آقای دکتر آذری جهرمی، شاید فردا دیر باشد

حمید مقیمی، گروه تعاملی الف،   3961220043 ۹ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲۷ تکراری یا غیرقابل انتشار
آقای دکتر آذری جهرمی، شاید فردا دیر باشد

رشد و کارآیی روز افزودن اینترنت به عنوان دریچه دنیای اطلاعات و ارتباطات و نقش موتورهای جستجوگر در دسترسی به این دنیا موجب شده است که ترتیب نتایج به ویژه در جستجوگر محبوب گوگل نقش مهمی در انتخاب افراد داشته باشد. یکی از منابعی که در همان ابتدا ظاهر می شود "دانشنامه ویکیپدیا" است. عوامل دیگری که جدا از قرار گرفتن در صدر، کاربر را به استفاده از ویکی پدیا تشویق می کند: نبود تبلیغات آزار دهنده، فراگیری نسبی مطالب و بار معنایی "دانشنامه" است که موجب ایجاد تصور صحت و صداقت در آن می شود. از این رو محتویات ویکیپدیا به شکل فزاینده ای مورد استفاده کاربران دنیای مجازی قرار گرفته و خواهد گرفت.

براساس آخرین آمار هم اکنون نزدیک به 600 هزار مقاله فارسی در ویکیپدیای فارسی وجود دارد که به طور متوسط 120 میلیون بار در ماه از تقریبا 15 میلیون دستگاه (رایانه/ گوشی همراه) منفرد به آنها مراجعه صورت می گیرد. این امر از آنجا اهمیت پیدا می کند که بدانیم لزوما مشارکت کنندگان در تدوین و نظارت و اصلاح این مقالات نه افراد متخصص در هر رشته بلکه داوطلبانی هستند که با هر سطحی از دانش، توانایی نگارش و شیوایی بیان و از آن مهم تر جهت گیری های سیاسی و فرهنگی در آن مشارکت دارند از این جهت خروجی و برون داد این دانشنامه بستگی مستقیمی به توانمندی و نیت و گرایش تدوین گران آن دارد.

ویکیپدیای فارسی یکی از چالش هایی است که کم توجهی مسئولان امر به حضور فعال در اینترنت (و به جای آن اتکای عمده به فیلتر کردن) و عدم سرمایه گذاری در آموزش و فرهنگ سازی موجب شده تا به جای حضور متوازن اقشار مختلف عملا بخش بزرگی از مطالب فرهنگی، سیاسی و تاریخی آن تبدیل به آوردگاه و محل عرض اندام زاویه دارها و معاندان نظام تبدیل شده و این افراد تمام تلاش خود را به کار گیرند تا با مستندسازی و بزرگ نمایی هر رخداد ممکن، روایت خود را مکتوب کرده و در معرض دید استفاده کنندگان قرار دهند. رادیو فردا، سایت های بی نام و نشان حقوق بشری، بی بی سی، دویچه وله و صدای آمریکا ترجیع بند بسیاری از مقالات سیاسی هستند که با اشاره به اخبار و تحلیل های آنها مستند سازی صورت گرفته و خواننده تصور می کند گردآوری ده ها و بلکه صدها منبع به معنی آن است که مطالب ارائه شده منطبق بر واقعیات هستند.

اگر چه بی طرفی یا به تعبیر دقیق تر خنثی بودن مقالات از اصول اولیه ویکیپدیا به شمار می رود اما قضاوت و تصمیم گیری در این مورد که چه چیزی بی طرفانه و چه منبعی معتبر به شمار می رود با رده های میانی (به اصطلاح گشت زنان و نگهبانان) و بعد مدیران است. این اشخاص با ابزارهایی که دارند می توانند در عمل دیدگاه های خودشان را به نام قوانین ویکیپدیا به کاربران عادی تحمیل کنند و به هیچ جا هم پاسخگو نباشند. از این رو هر گونه گرایش سیاسی خاص مشکل را دو چندان می کند.

کافی است نگاهی به یکی از مقالات پر و پیمان اخیر در مورد اعتراضات دی ماه بیاندازیم، این صفحه خلاصه ای از نگاه رسانه های معاند با نظام جمهوری اسلامی است که جزء به جزء با بزرگنمایی و نقل مطالب آنها و حتی استفاده از منابع مجعول و بی ارزش این گونه القا می کند که قیامی سراسری مبتنی بر نفرت از نظام در کشور شکل گرفته است. تجمعات ده بیست نفر منافقان در خارج از کشور را تبدیل به "تظاهرات مردم ایران در خارج" می کند و به صورت تقویم وار وقایع هر روز را از هر گوشه جمع آوری کرده تا تعداد منابع آن به حدود 340 مورد برسد، چه کسی است که ببیند مقاله ای 340 منبع دارد و در نگاه اول صحت مطالب آن تردیدی به خود راه دهد!

