری، شنیداری و خواندنی برای ساختن واقعیت دلخواه یا تصور دلخواه از واقعیت در افکار عمومی است.

بنا بر گزارش‌های نیویورک تایمز و ایندیپندنت، «سیا» و سازمان فوق محرمانه‌ی «تحقیق اطلاعات» بریتانیا که بین سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۷۷ فعالیت می‌کرده است، در دوران جنگ سرد از نشریه‌ها، خبرگزاری‌ها و رادیوها، انتشارات‌، رمان‌نویس‌ها و حتی شاعران فراوانی برای پیش‌برد اهداف خود حمایت مالی کرده‌اند.

این کار نه تنها در گذشته، بلکه امروز هم ابعاد گسترده‌ای دارد اما از آنجا که «اِشراف در فاصله‌ است»، لازم است که چند دهه بگذرد تا حقایق جریان‌های رسانه‌ای امروز بر ما آشکار شود.  به علت همین «فاصله گرفتن» (و البته افشای اسناد سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و بریتانیا) است که اکنون می‌توانیم با چشمانی بازتر به قرن گذشته‌ی میلادی و دوران جنگ سرد بنگریم.

سلاح‌های جنگ سرد، همانطور که از نامش هم پیداست، موشک و هواپیما و بمب نبودند؛ ابزارهای فرهنگی سلاح‌های این جنگ بودند و از این میان رادیوها حکم سلاح‌های کشتار جمعی را داشتند. چرا که این امکان وجود داشت تا موج‌های رادیویی را به سرزمین «دشمن» مخابره کنند و از این راه بر کل مردم یک کشور تاثیر گذارند؛ البته نسل‌های بعد هم از تشعشعات این حمله در امان نمی‌ماندند. این کاری بود که رسانه‌هایی همچون «بی بی سی» و «رادیوی اروپای آزاد» انجام می‌دادند.

«رادیوی اروپای آزاد» ادعا داشت که هدف اصلی آنها «بحث درباره‌ی موضوعاتی پراهمیت است که حکومت‌های کمونیستی، مردم اسیر خود را از آن منع کرده‌اند.» آنها برنامه‌هایی برای هر کدام از کشورهای بلغارستان، چکسلواکی، لهستان و رومانی به زبان خودشان می‌ساختند و به آنها مخابره می‌کردند. «رادیوی اروپای آزاد» برای نزدیک به بیست سال، خود را رسانه‌ای معرفی می‌کرد که منابع مالی آن از سرمایه‌گذاران خصوصی آمریکایی تامین می‌شود تا آنکه در سال ۱۹۷۱، نشت اطلاعاتی در سازمان «سیا» نشان داد که این رادیوی «آزاد»، خود «اسیر» طرف دیگر این مبارزه بود. دولت ایالات متحده طی بیست سال، چیزی نزدیک به ۵۰۰ میلیون دلار در این رسانه سرمایه‌گذاری کرده بود؛ چیزی بیش از ۱۰۰ برابر کل درآمد ناخالص داخلی سالیانه‌ی ایران در آن سال‌ها.

اسناد سازمان «تحقیق اطلاعات» بریتانیا، نشان می‌دهد که از روزهای آغازین تأسیس این سازمان، «بی بی سی» موافقت کرده‌است که «برنامه‌های خود را طوری تنظیم کند که با منافع ملی هماهنگ باشند.» ایندیپندنت گزارش می‌دهد که «اصل بنیادین در سیاست‌های این سازمان، آن بود که هیچ‌ رسانه‌ای نمی‌بایست حضور دولت را در پس این برنامه‌ها افشا کند تا بریتانیا بتواند ادعا کند که برخلاف شوروی، به فریب‌کاری رسانه‌ای نمی‌پردازد.»‌ چندی بعد، «هیو گرین» مدیر اصلی «بی بی سی»، برنامه‌های خود را در اروپای شرقی (که آن زمان بخشی از شوروی بود) به راه انداخت. در یادداشت‌های او آمده است که این برنامه‌ها برای آن بودند تا «به حکومت‌ کمونیستی، حمله‌ کنند و تصویری مضحک، بدبینانه و شیطانی از آن ارائه دهند.»

