پیش بینیِ آینده برجام بر مبنایِ نظریه بازی

امین میرزائی، گروه تعاملی الف،   3970231073
پیش بینیِ آینده برجام بر مبنایِ نظریه بازی

اشاره: نوشته ذیل متنی علمی و نه سیاسی است. بخشی از محتوایِ نوشته در مقالاتِ دیگری از نویسنده آمده. فی المثل در سالِ 1385 (چند سال پیش از شروع در گیری ها در سوریه) وقوعِ آنها را پیش بینی کردم و یا در سالِ 1377 وقوع واقعه یازدهم سپتامبر را در آینده ای نه چندان دور محتمل دانستم. در مقاله ای که در دهه نود میلادی (دهه آخر قرن قبل) نوشتم به صراحت از بحرانِ هسته ای ایران سخن گفتم و حتّی طرح ادعاهای به ظاهر عرفانی و شبه علمی و عوامگرایانه "تجربه مرگ تقریبی " را زمینه سازِ طرح ادعای دانیون برینکلی (افسر سابق سیا و از مدعیان درغگویِ دستیابی ایران به سلاح هسته ای تا سال 1993 ! ) دانستم. این مقالات در آرشیو روزنامه اطلاعات، ماهنامه موعود و نشریاتِ دیگر موجودند.

چنان که در نوشته سال 1385 خود (روزنامه اطلاعات / شماره 23691) اشاره کردم، ورود به جنگی دراز مدت ملزوماتی دارد که می باید به آن توجه کرد. از آن جمله تامل در راهبرد عقیدتی جناح روبروست که مسیر برنامه ریزی او را در چند سال آینده روشن می سازد. با آگاهی از چنین راهبردی ست که آمادگی هایِ لازم برای مواجهه در طراحیِ استراتژیِ نبرد مورد ملاحظه قرار می گیرد و پیروزی هاِیِ موقتیِ مانع از پیش بینیِ وقایع پیش رو نمی گردد.

در مقالاتِ یاد شده گفته بودم آمریکا از ورود سوریه به این مناقشات استقبال می کند و مجموعه نومحافظه کاران آمریکا (به تبعیت از قرائت سخیف کشیشانی چون بیلی گراهام، پت رابرتسون، جری فال ول، جان حگّی و هال لیندسی)، نیروهای حزب الله لبنان و ارتش های حامیِ آنان را همان دجّال (آنتی کرایست) آمده در متون مقدّس می خوانند. در نوشته ای که در بحبوحه جنگ حزب الله با اسرائیل نوشته شد گفتم اگرچه حمایت از حزب الله و فلسطینیان وظیفه انسانی هر انسان آزاده ای است، اما کشیده شدن جنگ به مراحل بعدی، بحران تازه ای را رقم خواهد زد.

از نقش TRADOC در دامن زدن به آشوب هایِ اجتماعی گفتم و این که تلاش جهانی برایِ ایجاد آتش بس و سپس تلاش دیپلماتیک و تبلیغاتی، عاقلانه ترین راه ممکن برایِ عبور از چنین بحرانی است. همچنانکه تلاش برایِ نقد تفاسیر غلط صورت گرفته از متون مقدس دینی و نفیِ هر نوع طالبانیسم اسلامی و مسیحی و یهودی می باید در دستور کار ارگان های تبلیغی و رایزنی هایِ فرهنگیِ نظام اسلامی قرار گیرد. تنها در این صورت است که می توان بر تبعات این بحران چیره شد.

افسوس که به آن مقالات بی اعتنایی شد و با فاصله چند سال منطقه در جنگی چند ملیّتی فرو رفت. فعلاً از آن بحث عقیدتی می گذرم و نقش Bible Belt یا کمربند کتاب مقدّس را در برآوردن بُخت النّصری چون ترامپ نادیده می گیرم. در این نوشته بیشتر به مباحثِ اقتصادی نظر دارم و پرداختن به وجهِ ایدئولوژیکِ برجام را به فرصتی دیگر موکول می کنم. آنچه در ذیل می آید با نظری خوش بینانه به برجام نوشته شده و فاکتور مهمّ مسیحیانِ صهیونیست را به کناری گذاشته.

