آیا واقعا باید کاهش فقر در دنیا را جشن گرفت؟

گروه اقتصادی الف،   3970415014

بانک جهانی در آخرین گزارش سالانه‌ی خود، اعلام کرده است که بنا بر آخرین تخمین‌ها که مربوط به سال ۲۰۱۳ میلادی است، تنها ۷/ ۱۰ درصد جمعیت جهان، از فقر مطلق رنج می‌برند. اما آیا این تخمین، با واقعیتِ جهانی که در آن زندگی می‌کنیم سازگار است؟

بنا بر اعلام بانک جهانی، نسبت جمعیتی از جهان که در فقر مطلق زندگی می‌کنند از ۳/ ۴۲ درصد در سال ۱۹۸۱ به ۷/ ۱۰ درصد در سال ۲۰۱۳ رسیده‌ است. پس از انتشار این گزارش‌ و گزارش‌های مشابه بود که نشریه‌های فراوانی پیروزی بر دیو فقر را جشن گرفتند: «کاهشی که باید آن را جشن گرفت: برای نخستین بار در تاریخ، تعداد افراد فقیر در همه جا در حال کاهش است.» این تیتری است که نشریه‌ی «اکونومیست» در واکنش به آمارهای بانک جهانی برای صفحه‌ی نخست خود برگزید. اما پیش از جشن گرفتن، ضروری است شیوه‌ها و معیارهایی را که بانک جهانی برای تخمین تعداد افراد فقیر جهان به کار بسته است، زیر ذره‌بین برد و آنها را ارزیابی کرد.

پر واضح است که برای این کار، مراجعه به همه‌ی افراد امکان‌پذیر نیست. آنان، یک نمونه‌ی دو میلیون نفری از ۱۶۴ کشور جهان را به نمایندگی از ۸۵ درصد جمعیت جهان، برگزیده و از راه مصاحبه، اطلاعات آنها را دریافت کرده‌اند. اما نقطه‌ی بحث‌برانگیز ماجرا جای دیگری است. در آخرین به‌روزرسانی، در نظر بانک جهانی کسانی که قدرت خرید آنان از ۹/ ۱ دلار در روز، بنا بر قیمت‌های سال ۲۰۱۱ ایالات متحده‌ی آمریکا، کمتر باشد، فقیر مطلق هستند. این عدد، میانگین خط فقر ۱۵ کشور است که فقیرترین کشورهای دنیا از نظر میزان مصرف به ازای هر نفر به شمار می‌آیند. نسبت و جمعیت افراد زیر خط فقر در جهان، به شکل حساسی به این عدد وابسته است؛ طوری که کوچک‌ترین تغییرها در آن، تصویری به کلی متفاوت از واقعیت فقر در جهان به نمایش می‌گذارد.

این نمونه‌ برای درک شدت این تاثیر کمک‌ شایانی به ما می‌کند. در سال ۲۰۰۰ بانک جهانی در گزارش سالیانه‌ی خود با ابراز تاسف از افزایش فقر در جهان می‌گوید: «تعداد فقیران در سراسر جهان از ۲/ ۱ میلیارد نفر در سال ۱۹۸۷، اکنون به ۵/ ۱ میلیارد نفر رسیده است و پیش‌بینی می‌شود با همین روند تا سال ۲۰۱۵ به ۹/ ۱ میلیارد نفر برسد.» یک سال بعد در سال ۲۰۰۱ بود که رئیس وقت بانک جهانی، «جیمز ولفنسن» در سخنرانی‌ای از رو به کاهش بودن فقر خبر داد و گزارش‌های بانک جهانی در این سال هم کاهش نزدیک به ۲۵۰ میلیون نفری را در تعداد فقیران سراسر جهان نشان می‌دادند. آیا واقعا علت آن بود که در این یک سال، ۲۵۰ میلیون نفر از فقر رسته بودند و روند افزایش فقیران، معکوس شده بود؟ خیر. این اتفاق به کمک تغییر خط فقر از ۰۲/ ۱ دلار (با قیمت‌های سال ۱۹۸۵) به ۰۸/ ۱ دلار (با قیمت‌های سال ۱۹۹۳) امکان‌پذیر شده بود.

