داریم صعود می کنیم یا سقوط؟!

سجاد خادم، گروه تعاملی الف،   3970118026 ۱۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱۴ تکراری یا غیرقابل انتشار
داریم صعود می کنیم یا سقوط؟!

روزی نیست که اخبار را تورق کنیم و با خبرهای تلخی از جنس مفاسد اقتصادی و رانت و اختلاس و پدیده هایی از جنس ویژه‌خواری هایِ ژن‌خوب‌ها و آقازادها روبرو نشویم. هفته ای نیست که افکار عمومی بخاطر شنیدن خبر قتل و تجاوز جریحه دار نشود. ماهی نیست که بخاطر ناکارآمدی و کم‌کاری برخی مسئولین بی مسئولیت، جان عده ای از هموطنان مان به خطر نیفتد. اخباری که مع‌الاسف نرخ آن هر روز دارد نسبت به روز قبل افزایش پیدا می کند.

بحث های همنشینی ما ایرانی ها هم که اغلب، خود را صاحب قدرتِ تحلیلِ مسائل سیاسی و اجتماعی و فرهنگی، میدانیم، اغلب حول محور این اخبار منفی می چرخد. بحث هایی که اگر جان کلام خروجی‌شان را بخواهیم در چند کلمه خلاصه کنیم باید بنویسیم "ناامیدی، یاس و سقوط".

اخیراً بعضی از روشنفکران و مسئولانِ صاحب قدرت هم، یاد گرفته اند بجای چاره‌جویی جهت رفع مشکلات و پاسخگویی نسبت به ضعفِ عملکردشان، منادی تحلیل هایی شوند که انتهایش به کوچه بن بست یاس و نا امیدی ختم می‌شود. با این ترفند هم از پاسخگویی فرار می کنند، هم با ژست‌اپوزیسیون سعی می کنند بین قشر ناراضی جامعه محبوبیت کسب کنند!

اما آیا براستی، جامعه ما دارد به سمت سقوط پیش می رود؟!

برای ادامه بحث ذکر یک مثال خالی از لطف نیست.

شخصی را فرض کنید که دارد خوش و خُرم زندگی می کند. بخاطر یک کسالت ظاهراً جزئی مراجعه می کند به پزشک. برای اطمینان خاطر چند آزمایش هم می دهد. متوجه می شود که شوربختانه دچار یک بیماری لازم‌العلاج شده و باید هرچه زودتر تحت مداوا قرار بگیرد. حالا، حالِ این شخص نسبت به روز قبلش چگونه است؟! طبیعتا امروز دیگر او را شاد نخواهیم دید. وضع روحی او بسیار تغییر خواهد کرد. او دیگر نمی خندد. چون با واقعیتی تلخ رو برو شده. ظاهراً امروزِ او بدتر از دیروزش است. اما عاقلانه اگر به او نگاه کنیم در می یابیم که حال او نسبت به قبل گرچه تلخ تر، اما بهتر است. چراکه "امروزِ او" یک گام رو به جلو ست. او از مرحله "بی‌خبری" به مرحله "تشخیص" و سپس "درمان" منتقل شده. درحقیقت شادی دیروز او ناشی از یک عدم شفافیت و عدم‌آگاهی در مورد وضعیت جسمی اش بود. در واقع او از بی خبری شاد بود. او خیال می کرد اوضاع به وفقِ مراد است. او نسبت به وضعیتش یک تصور فانتزی ِ شاد داشت و نه یک تصورِ واقعیِ توام با شادی.

حالا وضعیت این فرد را به مثابه جامعه در نظر بگیرید. جامعه ای که تا دیروز به دلیل عدم شفافیت در اقتصاد و تنگ بودن فضای انتقادی، خبری از مفاسد متعدد نداشته و به همین دلیل شاد بوده و آرام. جامعه ای که مردمش تا دیروز چون بی خبر بوده اند، خوش بوده‌اند. اما امروز به یُمن باز شدن – نسبی - فضای انتقادی و سیر صعودی شفافیت مالی، مردمش از خیلی فسادهایی که در اقصی نقاط کشورشان در گذشته و حال اتفاق می افتد خبر دار می‌شوند و طبیعتاً ظاهر حالشان دیگر مثل قبل خوب نیست.