***


مردمان موفقیت هایِ سابق خود را تکرار می کنند و از زاویه همین تکرار است که می بازند. کسی که تئوری بازی (game theory) می داند، در بازیِ سنگ کاغذ قیچی نمی بازد. برنده از رو کردنِ دستِ خود می پرهیزد و غیر منتظره بودن را بر قابلِ پیش بینی بودن ترجیح می دهد. این است که اگر طرف کاغذ آورد و او سنگ، دفعه بعد قیچی می آوَرَد! چرا؟! چون می داند که طرف، دفعه بعد کاغذ می آورد!

ترامپ کاغذش را درآورده و سنگ ما را در کاغذ خود فشرده. ما در دور تازه خامی می کنیم و کاغذ به دست به سر میز مذاکره می رویم یا سنگ به دست - و به انگیزه بستن کانالی تلگرامی - پورت هایِ گوگل را می بندیم و - با از کاسبی انداختن مردم و قفلِ موتورسرچِ گوگل- بر شمار ناراضیان می افزاییم. این سیاستِ بگیر و ببند و کاغذ بازی، شبیه رولتِ روسی ست که فشنگی را به طورِ تصادفی در خشابِ رِوُلوِر می نشانند، و محضِ رضایِ خدا به خدا توکلّ می کنند. بعد تپانچه را به سمت شقیقه شان می چکانند، تا مگر بخشِ خالیِ خشابِ در مسیر چکاننده قرار گیرد.

در جنگِ روانی، دبّه را در می آورند و یک راست روی میز می گذارند. به اصطلاح به مرگ می گیرند تا به تب راضی کنند. ترامپ هم همین کار را کرده. هرچه دشنام بلد بوده داده، و حریف را از همه حقوق قانونی اش محروم کرده. دو سه هفته دیگر به اندازه یک قدم پا پس می کشد و پیشنهاداتی از قبیل آنچه "پومپئو" در گوش "اون" خواند ارائه می کند. اگر سادگی کنیم به همین تب دل خوش می کنیم و از هول حلیم ته دیگ می افتیم! این "door in the face effect" فنّی ست که روانشناسانِ غربی به ترامپ آموخته اند و استعدادی ست که از پدر ِتاجرش به ارث برده است.

راهِ برخورد با این قماربازِ حرفه ای نه جنگ است و قلدری، نه پا پس کشیدن و کُرنش و دلبری. چنان که در نوشته ای دیگر گفته ام مدیرِ بازاریابی به کشور ما حمله نمی کند. حمله زمانی ست که منافعِ ما و جهان در دو سمتِ دیوارِ بلندِ بی اعتمادی قرار گیرد. این را حتّی من که فیلسوف و دین پژوهم می دانم، چه رسد به نخبه هایِ علومِ سیاسیِ که "بازار" را بزرگترین مانع جنگ و تحریم و نزاع و نِقار به شمار می آرند. پس لابی می کنیم و در شرق و غرب و شمال و جنوبِ به دنبال فروشنده و مدیر بازاریابی می گردیم، بیش از آن که زردی خود را به آتش و سرخی آتش را به خود احاله دهیم! برجام اگرچه اسرائیل را از بلند پروازی هایِ جاهلانه اش منصرف نکرده، امّا دستکم اروپا و آسیا و آمریکای لاتین و اقیانوسیه را از پشت توپ و تانک و مسلسلشان به کناری کشانده.