فارغ از آنکه بانک جهانی هر بار با تغییر شاخص فقر مطلق جهانی، کوشیده است تا تصویری رو به بهبود از وضعیت فقر در جهان بنمایاند، همانطور که «جیسون هیکل»، استاد دانشگاه اقتصاد لندن می‌گوید «این شاخص‌ها به طور کلی درباره‌ی فقر در کشورهایی که کمتر فقیرند، چیز بسیار کمی به ما می‌گویند.» مهم‌ترین انتقاد به این معیار آن است که بانک جهانی معیاری را که از ۱۵ کشور فقیر دنیا به دست آمده است، برای همه‌ی کشورهای دنیا به کار می‌برد. برای نمونه، بانک جهانی خط فقر را در خاورمیانه ۴ دلار در روز می‌داند اما در تخمین جهانی خود، همان معیار ۹/ ۱ دلار در روز را برای آن به کار می‌برد.

«هیکل» در مقاله‌ای از خود با عنوان «گستره‌ی واقعی فقر و گرسنگی جهانی» به برخی نمونه‌ها برای اثبات این مدعا اشاره می‌کند. در سال ۱۹۹۰ با آنکه بانک جهانی تنها ۴ درصد مردم سریلانکا را فقیر می‌دانست اما براساس آمارگیری‌های داخلی، میزان فقر در این کشور ۱۰ برابر این مقدار بود. فکر می‌کنید این معیار برای کشورهای «توسعه‌یافته»تر مناسب است؟ برای مثال، آمریکا را در نظر بگیریم. وزارت کشاورزی آمریکا، در سال ۲۰۱۱ حداقل درآمد لازم برای خرید غذای کافی را ۰۴/ ۵ اعلام کرد؛ چیزی نزدیک به ۵/ ۲ برابر معیار بانک جهانی برای سنجش فقر. بانک جهانی هیچ‌کدام از آمریکایی‌هایی را که کمتر از این مقدار و بیشتر از معیار بانک جهانی قدرت خرید دارند، فقیر نمی‌داند؛ به رغم آنکه آنان، نه تنها به مسکن، بهداشت و امکانات رفاهی دیگر بلکه به غذای کافی هم دسترسی ندارند. افزون بر همه‌ی اینها، خود بانک جهانی در متن گزارش‌های خود، انتخاب‌های خود را برای فقر جهانی «عمدا محافظه‌کارانه» می‌داند و تصریح می‌کند که «در کشورهای توسعه یافته‌تر، خط فقرهای بالاتر، مناسب‌تر هستند.»

از همین رو است که اقتصاددانانی همچون «هیکل» کوشیده‌اند تا با ارائه‌ی معیارهای جایگزین، تصویر واقعی‌تری از وضعیت و روند کلی فقر در جهان به دست دهند. «هیکل» با آنکه معیار پیشنهادی «پیتر ادوارد» با عنوان «خط فقر اخلاقی» را «یک راه حل بی‌نقص» نمی‌داند، اما آن را بر معیارهای بانک جهانی ترجیح می‌دهد. «ادوارد» بر این باور است که خط فقر باید به گونه‌ای تعیین شود که یک «امید به زندگی معمولی» را برای فرد تضمین کند؛ چیزی بین ۲/۷ برابر تا ۳/۹ برابر خط فقر بانک جهانی. با در نظر گرفتن میانه‌ی این بازه به عنوان خط فقر، در خواهیم یافت که ۸/ ۳ میلیارد نفر در سراسر جهان زیر خط فقر هستند؛ نزدیک به ۵ برابر چیزی که بانک جهانی اعلام می‌کند و بیش از نیمی از جمعیت جهان. البته معیارهای دیگری را هم برای نزدیک‌تر شدن به واقعیت می‌توان به کار بست. برای نمونه اگر ۴/ ۷ دلار در روز را به عنوان دامنه‌ی بالای «خط فقر اخلاقی» در نظر بگیریم، با توجه به محاسبات بانک جهانی، تعداد افراد زیر خط فقر در آخرین سالی که محاسبات برای آن انجام شده است، یعنی ۲۰۱۳، به ۱۶/ ۴  میلیارد خواهد رسید (نمودار ۲). این آن چیزی است که بانک جهانی و رسانه‌هایی همچون «اکونومیست» از ما می‌خواهند تا به خاطر آن جشن بگیریم. در واقع تنها چیزی که کاهش یافته است، میزان قدرت خریدی است که بانک جهانی برای تعیین فقیر بودن افراد به کار می‌برد.