این مثال در مورد کشور ما نیز صدق می کند. کشوری که طی چهل سال گذشته خواسته و یا ناخواسته فضای نقدش گشترش یافته و فضای مالی اش نسبت به قبل شفاف تر شده. در واقع می توان گفت جامعه ما در حال گذر از مرحله غفلت به مرحله آگاهی ست. و طبیعتاً این مرحله اگرچه خیر دارد، اما درد هم دارد. امروز ما از لحاظ "میزان شفافیت" و "فضای نقد" نه با دهه 60 بلکه با دهه 80 هم قابل مقایسه نیست.

امروزه مردم به مدد دسترسی راحت‌تر به اطلاعات و توسعه فضای مجازی و شبکه های اجتماعی به راحتی به اطلاعاتی از قبیل، حدود دریافتی نماینده های مجلس، مخارج جاری نهاد ریاست جمهوری، هزینه ساخت یک سریال و حتی سبک زندگی غیرِ متعارف فلان امام جمعه‌ و فرزندش و ... دسترسی پیدا می کنند. اطلاعات و اخباری که تا دیروز کسی از آنها خبر نداشت.

دیگر نه تنها ژورنالیست ها بلکه کاربران فضای مجازی هم فسادها و رانت هایی را که می خوانند را به اشتراک می‌گذارند. برداشت‌هایی از بیت المال را که غیر منصفانه بدانند، بر نتابیده و نسبت به آن اعتراض می کنند. پس از فراگیر شدن هر خبری، چرایی و علاج آن را مطالبه می‌کنند. حتی موضوعات اجتماعی چون رسیدگی به مردم زلزله زده کرمانشاه را هم، به روز و به دقیقه می بینند و پیگیری می کنند و مسئولان را بخاطر کمبودها به پاسخگویی وادار می کنند. آنقدر دقیق هستند که حتی وقتی فلان مسئول با کفش وارد چادر یک خانواده کرمانشاهی شد، اعتراضاتشان اورا را به عذرخواهی وادار کرد.

گرچه با همه‌ی محاسن ذکر شده، معایب بسیاری نیز در کنار این توسعه فضای مجازی گریبان گیر جامعه ما شده و بعضی وقتها به سبب بی‌سوادی رسانه‌ای و کم اطلاعی برخی از مردم، افکار عمومی توسط غول های رسانه‌ای به موضوعات فرعی و یا کذب میل داده می شود، اما در مجموع همین میزان آگاهی موجود بین مردم را می توان نقطه‌ی امیدبخش و رو به جلویی به دانست.

اما آنچه باعث می شود به ما احساس "خود فلک زدهِ پنداری" دست بدهد تنها مواجه ما با اخبار منفی نیست. بلکه عدم آگاهی ما نسبت به نقاط قوت موجود در کشور است. به عنوان مثال به این تیتر دقت کنید؛ "بر اساس گزارش ویژه سازمان ملل، ایران بالاترین رشد توسعه انسانی جهان را در ۴ دهه اخیر کسب کرد" ، به نظر شما چند درصد مردم با این خبر رو برو می شوند؟! چند درصدشان آنرا باور می کنند؟! این عدم مواجه در کنار عدم درک فضای شفاف باعث می شود افراد پس از مدتی دچار ناامیدی نسبت به سرنوشت کشور شوند. و چه چه چیزی برای یک کشور خانمانسوز تر از ناامیدی مردم نسبت به آینده است؟!

از دیگر دلایل شیوع احساس "خود فلک زدهِ پنداری" در جامعه ما تصور غلطی است که از خودمان در مقایسه با دیگران داریم. اگر نقصی هست فقط همینجاست و الباقی کشورها دارند در ناز و نعمت و بدون هیچ مشکلی زیست می کنند. در واقع اغلب مان تصور می کنیم مرغ اجنبی تخم غاز می گذارد مرغ داخلی فقط رفع حاجت می کند. شاهد مثالش همین برف سنگینی که در کشور بارید. سوء مدیریت در این ماجرا وجود داشت. کم کاری بود. اما مقداری از مشکلات را هم باید طبیعی بدانیم. اغلب مردم ما اصلاً خبر دار نمی‌شوند که همین توده بارشی باعث شد، برخی از کشورهای اروپایی تا سه روز کلاً تعطیل شوند و قفسه‌های فروشگاه‌های فروش اقلام خوراکی آنها تنها در یک روز، آنهم به دلیل ترس از گرسنگی خالی شد.

