جمهوري اردوغان، تركيه اي ديگر

میرزاسعدین داورپناه، گروه تعاملی الف،   3970427003 ۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
جمهوري اردوغان، تركيه اي ديگر

مصطفي كمال پاشا كه بعدها لقب «آتاتورك» گرفت، ضمن اينكه يك نظامي سرشناس بود به سال ١٩٢٣ حزبي را تشكيل داد كه با رهبري آن توانست اكثريت مجلس را در دست بگيرد. راي نمايندگان پارلماني «فرقه خلق» خلافت عثماني را پايان داد و جمهوري تركيه بنيان نهاده شد. نام «فرقه خلق» رفته رفته به «حزب جمهوري خواه خلق» تكامل يافت و تاكنون همواره يكي از بازيگران اصلي ميدان سياست تركيه بوده است.

جمهوري آتاتورك را مي توان جمهوري تك حزبي ناميد. اگر چه در ١٩٢٤ و ١٩٣٠ چند ماهي هم ظهور دو رقيب براي حزب حاكم تحمل شد اما با سركوب و فروپاشي آنها حزب آتاتورك يكه تاز سياست جمهوري بود و حتي پس از مرگ بنيان گذار تا پايان سال ١٩٤٥ هم اين انحصار پا برجا ماند.

«مصطفي عصمت اينونو» به اراده حزب جمهوري خواه خلق از ١٩٣٨ جانشين آتاتورك فقيد شد اما سال ها همان انحصار تك حزبي را پاسداري كرد تا اينكه طي نطقي تاريخي در مجلس از لزوم تغيير سخن گفت و تاسيس احزاب اپوزيسيون را خواستار شد.

از رسميت يافتن اجازه تاسيس احزاب (١٩٤٦) تا امروز احزاب متعددي در ميدان سياست جمهوري تركيه ظهور و افول داشتند و البته همواره سايه ارتش بر سياست سنگين بوده و بارها به بهانه حفاظت از امنيت و ارزشهاي جمهوري لائيك با كودتا و تهديد مستقيما نقش تعيين كننده ايفا كرده است.

ظهور و حضور ممتد «حزب عدالت و توسعه» در قدرت از سال ٢٠٠٢ و تداوم پيروزي ها در چندين انتخابات، انتظار ظهور نظام جديد جمهوري تركيه را ايجاد كرد. اگر چه روزگاري طولاني كماليست ها با اقدامات متنوع عليه اسلامگرايي و حتي ضديت با هويت تاريخي مردم در تقلاي نهادينه سازي لائيسيته بودند، اما «رجب طيب اردوغان» با پشتوانه تظاهر به پاره اي احكام شريعت و سنن طريقت توانست سال ها قدرت را قبضه كند بلكه فراي آن جسارت تغييرات اساسي در قانون اساسي را نيز يافت! (در سالهاي٢٠١٠ و ٢٠١٧)

جمهوري آتاتورك، جمهوري اينونو و اكنون جمهوري اردوغان هر سه در سرآغاز رهبراني كاريزماتيك داشته كه اخم آن ها هم براي مخالفان رعب آور است. اردوغان در بسياري موارد خلاف آرمان هاي آتاتورك و اينونو جهتگيري مي كند. او خود را ضد كودتا و وارث رهبراني مي خواند كه خار چشم افراطيون بودند اما در شيوه حكمراني همچون پدران جمهوري تركيه تحكم و لجاجت را از خود بروز مي دهد كه گويي ويژگي سياستورزان آن سرزمين شده است!

آخرين نمونه رفتار جالب توجه رئيس جمهوري قدرتمند تركيه، نهيب و هشدار تندي بود كه پس از اعلام نتايج انتخابات اخير متوجه بازنده كرد. طي انتخابات پيش از موعد اخير رئيس جمهور تركيه با راي مستقيم انتخاب شد و «جمهوري رياستي» با پيروزي شكوهمند ائتلاف اردوغان آغاز شد تا تركيه به دوراني جديد قدم بگذارد. نماينده حزب ميراث آتاتورك كه از آغاز رقابت هاي انتخاباتي با رفتاري جنجالي مشغول پرخاش و نفرت پراكني شده بود، در اولين واكنش به اعلام نتايج انتخابات هم يك نمايش ماجراجويانه بر صحنه آورد و بلافاصله دولت را به حقه بازي و دستكاري آرا متهم كرد اما اين خيزش مذبوحانه چند ساعتي بيش در برابر اخم اردوغان تاب نياورد! اردوغان مغرور زودتر از آنكه نتايج رسما اعلام شود طي سخنراني بالكن شبانه پيروزي بزرگ خود را اعلام كرد و در واكنشي جدي به فضاسازي بهانه جويان هشدار داد كه مبادا عده اي خيال خام آشوب در سر بپرورانند!