 با این همه، چرا بانک جهانی و سازمان ملل متحد چنین معیار دور از واقعیتی را برای سنجش میزان فقر برگزیده‌اند؟ در سال ۲۰۰۰، در دفتر مرکزی سازمان ملل در نیویورک، توافق‌نامه‌ای برای به نصف رساندن کسر جمعیتی فقیران جهان تا سال ۲۰۱۵ به امضا رسید. در آن زمان، البته پس از یک بار تغییر شاخص، حدود ۲۰ درصد جهان زیر خط فقر مطلق زندگی می‌کردند. بانک جهانی اکنون پس از دوبار تغییر شاخص دیگر در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۵، با افتخار می‌گوید: «در سال‌های اخیر پیشرفت‌هایی تاریخی درباره‌ی فقر مطلق رخ داده است. در سال ۲۰۱۵ برای نخستین بار در طول تاریخ، درصد افراد زیر خط فقر به کمتر از ۱۰ رسیده‌ است.» این یعنی سرانجام بانک جهانی آمارهای خود از فقر را به اهداف تعیین‌شده‌ سازمان ملل برای سال ۲۰۱۵ رسانده است و این‌گونه وانمود می‌کند که فقر در حال ریشه‌کن شدن است. تلاش برای باوراندن اینکه نظام اقتصادی کنونی حاکم بر جهان برای همه‌ی انسان‌ها آسایش به همراه می‌آورد، تنها راهی است که بانک جهانی و سازمان ملل برای توجیه آن دارند. بانک جهانی می‌کوشد تا خود را همچون آینه‌ای جا بزند که تصویری واقعی از جهان بازمی‌تاباند؛ اما آنچه رو در روی ماست عکسی است که پیش از نمایش، سیاهی را از آن سترده‌اند.

«ما در راه دست‌یابی به یکی از اهداف باورنکردنیِ خود هستیم: ریشه‌کن شدن فقری که ما می‌شناسیم، در دوره‌ی حیات ما»؛ این جمله‌ای از نشریه‌ی «اسپکتیتور» است که سال ۲۰۰۱، در مقاله‌ای‌ با استناد به آمار بانک جهانی نوشته شده است. ما در دوره‌ی حیاتمان، ریشه‌کن شدن فقر در دنیای واقعی را نه، اما به احتمال بسیار ریشه‌کن شدن آن را در تخمین‌های بانک جهانی و سازمان ملل خواهیم دید. شاید این تخمین‌ها برای بخشی از افکار عمومی رضایت‌بخش باشند اما بیش از نیمی از جمعیت جهان که از فقر رنج می‌برند، بی‌شک با گزارش‌های «امیدبخش» بانک جهانی، احساس آسودگی نخواهند کرد. 

***

منابع:

۱. گزارش‌های سالیانه‌ی بانک جهانی در سال‌های ۲۰۰۰، ۲۰۰۱، ۲۰۰۲، ۲۰۰۷، ۲۰۱۴، ۲۰۱۷

۲. وبسایت بانک جهانی

۳. مقاله‌ی «تخمین جدیدی از فقر جهانی و نابرابری: اطلاعات قیمت‌ها واقعا چقدر تفاوت ایجاد می‌کنند؟» از پیتر ادوارد و اندی سامنر

۴. مقاله‌ی «گستره‌ی واقعی فقر و گرسنگی در جهان: زیر سوال بردن خبرهای خوبی که از "اهداف هزاره‌ی سوم" به گوش می‌رسد» از جیسون هیکل

۵. مقاله‌ی «کشورهای در حال توسعه از آن‌چه می‌پنداشتیم فقیرترند، اما در مبارزه با فقر کمتر موفق نبوده‌اند» از شائوبا چن و مارتین راوالین در چارچوب گروه پژوهشی بانک جهانی

ایسنا

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. صدای خاموش تجرد قطعی

  2. ظریف: ما پای میز مذاکره هستیم؛ آمریکا میز مذاکره را ترک کرده

  3. مرگ غم انگیز مادر و پسر در شب چهلم

  4. کیهان به اروپا: 365 روز گذشته چه غلطی کردید که 120 روز دیگر مهلت می‌خواهید؟!