این به معنی مهر تایید زدن بر نواقص موجود در کشور نیست. به هیچ وجه. بلکه به معنی آنست که ما برای داشتن یک نگاه جامع، لازم است همه‌ی واقعیت ها را ببینیم و خودمان را درست قضاوت کنیم. مراقب باشیم که حُسن ها را کنار نقطه ضعف ها ذبح نکنیم.

لازم است تاکید کنم، مرحله ای که امروز در آن هستیم، از حیث گذرگاه بودن و قرار داشتن در مرحله "تشخیص" ، قابل دفاع و امید بخش است. اما اگر خیلی زود در دوران "پساشفافیت" آحاد مردم شاهد مرحله "درمان فوری" ، که همانا اجرای عدالت و برخورد های به موقع و به هنگام دستگاهای قضایی با مفاسد است، نباشند، ممکن است باقی ماندن در این ایستگاه لطمه های جبران نا پذیری را به اعتماد اجتماعی و رابطه بین دولت و ملت، وارد کند.

الخ اینکه در پاسخ به این سوال که " داریم صعود میکنیم یا سقوط؟!" می توانیم بگوییم، که سیرمان علی رغم سیاه نمایی های صورت گرفته تا کنون، خوب و امیدوار کننده است و ازین به بعدمان هم به شدت وابستگی جدی دارد به این که تا چه اندازه آگاهی خود را افزایش می دهیم و چگونه مطالبه کنیم و انتخاب های اجتماعی مان چگونه خواهد بود.

دیدگاه کاربران

شرفی۲۹۳۷۹۸۰۷:۴۲:۵۰ ۱۳۹۷/۱/۱۸
دیدگاه نویسنده بسیار خوشبینانه است ولی مراجعه به امار و ارقام سازمانها و نهادهای ذیربط خلاف انرا میگوید برای مثال افت اخلاق در جامعه را چگونه شما توجیح میکنید؟
ناشناس۲۹۳۸۰۱۰۷:۴۸:۴۸ ۱۳۹۷/۱/۱۸
خوب تشخیص دادن و آگاه شدند مردم الان موقع مبارزه با فساد و کار هست . اما نمیبینیم
ناشناس۲۹۳۸۰۵۰۸:۰۳:۳۵ ۱۳۹۷/۱/۱۸
مسئله اینه که ما هیچ درمان یا بهبودی در حال بیمار نمی بینیم!
ناشناس۲۹۳۸۱۴۰۸:۲۶:۳۱ ۱۳۹۷/۱/۱۸
اینجور به مسله نگاه نکرده بودم.اما به نظرت 40سال زیاد نبود برا پی بردن به اشتباه..تو این چهل سال مالزی ترکیه برزیل وچین .....از کشورهای جان سومی وفقیر تبدیل به کشورهای صنعتی ومرفه شدن.نفت وگازومنابع طبیعی هم نداشتن
سلام۲۹۳۸۱۵۰۸:۲۸:۰۱ ۱۳۹۷/۱/۱۸
خیلی خوب بود و آرامش بخش به خصوص قسمت احساس "خود فلک زدهِ پنداری"
ناشناس۲۹۳۸۴۱۰۸:۵۵:۴۰ ۱۳۹۷/۱/۱۸
بله جناب آقای سجاد خادم حرف شما متین است سطح آگاهی جامعه به مدد شبکه های اجتماعی و سایر موارد بالا رفته و همه از خیلی از مسائل آگاهی پیدا کرده اند و ما نقاط ضعف خود را شناخته ایم ولی یک مسئله بسیار مهم وجود دارد و آن بی توجهی به این مسائل و عدم رفع آنهاست. این درد جامعه ماست این نقطه اعتراض ملت است که چرا کسی کاری نمی کند چرا اختلاص گران و ویژه خواران و آقا زاده ها و غیره غیره فکری بحالشان نمی شود بلکه برعکس قارچ گونه درحال افزایشند. چرا برای محیط زیست برای مصرف آب برای مشکلات بیکاری و غیره و غیره اقدام موثری مشاهده نمی شود. مشکل اصلی این است برادر
ناشناس۲۹۳۸۴۵۰۸:۵۷:۴۶ ۱۳۹۷/۱/۱۸
درد مشخص است. کو درمان و درمانگر. مسئله این است
ناشناس۲۹۳۸۹۸۱۰:۳۰:۰۷ ۱۳۹۷/۱/۱۸
نویسنده می کوید: جامعه ای که تا دیروز به دلیل عدم شفافیت در اقتصاد و تنگ بودن فضای انتقادی، خبری از مفاسد متعدد نداشته .... شما خبر نداشتی؟؟؟؟ ما که داشتیم ملت داشتن شما کجا بودی تا حالا!!!!
جیگلی۲۹۳۹۵۹۱۱:۳۶:۵۲ ۱۳۹۷/۱/۱۸
وسط اینهمه نامه های هشدار آمیز این متن کمی بهم دلگرمی داد ممنونم
ناشناس۲۹۳۹۸۹۱۲:۲۵:۰۸ ۱۳۹۷/۱/۱۸
همه چی آرومه ، من چقدر خوشحالم
مثبت نگر۲۹۴۰۱۲۱۲:۵۲:۰۸ ۱۳۹۷/۱/۱۸
تحلیل جالبی بود همچنین قابل تامل