تركيه در خاطره دارد كه بروز نشانه هاي بي ثباتي سياسي، بهانه تسلط ارتشيان بر سياست بود. اراده پيگير اردوغان طي پيگرد متهمان كودتاي ناكام ٢٠١٦ آن چنان بي رحمانه، قاطع و عبرت آموز شد كه جسارت رقباي انتخاباتي براي زورآزمايي با او چند ساعتي بيش دوام نداشت ضمن اينكه در نتيجه دورانديشي اردوغان، (اصلاحات قانون اساسي و مديريت حالت فوق العاده) سايه تهديد سلاح عليه منتخب ملت كم رمق شده است.

جمهوري انقلابي آتاتورك به قطع رابطه با هويت تاريخي و تك حزبي بودن معروف شد، دخالت مكرر ارتش در روايت جمهوري اصلاحي اينونو برجستگي دارد و بايد منتظر ماند و در آينده ديد آيا شهرت جمهوري نوين اردوغان آنچنان كه رقباي بدبينش مي گويند تقلاي بازآفريني خلافت عثماني خواهد بود يا يك تلاش دليرانه جهت پيوند دادن فرهنگ سياسي امروز با هويت تاريخي بروز مي يابد؟!

تركيه در حال گذار و پوست اندازي است و پيچيدگي سياست ها مجالي به داوري و پيش بيني نمي دهد. درون كشور باز آرايي جايگاه اقوام و فِرق ذيل تعريف هويت ملي ضرورت يافته است، همچنين شرط موفقيت طي رقابت هاي ژئوپلتيك درياي سياه و مديترانه همراه با نقش آفريني در خاورميانه و اروپا همگي خوانشي نوين از تركيه را مي طلبند. الزامات ميادين و بستر هاي فرهنگي مدت ها است كه تكيه بر اسلاميت را روي ميز گذاشته اما بايد ديد ملت تركيه در روند تحولات با چه تعريفي از هويت ملي همراه خواهد شد.

‘اصلاح ساختار قدرت` و ‘ارزيابي روابط بين المللي` سرفصل هاي كتابي قطورند. وقايع جهان امروز تغييرات بسياري به تركيه تحميل كرده است ولي مسير آينده هر چه كه شود اكنون هم با اطمينان مي توان گفت جمهوري اردوغان تفاوتي محسوس با جمهوري پيشين خواهد داشت.

گوشی شاپ الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

پیشرو۴۳۸۹۳۲۰۲:۴۰:۳۷ ۱۳۹۷/۴/۲۷
آیا با این نقل و تفسیر نویسنده میتوان نتیجه گرفت که پیروزی اردوغان نقطه مثبتی در رابطه با کشورهای همسایه را دارد یا خیر؟
ناشناس۴۳۹۲۰۱۱۰:۱۳:۱۹ ۱۳۹۷/۴/۲۷
مقاله خوبی است اما ایرانیان در حسرتند که چرا چنین مقالاتی در مورد کشور ما نوشته نمی شود چرا چنین تحلیل ها در مورد کشورمان را ما از زبان بیگانگان می شنویم نه از زبان خودی ها چرا در این موارد کشور ترکیه خوراک مقاله نویسان است لطفا به سوالات جواب دهید
کلاسی نوجاباما-JB97DH3بیمه azki

پربحث‌های امروز

  1. آخرین خبرها از تعیین قیمت‌ جدید خودروها

  2. روحانیت بیدار شوید، به فکر علاج بدبختی‌های مردم باشید  

  3. چرا ساختمان بهشت بعد از قالیباف آرام نگرفت؟

  4. نژادپرستی علیه ایرانی ها پشت ویترین ترکیه ای!

