سپینو-مگنت

داریم صعود می کنیم یا سقوط؟!

سجاد خادم، گروه تعاملی الف،   3970118026 ۱۱ نظر، ۱۴ در صف انتشار و ۱۴ تکراری یا غیرقابل انتشار
داریم صعود می کنیم یا سقوط؟!

روزی نیست که اخبار را تورق کنیم و با خبرهای تلخی از جنس مفاسد اقتصادی و رانت و اختلاس و پدیده هایی از جنس ویژه‌خواری هایِ ژن‌خوب‌ها و آقازادها روبرو نشویم. هفته ای نیست که افکار عمومی بخاطر شنیدن خبر قتل و تجاوز جریحه دار نشود. ماهی نیست که بخاطر ناکارآمدی و کم‌کاری برخی مسئولین بی مسئولیت، جان عده ای از هموطنان مان به خطر نیفتد. اخباری که مع‌الاسف نرخ آن هر روز دارد نسبت به روز قبل افزایش پیدا می کند.

بحث های همنشینی ما ایرانی ها هم که اغلب، خود را صاحب قدرتِ تحلیلِ مسائل سیاسی و اجتماعی و فرهنگی، میدانیم، اغلب حول محور این اخبار منفی می چرخد. بحث هایی که اگر جان کلام خروجی‌شان را بخواهیم در چند کلمه خلاصه کنیم باید بنویسیم "ناامیدی، یاس و سقوط".

اخیراً بعضی از روشنفکران و مسئولانِ صاحب قدرت هم، یاد گرفته اند بجای چاره‌جویی جهت رفع مشکلات و پاسخگویی نسبت به ضعفِ عملکردشان، منادی تحلیل هایی شوند که انتهایش به کوچه بن بست یاس و نا امیدی ختم می‌شود. با این ترفند هم از پاسخگویی فرار می کنند، هم با ژست‌اپوزیسیون سعی می کنند بین قشر ناراضی جامعه محبوبیت کسب کنند!

اما آیا براستی، جامعه ما دارد به سمت سقوط پیش می رود؟!

برای ادامه بحث ذکر یک مثال خالی از لطف نیست.

شخصی را فرض کنید که دارد خوش و خُرم زندگی می کند. بخاطر یک کسالت ظاهراً جزئی مراجعه می کند به پزشک. برای اطمینان خاطر چند آزمایش هم می دهد. متوجه می شود که شوربختانه دچار یک بیماری لازم‌العلاج شده و باید هرچه زودتر تحت مداوا قرار بگیرد. حالا، حالِ این شخص نسبت به روز قبلش چگونه است؟! طبیعتا امروز دیگر او را شاد نخواهیم دید. وضع روحی او بسیار تغییر خواهد کرد. او دیگر نمی خندد. چون با واقعیتی تلخ رو برو شده. ظاهراً امروزِ او بدتر از دیروزش است. اما عاقلانه اگر به او نگاه کنیم در می یابیم که حال او نسبت به قبل گرچه تلخ تر، اما بهتر است. چراکه "امروزِ او" یک گام رو به جلو ست. او از مرحله "بی‌خبری" به مرحله "تشخیص" و سپس "درمان" منتقل شده. درحقیقت شادی دیروز او ناشی از یک عدم شفافیت و عدم‌آگاهی در مورد وضعیت جسمی اش بود. در واقع او از بی خبری شاد بود. او خیال می کرد اوضاع به وفقِ مراد است. او نسبت به وضعیتش یک تصور فانتزی ِ شاد داشت و نه یک تصورِ واقعیِ توام با شادی.

حالا وضعیت این فرد را به مثابه جامعه در نظر بگیرید. جامعه ای که تا دیروز به دلیل عدم شفافیت در اقتصاد و تنگ بودن فضای انتقادی، خبری از مفاسد متعدد نداشته و به همین دلیل شاد بوده و آرام. جامعه ای که مردمش تا دیروز چون بی خبر بوده اند، خوش بوده‌اند. اما امروز به یُمن باز شدن – نسبی - فضای انتقادی و سیر صعودی شفافیت مالی، مردمش از خیلی فسادهایی که در اقصی نقاط کشورشان در گذشته و حال اتفاق می افتد خبر دار می‌شوند و طبیعتاً ظاهر حالشان دیگر مثل قبل خوب نیست.

