اسماعیل آذر تشریح کرد ستایش امام علی (ع) در شعر فارسی

بخش فرهنگی الف،   3970317190
ستایش امام علی (ع) در شعر فارسی

اسماعیل آذر از ستایش امام علی (ع) در شعر شاعران فارسی‌زبان سخن گفت

اسماعیل آذر از ستایش امام علی (ع) در شعر شاعران فارسی‌زبان سخن گفت.

این پژوهشگر و استاد زبان و ادبیات فارسی در گفت‌وگو با ایسنا، درباره پرداختن به حضرت علی ابن ابی‌ طالب (ع) در شعر فارسی اظهار کرد: کسایی مروزی اولین کسی بود که حضرت علی‌(ع) را  با لقب حیدر در تاریخ زبان و ادبیات فارسی مطرح کرد. این شاعر شیعی‌مذهب حدود چهار - پنج بیت شعر دارد که حضرت پیامبر (ص) و امام علی (ع) را توصیف کرده است: «آن کیست بدین حال و که بوده است و که باشد / جز شیر خداوند جهان، حیدر کرار؟/ این دین هدی را به مثل دایره‌ای دان/ پیغمبر ما مرکز و حیدر خط پرگار/ علم همه عالم به علی داد پیمبر / چون ابر بهاری که دهد سیل به گلزار». بعد از او به حکیم توس می‌رسیم که شعر بلندی دارد که حدود ۳۰ بیت است و در این ۳۰ بیت خیلی فاش و بَیّن نظر خود را در مورد مولای متقیان امام علی (ع) می‌گوید: «تو را دانش و دین رهاند درست/ در رستگاری ببایدت جست/ وگر دل نخواهی که باشد نژند/نخواهی که دایم بوی مستمند/به گفتار پیغمبرت راه جوی/ دل از تیرگی‌ها بدین آب شوی/.... /چهارم علی بود جفت بتول/ که او را به خوبی می‌ستاید رسول/ که من شهر علمم علیم در ست/ درست این سخن قول پیغمبرست/ گواهی دهم کاین سخن‌ها از اوست/ تو گویی دو گوشم پرآواز اوست/ علی را چنین گفت و دیگر همین/ کزیشان قوی شد به هر گونه دین/ نبی آفتاب و صاحبان چو ماه/به هم بسته یکدیگر راست راه/ منم بنده اهل بیت نبی/ ستاینده خاک و پای وصی/.../اگر چشم داری به دیگر سرای / به نزد نبی و علی گیر جای / گرت زین بد آید گناه منست/ چنین است و این دین و راه منست/برین زادم و هم برین بگذرم/ چنان دان که خاک پی حیدرم...».  

او در ادامه  افزود: سپس به سیف فرغانی می‌رسیم که  بسیار از معصومین، امامان و قدسیان عالم معنا سخن گفته، بخصوص برای حضرت سیدالشهدا (ع) که یک شعر بلند دارد که  با این بیت‌ها شروع می‌شود: «ای قوم درین عزا بگریید / بر کشته‌ کربلا بگریید / با این دل مرده خنده تا چند / امروز درین عزا بگریید / فرزند رسول را بکشتند / از بهر خدای را بگریید / از خون جگر سرشک سازید / بهر دل مصطفی بگریید / وز معدن دل به اشک چون در / بر گوهر مرتضی بگریید». پس از او هم سنایی غزنوی درباره پیامبر (ص) و حضرت علی (ع) شعرهایی گفته است. شعری که  در «حدیقه‌الحقیقه» نظر من را جلب کرد درباره نماز حضرت علی (ع) در غزوه احد بود: «در اُحد میر حیدر کرار/یافت زخمی قوی در آن پیکار/ ماند پیکان تیر در پایش/ اقتضا کرد آن زمان رایش/ که برون آرد از قدم پیکان/ که همان بود مرو را درمان/ زود مرد جرایحی چو بدید/ گفت باید به تیغِ باز برید/ تا که پیکان مگر پدید آید/بسته زخم را کلید آید/ هیچ طاقت نداشت بادمِ گاز/ گفت بگذار به وقت نماز/ چون شد اندر نماز حجامش/ببرید آن لطیف اندامش/ جمله پیکان ازو برون آورد/ و او شده بی‌خبر ز ناله و درد».

 

آذر سپس اظهار کرد: شاعران بعد از سنایی به‌ویژه در روزگار صفویه مدح‌های فراوانی برای حضرت علی (ع) گفته‌اند؛ از جمله عرفی شیرازی که ۱۴۰ بیت درباره حضرت علی (ع) گفته است. بیت‌هایی در این شعر وجود دارد که زیباترین بیت‌های روزگار خودش است: «مرا که دست بگیرد که زیردست توام/ مرا که کار گشاید که از تو خیزد کار/../ شه سریر ولایت، علی عالی‌قدر/محیط عالم دانش، جهان علم و وقار». شاعران معاصر هم حتی شاعرانی که خیلی کم شعر می‌گویند و یا کسانی  که ممکن است شعرهای‌شان شعرهای مناسبی نباشد امام علی (ع) را ستوده‌اند.