  5. آیا سربازی 24 ماه می‌شود؟

  6. ماکرون از تصمیم اروپایی‌ها برای تعلیق سفرهای سیاسی به عربستان خبر داد

  7. معمای گنج همدان+ عکس

  8. انتخابات میان دوره‌ای کنگره آمریکا؛ همه پرسی درباره ترامپ و سرانجام تحریم‌ها علیه ایران

  9. واشنگتن‌پست: مخالفان «بن سلمان» در حال جمع شدن گرد «احمد بن عبدالعزیز» هستند

  10. عملکرد نامطلوب خانه کارگری ها در وزارت کار

  11. نگرانی کانادایی‌ها از کمبود ماری جوانا!

  12. قلدربازی خودروسازهای تهران در برابر بازرسی محیط زیستی

  13. عضو کمیسیون صنایع مجلس: برخی‌ها ‌از ۱۰۰ ‌تا ۵۰۰ میلیارد تومان ارز خریدند‌ اما هیچ ارزی مبادله نشد‌

  14. گلاره و آرزویی که محقق شد

  15. المیادین: بولتون به بن‌سلمان گفته آمریکا تمام جزئیات قتل خاشقچی را می‌داند

  16. از جمال عبدالناصر تا جمال خاشقچی؛ مرور طرح ترور آل سعود برای مخالفان

  17. روایتی تکان‌دهنده از حرمسرای قذافی

  18. ماجرای عجیب گلزنی محمد انصاری و خوشحالی پس از گل+ عکس

  19. انتقام و غول‌کشی گوش شکسته‌ها در سرزمین دانوب!

  20. نیویورک‌تایمز: سران عربستان یکی از مقامات اطلاعاتی و از مشاوران بن‌سلمان را مقصر قتل خاشقچی معرفی می‌کنند

  21. 10 خبر پربازدید هفته/ از اعتراف عربستان به قتل خاشقچی و خروج قالیباف از کشور تا ماجرای شنود مکالمات ظریف و روحانی و پشت پرده فرار عضو تیم تشریفات رئیس جمهور

  22. فیلم| شور زوار پاکستانی در مرز میرجاوه  

  23. ایرلاین‌ها؛ ارز نگیریم فقط ۳ ماه دوام می‌آوریم/اهمال بانک مرکزی در اختصاص ارز

  24. عوامل خطر در بروز سرطان سینه

  25. اسامی امضاکنندگان نامه به شورای نگهبان پیرامون عدم تصویب CFT منتشر شد

پربحث‌های دیروز

  1. تحلیل احمد توکلی از اثرات افزایش نرخ ارز بر اقتصاد ایران/ پول ملی در سه ماه ۱۰۰ درصد ارزش خود را از دست داد/ مهار بازار تنها کمتر از یک ماه ممکن است

  2. دخیل بر آستان «سلبریتی»ها!

  3. تئاتر لاکچری؛ خودکرده را تدبیر نیست

  4. تشکیل اتاق جنگ اقتصادی/ با چه راهکاری دولت و مسئولین می‌توانند کشور را از شرایط خطیر کنونی عبور دهند؟

  5. نگذاشتند درباره"سیف" به رئیس‌جمهور تذکر دهم

  6. خواب شیرین هنگام سخنرانی جهانگیری در همایش  

  7. حاجی‌بابایی: برخی افراد با دریافت ۲۴۰ میلیون یورو ارز ‌حتی یک قلم کالا هم وارد نکرده‌اند‌

  8. پرچم عربستان عوض شد/ کنایه‌های تصویری روزنامه‌نگاران جهان به آل‌سعود   

  9. امشب در سر شوری دارم !