این مثال در مورد کشور ما نیز صدق می کند. کشوری که طی چهل سال گذشته خواسته و یا ناخواسته فضای نقدش گشترش یافته و فضای مالی اش نسبت به قبل شفاف تر شده. در واقع می توان گفت جامعه ما در حال گذر از مرحله غفلت به مرحله آگاهی ست. و طبیعتاً این مرحله اگرچه خیر دارد، اما درد هم دارد. امروز ما از لحاظ "میزان شفافیت" و "فضای نقد" نه با دهه 60 بلکه با دهه 80 هم قابل مقایسه نیست.

امروزه مردم به مدد دسترسی راحت‌تر به اطلاعات و توسعه فضای مجازی و شبکه های اجتماعی به راحتی به اطلاعاتی از قبیل، حدود دریافتی نماینده های مجلس، مخارج جاری نهاد ریاست جمهوری، هزینه ساخت یک سریال و حتی سبک زندگی غیرِ متعارف فلان امام جمعه‌ و فرزندش و ... دسترسی پیدا می کنند. اطلاعات و اخباری که تا دیروز کسی از آنها خبر نداشت.

دیگر نه تنها ژورنالیست ها بلکه کاربران فضای مجازی هم فسادها و رانت هایی را که می خوانند را به اشتراک می‌گذارند. برداشت‌هایی از بیت المال را که غیر منصفانه بدانند، بر نتابیده و نسبت به آن اعتراض می کنند. پس از فراگیر شدن هر خبری، چرایی و علاج آن را مطالبه می‌کنند. حتی موضوعات اجتماعی چون رسیدگی به مردم زلزله زده کرمانشاه را هم، به روز و به دقیقه می بینند و پیگیری می کنند و مسئولان را بخاطر کمبودها به پاسخگویی وادار می کنند. آنقدر دقیق هستند که حتی وقتی فلان مسئول با کفش وارد چادر یک خانواده کرمانشاهی شد، اعتراضاتشان اورا را به عذرخواهی وادار کرد.

گرچه با همه‌ی محاسن ذکر شده، معایب بسیاری نیز در کنار این توسعه فضای مجازی گریبان گیر جامعه ما شده و بعضی وقتها به سبب بی‌سوادی رسانه‌ای و کم اطلاعی برخی از مردم، افکار عمومی توسط غول های رسانه‌ای به موضوعات فرعی و یا کذب میل داده می شود، اما در مجموع همین میزان آگاهی موجود بین مردم را می توان نقطه‌ی امیدبخش و رو به جلویی به دانست.

اما آنچه باعث می شود به ما احساس "خود فلک زدهِ پنداری" دست بدهد تنها مواجه ما با اخبار منفی نیست. بلکه عدم آگاهی ما نسبت به نقاط قوت موجود در کشور است. به عنوان مثال به این تیتر دقت کنید؛ "بر اساس گزارش ویژه سازمان ملل، ایران بالاترین رشد توسعه انسانی جهان را در ۴ دهه اخیر کسب کرد" ، به نظر شما چند درصد مردم با این خبر رو برو می شوند؟! چند درصدشان آنرا باور می کنند؟! این عدم مواجه در کنار عدم درک فضای شفاف باعث می شود افراد پس از مدتی دچار ناامیدی نسبت به سرنوشت کشور شوند. و چه چه چیزی برای یک کشور خانمانسوز تر از ناامیدی مردم نسبت به آینده است؟!

از دیگر دلایل شیوع احساس "خود فلک زدهِ پنداری" در جامعه ما تصور غلطی است که از خودمان در مقایسه با دیگران داریم. اگر نقصی هست فقط همینجاست و الباقی کشورها دارند در ناز و نعمت و بدون هیچ مشکلی زیست می کنند. در واقع اغلب مان تصور می کنیم مرغ اجنبی تخم غاز می گذارد مرغ داخلی فقط رفع حاجت می کند. شاهد مثالش همین برف سنگینی که در کشور بارید. سوء مدیریت در این ماجرا وجود داشت. کم کاری بود. اما مقداری از مشکلات را هم باید طبیعی بدانیم. اغلب مردم ما اصلاً خبر دار نمی‌شوند که همین توده بارشی باعث شد، برخی از کشورهای اروپایی تا سه روز کلاً تعطیل شوند و قفسه‌های فروشگاه‌های فروش اقلام خوراکی آنها تنها در یک روز، آنهم به دلیل ترس از گرسنگی خالی شد.