ظریف، هاله بین و رمّال نیست که تله کینِسیس (فنّ جابجایی اشیاء از راه دور و از طریق تله پاتی) بلد باشد و نورون های مغز ترامپ را از این سوی کُره جابه جا کند! مثلاً به ظریف چه مربوط که پارانوئیدی مثل ترامپ یک شبه تصمیم می گیرد از یونسکو بیرون برود؟! ضمن آن که بیرون رفتن ترامپ از یونسکو نه به معنی بیرون رفتن دائمِ آمریکا از آن سازمان است ( چرا که احتمال دارد دو سالِ دیگر فرد دیگری خط خطی هایش را روی کاغذ معاهدات بنشاند و آمریکا را به دامانِ یونسکو برگرداند)، و نه یونسکو از به رسمیت شناختنِ فلسطین دست کشیده و مثلاً چُغازنبیلِ ما را به سودِ اسرائیل به حراج گذاشته! حالِ ما و ترامپ و برجام هم همین است.

عزیزانی در داخلِ کشور چهارشنبه سوری راه انداخته اند و در فردایِ سه شنبه ای که ترامپ از برجام پا پس کشیده، روی آتش به پرشِ ارتفاع مشغولند. به نظرم این چهارشنبه سوریِ "بهاری" با تمایلاتِ "مارکسیستی" این عدّه ربط دارد که اقتصاد را زیربنا می دانست و همه چیز را با متر و مکیالِ ارز می سنجید. دلواپس گرامی و آتش افروز محترم ! اگر ظریف و روحانی نبودند که جنابعالی و کلّ ملّت شریف ایران در ذیل بند هفتم منشور سازمان ملل جا خوش کرده بودید و مثل صدّام در انتظارِ ساعت صفرِ حمله جهانی لحظه شماری می کردید.

الغرض، خروجِ ترامپ از برجام پایانِ دنیا نیست. یکسالِ دیگر رقابت هایِ ریاست جمهوری آمریکا آغاز می شود، و اگر ما عاقل باشیم از فرصتِ لابی گریِ رسانه ای به سود خود بهره می جوئیم. نه آن که میدان را چنان خالی کنیم که ریاست جمهوری دو سر ماجرا (اینجا و آنجا) به دست کسانی بیفتد که شب و روز استند آپ کمدیِ نتانیاهویی راه می اندازند، یا بدلِ داعشی ها را سوار اسب می کنند و در شویی تبلیغاتی به پردیسِ کوروش می فرستند تا مگر شمشیرِ دامِکلوسِ جنگ هماره بر فرازِ سرمان آویزان باشد! که تنها در این صورت است که ظریف به جایِ سرودِ فتح فاتحه می خواند.

درِ باغِ سبز نشان دادن و بعد چانه زدن و قیمت را بالا بردن (bait & switch و that's not all ) کاری ست که کره شمالی در کارِ انجام آن است. اگر به این تاکتیک رویِ خوش نشان دهیم، راه را بر فروش ارزانتر نفت باز می کنیم. همان کاری که در زمان صدّام کردیم و نفتِ مجانی در اختیار اسد گذاشتیم. زمانی که این بذر پاشی -low ball- ثمر داد، تخفیف را بر می داریم. کار محتملِ دیگر، بازکردنِ موقت مرزها به سوی کالاهایِ وارداتی ست. مشوّقی ست که به اروپائی ها و آسیائی ها و آمریکای لاتین می دهیم و آنان را نسبت به خود متعهد می کنیم. در این حالت تخم مرغ های طرفِ مقابل را در سبد خود گذاشته ایم و او را نسبت به خود مدیون کرده ایم. این همان (foot in the mouth) است که دهانِ فروشنده را می بندد و تا ضرب الاجلی معین از همراهی تجاریِ او با آمریکا جلو می گیرد.