آنها چگونه این کار را انجام می‌دادند؟ برای نمونه در سال ۱۹۴۹، مهندس هوافضای نیروی هوایی بریتانیا که از شوروی گریخته بود، زیر نظر سازمان «تحقیق اطلاعات» بریتانیا، چند مقاله در روزنامه‌ها نوشت که در آنها ادعا می‌کرد «تنها پنج سال یا حتی سه سال تا حمله‌ی شوروی باقی مانده است. شوروی در ابعاد گسترده در حال ساخت موشک‌های دوربرد و حتی سلاح‌های بیولوژیکی است.» این ادعاها آنقدر عجیب بودند که حتی مسئولان وزارت خارجه‌ی بریتانیا هم درستی آنها را مورد تردید قرار دادند؛ اما بخش بین‌المللی «بی بی سی»، در گفت‌وگوهایی متوالی با این عضو نیروی هوایی بریتانیا، سخنان او را منتشر کرد.

در این دوره، نویسندگانی همچون «اسکاپریو»، «کانکوئست» و «تریسی» بی‌آنکه بدانند، از منابع سازمان «تحقیق اطلاعات» بریتانیا برای نوشتن کتاب‌هایشان استفاده می‌کرده‌اند. همچنین هنگامی که در سال ۱۹۷۷ کار این سازمان به پایان رسید، نام بیش از ۱۰۰ روزنامه‌نگار را در فهرست‌های خود داشت که برخی از آنها هم نادانسته با منابع این سازمان تغذیه شده‌ بودند. بنا به شواهدی که «استونر سندرز»، روزنامه‌نگار و تاریخ‌دان بریتانیایی ارائه کرده‌است،‌ مجله‌هایی همچون مجله‌ی پرآوازه‌ی «رویارویی» هم بودند که به سردبیرهای آنها دستور داده شده بود تا هیچ مطلب انتقادی‌ای نسبت به سیاست‌های خارجی ایالات متحده، چاپ نکنند؛ سیاستی که تقریبا همه‌ی رسانه‌های بلوک غرب آن را دنبال می‌کردند.

این حقایق، توصیف «نوام چامسکی» از نقش رسانه در جهان امروز را به یاد می‌آورد. او در کتاب «کارخانه‌ی رضایت‌سازی: اقتصاد سیاسی جریان اصلی رسانه‌ای» می‌گوید: «اگر قرار باشد که نیروهای غالب، بتوانند تصمیم بگیرند که مردم مجازند چه ببیند، چه بشنوند و چه بیندیشند و افکار عمومی را با پروپاگانداسازی مدیریت کنند،‌ آنگاه باور متعارف (لیبرال‌ها) درباره‌ی کارکرد رسانه، از واقعیت به طرز شگرفی فاصله دارد.»

هنگام جست‌وجو به دنبال معنای دقیق واژه‌ی «پروپاگاندا» در واژه‌نامه‌ی «کمبریج» به نکته‌ی جالبی برمی‌خوریم. این واژه‌نامه پس از آنکه آن را «اطلاعات، افکار، باورها و تصاویری که یک‌طرفه و به قصد تأثیر بر باورهای مردم منتشر شوند» معنا می‌کند، برای کاربرد این واژه نمونه‌ای می‌آورد که بر حسب تصادف نمونه‌ای «والا» برای خود عمل پروپاگاندا هم هست: «در مدرسه، پروپاگانداهای کمونیست‌ها / راست‌گراها به خورد ما داده می‌شد.»

این جمله که پروپاگانداسازی را به کمونیست‌ها و راست‌گراها نسبت داده و لیبرال‌ها را تلویحا از این دسته خارج کرده است، به راحتی از راه «تصویر و باوری» که در خود دارد، بر ذهن خواننده‌ای که پیش‌داوری‌ای ندارد، «تاثیر» می‌گذارد. این نمونه ضمن آنکه شدت نهادینه و نامحسوس بودن «پروپاگاندا» را نشان می‌دهد، گواهی بر این است که پروپاگاندا نه همیشه به صورت دروغ‌های بزرگ، بلکه گاهی در لباس فریب‌های کوچک رخ می‌نماید؛ فریب‌هایی که چون ناخودآگاه انسان‌ها را هدف قرار می‌دهند، همچون اسب تروا می‌توانند با خیالی آسوده‌ راه خود را به قلعه‌ی ذهن ما باز کنند.

