سپینو-مگنت

«ترجمه و دیدگاه‌های پسا-استعماری»؛ سوزان باسنت، هریش تریودی و...؛ ترجمه‌ احمد شیرخانی؛ نشر قطره آدم‌خواری به مثابه‌ی استعمارستیزی!

هوشیار مجتبوی،   3970414008
آدم‌خواری به مثابه‌ی استعمارستیزی!

بررسی شباهت‌های ساختاری نوشتار پسااستعماری و ترجمان متون ادبی، مسئله قوم‌نگاری و ترجمه و بررسی آن از نظرگاه مردم‌شناسی، و نظریه آدم‌خواری برای بسط و توسعه مفهوم ترجمه، مضامینِ اصلی کتابی است که از آن سخن می‌گوییم

«ترجمه و دیدگاه‌های پسا-استعماری»

نویسندگان: سوزان باسنت، هریش تریودی، ماریا تیماکزکو، تجاسوینی نیرانجا

ترجمه‌: احمد شیرخانی

ناشر: قطره ، چاپ اول، 1397

153 صفحه، 13000 تومان

 

 ***

 

 زمانی که هاکلبری فین در رمان مشهور مارک تواین، نویسنده‌ی آمریکایی، همراه برده‌ی سیاهی به نام جیم فرار می‌کند، اتفاق بسیار مهمی می‌افتد. بیایید از زاویه دیدِ سفید پوستانِ آن زمانه‌ی ینگه‌ی دنیا به مسئله نگاه کنیم و ببینیم فرار هاکلبری فین چقدر امر سنت‌شکانه، ضدساختار و هنجار شکنانه‌ای بوده است. هاکلبری فین، جهنم هم‌نفسی با جیم را به بهشتِ سفیدپوستان ترجیح می‌دهد تا به قول نورتراپ‌فرای، منتقد کانادایی،تصویری دوزخی بیافریند که روی به سمت رستگاری دارد. شاید در خیلی از موارد، ایده پردازی‌ها یا روایت‌های سنت شکنانه و به زعم فرای، تصاویر دوزخی تا این حد راهگشا باشند. این‌ها را گفتیم تا به مهم‌ترین مفهوم کتابِ «ترجمه و دیدگاه‌های پسا-استعماری» یعنی آدم‌خواری برسیم، اما پیش از آن بگذارید بیشتر بگوییم درباره‌ی چه حرف می‌زنیم.

سخن از کتابی است با عنوان «ترجمه و دیدگاه‌های پسا-استعماری» که شامل مقالاتی است از سوزان باسنت، هریش تریودی، ماریا تیماکزکو و تجاسوینی نیرانجا که احمد شیرخانی، استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان ترجمه کرده است. در این کتاب امر «ترجمه» بنا بر مفهوم، حیات و بازه‌ی زمانی «پسا-استعماری» مورد واکاوی قرار گرفته و جنبه‌های مختلف این موضوع بررسی شده است. بررسی شباهت‌های ساختاری نوشتار پسااستعماری و ترجمان متون ادبی، مسئله قوم‌نگاری و ترجمه و بررسی آن از نظرگاه مردم‌شناسی، و نظریه آدم‌خواری برای بسط و توسعه مفهوم ترجمه، مضامینِ اصلی کتابی است که از آن سخن می‌گوییم.

 قصه از آن‌جا شروع می‌شود که در قرن شانزدهم و در سرزمین استعماری‌ای به نام برزیل، آدم‌های قبیله‌ای به نام توپی نامبا یک کشیش کاتولیک را می‌خورند. کاری که اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها، یعنی استعمارگرانِ پیر را حسابی به وحشت می‌اندازد. درست است که مسیحی‌ها همیشه به این مسئله  به عنوان امری هولناک و به صورت عملی قبیح و خلاف سنت نگاه می‌کردند، اما آدم‌های قبیله توپی نامبا آدم‌خواری را اصلا دور زدن خط قرمزهای سنت‌شان نمی‌دانستند. برعکس آن‌ها با این کار هم به خودشان و هم به  آن کشیش مرحوم احترام گذاشته بودند. سنتِ آن‌ها چنین حکم می‌کرد و حتی معتقد بودند خوردن گوشت و خونِ دشمن، قدرتِ دشمن را به آن‌ها انتقال می‌دهد. این سنت به شکل دیگری، (کاملا به شکل دیگری) در سنت مسیحی هم وجود دارد؛ آنجا که مسیح تن خود و خون خود را- نان و آب- برای عصمت مسیحیان در طَبَق اخلاص می‌گذارد. شالوده‌ی کتاب حاضر، یا به عبارت دیگر بخش مهمی از این کتاب، یعنی «ترجمه و دیدگاه‌های پسا-استعماری» بنا بر ارتباط روایت مزبور با مبحث ترجمه است که البته مقدمه‌ای مفصل دارد.

