بازار مسکن با پدیده «شکست بازار» مواجه شد

گروه اقتصادی الف،   3970227107 ۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار

شرایط بازار مسکن در حالت عادی نیست و کشور با پدیده «شکست بازار» در این حوزه مواجه شده است؛ بدین معنی که در بازار عرضه و تقاضا وجود دارد، اما معامله‌ کم انجام می‌شود.

 در سال‌های اخیر تعداد خانه‌های خالی افزایش چشمگیری داشته است؛ به‌طوری‌که طبق سرشماری سال ۹۵ تعداد آن به ۲.۶ میلیون واحد رسیده، یعنی رشد ۳۱۰ درصدی نسبت به سال ۸۵ را تجربه کرده است.

به گزارش فارس، با توجه به روند بازار مسکن و نحوه عرضه و تقاضا، واضح است که افزایش درصد خانه‌های خالی باید به همراه کاهش میزان قیمت تعادلی مسکن در بازار صورت گیرد؛ اما سوال پیش می‌آید که چرا با وجود این تعداد از خانه‌های خالی در کشور، همواره با رشد قیمت مسکن روبه رو هستیم و نیاز به مسکن در حال حاضر به‌شدت مردم را تحت فشار قرار داده و تامین مسکن یکی از موانع جدی بر سر راه ازدواج جوان‌ها شده است؟

در پاسخ به این پرسش باید گفت این شرایط تنها در ایران رخ نداده است و در کشورهای خارجی نیز دیده شده است؛ برای مثال در بازار مسکن آمریکا در سال ۱۹۸۰ میلادی و نیز بازار مسکن تایوان بین دهه‌های ۷۰ میلادی،علی‌رغم وجود و افزایش درصد خانه‌های خالی، قیمت مسکن در حال افزایش بوده است. به این پدیده در علم اقتصاد مسکن «پدیده شکست بازار» گفته می‌شود.

۴ مورد از دلایل ایجاد پدیده شکست بازار

شکست بازار به معنی بروز شرایطی است که در آن مکانیزم بازار به درستی عمل نکرده و علی‌رغم وجود عرضه، تقاضا قادر به تامین نیاز نبوده یا به عبارتی عرضه متناسب با نیاز نبوده است. شرایطی که منجر به شکست در بازار خواهد شد در ادامه تشریح خواهد شد:

وجود مسکن خالی در شرایطی که عده‌ای خانه ندارند

عدم دستیابی به مسکن متناسب می‌تواند به دلایل مختلف رخ دهد؛ به‌عنوان مثال می‌توان به درآمد کم و کمبود مسکن ارزان قیمت اشاره کرد. در این شرایط همزمان با اینکه اقشار ضعیف جامعه توانایی تامین خانه مورد نیاز خود را ندارند، خانه‌های خالی دست سوداگران وجود دارد و با احتکار آن قیمت را افزایش می‌دهند. این مسئله به وضوح نشان می‌دهد که بازار آزاد در حوزه مسکن به تخصیص بهینه منابع کمک نمی‌کند.

مسکن گران‌قیمت و وجود نابرابری

در این شرایط، قیمت خانه‌ها سریع‌تر از تورم افزایش یافته و باعث می‌شود بسیاری از مردم (به ویژه جوانان) در تامین مسکن با مشکل مواجه شوند. این مشکل برای دهک‌های پایین حادتر است. نسبت قیمت خانه به درآمد بسیار زیاد است، به این معنی که بسیاری از جوانان قادر به خرید نیستند. این نشان می‌دهد که برای خانه اولی‌ها، قیمت خانه‌ها سریع‌تر از درآمد افزایش می یابد. بسیاری از جوانان قادر به خرید نیستند، اما باید هزینه‌های افزایش اجاره را پرداخت کنند.

در ایران میزان خانوارهای ملکی از دهه ۷۰ که ۸۰ درصد بوده به ۶۰ درصد در دهه ۹۰ کاهش یافته است و در عوض اجاره‌نشینی افزایش یافته است.

تفاوت منطقه‌ای در قیمت مسکن

تفاوت منطقه‌ای در قیمت خانه از دلایل شکست بازار مسکن است. با توجه به تفاوت قیمت خانه‌ها در مناطق مختلف شهرها متقاضیان ممکن است در تامین مسکن دچار مشکل شوند. علت به وجود آمدن این مشکل کمبود زمین و عدم برنامه‌ریزی مناسب دولت است.