یکی از همین گشت زنان یا کنترل چی ها در جواب اعتراض به این که چرا جمعیت بسیار اندک ده بیست نفره (منافقین) در خارج کشور به عنوان "تظاهرات مردم ایران در خارج" تعبیر شده به صراحت می گوید: "اگر همه ۹۰ میلیون مردم به این وضع نظام ..... رای موافق داده باشند و فقط یک نفر معترض باشد آن یک نفر هم یکی از مردم است." یعنی از نظر وی مردم فقط کسانی هستند که مخالف نظامند. آیا با چنین نگاهی می توان انتظار مطالبی دست کم خنثی یا بی طرف داشت؟ یا دیگری در توجیه حذف منابع داخلی می گوید: "درباره تمام مطالبی که از وبگاه‌هایی که نویسندگان آن‌ها داخل ایران هستند سخت‌گیرم".

در اینجا دو نمونه شاهد دیگر آورده می شود، یکی مقاله ای است با عنوان "نقد قرآن". همانطور که می دانیم برای تفسیر و خوانش قرآن نه فقط احاطه کامل به صرف و نحو عربی و شان نزول آیات بلکه ظرایف بسیار دیگری لازم است به گونه ای که در هر عصری علمای انگشت شمار پس از عمری کسب دانش وارد این عرصه شده اند اما در این مقاله با ترجمه صوری و استفاده از منابع ضد اسلامی به خواننده جوان و کم اطلاع این گونه القا می کنند که در قرآن، معجزه پیامبر اسلام (ص) تناقض های بسیاری هست یا سخنانی آمده که جایی تایید نشده و ... نکته جالب تر اینجاست که چنین مقاله ای از بین صدها زبان ویکیپدیا، در 9 زبان انتشار یافته که اکثر دو سه صفحه و با تمرکز بر کلیات هستند اما حجم مطالب در نسخه فارسی 23 صفحه است. نکته بسیار قابل تامل اینجاست که همین موضوع در زبان عربی با جمعیتی بسیار عظیم تر از فارسی زبانان و با توجه به عربی بودن زبان قرآن، صرفا در یک صفحه بیان شده آن هم نه به صورت تضاد انگاری آیات بلکه به شکل بیان شبهات کلیت قرآن اما در نسخه فارسی کاملا مشهود است که گردآورندگان آن به جای انگیزه فرضی افزودن برگی بر دانش، عقاید ضد اسلامی خود را در قالب دانشنامه و با این ابزار عرضه کرده اند.

از سوی دیگر شاهد مقالاتی هستیم که در آنها برخی مسائل خاص و نادر مثل آویختن اجسام به اندام های جنسی دیده می شود. مقاله مرتبط با این موضوع از حدود 300 زبان ویکیپدیا فقط در 13 زبان (شامل فارسی) ترجمه و نقل شده است، جالب اینجاست که در برخی از این زبانها مثل عربی بدون تصویر، در کره ای 2 تصویر و دو خط توضیح، اسپانیایی دو تصویر و در نسخه فارسی 26 تصویر مرتبط (مشابه نسخه انگلیسی) با مطالب مکفی دیده می شود. این در حالیست که یک دانشنامه یا منبع اطلاعاتی باید از یک سو با میزان نیاز و مراجعه کاربران رشد کند و از سوی دیگر در کنار بی طرفی، فرهنگ عمومی جامعه مخاطب خود را هم مورد نظر قرار دهد. برای مثال در بخش تنظیمات جستجوگر گوگل قسمتی برای حذف نتایج مرتبط با مسائل غیراخلاقی متناسب با کشور محل زندگی کاربر قرار دارد یا نرم افزارهای متعددی برای محدود کردن دسترسی کودکان به مطالب ناخواسته عرضه شده اند، اما جای تعجب دارد که چطور از بین میلیون ها صفحه اطلاعات، چنین مطالبی مورد توجه و ترجمه قرار گرفته، به تایید و تنفیذ مدیران رسیده است. این سهل انگاری یا نگاه عامدانه در انتخاب تصاویر در برخی دیگر مقالات هم دیده می شود، نمونه هایی که به راحتی امکان جایگزین کردن با عکس های بومی یا نزدیکتر به فرهنگ بومی را داشته اند.