 این کتاب بحث را بدوا از خودِ مسئله ترجمه بسط می‌دهد. ترجمه در این کتاب برعکس نظریه‌های کلاسیک به عنوان فعالیتی بی طرفانه و شفاف معرفی نمی‌شود، و ساحتِ آثار ترجمه را ساحتی نه تنها پایین‌تر که گاه اعلی‌تر از متنِ اصلی در نظر می‌گیرد. اکتاویو پاز، شاعر شهیر مکزیکی معتقد است: «هر متن با متنی که قبل از آن قرار دارد، کمی متفاوت است: ترجمه‌ای از ترجمه‌ی ترجمه‌ای. هر متن منحصر به فرد است، اما در عین حال ترجمه‌ی متن دیگری است. هیچ متنی نمی‌تواند کاملا اصلی باشد، چرا که ماهیت خود زبان تقریبا نوعی ترجمه است-ابتداٌ ترجمه‌ای از دنیای غیرکلامی، و بعد، این که هر نشانه و هر عبارت ترجمه‌ای از نشانه‌ای دیگر و عبارتی دیگر است.» پاز در این جملات ساحت قدسیِ متنِ اصلی را زیر سوال می‌برد، دیدگاهی که در دوره‌ی زمانی مطولی بر کرسی‌های دانشگاهی کشورهای اروپایی (یا به زعم کتاب حاضر استعمارگر) حاکم بود. نویسندگان کتاب «ترجمه و دیدگاه‌های پسا-استعماری» با پیش کشیدن نظریاتی از این دست در حوزه‌ی ترجمه، در وهله‌ی نخست راهِ مجزاشان از تئوری‌هایی که ترجمه را گامی فرعی در ایجاد معنا می‌دانند و نسخه‌ای ثانی و گاه بی‌اهمیت در برابر متنِ اصلی، نشان می‌دهند.

مفهوم آدم‌خواری در این کتاب پس از این است که به استعاره‌ای مهم برای شناخت ماهیت «ترجمه» بدل می‌شود. اندیشه‌ای در برابر آنچه مستعمره را رونوشت یا ترجمه‌ای از متن بزرگ اروپایی می‌داند. هارولد دی کامپوس احتمالا از اولین نظریه‌پردازانی بوده است که این مفهوم را به عنوان حرکتی انتقادی- ایدئولوژیک بسط داده و وارد گفتمان «ترجمه» کرده است. او در اوایل دهه‌ی 60 سخن از ادبیاتی می‌آورد که می‌توان آن را ادبیات اکسپریمنتال (تجربی)، آوانگارد و بدیعی توصیف کرد که متفاوت از ادبیات اروپایی است. ادبیاتی با ویژگی‌های بومی و سنتی که راهش را از راه دنیای غرب جدا می‌کند. دی کامپوس همزمان با رشد فزاینده‌ی استفاده از تعبیر «جهان سوم» به نظریاتش در حوزه ادبیات تجربی عمق داد و اختلافات مهم بین فرهنگ‌ها را برجسته ساخت. او بر خلاف والتر بنیامین که ترجمه را امری فرشته‌گون می‌دانست، به وجه شیطانی ِ فعالیت ترجمه نظر داشت. دی کامپوس نوشت: «هر ترجمه‌ای که از سرسپردگی به محتوی خودداری کند، مانع ظلم منطق از پیش تعریف‌شده‌ای شود و با انحصار متافیزیک حضور قطع ارتباط کند (طبق گفته‌ی دریدا)، ترجمه‌ای شیطانی است.»

مستعمرات، آدم‌خواران و زبان‌های بومی؛ نوشتار پسا-استعمار و ترجمه‌ی ادبی؛ آزاد کردن کالیبان‌ها و بازنمایی متون و فرهنگ‌ها: مطالعات ترجمه و قوم‌نگاری، عناوین چهار فصلِ اصلی کتاب «ترجمه و دیدگاه‌های پسا-استعماری» است. این کتاب که در بهار امسال به همت نشر قطره منتشر شده، پانزدهمین کتاب از مجموعه ارزشمند «مطالعات ترجمه» است که توسط این ناشر به بازار کتاب عرضه شده است.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

همراه کارتبانک آیندهطاقچه

پربحث‌های امروز

  1. رانت ارز مسافرتی به زودی پایان می‌‌یابد؟/ تعیین ارز مسافرتی براساس نرخ بازار ثانویه

  2. بازخوانی نامه‌ی محسن رضایی به روحانی و انتقاد از وضعیت اقتصادی+عکس

  3. فتاح: باید تعریف جدیدی درباره «خط فقر» داشته باشیم

  4. خاتمی: فساد، خوره هر نظامی است/ با آمریکا تا زمانی که آدم نشود ارتباطی نخواهیم داشت