این به معنی مهر تایید زدن بر نواقص موجود در کشور نیست. به هیچ وجه. بلکه به معنی آنست که ما برای داشتن یک نگاه جامع، لازم است همه‌ی واقعیت ها را ببینیم و خودمان را درست قضاوت کنیم. مراقب باشیم که حُسن ها را کنار نقطه ضعف ها ذبح نکنیم.

لازم است تاکید کنم، مرحله ای که امروز در آن هستیم، از حیث گذرگاه بودن و قرار داشتن در مرحله "تشخیص" ، قابل دفاع و امید بخش است. اما اگر خیلی زود در دوران "پساشفافیت" آحاد مردم شاهد مرحله "درمان فوری" ، که همانا اجرای عدالت و برخورد های به موقع و به هنگام دستگاهای قضایی با مفاسد است، نباشند، ممکن است باقی ماندن در این ایستگاه لطمه های جبران نا پذیری را به اعتماد اجتماعی و رابطه بین دولت و ملت، وارد کند.

الخ اینکه در پاسخ به این سوال که " داریم صعود میکنیم یا سقوط؟!" می توانیم بگوییم، که سیرمان علی رغم سیاه نمایی های صورت گرفته تا کنون، خوب و امیدوار کننده است و ازین به بعدمان هم به شدت وابستگی جدی دارد به این که تا چه اندازه آگاهی خود را افزایش می دهیم و چگونه مطالبه کنیم و انتخاب های اجتماعی مان چگونه خواهد بود.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

شرفی۲۹۳۷۹۸۰۷:۴۲:۵۰ ۱۳۹۷/۱/۱۸
دیدگاه نویسنده بسیار خوشبینانه است ولی مراجعه به امار و ارقام سازمانها و نهادهای ذیربط خلاف انرا میگوید برای مثال افت اخلاق در جامعه را چگونه شما توجیح میکنید؟
ناشناس۲۹۳۸۰۱۰۷:۴۸:۴۸ ۱۳۹۷/۱/۱۸
خوب تشخیص دادن و آگاه شدند مردم الان موقع مبارزه با فساد و کار هست . اما نمیبینیم
ناشناس۲۹۳۸۰۵۰۸:۰۳:۳۵ ۱۳۹۷/۱/۱۸
مسئله اینه که ما هیچ درمان یا بهبودی در حال بیمار نمی بینیم!
ناشناس۲۹۳۸۱۴۰۸:۲۶:۳۱ ۱۳۹۷/۱/۱۸
اینجور به مسله نگاه نکرده بودم.اما به نظرت 40سال زیاد نبود برا پی بردن به اشتباه..تو این چهل سال مالزی ترکیه برزیل وچین .....از کشورهای جان سومی وفقیر تبدیل به کشورهای صنعتی ومرفه شدن.نفت وگازومنابع طبیعی هم نداشتن
سلام۲۹۳۸۱۵۰۸:۲۸:۰۱ ۱۳۹۷/۱/۱۸
خیلی خوب بود و آرامش بخش به خصوص قسمت احساس "خود فلک زدهِ پنداری"
ناشناس۲۹۳۸۴۱۰۸:۵۵:۴۰ ۱۳۹۷/۱/۱۸
بله جناب آقای سجاد خادم حرف شما متین است سطح آگاهی جامعه به مدد شبکه های اجتماعی و سایر موارد بالا رفته و همه از خیلی از مسائل آگاهی پیدا کرده اند و ما نقاط ضعف خود را شناخته ایم ولی یک مسئله بسیار مهم وجود دارد و آن بی توجهی به این مسائل و عدم رفع آنهاست. این درد جامعه ماست این نقطه اعتراض ملت است که چرا کسی کاری نمی کند چرا اختلاص گران و ویژه خواران و آقا زاده ها و غیره غیره فکری بحالشان نمی شود بلکه برعکس قارچ گونه درحال افزایشند. چرا برای محیط زیست برای مصرف آب برای مشکلات بیکاری و غیره و غیره اقدام موثری مشاهده نمی شود. مشکل اصلی این است برادر
ناشناس۲۹۳۸۴۵۰۸:۵۷:۴۶ ۱۳۹۷/۱/۱۸
درد مشخص است. کو درمان و درمانگر. مسئله این است
ناشناس۲۹۳۸۹۸۱۰:۳۰:۰۷ ۱۳۹۷/۱/۱۸
نویسنده می کوید: جامعه ای که تا دیروز به دلیل عدم شفافیت در اقتصاد و تنگ بودن فضای انتقادی، خبری از مفاسد متعدد نداشته .... شما خبر نداشتی؟؟؟؟ ما که داشتیم ملت داشتن شما کجا بودی تا حالا!!!!
جیگلی۲۹۳۹۵۹۱۱:۳۶:۵۲ ۱۳۹۷/۱/۱۸
وسط اینهمه نامه های هشدار آمیز این متن کمی بهم دلگرمی داد ممنونم
ناشناس۲۹۳۹۸۹۱۲:۲۵:۰۸ ۱۳۹۷/۱/۱۸
همه چی آرومه ، من چقدر خوشحالم
مثبت نگر۲۹۴۰۱۲۱۲:۵۲:۰۸ ۱۳۹۷/۱/۱۸
تحلیل جالبی بود همچنین قابل تامل
بانک آیندهطاقچه