  5. بی‌توجهی به پیام‌های تصویری که می‌فرستیم

  6. سلیمی‌نمین: احمدی‌نژادی‌ها درمانده شده‌اند

  7. روزنامه دولت: ریزش قیمت خودرو آغاز شده است

  8. دستگیری 2 زورگیر که گوش طعمه‌هایشان را می‌بریدند

  9. گزینه‌های روحانی برای سخنگویی دولت

  10. ماجراهای تاسف بار و دردناک زن 48 ساله: شوهرم می خواهد طلاقم دهد

  11. اگر حسین هدایتی پرسپولیس را خریده بود، الان این تیم چه وضعی داشت؟

  12. نسخه عضو جبهه پایداری برای خروج از برجام

  13. راهکار مجلس برای مدیریت بازار مسکن

  14. ادعای وزیر دفاع موقت آمریکا درباره جنگ با ایران

  15. پمپئو هم از تندروی بولتون نگران شد

  16. صوفی: اظهارات روحانی برای «اختیار ویژه» توجیه ضعف‌های خودش است

  17. آخرین نظرسنجی درباره محبوبیت ترامپ در آمریکا

  18. مارادونا دستگیر شد

  19. ظریف: چابهار می تواند به امنیت و ثبات در افغانستان، پاکستان و ایران کمک زیادی کند

  20. تغییر فاز مسکن از تابستان؟

  21. روایت تیلرسون از دیدار ترامپ با پوتین

  22. پشت پرده جنگ تجاری چین و آمریکا

  23. آمریکا برای مبارزه با چین یار جمع می‌کند

  24. دادگاه به متهمان پرونده شرکت پدیده مهلت داد

  25. توصیه پرویز پرستویی به علیرضا بیرانوند

پربحث‌های دیروز

  1. برجام؛ ترامپ و توافق جدید

  2. عابربانک پرسپولیس و وزیر سابق کجا شلاق می‌خورند؟

  3. واکنش‌ها به درخواست روحانی برای اختیارات ویژه/ تاکتیک دو سر برد رئیس جمهور/ بگوید در چه مواردی محدودیت دارد/ خیری ندیده ایم از این اختیارها

  4. توضیح نماینده خرمشهر درباره انتشار عکسی افطاری وی در فضای مجازی

  5. محسنی اژه‌ای: از بی‌عفتی فیلم بگیرید و برای ما بفرستید/ روحانی چه اختیار ویژه‌ای می‌خواهد؟/ رضایت اصحاب رسانه از جلسه با رئیسی

  6. چراغ‌های روشن به هنگام سحر  

  7. اژه‌ای:‌ دشمن به دنبال رواج بی‌عفتی و بی‌اخلاقی در جامعه است/ چرا فیلم قانون‌گریزی‌ها را برای مقامات قضایی نمی‌فرستید؟

  8. روحانی: قیمت ارز ۱۳ هزار تومان و حتی ۸ هزار تومان نیست / بنگاه‌های دولتی باید واگذار شود

  9. رفتار عجیب نمایندگان برای تعویق کنکور/ موافقت 81 نفر به رغم فریادی های 150 نماینده

  10. ارز ۴۲۰۰ تومانی را حذف کنید، یارانه نقدی بدهید

  11. فیلم | بیرانوند به این دلیل تا اطلاع ثانوی محروم شد!  

  12. مادر تهرانی به زندگی خود و پسرش پایان داد

  13. ادامه کاهش قیمت‌ خودرو در بازار + جدول

  14. پهلوی چگونه بحرین را واگذار کرد؟

  15. رئیس قوه قضائیه: در رسیدگی به پرونده‌های مفاسد اقتصادی تفاوتی بین دانه درشت‌ها و ریز‌ها نیست

  16. خطر محرومیت از میزبانی و پاداش‌های فیفا در انتظار فوتبال ایران/ "با این شرایط فقط باید جام رمضان را برگزار کنیم!"

  17. مطالباتی فراتر از اینستکس

  18. ظریف: آمریکا باید جنگ اقتصادی علیه ایران را متوقف کند

  19. همتی به ادعای نامه‌نگاری هادی رضوی با بانک مرکزی پاسخ داد

  20. مهم‌ترین انگیزه‌ "شریعتمداری" برای وزیر رفاه شدن

  21. وزیر علوم: آمریکا برای اساتید ایرانی تله گذاشته است

  22. رهبر انقلاب: مشکلات نظام پارلمانی از نظام ریاستی بیشتر است/ گاهی اشتباه کارگزاران در جامعه شکاف بزرگ ایجاد می‌کند/الزامات و راههای ورود نسل جوان حزب‌اللهی به مدیریت کشور

  23. تاکيد روسیه، آلمان و فرانسه بر حفظ برجام و همکاری‌های اقتصادی

  24. ورود گردشگران به ابیانه بدون راهنمای محلی ممنوع شد + عکس

  25. عربستان و اجماع سازی شکست‌ خورده علیه ایران

پربحث‌های هفته

  1. کشتیم که کشتیم دیه‌شو میدیم! / نظر شما درباره‌ی این فیلم چیست؟!