پربحث‌های اخیر

  1. رئیس‌جمهور دستکم موافقان سیاسی خود را تحمل کند!

  2. تحریف در روایت تاریخی مشروطه

  3. چرا آمریکا "تیک‌تاک" را فیلتر می‌کند؟

  4. وزیر اقتصاد: سهامی برای جاماندگان سهام عدالت نداریم

  5. روحانی: با وجود جنگ اقتصادی، دولت کشور را مدیریت کرده/ از تعطیل شدن تولید و تشدید بیکاری جلوگیری کرده‌ایم

  6. ظریف: اشتباهات محاسباتی ابرقدرتها تبعات فاجعه‌بار بدنبال داشته است

  7. طرح سوال از رئیس جمهور تا فردا تعیین تکلیف می شود

  8. دستورالعمل وزارت بهداشت برای محرم: جلسات به فضای باز می‌رود/ افراد مسن در مجالس عمومی شرکت نکنند

  9. ریچارد گلدبرگ کیست و چرا ایران او را تحریم کرد؟ + تصاویر

  10. هفت عامل که مانع فرزندآوری می‌شود

  11. تصویری کمتر دیده شده از رهبر انقلاب

  12. علت برچیده نشدن بزرگ‌ترین داروخانه غیرقانونی کشور

  13. بورس به کانال سه میلیون واحد می‌رسد؟!

  14. کلیات «طرح شفافیت آرا» در کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس تصویب شد

  15. ارتباط مستقیم شیوع مجدد کرونا و افزایش تعداد مبتلایان، با رشد سفرها + نمودار

پربحث‌های دیروز

  1. آیا تعویق کنکور سراسری امکان‌پذیر است؟

  2. تازه‌ترین قیمت خودروها در بازار / پراید ۹۳ میلیون تومان شد!

  3. خرید سکه مشمول پرداخت مالیات شد

  4. رانت ارز ۴۲۰۰ تومانی به جیب چه کسانی می‌رود؟!

  5. کارشناسان زنگ خطر رآکتورهای هسته‌ای امارات را به صدا درآوردند...

  6. رفت و برگشت «دلار» به کانال پایین‌تر

  7. اوج تجمل‌گرایی در سنت حسنه‌ای به نام ازدواج/ حلالی که روز به روز ناممکن می‌شود

  8. قیمت آپارتمان در تهران روزانه چقدر گران می‌شود؟ + جدول

  9. توضیح حناچی درباره عدم حضورش در جلسات هیات دولت/ ادبیات تند و طلبکارانه را نمی‌پسندم

  10. رمزگشایی از مزرعه موشکی سپاه + تصاویر

  11. زمان برگزاری کنکور بدون تغییرماند

  12. نصب سایبان‌ در حرم رضوی؛ مطالبه چندین ساله زائران که پاسخ داده شد

  13. نامه وزیر بهداشت درباره کرونا به رهبر انقلاب/ تحلیل جهانگیری از بازار بورس/ فرار داماد وزیر سابق با پاسپورت دیگری/ سلیمی نمین: اصلاح‌طلبان باید عناصر تندرویی مثل تاجزاده را مهار کنند