در این میان پای تئوری آشوب - chaos theory - هم به میان می آید که - مانند برفِ فراگیر و کنترل نشده زمستان پارسال و بهار امسال - از حوزه پیش بینی ریاضی دانان و فیلسوفان فراتر می رود و کنترل این سیستم پیچیده را در کف با کفایتِ خداوند نگه می دارد. جنبش هایِ اجتماعی و سیاسی و بلایایِ طبیعی از مدل غیر خطی non linear تبعیت می کنند که قابل پیش بینی نیستند. یعنی حتّی از مدل های احتمالاتیِ مبتنی بر منحنی زنگوله ای تبعیت نمی کنند و توزیع نرمال و غیر نرمال ندارند و به اصطلاح یک شبه از کاه کوه می سازند! این قبیل نوسانات پریودیک نیست که مانند جزر و مد دریا قابل پیش بینی باشد، بر خلافِ پیش بینی های بالا که خطی اند و از این نظر به چنگالِ آینده پژوهی در می آیند.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

بیمه azkiتجارت نیوزصبا باتری

پربحث‌های امروز

  1. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  2. چالش اجرای قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان

  3. بازار مسکن در نیمه دوم امسال چگونه خواهد بود؟

  4. روایت «جان کری» از خواسته طرف ایرانی در «لوزان»/ظریف با انتشار توافق موافق نبود

  5. ذوالقدر: در اجرای قانون منع بکارگیری بازنشستگان باید شفاف و قاطع عمل کرد

  6. جزئیات پرونده تخلف فروش آنلاین سکه/ مالباختگان ثامن منتظر باشند

  7. سقوط تیر برق بر روی دسته سینه زنی در لار/۳ کشته و مصدوم

  8. روشن:اگر قائدی و اسماعیلی ستاره هستند فاتحه فوتبال را بخوانیم/پیراهن استقلال شده اسباب بازی!

  9. «مسکو» هواپیماهای رژیم صهیونیستی در حریم هوایی سوریه را سرنگون کند

  10. اختلاف خانوادگی در کلاردشت قربانی گرفت

  11. آیفون ۱۰ اس مکس؛ سنگین‌ترین آیفون

  12. ویلیام برنز: مشکل ما با ایران ریشه‌ای و اساسی است!

  13. آئین مشعل گردانی در دولت آباد تهران  

  14. آمریکا رو به سوی یک «توفان کامل» روان است

  15. نخست وزیر سابق مالزی به اتهام فساد مالی بازداشت شد

  16. رشد اقتصادی به 1.7 درصد کاهش یافت

  17. تامین مالی پروژه‌های نیمه‌تمام با ابزار صندوق سرمایه‌گذاری پروژه

  18. انگلیس پنج میلیارد پوندی جنگنده‌ به قطر می‌فروشد

  19. علت تصادف اتوبوس و تانکر سوخت مشخص شد

  20. برای تابلوهای تهمینه میلانی طیفِ قیمت پیشنهاد دادم

  21. اما و اگرهای الحاق ایران به FATF

  22. سوگواری ایرانیان ریشه در فرهنگ باستانی ایران دارد

  23. ظریف: با تصویب FATF همه مشکلات حل نمی‌شود

  24. توافق احزاب کرد درباره ریاست جمهوری عراق

  25. اعلام جرم علیه رئیس‌جمهوری سابق آرژانتین به اتهام فساد

پربحث‌های دیروز

  1. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  2. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  3. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  4. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  5. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  6. روزنامه خواندن و آیه الله مصباح یزدی ؛ مدح یا ذم

  7. پیام روحانی برای جانباختگان حادثه تصادف کاشان: تکرار این حوادث جبران‌ناپذیر جاده‌ای، نشان از ضعف‌های مدیریتی دارد

  8. ملاقات‌های کری و ظریف پرونده قضایی شد

  9. رسایی: تتلو مرتد و حکم مرتد، اعدام است

  10. اطلاعیه دولت درباره هزینه سفر روحانی به نیویورک

  11. بازیگر مشهور آمریکایی در مراسم عزاداری امام حسین (ع)  

  12. دولت ترامپ از طرح «هیلی» درباره ایران عقب نشینی کرد

  13. یک بانوی مداح پاسخ می‌دهد/کسی با دفترچه و بلندگو مداح نمی‌شود/ انتقاد از خیابان‌گردی خانم‌ها در محرم