نوسانات در قیمت مسکن و تاثیر آن بر اقتصاد کلان

دلیل دیگری که باید به آن اشاره کرد، بی‌ثباتی و نوسانات قیمت است. در سال‌هایی تجربه شده است که افزایش وام منجر به ایجاد رونق موقت در مسکن شده است؛ با این حال، این دوره از رونق نبوده نیست و بعد از آن یک رکود در مسکن ایجاد شده است که می‌تواند آثار منفی و افزایش تقاضای خانه و ایجاد حباب را افزایش دهد.

برای مثال در سال ۲۰۰۹، رونق نسبی در مسکن ایجاد شد و به یک باره قیمت خانه‌های بریتانیا ۲۰ درصد کاهش یافت و بعد از آن مسکن به حالت رکود درآمد.

وضع مالیات راهکار خروج از پدیده شکست بازار در مسکن

در شرایط شکست بازار، دولت‌ها با سازوکارهای مختلف به دنبال ایجاد تعادل در بازار باشند. یکی از مهم‌ترین این ابزارها وضع مالیات بر واحدهای مسکونی خالی است تا هزینه نگهداری این واحدها برای مالکان آن افزایش پیدا کند و سوداگران از احتکار خانه منصرف شوند.

در کشور‌های مختلف این مالیات اجرایی می‌شود؛ البته در کشور ایران نیز قانون مالیات بر خانه ‌های خالی در تیرماه سال ۱۳۹۴ توسط مجلس شورای اسلامی به قانون مالیات های مستقیم اضافه شد.

به‌منظور اجرایی شدن این قانون، به وزارت راه ‌و ‌شهرسازی فرصتی ۶‌ ماهه داده شد تا «سامانه ملی املاک و اسکان کشور» را ایجاد نماید. البته باید گفت کارکرد این سامانه فراتر از اجرایی شدن قانون مالیات بر خانه های خالی است. در تمام کشورهای توسعه‌یافته وجود این سامانه جزء لاینفک بازار املاک و مستغلات است، زیرا بسیاری از برنامه‌های راهبردی از طریق این سامانه قابل‌اجرا است.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۳۴۹۱۶۰۱۱:۵۶:۴۱ ۱۳۹۷/۲/۲۷
البته چون بانک ها و بسیاری از سرمایه دارن از مالکان این واحدها هستنند با اعمال نفوذ و لابی مانع اجرای این قانون میشوند . با این وضعیت بازار مسکن برای چند سال دیگر به کما رفت و در ادامه صنایع بسیاری در زمینه ساخت و ساز و تجهیزات از تولید باز میمانند و کارگران بسیاری بیکار میشوند .
ناشناس۳۴۹۱۷۰۱۲:۰۰:۵۴ ۱۳۹۷/۲/۲۷
من در مادرید اسپانیا رفتم برای دیدن آپارتمانهای نوساز و چسبیده به شهر، متری 1100 یورو تا 1450 یورو با همه امکانات و اقساط سی ساله با بهره 2% . درآمد یک شهروند متوسط هم حدود 1800 یورو بود. حالا شما حساب کن درآمد یک شهروند حدود 2/5 میلیون در ایران و مشابه همان آپارتمان متری 7 میلیون تومان!! خوب بابا به پیر به پیغمبر ما ملت و دولت ایراد داریم. یه چیزیمان هست. در استانبول هم آپارتمان متری 3000 تا 4000 لیر در جای خوبه. میشه متری چقدر؟ آخه در ایران درست نیست. اینها همه اش سفته بازی و کلاه کلاه بازیه.

پربحث‌های امروز

  1. چرا کانال مالی اروپا شکل نمی گیرد؟

  2. ردپای افغانی ها در گرانی آجیل شب یلدا

  3. چرا نباید حقوق کارمندان افزایش یابد؟

  4. واکنش واعظی به پیشنهاد یارانه ۹۰۰ هزار تومانی از سوی احمدی‌نژاد

  5. محمود عزیزی: «قلاده‌های طلا» در تاریخ سینمای ایران می‌ماند   

  6. مظلومی که داستان ندارد

  7. روحانی استاد فرافکنی در تحمیل FATF است/ FATF هم مانند برجام چرخ زندگی مردم را نمی‌چرخاند

  8. سعید جلیلی: باید نشان دهیم می‌شود ایستاد، پیروز شد، پیشرفت کرد و تکثیر شد

  9. انصاری: حتماً ضعف‌هایی دولت‌ وجود دارد/ نگه ‌داشتن نرخ ارز و ترامپ باعث مشکلات ارزی شد