او خاطرنشان کرد: آن‌چه از تمام شعرهای پیرامون امام علی (ع) برمی‌آید، جوانمردی ایشان است که بیش از همه صفاتش مورد نظر است.  طی مطالعه‌ای که در تاریخ  میلاد حضرت علی‌ (ع) به بعد داشتم، تمام صفاتی را که به ایشان نسبت داده‌اند، جمع کردم که حدود ۷۰-۸۰ صفت است. آن‌چه بیش از همه به چشم می‌خورد یکی صبر و بردباری است،  دیگری ظرفیت امام علی(ع) که بدون تردید همه درباره آن سخن گفته‌اند، و همچنین جوانمردی ایشان. سعدی در شعری در بوستان می‌گوید: «جوانمرد اگر راست خواهی ولی است/ کرم پیشه شاه مردان علی است» و در جای دیگری نیز می‌گوید: «جوانمرد و خوشخوی و بخشنده باش/ چو حق بر تو باشد تو بر بنده باش».

این استاد دانشگاه درباره این‌که چرا شاعران زیادی درباره امام علی (ع) شعر گفته‌اند، اظهار کرد: یکی اعتقاد درونی خود شاعران و دیگری صفات متعالی آن حضرت است که طبعا هر انسانی را به خود جذب می‌کند که از این تاثیر بیشترین برخورداری را شاعران دارند.

او همچنین درباره پرداختن به شهادت حضرت علی (ع) در شعرهای شاعران گفت: شهادت دردناک است و کسی دوست ندارد درباره آن بگوید. درست است این حادثه عظیم اتفاق افتاده اما زمانی که به شهادت حضرت علی(ع) می‌رسم دلم می‌تپد و دوست دارم زودتر از آن رد شوم. برای ما که شیعه هستیم و عاشق مولاییم دردناک است که به این اتفاق تصویر دهیم. اما شاعران معاصر فراوان درباره مولا علی (ع) و شهادت‌شان سخن گفته‌اند. مثلا شعری با ردیف «علی را کشتند» وجود دارد. البته شعرهای در مدح‌ و درباره صفات حضرت علی (ع) به مراتب بیشتر از شعرهای درباره شهادت ایشان است.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

وب‌گردی

بیمه azkiتجارت نیوزصبا باتری

پربحث‌های امروز

  1. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  2. چالش اجرای قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان

  3. بازار مسکن در نیمه دوم امسال چگونه خواهد بود؟

  4. روایت «جان کری» از خواسته طرف ایرانی در «لوزان»/ظریف با انتشار توافق موافق نبود

  5. ذوالقدر: در اجرای قانون منع بکارگیری بازنشستگان باید شفاف و قاطع عمل کرد

  6. جزئیات پرونده تخلف فروش آنلاین سکه/ مالباختگان ثامن منتظر باشند

  7. سقوط تیر برق بر روی دسته سینه زنی در لار/۳ کشته و مصدوم

  8. روشن:اگر قائدی و اسماعیلی ستاره هستند فاتحه فوتبال را بخوانیم/پیراهن استقلال شده اسباب بازی!

  9. «مسکو» هواپیماهای رژیم صهیونیستی در حریم هوایی سوریه را سرنگون کند

  10. اختلاف خانوادگی در کلاردشت قربانی گرفت

  11. آیفون ۱۰ اس مکس؛ سنگین‌ترین آیفون

  12. ویلیام برنز: مشکل ما با ایران ریشه‌ای و اساسی است!

  13. آئین مشعل گردانی در دولت آباد تهران  

  14. آمریکا رو به سوی یک «توفان کامل» روان است

  15. تامین مالی پروژه‌های نیمه‌تمام با ابزار صندوق سرمایه‌گذاری پروژه

  16. انگلیس پنج میلیارد پوندی جنگنده‌ به قطر می‌فروشد

  17. علت تصادف اتوبوس و تانکر سوخت مشخص شد

  18. برای تابلوهای تهمینه میلانی طیفِ قیمت پیشنهاد دادم

  19. اما و اگرهای الحاق ایران به FATF

  20. سوگواری ایرانیان ریشه در فرهنگ باستانی ایران دارد

  21. ظریف: با تصویب FATF همه مشکلات حل نمی‌شود

  22. توافق احزاب کرد درباره ریاست جمهوری عراق

  23. اعلام جرم علیه رئیس‌جمهوری سابق آرژانتین به اتهام فساد

  24. هشدار پلیس به مالباختگان "سکه ثامن"

  25. احمد خاتمی: فساد اقتصادی منکر بزرگی است

پربحث‌های دیروز

  1. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  2. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  3. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  4. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  5. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  6. روزنامه خواندن و آیه الله مصباح یزدی ؛ مدح یا ذم