منابع:‌

۱- مقاله‌ی «صداهای آمریکا در پروپاگاندای رادیویی بین‌المللی» نوشته‌ی «رالف ای. اوتارو»

۲- مقاله‌ی «راهبردی انتقادی برای تحلیل رفتار جریان اصلی رسانه‌ای» نوشته‌ی «اندرو مولن» و «جفری کلان»

۳- ایندیپندنت

۴- نیویورک تایمز

نقل از ایسنا

 

عناوین مرتبط

۱۰ آذر ۱۳۹۷سازمان سیا: بن سلمان ۱۱ پیام برای ناظر قتل خاشقچی ارسال کرده بود
۷ آذر ۱۳۹۷ کاخ سفید، مدیر سیا را از حضور در جلسه کنگره درباره قتل خاشقچی منع کرد
۲۷ آبان ۱۳۹۷پشت پرده ماجرای سیا علیه بن‌سلمان
۲۶ آبان ۱۳۹۷منبع ترکیه‌ای: «سیا» رسما به ما گفت که «بن‌سلمان» مسئول قتل خاشقچی است
۲۶ آبان ۱۳۹۷سازمان سیا: بن سلمان دستور قتل خاشقچی را صادر کرده است
۱۲ آبان ۱۳۹۷ایران چگونه در ۲۰۱۱ شبکه جاسوسی سیا را متلاشی کرد
۲ شهریور ۱۳۹۷گوگل نیز حساب کاربران ایرانی را حذف کرد/ همکاری با شرکت وابسته به «سیا» برای طرح ادعاهای جدید علیه ایران
۲۵ مرداد ۱۳۹۷مدیر اسبق سیا: ترامپ از قدرت سوءاستفاده می کند
۱۵ مرداد ۱۳۹۷رد پای سازمان سیا در اعطای میزبانی جام جهانی به قطر
۲۶ تیر ۱۳۹۷دستگیری یک زن روس به اتهام تلاش برای نفوذ به تشکیلات سیاسی در آمریکا
۲۱ تیر ۱۳۹۷گربه‌ای که‌ جاسوس سیا بود
۲۳ خرداد ۱۳۹۷سیا از کشته شدن 4 عامل خود در ماموریت‌هایش خبر داد

دیدگاه کاربران

ناشناس۴۶۱۴۶۷۱۴:۱۴:۴۰ ۱۳۹۷/۵/۸
در خصوص آخرین صحنه و میز شام درست فرمودید، فقط بد نبود اشاره ای هم به یک صحنه قبل ترش یعنی تصویر عمومی مزرعه در سال ها پس از انقلاب می کردید، شما فقط میز شام را گفتید. سال ها پس از انقلاب حیوانات در مزرعه و بیرون راندن کشاورز و خانواده اش، این تصویر ارائه شده توسط نویسنده کتاب است: many of the animals who participated in the Revolution are dead, as is Farmer Jones, who died in another part of England. The pigs start to resemble humans, as they walk upright, carry whips, and wear clothes. The Seven Commandments are abridged to a single phrase: "All animals are equal, but some animals are more equal than others."
امید۴۶۱۶۲۵۱۵:۰۶:۲۸ ۱۳۹۷/۵/۸
و داستان اصلی این کتاب چه قدر برای ما آشناست!
ناشناس۴۶۲۰۸۸۱۷:۵۰:۵۶ ۱۳۹۷/۵/۸
واقعا همینطوره ..
ناشناس۴۶۱۷۳۵۱۵:۳۹:۰۹ ۱۳۹۷/۵/۸
مگر اینجا از این کارها نمی شود؟؟؟!!!!

پربحث‌های امروز

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. واکنش کاربران توییتر به افزایش قیمت خودرو/ مالک ایران خودرو و سایپا کیست؟/ وقتی وزیر هم بی‌خبر است!/ سلام به پراید ۴۰ میلیونی و دست‌های پشت پرده

  3. تست موشک بالستیک تائید شد/ پاسخ سردار حاجی‌زاده به واکنش آمریکایی‌ها

  4. وعده ارزانی ۲۰ درصدی با FATF، پس از گرانی ۲۰۰ درصدی با برجام!