پربحث‌های امروز

  1. مصوبه‌ای برای نخبه کشی دانش‌آموزان /مخالفت گسترده با تأثیر قطعی 30 درصدی سوابق تحصیلی در کنکور

  2. ترامپ خطاب به روحانی: هرگز آمریکا را تهدید نکن

  3. ابعاد یک ماجرا بسیار افتخارآمیز

  4. توطئه خطرناک نومحافظه کاران آمریکا علیه ایران

  5. سید عباس موسویان میهمان ویژه الف/ سؤالات خود را درباره بانکداری اسلامی و بدون ربا از او بپرسید

  6. روحانی: باید بکوشیم تا مردم نسبت به آینده، هیچگونه نگرانی نداشته باشند/ دولت همچنان پای وعده‌های خود ایستاده است

  7. ترامپ پاسخ تهدید روحانی را داد  

  8. عقبایی در واکنش به طرح آخوندی: تعزیراتی کردن اجاره مسکن جواب نمی‎دهد/افزایش ۱۰درصد ضمانت اجرا ندارد

  9. نهاوندیان: اینکه دهن به دهن بدون مبنا نرخ ارز را بالا ببریم، درست نیست

  10. مهران مدیری برای ساختن فیلم وام گرفت و خانه اش را وثیقه گذاشت  

  11. سیف تا آخر هفته می‌رود؟ / اسامی جایگزین‌های احتمالی

  12. آخوندی: بنگاه‌های بزرگ اروپا ریسک رویارویی با آمریکا را نمیپذیرند و قطعا یکی یکی از ایران می‌روند

  13. راز تغییر موضع ۱۸۰ درجه‌ای آخوندی در تعیین سقف اجاره مسکن چیست؟

  14. پمپئو: در صورت تغییر رفتار ایران با این کشور مذاکره می‌کنیم/ یک‌سوم ایرانیان زیر خط فقر هستند/ فشار حداکثری اقتصادی بر ایران وارد می‌کنیم

  15. بطحایی: از والدینی که کارنامه فرزندشان را گروکشی کردند عذرخواهی می‌کنم/ حل مشکل دوپینگ کنکور

  16. سکه همچنان در مسیر صعود؛ قیمت ۳ میلیون و ۳۴۵ هزار تومان + قیمت ارز

  17. ظریف: منتظر تصمیم نظام درباره بسته پیشنهادی اروپا هستیم

  18. تیتر «وطن امروز» و «کیهان» در واکنش به صحبت‌های دیروز روحانی  

  19. آخرین مهلت دسترسی «هاتگرام» و «طلاگرام» به تلگرام

  20. ابتکار: از ظریف بابت انتخاب دومین سفیر خانم تشکر می‌کنم/ سومین سفیر زن معرفی خواهد شد