  2. آیا دوچرخه سواری بانوان جرم است؟

  3. حضور دو بازیگر مشهور در افطاری احمدی‌نژاد  

  4. لفاظی تازه ترامپ علیه ایران: هرگز دوباره آمریکا را تهدید نکنید

  5. محکومیت «یاسین رامین» در پرونده شیرخشک‌های آلوده وارداتی به ۱۷ سال حبس

  6. برجام؛ ترامپ و توافق جدید

  7. عابربانک پرسپولیس و وزیر سابق کجا شلاق می‌خورند؟

  8. فرار از جنگ صلح به بار نمی‌‌آورد

  9. واکنش‌ها به درخواست روحانی برای اختیارات ویژه/ تاکتیک دو سر برد رئیس جمهور/ بگوید در چه مواردی محدودیت دارد/ خیری ندیده ایم از این اختیارها

  10. صدای خاموش تجرد قطعی

  11. افشاگری دختری که همراه مهدی قائدی در ارابه مرگ بود/ خانم «ل» سکوت خود را شکست!

  12. توضیح نماینده خرمشهر درباره انتشار عکسی افطاری وی در فضای مجازی

  13. محسنی اژه‌ای: از بی‌عفتی فیلم بگیرید و برای ما بفرستید/ روحانی چه اختیار ویژه‌ای می‌خواهد؟/ رضایت اصحاب رسانه از جلسه با رئیسی

  14. تخریب ویلاهای خاص با قاطعیت دستگاه قضا/ از ویلای داماد شمخانی تا دختر وزیر سابق

  15. اوباما همزمان لبخند می‌زد و تحریم می‌کرد/ روحانی و جهانگیری چه وعده‌های به ملت دادند؛ جوابگو باشند/ اصلاح‌طلبان بعد از رای آوردن بجای پاسخگویی می‌گویند اختیار نداشتیم

  16. هشدار شديد دهقان به روسای قوا؛ دستورالعمل چپاول اموال مردم را لغو كنيد

  17. کشف اسکلت ۲۰۰۰ ساله شاهزاده ایرانی  

  18. چراغ‌های روشن به هنگام سحر  

  19. پاسخ به چند شبهه پرتکرار در موضوع حجاب

  20. اظهارات عجیب استاندار خوزستان درباره کمک رسانی در سیل  

  21. بخشی از حقوق‌بگیران از مصوبات حقوق سال ۹۸ مستثنی شدند+سند

  22. اژه‌ای:‌ دشمن به دنبال رواج بی‌عفتی و بی‌اخلاقی در جامعه است/ چرا فیلم قانون‌گریزی‌ها را برای مقامات قضایی نمی‌فرستید؟

  23. روحانی: قیمت ارز ۱۳ هزار تومان و حتی ۸ هزار تومان نیست / بنگاه‌های دولتی باید واگذار شود

  24. آموزش فریب دادن زنان متاهل در سریال نمایش خانگی!

  25. نسخه‌ای برای درمان اقتصاد

پربحث‌های اخیر

پربحث‌های دیروز

  1. روحانی: قیمت ارز ۱۳ هزار تومان و حتی ۸ هزار تومان نیست / بنگاه‌های دولتی باید واگذار شود

  2. ارز ۴۲۰۰ تومانی را حذف کنید، یارانه نقدی بدهید

  3. ادامه کاهش قیمت‌ خودرو در بازار + جدول

  4. همتی به ادعای نامه‌نگاری هادی رضوی با بانک مرکزی پاسخ داد

  5. میزان تسهیلات پرداختی ۷ بانک به شرکت‌های زیرمجموعه+ جدول

  6. قیمت سکه در بازار به ۴میلیون و ۸۱۷هزار تومان رسید + جدول

  7. ماده ۲۹ قانون برنامه ششم و سال سوم فرار از شفافیت/ توپ سامانه اعلام حقوق مدیران در زمین وزارت اقتصاد/ کوتاهی مجلس در مقابل شانه خالی کردن دولت از اجرای قانون

  8. پنهان ماندن اطلاعات شفاف و کامل ارزهای تخصیصی و برنگشته از دید نهادهای نظارتی/ توهم طبقه بندی اطلاعات/ نارضایتی دیوان محاسبات از بانک مرکزی