  5. دانشجویی که دست رد به سینه شرکت آمریکایی زد

  6. رشد ۲۵ درصدی خط فقر در تابستان ۹۷/ لزوم یکپارچه سازی سیاست‌های حمایتی

  7. نوبخت: قیمت حامل‌های انرژی تغییر نکرده است که یارانه نقدی افزایش یابد

  8. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  9. عروس «قزاق»  

  10. سقف معافیت مالیاتی در بودجه ۹۸

  11. واکنش یک روزنامه به صحبت‌های دیروز روحانی  

  12. عبور آرام دولت ایران از فرانسه ناآرام

  13. لاستیک گران شد

  14. وزیر صنعت: افزایش 20 درصدی هزینه‌های خودروسازان را نپذیرفتیم

  15. فقط طرفداران رئیسی و قالیباف بخوانند

  16. فروکش تلاطم بازار مسکن نزدیک است؟

  17. محمد قوچانی: جهانگیری از روحانی در جریان ترمیم کابینه دلخور شد/ روحانی را از موسوی خوئینی‌ها هم اصلاح‌طلب‌تر می‌دانم/ نمی‌توانیم وسط‌های راه زیر میز بزنیم

  18. ارز 4200 تومانی دستپخت چه کسی بود؟/ واکنش تند کرباسچی به اظهارات آشنا/ شرمندگی زیباکلام از عملکرد روحانی

  19. صادق زیباکلام: به‌خاطر دفاع از روحانی شرمنده‌ایم

  20. دوچرخه‌سواری حناچی در سومین سه‌شنبه کاری خود + عکس

  21. جهانگیری: بازگشت ثبات اقتصادی به کشور مهمترین اولویت‌ دولت است

  22. ریزش مرز روانی در بازار دلا‌ر

  23. مراسم تشییع پیکر پیام صابری

  24. همتی: برگشت تدریجی ارز صادراتی به اقتصاد/ آغاز روابط با چند کشور و حذف دلار

  25. پرونده دکل نفتی چه شد؟

پربحث‌های دیروز

  1. علی مطهری: حدس می‌زنم مردم هم موافق افزایش قیمت بنزین هستند!

  2. کسی که الفبای اقتصاد را خوانده باشد، می‌داند که این راه حتی به ترکستان هم نمی‌رود!

  3. روحانی: سال آینده به دلیل تحریم‌ها با مشکلاتی روبه رو خواهیم شد/ اشکال ما این است که فرصت‌ها را می‌سوزانیم

  4. چرا همیشه کارگران، یک بار هم به مدیران و مسئولان حقوق ندهید

  5. نظر مخاطبان الف در مورد افزایش قیمت خودرو/ انحصار و نبود رقابت در بازار/ سپاه و ارتش خودرو تولید کنند/ خودرو برای تحویل نداشتند؛ پس تحویل فوری چیه؟/ تحویل تکنولوژی ۳۰سال قبل به مردم

  6. نظر اصلاح‌طلبان درباره ریاست‌جمهوری سردار سلیمانی/ کاسبی با حصر/ انتقاد معاون رئیس جمهور از حجاریان

  7. وزیر صنعت: با افزایش تولید خودرو قیمت‌ها اصلاح می‌شود

  8. متن فایل صوتی لحظات آخر زندگی خاشقچی منتشر شد

  9. رئیسی از کدام نظرسنجی حرف میزند؟!  

  10. دلار به کانال ۱۰ هزار تومان بازگشت

  11. آقای رئیسی، نمی‌دانستیم شما قرار است با آقای قالیباف رقابت کنید!  

  12. موگرینی: حمایت از برجام باعث نمی‌شود از مسائل دیگر چشم‌پوشی کنیم

  13. تهران، کلانشهر غالباً پر ترافیک، چه زمان به سامان خواهد رسید!