  10. مرگ مشکوک یکی از 15 مظنون قتل خاشقچی

  11. غذای ملی این کشور زیبا «کله پاچه» است  

  12. پاکستان: گشت‌زنی هوایی برای یافتن مرزبانان ایرانی آغاز شده است

  13. امیرعبداللهیان: ترور خاشقچی توسط سعودی دور از انتظار نیست

  14. اقدام جدید آلمان علیه عربستان

  15. ماجرای جمال خاشقچی، نقشه نئومحافظه کاران برای نجات بن سلمان و تشدید تحریم ها علیه ایران

  16. علت شوره سر چیست؟

  17. نقشه داعش برای هدف قرار دادن بیجی نقش بر آب شد

  18. سردار پاکپور: تروریست‌ها وحدت مردم را هدف قرار داده اند

  19. فرود اضطراری پرواز تهران - بوشهر در شیراز

  20. کتف کامیابی‌نیا جا انداخته شد

  21. عمران خان برای دومین بار در یکماه به ریاض سفر می کند

  22. استراو: سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران اشتباه جدی است

  23. پوتین: سیاست تحریمی آمریکا علیه ایران اشتباهی بزرگ است/ متقاعد کردن ایران برای خروج از سوریه وظیفه ما نیست

  24. فرانسه: هدف سازوکار ویژه مالی اتحادیه اروپا فراتر از ایران است

  25. المپیک جوانان آرژانتین؛ محمدی طلایی شد

پربحث‌های هفته

  1. حضور زنان در ورزشگاه آزادی هیچ توجیه شرعی ندارد

  2. روحانی: به محض انتخاب من در سال ۹۲ قیمت دلار پایین افتاد، بازار آرام شد و امیدها بالا رفت/ به عنوان رئیس‌جمهور لیست قیمت اجناس را هر روز می‌بینم و می‌دانم وضع زندگی مردم چگونه است

  3. خیز نامحسوس دولت برای افزایش قیمت بنزین/ زمینه سازی دولت برای برگرداندن کارت سوخت/ مردم قربانی سیاست هویج و چماق

  4. قالیباف: نشستگانِ محترم و مسئول، لطفا برخیزید و اقدامی کنید+ عکس

  5. آقای رییس‌جمهوری! چرا نباید...

  6. محمود بهمنی: FATF را نمی‌توان به دلار وصل کرد/ با مدیریت عرضه و تقاضا قیمت دلار را بر روی ۲۹۰۰ تا ۳۰۰۰ تومان نگه داشتیم

  7. روحانی با پیشنهاد افزایش حقوق کارمندان موافقت کرد

  8. ابلاغ حکم ۷ ماه حبس قطعی حسن عباسی

  9. بهشت جای چه افرادی است؟/ آیا امکان دارد که غیرمسلمانان نیز وارد بهشت شوند؟

  10. تحلیل احمد توکلی از اثرات افزایش نرخ ارز بر اقتصاد ایران/ پول ملی در سه ماه ۱۰۰ درصد ارزش خود را از دست داد/ مهار بازار تنها کمتر از یک ماه ممکن است

  11. سایه شهاب ایرانی بر آسمان حیفا و تل‌آویو + تصاویر

  12. پسته در بازار تهران کیلویی ۱۰ دلار

  13. لوطیان جاده‌ها یا مرگ قانون؟!/ سمندی که یخچال فریزر است!

  14. فرمانده ناجا: خاوری را می‌توانیم یک‌هفته‌ای بازداشت کنیم

  15. دخیل بر آستان «سلبریتی»ها!

  16. توکلی: سیاست تثبیت نرخ ارز و تخصیص اداری باید اعمال شود/ دولت اعلام کند بازار غیررسمی ارز را به هیچ وجه تحمل نخواهد کرد

  17. آیا قالیباف از کشور خارج شده است؟ + عکس

  18. اسامی ۹۶ نماینده مخالف لایحه CFT + اسامی غایبین

  19. تهاجم معماری «سبک اروپایی» به شهر قم!  

  20. اتهام‌زنی آمدنیوز به الف؛ قالیباف به الف سفارش خبر داد!

  21. نامه سرگشاده آیت‌الله مکارم شیرازی به رئیس قوه قضائیه؛ بیانات جنابعالی قانع کننده نبود

  22. دهک‌های پایین زیر چرخ‌های رکود تورمی و نیاز به سیاست‌های جبرانی

  23. خرید نفت کره‌جنوبی از ایران به صفر رسید

  24. واکنش مطهری به دادستان کل درباره حضور زنان در ورزشگاه‌ها

  25. فیش حقوقی مدیری که حاشیه‌ساز شد +عکس

گوشی شاپ

آخرین عناوین