  5. صنعت برق کشور و چند نکته

  6. ربیعی: توجه به تولید تنها راه عبور از مشکلات اقتصادی است/ هنوز هم به برجام افتخار می‌کنم

  7. غلامی: در حال حاضر تاریخ مشخصی برای بازدید بازرسان آژانس از دانشگاه شهید بهشتی تعیین نشده است

  8. بیانیه ۴ پیام‌رسان ایرانی سروش، گپ، ایتا و بیسفون/ادامه فعالیت هاتگرام و طلاگرام تعیین تکلیف شود

  9. برنامه‌های تولید و اشتغال دولت در سال ۹۷ اعلام شد

  10. وزارت کار، پیرترین وزارت اقتصادی/ میانگین سن مدیران وزارتخانه‌های اقتصادی چقدر است؟

  11. صدیقی:ملت ایران برای پیروزشدن در جنگ اقتصادی اسیر تبلیغات شرق و غرب نشوند

  12. عرضه دارویی برای درمان قطعی صرع با استفاده از 3 گیاه/ تولید انبوه در سال آینده

  13. جزییات برنامه ۵ میلیون دلاری کی‌روش برای آماده‌سازی تا جام ملت‌ها

  14. علم‌الهدی: مفسد اقتصادی ستون پنجم دشمن است/30 میلیون دلار به فردی داده شده تا میوه خارجی وارد شود

  15. قاضی عسکر: نمی‌توان با یک مشکل در روابط سیاسی حج را تعطیل کرد/ برکات حج، حتی برای آن‌ها که حاجی نمی‌شوند

  16. متکی در نامه‌ای خطاب به سیف: حتی یک ریال وام در ۴۰ سال گذشته از هیچ بانکی نگرفته‌ام/در بانک مرکزی چه خبر است؟

  17. نه‌ وزارت‌بهداشت به شفافیت/ واردات 18 میلیون یورویی خودرو؛ دانستن حق مردم نیست!

  18. آیت‌الله مکارم‌شیرازی:جلوی گرانی لجام گسیخته گرفته شود/ شرایط حساس فعلی وقت تسویه حساب نیست

  19. دختری که ملکه جوشکاری نام گرفت   

  20. سنای آمریکا به اتفاق آرا پیشنهاد «باورنکردنی» پوتین به ترامپ را رد کرد

  21. وزارت بهداشت: آبلیموگیری دستی باید در حضور مشتری انجام شود

  22. ظریف: بسته پیشنهادی اروپا رضایت بخش نبود/ فروش نفت در برابر کالا مطرح نیست

  23. عارف:سند 2030 به هیچ‌وجه در دستورکار دولت، مجلس و آموزش‌وپرورش نیست

  24. بازاری به وسعت ۳۰۰۰ میلیارد تومان/ فرهنگ «خارجی‌پسندی» و روسری‌های ایرانی که با برند ترک عرضه می‌شوند

  25. با بالا گرفتن تنش‌های جنگ تجاری؛ یوآن چین سقوط کرد/ سهام آسیایی لرزید

پربحث‌های دیروز

  1. اولویت‌‌ها در جنگ اقتصادی/ مقابله مدبرانه و هوشمندانه با کارزار اقتصادی دشمن چگونه است؟

  2. واکنش شدید اللحن واعظی به درخواست برخی اصلاح‌طلبان برای استعفای روحانی

  3. واکنش منوچهرمتکی و "ح.ص" به موضوع وام گرفتن از موسسه ثامن الحجج

  4. تجاوز مربی مشهور بدنسازی شیراز به پسر 9ساله

  5. حاشیه های فایل صوتی گفت وگوی یک نماینده مجلس با یک زن

  6. شکایت مهران مدیری از دو رسانه برای شایعه دریافت هدیه میلیاردی

  7. چرا برخی بر توهم عقب نشینی ایران از سوریه دامن می­ زنند؟

  8. عارف: همه مشکلات کشور را می‌دانیم

  9. بیانیه ۴ پیام‌رسان داخلی درباره هاتگرام و طلاگرام

  10. سطح عجیب قیمت آپارتمان‌ها

  11. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس: تصمیم دولت در تعیین نرخ ارز ‌اشتباه فاحش اقتصادی بود‌/۱۵ هزار میلیارد تومان به نظام بانکی ‌ضربه وارد شد

  12. احسان علیخانی: «ا-ع» آن دزد اموال بیت‌المال و مردم من نیستم/ خودم را در برابر قانون و اذهان مردم پاسخگو می‌دانم  

  13. بزرگترین کارخانه فولاد روسیه صادرات به ایران را متوقف کرد

  14. مصباحی مقدم: کرباسیان،سیف، نوبخت و نیلی از دولت بروند

  15. ژاپن خرید نفت از ایران را تا اکتبر قطع می‌کند/قطع مبادلات پول نفت توسط بانک‌های ژاپن