  10. میناوند: کی‌روش از پیروانی خواست علیه برانکو مصاحبه کند/ مربیان تیم ملی به دنبال شریک جرم برای ناکامی در جام ملت‌ها هستند

  11. خاک ایران همچنان قاچاق می‌شود

  12. بیدار بمان آقای فوکویاما

  13. اگر برجام نباشد چه می‌شود؟

  14. رئیس اتحادیه طلا و جواهر: شب یلدا تاثیری در قیمت سکه و طلا ندارد

  15. راز جسد سوخته زن جوان در کوه‌های مشهد

  16. دوره کاری «بانوی صورتی» در تلویزیون کره شمالی پایان یافت

  17. ایرانی‌ها به کدام کشورها بیشتر سفر کرده‌اند؟

  18. کلانی: پرسپولیس شایسته سومین قهرمانی است

  19. ترامپ: آمریکا برای مذاکره هسته‌ای با کره شمالی عجله‌ای ندارد

  20. تازه‌ترین فرافکنی‌های نیکی هیلی علیه ایران

  21. معاون آموزش ابتدایی: تکلیف شب را حذف نکردیم

  22. اختصاص قبر رایگان به قمی‌ها

  23. جنجال ضدانقلاب روی عکس آیت‌الله کاشانی + تصاویر

  24. ۶ هزار خودروی خارجی در گمرکات خاک می‌خورد/ بلاتکلیفی ۲۲.۸ میلیون یورو ارز دولتی + سند

  25. سرقت تصاویر خصوصی ۷ میلیون کاربر در فیس‌بوک

پربحث‌های دیروز

  1. ازغدی: انتقاد را سرکوب نکنید/ نماز جمعه تریبون تکرار و کلی گویی بی فایده نیست/ رهبری هم باید پاسخگوی اختیارات خودش باشد/نهادهای حکومت در سه قوه و منصوب، باید شفاف و مسئولیت پذیر باشند

  2. ۵ سناریو برای «بنزین»؛ از پیشنهاد یارانه ۶۰ هزارتومانی تا توزیع کوپن سوخت

  3. دادستان قم: وحید صیادی نصیری به دلیل بیماری کبد فوت کرد

  4. صادق خرازی: تجربه سال ۸۴ را تکرار نخواهیم کرد

  5. ظریف: بدون مردم ما هیچ هستیم

  6. اقلامی که اروپایی‌ها وارداتش را به ایران فراهم خواهند کرد

  7. تاکید آیت الله صدیقی در نماز جمعه به مساله ازدواج جوانان

  8. رمز پیروزی

  9. پیش بینی احمد توکلی از وضعیت تورم در سال آینده

  10. مصرف برق ایران در مرحله‌ انفجار

  11. کره شمالی: مذاکرات هسته ای با آمریکا به بن بست رسید

  12. شگردهایت را تغییر بده رامبد

  13. کارخانه‌های اپل به آمریکا منتقل می‌شوند

  14. کارگران در نقاط مختلف چقدر حقوق می‌گیرند؟

  15. ۱۰ خبر پربازدید هفته/ از سخنرانی رئیسی در دانشگاه و درخواست پرداخت حقوق کارگران به جای حقوق مدیران تا نظر مردم درباره افزایش قیمت خودرو و پنج اشتباه درباره دختران خیابان انقلاب

  16. طلا در مسیر کاهش چشمگیر قیمت

  17. بانک مرکزی ارز خارج از کشور صادرکنندگان را می‌خرد

  18. نسخه‌ای برای پیشگیری از کابوس‌های شبانه/ چگونه بختک را به زانو در بیاوریم؟

  19. ترامپ خطاب به نزدیکانش: نگران تهدید دموکرات‌ها به استیضاح هستم

  20. قیمت‌گذاری خودرو در شرایط انحصار و تشدید تضییع حقوق مردم

  21. تشویق ۷۰ هزار نفری کاشیما در تبریز

  22. کی‌روش به مربیان داخلی: عذرخواهی‌ام را پذیرا باشید

  23. شش پاسخ موسویان به ادعاهای مایک پمپئو علیه توان موشکی و دفاعی ایران

  24. رییس اتاق بازرگانی: تا توانستیم به پای فعالان اقتصادی بند بستیم

  25. شریعتمداری اعلام کرد: استعفای مدیران دو شغله سازمان ها وصندوق های تابعه وزارت کار

پربحث‌های هفته

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. نظر شما در مورد افزایش قیمت خودرو چیست؟/ راهکار نجات صنعت خودرو چیست؟

  3. علی مطهری: حدس می‌زنم مردم هم موافق افزایش قیمت بنزین هستند!