  14. رئیسی: صاحبان درآمد‌های هنگفت نباید از پرداخت مالیات فرار کنند/ دولت به مدیریت بازار و معیشت مردم توجه کند

  15. شرایط مصیبت بار نتانیاهو در سایه فساد کابینه و اعتراضات شهرک‌نشینان

  16. توضیحات رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره وقف دماوند و جنگل آق‌مشهد

  17. یک طرح جدید برای واریز یارانه ۴۰ لیتری بنزین

  18. دوربین مخفی از استخدام کادر درمان

  19. متهم ۳ میلیاردی هنگام ورود به کشور دستگیر شد

  20. پیشکسوت کشتی ایران درگذشت

  21. جهانگیری: اجازه بی‌حرمتی به فعالان اقتصادی را ندهیم

  22. رئیس سازمان سنجش: حذف کنکور فعلاً اجرایی نیست‌/ کنکور یک موضوع جذاب سیاسی شده است

  23. دریادار سیاری: وحدت و مودت میان ارتش و سپاه ناگسستنی است

  24. چقدر از درآمد مردم صرف مسکن می‌شود؟

  25. هند ،روسیه و چین در خط مقدم کنار گذاشتن دلار

پربحث‌های هفته

  1. خانه‌های خالی در محاصره مالیاتی / سامانه ملی املاک را دریابید!

  2. آقای حدادیان زودتر تکذیب کنید !

  3. دست از حمایت صنعت نابالغ و نازپروده خودروسازی بردارید

  4. نامه احمد توکلی به میرسلیم درباره قالیباف

  5. ماجرای عضویت دختر رئیس جمهور در هیئت علمی دانشگاه/در سفر احمدی‌نژاد به قم چه گذشت؟/ تحلیل لیلاز از قرارداد ایران و چین/روحانی: اقتصاد کشور در حداقل ضرورت مردم به خوبی اداره شده است

  6. جزئیاتی از طرح مالیات خانه‌های خالی/ مالیات ۴۰ میلیون تومانی از یک خانه خالی

  7. نمایندگانی که خانه سازمانی ۳۸۰ متری مجلس را از آنِ خود کردند!

  8. خداحافظی دکتر احمد توکلی از صاحب‌ ‌امتیازی الف

  9. ساده‌انگاری پیری‌ جمعیت حتما عیب است

  10. ترامپ بازنده انتخابات رياست جمهوری می‌شود؟

  11. روحانی درباره کالاهای اساسی چه گفت؟

  12. درخواست قالیباف برای تعویق کنکور/توکلی: مردم اشکنه هم نمی‌توانند بخورند/رویای ریاست جمهوری؛ از جهانگیری و لاریجانی تا سیدحسن خمینی

  13. چرا کره جنوبی پول‌های ایران را پس نمی‌دهد؟

  14. پشت پرده تجمع طالبان در تهران/احتمال خط خوردن لاریجانی و ناطق نوری از فهرست اصلاح‌طلبان/وضعیت وخیم بیماران کرونایی در پایتخت/تابلویی از تصویر رهبری که به قالیباف هدیه داده شد

  15. آیا تعویق کنکور سراسری امکان‌پذیر است؟

  16. رصد پایگاه آمریکایی العدید با ماهواره نور + تصاویر

  17. ترس و تردیدهای برگزاری کنکور در کرونا رنگ باخت اما ...

  18. روحانی: هدف دشمنان ایجاد هیجان‌زدگی و بی‌برنامه‌گی در مدیریت کشور است

  19. پایانی بر یک مجادله درباره عزاداری محرم امسال

  20. توکلی: برخی دولتمردان مشکل معیشتی ندارند/ کوپن بدتر از نابودی پول ملی نیست

  21. روحانی: زندگی مردم در حد ضرورت به خوبی اداره شد/ صادرکنندگان در ده روز اخیر ۲.۵ میلیارد دلار ارز را بازگرداندند

  22. پیشگیری از گره کوری که به دندان هم باز نمی‌شود!

  23. واقفین دماوند و جنگل‌های هیرکانی چه کسانی هستند؟

  24. یادداشت انتقادی نادران درباره تخلف در فرآیند انتخاب بذرپاش

  25. کوچک‌ترین غسال داوطلب اموات کرونایی کیست؟ + عکس

ابر آروان

آخرین عناوین