  14. رویای ۱۳ میلیون جوان ایرانی  

  15. وزیرصنعت را استیضاح و خودروسازان را مجبور به افزایش عرضه و کاهش قیمت‌ها کنید

  16. رئیس کل بانک مرکزی برای بانک‌ها خط قرمز تعیین کرد + جزئیات

  17. سردار در تهران، شایعه دستگیری در دبی + تصاویر

  18. کار خودروسازان، اخلال در نظام اقتصادی نیست؟

  19. شارلاتانیسم مطبوعاتی یعنی...  

  20. سخنگوی وزارت خارجه: مردم تا اطلاع ثانوی از سفر به گرجستان خودداری کنند/ به فرانسه توصیه می‌کنیم که مسایل خود را با عدم استفاده از زور جلو ببرد

  21. جهانگیری: می‌توانیم محرومیت را از مناطق محروم سراسر کشور برطرف کنیم

  22. قیمت روز دلار پرشیا را ۸۰۰۰ دلار کرد

  23. جهانگیری: آمریکایی‌ها بدانند که ایران حبس‌نشدنی است

  24. ماکرون در فرانسه وضعیت اضطراری اقتصادی اعلام کرد

  25. کرباسچی: اگر به من بود، نجفی و افشانی را شهردار نمی‌کردم

پربحث‌های هفته

  1. نظر شما در مورد افزایش قیمت خودرو چیست؟/ راهکار نجات صنعت خودرو چیست؟

  2. علی مطهری: حدس می‌زنم مردم هم موافق افزایش قیمت بنزین هستند!

  3. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  4. پاسخ جالب مردم درباره نمایندگان مجلس؛ استعفا بدید/ مشکل ما رفع حصر است؟  

  5. رئیسی: خدا رحم کرد من رئیس جمهور نشدم که دلار ۵ هزار تومان شود/ قالیباف نمی‌خواست کاندید شود/ مدعی حقوقدانی هستند، اما بین قاضی و دادستان فرق نمی گذارند

  6. تفریح لاکچری احمد خمینی  

  7. استعفای دسته‌ جمعی ۱۸ نماینده مجلس + عکس

  8. حیف از نام هنرمند که برای سلبریتی‌های بی‌سواد استفاده می‌شود   

  9. بخش دوم/ گفت‌وگو با مردم درباره نمایندگان مجلس؛ از دختر صفدر حسینی تا نمایندگانی که اسم‌شان را هم نمی‌دانیم  

  10. مثل «لیلا حاتمی» نباشیم!

  11. نماینده مجلس: به FATF رای می‌دهم؛ تا بیشتر بسوزید!  

  12. آقای مطهری! این ادعاها بدون استدلال پذیرفتنی نیست

  13. کسی که الفبای اقتصاد را خوانده باشد، می‌داند که این راه حتی به ترکستان هم نمی‌رود!

  14. عامل آتش زدن مردم در پارکها دستگیر شد+ فیلم

  15. مشاور نوبخت: مشکلات اقتصاد ایران، داخلی است نه سیاست خارجی/ باید از نفت فاصله بگیریم و پایه‌های مالیاتی را افزایش دهیم/ چون می‌دانند وابسته‌ایم، تحریم می‌کنند

  16. راهکارهای یک نماینده به جای افزایش حقوق کارمندان دولت

  17. روحانی: سال آینده به دلیل تحریم‌ها با مشکلاتی روبه رو خواهیم شد/ اشکال ما این است که فرصت‌ها را می‌سوزانیم

  18. حرف های یک مهندس برق مملکت

  19. انتقاد کرباسچی از دوچرخه سواری پیروز حناچی  

  20. در دنیای پروانه سلحشوری‌ها، سمیه حیدری باشید  

  21. چرا همیشه کارگران، یک بار هم به مدیران و مسئولان حقوق ندهید

  22. یادداشت حسین شریعتمداری/ فقط روماتیسم را می‌شناسم!

  23. آزمایش موشکی ایران و نقشه جدید آمریکا/ همراهی اروپا با ترامپ

  24. قالیباف: در اقتصاد کارنامه قابل قبولی نداریم/ با بی‌تدبیری‌تان طبقه متوسط را هر روز ضعیف‌تر می‌کنید

  25. تکرار حادثه تلخ مدرسه معین/ 4 دانش آموز اصفهانی قربانی آزار جنسی

آخرین عناوین