  4. رئیسی: خدا رحم کرد من رئیس جمهور نشدم که دلار ۵ هزار تومان شود/ قالیباف نمی‌خواست کاندید شود/ مدعی حقوقدانی هستند، اما بین قاضی و دادستان فرق نمی گذارند

  5. تفریح لاکچری احمد خمینی  

  6. برای این عکس شما تیتر بزنید  

  7. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  8. از تزریق به ایرانیان در فرودگاه تفلیس تا دیپورت آنها به بهانه‌های واهی + عکس

  9. واکنش کاربران توییتر به افزایش قیمت خودرو/ مالک ایران خودرو و سایپا کیست؟/ وقتی وزیر هم بی‌خبر است!/ سلام به پراید ۴۰ میلیونی و دست‌های پشت پرده

  10. ضعیف‌ترین دوران وزارت خارجه ایران  

  11. مثل «لیلا حاتمی» نباشیم!

  12. وعده ارزانی ۲۰ درصدی با FATF، پس از گرانی ۲۰۰ درصدی با برجام!

  13. کسی که الفبای اقتصاد را خوانده باشد، می‌داند که این راه حتی به ترکستان هم نمی‌رود!

  14. مشاور نوبخت: مشکلات اقتصاد ایران، داخلی است نه سیاست خارجی/ باید از نفت فاصله بگیریم و پایه‌های مالیاتی را افزایش دهیم/ چون می‌دانند وابسته‌ایم، تحریم می‌کنند

  15. برایان هوک: موضوع فرزندان مقامات ایران را بررسی می‌کنیم

  16. فرزندان مقامات ایران از آمریکا اخراج می‌شوند؟/ انتقاد از روحانی در جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی/ پایان اصولگرایی و اصلاح‌طلبی

  17. به بهانه شاپرک شجری‌زاده؛ پنج اشتباه درباره دختر خیابان انقلاب

  18. تست موشک بالستیک تائید شد/ پاسخ سردار حاجی‌زاده به واکنش آمریکایی‌ها

  19. راهکارهای یک نماینده به جای افزایش حقوق کارمندان دولت

  20. روحانی: سال آینده به دلیل تحریم‌ها با مشکلاتی روبه رو خواهیم شد/ اشکال ما این است که فرصت‌ها را می‌سوزانیم

  21. حرف های یک مهندس برق مملکت

  22. چرا همیشه کارگران، یک بار هم به مدیران و مسئولان حقوق ندهید

  23. ازغدی: انتقاد را سرکوب نکنید/ نماز جمعه تریبون تکرار و کلی گویی بی فایده نیست/ رهبری هم باید پاسخگوی اختیارات خودش باشد/نهادهای حکومت در سه قوه و منصوب، باید شفاف و مسئولیت پذیر باشند

  24. ایران خودرو لیاقت حمایت ندارد  

  25. درخواست بی‌شرمانه پسر ۹ ساله از یک زن

پربحث‌های دیروز

  1. ۵ سناریو برای «بنزین»؛ از پیشنهاد یارانه ۶۰ هزارتومانی تا توزیع کوپن سوخت

  2. اقلامی که اروپایی‌ها وارداتش را به ایران فراهم خواهند کرد

  3. پیش بینی احمد توکلی از وضعیت تورم در سال آینده

  4. مصرف برق ایران در مرحله‌ انفجار

  5. کارخانه‌های اپل به آمریکا منتقل می‌شوند

  6. کارگران در نقاط مختلف چقدر حقوق می‌گیرند؟

  7. طلا در مسیر کاهش چشمگیر قیمت

  8. بانک مرکزی ارز خارج از کشور صادرکنندگان را می‌خرد

  9. قیمت‌گذاری خودرو در شرایط انحصار و تشدید تضییع حقوق مردم

  10. رییس اتاق بازرگانی: تا توانستیم به پای فعالان اقتصادی بند بستیم

  11. شریعتمداری اعلام کرد: استعفای مدیران دو شغله سازمان ها وصندوق های تابعه وزارت کار