  9. سود سهام عدالت "فوت‌شدگان" چه می‌شود؟

  10. ۵ مصوبه ستاد تنظیم بازار برای واردات گوشت

  11. خجسته: حقوق‌ها افزایش نیابد سوال و استیضاح را کلید می‌زنیم

  12. کاهش قیمت تخم مرغ/ صادرات آزاد شد

  13. میرکاظمی: دور زدن تحریم‌های نفتی کاملاً امکان‌پذیر است

  14. تعهد ساخت ۶۰ هزار واحد مسکونی برای سیل‌زدگان

  15. افتتاح نخستین جایگاه شارژ خودروهای برقی کشور

  16. بسیج مسکن ۲۰ هزار سیل زده را می سازد/ تا آخر کنار مردم هستیم

  17. تشریح بسته سياستی نحوه برگشت ارز صادراتی/ ۶۰ درصد ارز پتروشیمی‌ها برگشت

  18. مخالفت مجلس با هر نوع سهمیه‌بندی سوخت

  19. قول سازمان اداری و استخدامی درباره حقوق دانشجو معلمان

  20. قرارداد احداث واحد تصفيه نفت كوره پالايشگاه اصفهان امضاء‌ شد 

  21. صدور انواع ضمانت‌نامه‌های بانکی، جهت تسهیل مبادلات اقتصادی و تجاری در بانک‌پاسارگاد

  22. با ۲۰۰ میلیون تومان کجا می‌توان‌ خانه‌ خرید؟  

  23. راهکار ویژه ابر آروان، ضامن امنیت بانک‌ها و سرویس‌های مالی

  24. جدیدترین ارزیابی کیفی خودروهای سواری

  25. قیمت نفت کاهش یافت

پربحث‌های هفته

  1. هشدار شديد دهقان به روسای قوا؛ دستورالعمل چپاول اموال مردم را لغو كنيد

  2. بخشی از حقوق‌بگیران از مصوبات حقوق سال ۹۸ مستثنی شدند+سند

  3. روحانی: قیمت ارز ۱۳ هزار تومان و حتی ۸ هزار تومان نیست / بنگاه‌های دولتی باید واگذار شود

  4. نسخه‌ای برای درمان اقتصاد

  5. آدرس را اشتباه نرویم!

  6. شریعتمداری: علیرغم تلاش دولت همچنان مردم در شرایط مطلوبی به سر نمی‌برند

  7. ارز ۴۲۰۰ تومانی را حذف کنید، یارانه نقدی بدهید

  8. گرانی و بازار مسکن/ وام‌هایی که دیگر کارایی ندارد!

  9. ارز ۴۲۰۰ تومانی را تمام کنید!

  10. افزایش شدید اجاره بها به نحو عجیبی آغاز شده است

  11. رونق تولید از مسیر فناوری اطلاعات

  12. رئیس کل بانک مرکزی : مردم دربازار ارز سرمایه گذاری نکنند/ کاهش۲هزارتومانی دلار

  13. ادامه کاهش قیمت‌ خودرو در بازار + جدول

  14. دریافت ۸میلیون دلار ارز دولتی توسط یک خیریه/ تحقیق و تفحص از ارز ۴۲۰۰تومانی

  15. بازار مسکن یا تونل وحشت؟!

  16. خجسته: ما توانستیم «ریگی» را از هواپیما به زمین بیاوریم چگونه نمی‌توانیم اخلالگران بازار را دستگیر کنیم

  17. وزیر راه: با افزایش تولید مسکن، قیمت آن را کاهش می‌دهیم

  18. چرا خصوصی‌سازی در ایران شکست خورد؟/ از واگذاری‌های پشت‌پرده در دولت هاشمی تا حراج بی برنامه

  19. احتمال تغییر ساعت کاری ادارات

  20. واردات خودروی هیبریدی همچنان ممنوع است

  21. شورای رقابت دوباره قیمت‌گذار خودرو شد

  22. قرار جلب پوری حسینی به دادرسی صادر شد

  23. باز هم گرانی خودرو، باز هم سکوت سازمان حمایت/ انفعال در برابر خودروسازان تا کی ادامه دارد!؟

  24. واردات غذای سگ و گربه به کشور ۵ برابر شد+ سند

  25. کاهش ۹ میلیونی قیمت پراید در بازار

آخرین عناوین