  16. چالش عجیب ترامپ بعد از دیدار با پوتین

  17. ماجرای کش‌دار اعلام لیست دریافت‌کنندگان ارز دولتی/ مهلت ۴۸ ساعته روبه‌ اتمام است

  18. حادثه ناگوار برای بهاره رهنما +عکس

  19. جزئیات جدید از تجاوز به نوآموز ورزشی نوجوان شیرازی

  20. مثال رهبرانقلاب از فوتبال اسپانیا و ایران برای اعضای دولت: گل خوردیم اما همه تیم ما را تایید کردند

  21. کروات‌ها پاداش 21 میلیون پوندی را به کودکان بی‌بضاعت اهدا کردند

  22. مهلت ۷۲ ساعته تظاهرکنندگان عراقی به دولت و ارائه ۱۲ خواسته به آیت‌الله سیستانی

  23. دزد فراموشکار خودش را در بانک زندانی کرد

  24. تفاوت تیم ملی ایران با کرواسی در چه بود

  25. واکنش روحانی به تماس‌های ترامپ!  

پربحث‌های هفته

  1. مائده هژبری با تتلو به استانبول رفت/برگزاری کنسرت مشترک این دو نفر!  

  2. اعتراضات مردم عراق و توطئه علیه ایران

  3. معلمان درباره حذفیات فیش حقوقی چه می‌گویند؟

  4. هر دم از این باغ بری می‌رسد

  5. «مریم رجوی» به دام کلاه سفیدها افتاد

  6. توکلی: «سیف» باید عزل شود/ تخصیص ارز به شرکت ۲۶ روزه، خیانت در امانت است

  7. دستور دریافت مالیات از خریداران عمده سکه و ارز و واردکنندگان خودرو صادر شد

  8. رانت ارز مسافرتی به زودی پایان می‌‌یابد؟/ تعیین ارز مسافرتی براساس نرخ بازار ثانویه

  9. دریافت‌های میلیاردی دو مجری تلویزیون از موسسه ثامن‌الحجج

  10. یکی از بزرگترین بدهکاران بانکی دستگیر شد

  11. بازار نفت ایران و تاثیر سفر ولایتی به مسکو

  12. اولویت‌‌ها در جنگ اقتصادی/ مقابله مدبرانه و هوشمندانه با کارزار اقتصادی دشمن چگونه است؟

  13. روحانی: شرایط امروز فرصتی برای تولیدکنندگان داخلی است/ افرادی داریم که دلالی کرده و به قانون بی‌توجهی می‌کنند/ در داخل خود آمریکا نیز مشکلاتی وجود دارد

  14. توکلی: اگر درباره مفسدان واضح صحبت شود باعث می‌شود هزینه تن دادن به فساد برای افراد زیاد شود/ از پیشنهاد آقای جهانگیری استقبال می‌کنم

  15. ۲ وارد کننده خودرو رسما درخواست «رانت» کرده‎اند + سند

  16. آخوندی: در شرایط اقتصادی بسیار سختی هستیم

  17. واکنش فغانی به انتشار تصاویر خوش‌وبش او با داور زن  

  18. اولتیماتوم دادستان کل کشور به سیف: ظرف ۴۸ ساعت باید لیست کامل گیرندگان ارز دولتی تحویل داده شود/ ۱۴ هزار نفر ارز ۴۲۰۰ تومانی گرفته و چپه کردند/ بابک زنجانی اعدام خواهد شد

  19. نحوه زندگی روحانی در پاستور/ نظر ناطق نوری درباره مذاکره با ترامپ/ زمزمه تقویت پروژه عبور اصلاح طلبان/سوال کیهان از علی مطهری/ جهانگیری خواهان تغییر کدام اعضای کابینه است؟

  20. نظر علی مطهری در مورد پخش تصاویر رئیس‌جمهور کرواسی در فینال/ حس مادرانه بود

  21. گزارش رئیس جمهور به مردم درباره پرونده تخلف خودروهای وارداتی/ دولت فساد‌ستیزی را از خود آغاز می‌کند/درخواست از رئیس قوه قضاییه برای رسیدگی فوری و مجازات متخلفان و بازگشت سودهای نامشروع

  22. زندگی دوگانه «لاکچری‌»های انقلابی؛ حزب‌اللهی‌های «برندپوش»

  23. انحصار، آفت بازار وکالت

  24. شامی‌های سوراخ‌دار و معصومیتی که از دست رفت پاسخ خواهر «مسیح علی‌نژاد» به آخرین پست وی

  25. جزئیات نامه دوم شریعتمداری به روحانی + عکس

آخرین عناوین