  21. وزیر بهداشت: با کمبود برخی داروهای بیماران خاص مواجه هستیم

  22. پرونده قیمت بنزین در آینده باز است

  23. هشدار رئیس سابق سازمان انرژی اتمی درباره احتمال بازید از مراکز نظامی

  24. اقدام غیراخلاقی آدیداس در قبال ایران

  25. چمران: مذاکره با کشوری که به امضایش پایبند نیست، معنایی ندارد

پربحث‌های دیروز

  1. عروسی لاکچری پسر آقای سفیر ایران با مدل ایرانی +عکس

  2. روحانی: آقای ترامپ با دم شیر بازی نکن/ سخن گفتن با آمریکا معنایی جز تسلیم و پایان دستاوردها ندارد/ تنگه‌های زیادی داریم؛هرمز فقط یکی از آنهاست/ انبار کالاهای اساسی ما از همیشه بیشتر است

  3. کریمی قدوسی در گفتگو با الف: دوتابعیتی‌ها چه چیزی را تکذیب می‌کنند/ فرشچی دو تابعیتی است/ معاون وزارت بهداشت هم تابعیت فرانسه داشت

  4. واکنش‌ها به صحبت‌های احسان علیخانی در مورد دریافت تسهیلات از ثامن‌الحجج/ «پیشنهاد راه‌اندازی کمپین» و «شخصیت رشیدپورِ قاتل اهلی در حالا خورشید»

  5. ازدواج موقت، راهی که داریم اما استفاده نمی کنیم

  6. توکلی: ژن خوب عامل تخصیص ارز نیست/ دولت در اختلالات اخیر بازار ارز مقصر بود/ ارز امانتی در دست بانک مرکزی بود که برخی در آن خیانت کردند

  7. چطور "پراید" مشتری دارد؛ "مرغ" ندارد؟!

  8. جزئیاتی جدید از توزیع رانت در واردات خودرو؛ حمایت ویژه «وزیر صنعت» از یک واردکننده + سند

  9. پورابراهیمی: عدم تمکین مجدد دولت درباره افزایش حقوق کارکنان با اعتراضات گسترده مواجه شده است

  10. سازمان هواپیمایی: هواپیما مجاز است با ایراد پرواز کند

  11. چند سوال جدی درباره سینمای کمدی امروز

  12. مذاکره ایران با اروپایی ها، بازگشت تحریم ها و سرانجام برجام/دولت باید سیاست چند جانبه‌ در پیش بگیرد

  13. عارف: همه ما باید پلی برای جوان شدن مدیریت اجرایی خسته کشور باشیم/ کشورداری سلیقه‌ای مانع پیشرفت شده است

  14. سازمان بهشت‌زهرا: به هر شهروند تهرانی یک قبر رایگان می‌دهیم

  15. آیت‌الله خاتمی: بالارفتن قیمت‌ها تحلیل اقتصادی ندارد بلکه منشأ روانی دارد/ هرکس دل مردم را خالی کند، کار دشمن را انجام داده است

  16. ماجرای عکس حاشیه ساز مجمع/ روایت عجیب از دخالت خانواده وزیر سابق در تصمیم گیری های وزارتخانه/ شگفتی بی‌بی‌سی از محبوبیت رهبر انقلاب در عراق/ آخرین گمانه زنی ها درباره تغییرات کابینه

  17. سکه بازهم رکورد زد/ قیمت حال حاضر؛ ۳ میلیون و ۲۴۵ هزار تومان

  18. لاریجانی: دشمنان به دنبال ایجاد فضای ریاضتی برای اقتصاد ایران هستند/ در دوره بسیار حساس از تاریخ انقلاب قرار داریم

  19. ادامه تغییر ساعت کار کارمندان تا ۱۰ روز دیگر

  20. پوری‎حسینی: حتی یک مورد فساد در سازمان خصوصی‎سازی نداریم

  21. آذری جهرمی: منتظر اقدام دادستانی برای رفع فیلتر توییتر هستیم/ باید از مسئول فیلترینگ قول گرفت که اینستاگرام فیلتر نشود