  7. پیام روحانی برای جانباختگان حادثه تصادف کاشان: تکرار این حوادث جبران‌ناپذیر جاده‌ای، نشان از ضعف‌های مدیریتی دارد

  8. ملاقات‌های کری و ظریف پرونده قضایی شد

  9. رسایی: تتلو مرتد و حکم مرتد، اعدام است

  10. اطلاعیه دولت درباره هزینه سفر روحانی به نیویورک

  11. بازیگر مشهور آمریکایی در مراسم عزاداری امام حسین (ع)  

  12. دولت ترامپ از طرح «هیلی» درباره ایران عقب نشینی کرد

  13. یک بانوی مداح پاسخ می‌دهد/کسی با دفترچه و بلندگو مداح نمی‌شود/ انتقاد از خیابان‌گردی خانم‌ها در محرم

  14. تورنتو بار دیگر در عاشورای ۲۰۱۸ رنگ و بوی حسین(ع) را می گیرد/تلاش ضد انقلاب برای آشوب در عاشورای حسینی

  15. حضور مادورو در رستوران گران قیمت جنجال به پا کرد+ عکس

  16. طعنه عادل فردوسی‌پور به حسین رضازاده

  17. ردپای یک اقدام «روحانی» برای مصونیت بخشی به «سیف»

  18. دولت، رانت فولاد و پتروشیمی را سرسفره فقرا ببرد

  19. تب بازار خودرو پایین نیامد/ آخرین قیمت خودروها در بازار

  20. راغفر:آزادسازی نرخ ارز در راستای سیاست‌های شوک درمانی است

  21. هزینه سفر روحانی به نیویورک چقدر است؟

  22. سکه ثامن رسما اعلام ورشکستگی کرد

  23. طلبه مضروب مشهدی درگذشت

  24. چرا سکه و ارز آرام نمی‌گیرد؟

  25. دلارهای دلالان از کجا می‌آید؟

پربحث‌های هفته

  1. راهپیمایی افراد برهنه در خیابان بعد از پیروزی!/ عبور از مرز‌های بی‌حیایی؛ عریان‌گری در فوتبال!+ عکس

  2. یک پیشنهاد برای حل معضل پرداخت سکه به عنوان مهریه

  3. فشارهای اقتصادی، دولت بی انگیزه و رسالت نخبگان در قبال مردم

  4. جایگاه vip سید احمد خمینی در مراسم عزاداری؛ نظر شما در مورد این عکس چیست؟ + واکنش نتیجه امام به تصاویر  

  5. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  6. روحانی: در برابر جنگ اقتصادی دشمن سر مشق مردم ما عاشورا است/ رشد اقتصادی کشور در ۴ سال گذشته نسبت به ۳۵ سال گذشته به طور متوسط ۲ برابر بوده است

  7. در 400 سال اخیر ایران به اندازه کنونی مقتدر نبوده/سعودی در آستانه فروپاشی است نه ایران/آمریکایی‌ها به محمدرضا می‌گفتند شاه چمدانی!

  8. نباید به «سید احمد خمینی» ایراد گرفت! مشکل جای دیگر است

  9. کینه ضدانقلاب از عزاداری‌های محرم+ عکس

  10. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  11. آقای جهانگیری مدیران بی انگیزه را چه کسی برکنار کند؟!

  12. عوامل خارجی یا داخلی؛ کدام یک در بی‌ثباتی‌های ارزی موثرتر بود؟

  13. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  14. من یک معلم آمریکایی هستم!  

  15. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  16. آدرس غلط برای گرانی‌ها و افشای مسئولیت گریزی‌های رندانه/ ریشه‌های اصلی بحران های کنونی اقتصاد ایران چیست؟

  17. حمله ماموران آل سعود به «تکایا» و «خیمه‌های عاشورایی» در قطیف +عکس و فیلم

  18. خواننده معروف ممنوع الکار شد

  19. با این میوه، ۳ روزه ۳ کیلو لاغر شوید!

  20. زیباکلام: استیضاح وزرا حرکتی پوپولیستی و عوام‌فریبانه مجلس است

  21. طرح جدید نمایندگان مجلس برای لغو ممنوعیت واردات خودرو + جزئیات

  22. داستان کمبود دارو به نسخه‌های همسر وزیر بهداشت هم رسید + عکس

  23. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  24. چگونه می‌توان ترامپ را در زمینه تحریم‌ها خلع سلاح کرد؟

  25. ادامه چالش دو تابعیتی‌ها/ پاسخ ابوترابی به واعظی: اگر نام افراد دوتابعیتی‌ اعلام شود موارد بسیاری روشن می‌شود/ عدم انتشار اسامی دوتابعیتی‌ها از سوی کمیسیون امنیت ملی خلاف آیین نامه است

آخرین عناوین