  14. تورنتو بار دیگر در عاشورای ۲۰۱۸ رنگ و بوی حسین(ع) را می گیرد/تلاش ضد انقلاب برای آشوب در عاشورای حسینی

  15. حضور مادورو در رستوران گران قیمت جنجال به پا کرد+ عکس

  16. طعنه عادل فردوسی‌پور به حسین رضازاده

  17. ردپای یک اقدام «روحانی» برای مصونیت بخشی به «سیف»

  18. دولت، رانت فولاد و پتروشیمی را سرسفره فقرا ببرد

  19. تب بازار خودرو پایین نیامد/ آخرین قیمت خودروها در بازار

  20. راغفر:آزادسازی نرخ ارز در راستای سیاست‌های شوک درمانی است

  21. هزینه سفر روحانی به نیویورک چقدر است؟

  22. سکه ثامن رسما اعلام ورشکستگی کرد

  23. طلبه مضروب مشهدی درگذشت

  24. چرا سکه و ارز آرام نمی‌گیرد؟

  25. دلارهای دلالان از کجا می‌آید؟

پربحث‌های هفته

  1. راهپیمایی افراد برهنه در خیابان بعد از پیروزی!/ عبور از مرز‌های بی‌حیایی؛ عریان‌گری در فوتبال!+ عکس

  2. یک پیشنهاد برای حل معضل پرداخت سکه به عنوان مهریه

  3. فشارهای اقتصادی، دولت بی انگیزه و رسالت نخبگان در قبال مردم

  4. جایگاه vip سید احمد خمینی در مراسم عزاداری؛ نظر شما در مورد این عکس چیست؟ + واکنش نتیجه امام به تصاویر  

  5. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  6. روحانی: در برابر جنگ اقتصادی دشمن سر مشق مردم ما عاشورا است/ رشد اقتصادی کشور در ۴ سال گذشته نسبت به ۳۵ سال گذشته به طور متوسط ۲ برابر بوده است

  7. در 400 سال اخیر ایران به اندازه کنونی مقتدر نبوده/سعودی در آستانه فروپاشی است نه ایران/آمریکایی‌ها به محمدرضا می‌گفتند شاه چمدانی!

  8. نباید به «سید احمد خمینی» ایراد گرفت! مشکل جای دیگر است

  9. کینه ضدانقلاب از عزاداری‌های محرم+ عکس

  10. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  11. آقای جهانگیری مدیران بی انگیزه را چه کسی برکنار کند؟!

  12. عوامل خارجی یا داخلی؛ کدام یک در بی‌ثباتی‌های ارزی موثرتر بود؟

  13. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  14. من یک معلم آمریکایی هستم!  

  15. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  16. آدرس غلط برای گرانی‌ها و افشای مسئولیت گریزی‌های رندانه/ ریشه‌های اصلی بحران های کنونی اقتصاد ایران چیست؟

  17. حمله ماموران آل سعود به «تکایا» و «خیمه‌های عاشورایی» در قطیف +عکس و فیلم

  18. خواننده معروف ممنوع الکار شد

  19. با این میوه، ۳ روزه ۳ کیلو لاغر شوید!

  20. زیباکلام: استیضاح وزرا حرکتی پوپولیستی و عوام‌فریبانه مجلس است

  21. طرح جدید نمایندگان مجلس برای لغو ممنوعیت واردات خودرو + جزئیات

  22. داستان کمبود دارو به نسخه‌های همسر وزیر بهداشت هم رسید + عکس

  23. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  24. چگونه می‌توان ترامپ را در زمینه تحریم‌ها خلع سلاح کرد؟

  25. ادامه چالش دو تابعیتی‌ها/ پاسخ ابوترابی به واعظی: اگر نام افراد دوتابعیتی‌ اعلام شود موارد بسیاری روشن می‌شود/ عدم انتشار اسامی دوتابعیتی‌ها از سوی کمیسیون امنیت ملی خلاف آیین نامه است

آخرین عناوین