  22. گران‌ترین و ارزان‌ترین ‎بنزین در کدام کشورهاست  

  23. نام پنچ مدیر سازمان محیط زیست در لیست 100 نفره 2 تابعیتی ها/جاسوسی از اسکله ها و ترددهای سپاه

  24. توضیحات «وزیر صنعت» درباره تخلفات ثبت سفارش خودرو

  25. مستند جنجالی «خیلی محرمانه» منتشر شد

پربحث‌های هفته

  1. عروسی لاکچری پسر آقای سفیر ایران با مدل ایرانی +عکس

  2. مصوبه‌ای برای نخبه کشی دانش‌آموزان /مخالفت گسترده با تأثیر قطعی 30 درصدی سوابق تحصیلی در کنکور

  3. روحانی: آقای ترامپ با دم شیر بازی نکن/ سخن گفتن با آمریکا معنایی جز تسلیم و پایان دستاوردها ندارد/ تنگه‌های زیادی داریم؛هرمز فقط یکی از آنهاست/ انبار کالاهای اساسی ما از همیشه بیشتر است

  4. ترامپ خطاب به روحانی: هرگز آمریکا را تهدید نکن

  5. آدرس غلط به مردم ندهید/ مشکل اقتصادی را چه کسی باید حل کند؟

  6. اعتراضات مردم عراق و توطئه علیه ایران

  7. کریمی قدوسی در گفتگو با الف: دوتابعیتی‌ها چه چیزی را تکذیب می‌کنند/ فرشچی دو تابعیتی است/ معاون وزارت بهداشت هم تابعیت فرانسه داشت

  8. معلمان درباره حذفیات فیش حقوقی چه می‌گویند؟

  9. رانت ارز مسافرتی به زودی پایان می‌‌یابد؟/ تعیین ارز مسافرتی براساس نرخ بازار ثانویه

  10. «مریم رجوی» به دام کلاه سفیدها افتاد

  11. حذف خاتمی برای بقا به سبک حجاریان

  12. واکنش شدید اللحن واعظی به درخواست برخی اصلاح‌طلبان برای استعفای روحانی

  13. صنعت برق کشور و چند نکته

  14. دریافت‌های میلیاردی دو مجری تلویزیون از موسسه ثامن‌الحجج

  15. ابعاد یک ماجرا بسیار افتخارآمیز

  16. اولویت‌‌ها در جنگ اقتصادی/ مقابله مدبرانه و هوشمندانه با کارزار اقتصادی دشمن چگونه است؟

  17. توطئه خطرناک نومحافظه کاران آمریکا علیه ایران

  18. واکنش‌ها به صحبت‌های احسان علیخانی در مورد دریافت تسهیلات از ثامن‌الحجج/ «پیشنهاد راه‌اندازی کمپین» و «شخصیت رشیدپورِ قاتل اهلی در حالا خورشید»

  19. ۲ وارد کننده خودرو رسما درخواست «رانت» کرده‎اند + سند

  20. اولتیماتوم دادستان کل کشور به سیف: ظرف ۴۸ ساعت باید لیست کامل گیرندگان ارز دولتی تحویل داده شود/ ۱۴ هزار نفر ارز ۴۲۰۰ تومانی گرفته و چپه کردند/ بابک زنجانی اعدام خواهد شد

  21. نحوه زندگی روحانی در پاستور/ نظر ناطق نوری درباره مذاکره با ترامپ/ زمزمه تقویت پروژه عبور اصلاح طلبان/سوال کیهان از علی مطهری/ جهانگیری خواهان تغییر کدام اعضای کابینه است؟

  22. نظر علی مطهری در مورد پخش تصاویر رئیس‌جمهور کرواسی در فینال/ حس مادرانه بود

  23. توضیحات احسان علیخانی درباره شایعات اخیر +فیلم  

  24. ازدواج موقت، راهی که داریم اما استفاده نمی کنیم

  25. واکنش منوچهر متکی و "ح.ص" به موضوع وام گرفتن از موسسه ثامن الحجج

آخرین عناوین