  12. توزیع ۱۵ هزار حلقه لاستیک دولتی تا پایان آذر

  13. لایحه بودجه 1398 در دستور کار مجلس

  14. قرارداد عراق با آمریکا برای واردات گندم و برنج

  15. ترکش افزایش قیمت خودرو برتن مددجویان کمیته امداد

  16. هند از لیر ترکیه و وون کره در تجارت استفاده می کند

  17. احتمال توافق با آمریکا برای معاف شدن از تحریم های ضدایرانی

  18. احداث شهرک های صنعتی مشترک با عراق راه حل مشکل کولبری

  19. پورابراهیمی: پرداخت یارانه در بودجه 98 نیاز به بازنگری دارد

  20. ضرورت کاهش بیشتر تولید نفت اوپک در آینده

  21. پیش‌بینی زودتر از موعد برای کمبود عرضه نفت در سال آینده

  22. رایزنی با کشورهای همسایه برای حذف تعرفه‌های وارداتی

  23. سرنوشت خدمات پس از فروش لوازم خانگی خارجی

  24. بودجه در شرایط جنگ اقتصادی منعکس‌کننده تصمیمات مالی نظام است

  25. جزئیات پرداخت تسهیلات ارزی در ۹ بخش بزرگ اقتصادی

پربحث‌های هفته

  1. نظر شما در مورد افزایش قیمت خودرو چیست؟/ راهکار نجات صنعت خودرو چیست؟

  2. علی مطهری: حدس می‌زنم مردم هم موافق افزایش قیمت بنزین هستند!

  3. واکنش کاربران توییتر به افزایش قیمت خودرو/ مالک ایران خودرو و سایپا کیست؟/ وقتی وزیر هم بی‌خبر است!/ سلام به پراید ۴۰ میلیونی و دست‌های پشت پرده

  4. کسی که الفبای اقتصاد را خوانده باشد، می‌داند که این راه حتی به ترکستان هم نمی‌رود!

  5. مشاور نوبخت: مشکلات اقتصاد ایران، داخلی است نه سیاست خارجی/ باید از نفت فاصله بگیریم و پایه‌های مالیاتی را افزایش دهیم/ چون می‌دانند وابسته‌ایم، تحریم می‌کنند

  6. راهکارهای یک نماینده به جای افزایش حقوق کارمندان دولت

  7. چرا همیشه کارگران، یک بار هم به مدیران و مسئولان حقوق ندهید

  8. ایران خودرو لیاقت حمایت ندارد  

  9. پیشنهاد جدید بنزینی مجلس؛ سهمیه بنزین پول نقد می‎شود

  10. نظر مخاطبان الف در مورد افزایش قیمت خودرو/ انحصار و نبود رقابت در بازار/ سپاه و ارتش خودرو تولید کنند/ خودرو برای تحویل نداشتند؛ پس تحویل فوری چیه؟/ تحویل تکنولوژی ۳۰سال قبل به مردم

  11. ۵ سناریو برای «بنزین»؛ از پیشنهاد یارانه ۶۰ هزارتومانی تا توزیع کوپن سوخت

  12. بحران اقتصادی و گره‌زدن اقتصاد به برجام/ چه کسی مسوول وضعیت کنونی اقتصادی کشور است؟

  13. ردپای افغانی ها در گرانی آجیل شب یلدا

  14. رشد ۲۵ درصدی خط فقر در تابستان ۹۷/ لزوم یکپارچه سازی سیاست‌های حمایتی

  15. چرا نباید حقوق کارمندان افزایش یابد؟

  16. دلار ۹ هزار تومان شد

  17. روش جدید قیمت‌گذاری خودرو/ رئیس سازمان حمایت: برای برخورد با خودروسازان منتظر واکنش بازار هستیم

  18. کاهش قیمت لوازم خانگی از شنبه آینده + جزئیات

  19. نوبخت: قیمت حامل‌های انرژی تغییر نکرده است که یارانه نقدی افزایش یابد

  20. وزیر صنعت: با افزایش تولید خودرو قیمت‌ها اصلاح می‌شود

  21. افزایش قیمت محصولات ایران خودرو غیرقانونی است؟

  22. واکنش سازمان حمایت به افزایش قیمت برخی خودروها

  23. اقلامی که اروپایی‌ها وارداتش را به ایران فراهم خواهند کرد

  24. کژراهه قیمت گذاری خودرو و چند نکته/ انتظاری بجا از وزیر صنعت

  25. دولت نمی‌تواند یارانه نقدی را افزایش دهد یا نمی‌خواهد؟ + جدول

آخرین عناوین