در مجموع ویکیپدیای فارسی با بی توجهی در امر آموزش، تشویق و به کار گیری علاقه مندان، در بخش فرهنگی، سیاسی و تاریخی دیوار کجی را بالا می برد که با گذشتن هر روز زاویه آن بیشتر و اصلاح آن دشوارتر خواهد شد.

درست کردن برخی سایت های مشابه مثل ویکی شیعه، اگر چه تلاشی قابل تقدیر برای انتشار میراث شیعه در فضای مجازیست اما این دانشنامه منحصر به مسائل دینی است و از سوی دیگر به جز موارد خاصی که کلمه مورد جستجو در ویکیپدیای فارسی نباشد، جستجوگر گوگل به سراغ ویکی شیعه نخواهد رفت، کاربران هم وقتی که جواب را در همان ردیف های اول می گیرند، به طور معمول دلیلی ندارند که شروع به تفحص در صفحات بعدی کنند.

اگر چه فیلتر کردن این رسانه می توان دسترسی تدوین کنندگان و کاربران داخلی را سخت کند اما مخالفانی که از خارج در حال معماری ویکیپدیا هستند، دست بازتری خواهند یافت لذا راه عملی فراخوان و آموزش و پاسخگو کردن دست اندرکاران ویکیپدیای فارسی است، آموزش آنها در جهت آشنایی با حساسیت های فضای مجازی و درک مدیریت رسانه ای. از سوی دیگر تشویق عمومی به مشارکت در دانشنامه ای است که نقش مهمی در جستجوی اطلاعات در دنیای مجازی دارد و خواهد داشت. افزایش سواد رسانه ای و اینترنتی در مدارس از راهنمایی گرفته تا دبیرستان و بعد دانشگاه در قالب کارگاه و همایش و برنامه های ویژه در دنیای کنونی اهمیت فراوانی دارد.

در مجموع ما نباید اجازه دهیم بهای کمی که به فضای مجازی دادیم باعث واگذاری زمین به دیگران شود. یوتیوب، فیس بوک، تویتر، ویکیپدیا و دیگر شبکه های عمومی و مجازی بستری هستند که هر چه ما عقب نشینی کنیم یا کند عمل کنیم یا توسط فیلترینگ چشممان را روی آنها ببنیدم، به همان نسبت و با رشدی تصاعدی دیگران در آن نقش بازی خواهند کرد.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۲۷۱۹۳۴۰۹:۱۷:۳۰ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
اقای مقیمی از دید شما پس عموم و اکثریت مردم مشکلی ندارن ؟
ناشناس۲۷۱۹۴۹۰۹:۳۵:۴۹ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
مقاله بسیار قابل توجهی است . من قبلا چند بار اینجا نوشتم لتزم هست توجه عاجلی به این مساله بشه
مرندی۲۷۱۹۵۴۰۹:۴۳:۳۱ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
ضمن تشکر از نویسنده مقاله و سایت الف .... بنده از اعضای جهاددانشگاهی هستم. چند سال قبل این موضوع رو به ریاست محترم وقت جهاددانشگاهی پیشنهاد دادم که در خصوص تدوین و ویرایش مقالات وکی پدیا مخصوصا در بحثهای فرهنگی و دینی و... شخصا ورود پیدا بکند و از پتانسیل های جهاددانشگاهی در این خصوص استفاده کند ... اما ...!
ناشناس۲۷۱۹۷۰۰۹:۵۶:۴۵ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
ایشون مهندس هستند نه دکتر.
SMAH1۲۷۱۹۷۷۱۰:۰۱:۳۵ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
من سالهاست از ویکیپدیا استفاده می کنم (نزدیک ده سال). بی طرفی در این دانش نامه شبیه جوک است. اغراض سیاسی کاملا مشخص است. یک نمونه ان: به صفحه اوباما بروید.هیچ چیز از جعل گواهی تولد وی نیست! ولی به صفحه مقامات رسمی ایران بروید و ببینید چقدر مطالب جعلی قرار دارد
ناشناس۲۷۲۰۰۰۱۰:۱۵:۰۷ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
شبکه های اجتماعی شمشیر دولبه شده اندآزاد بگذاریم یکطور نگذاریم طوردیگر..ازهردوطرف آسیب می بینیم به عقیده من بهتر است رفع فیلتر شوند اینطورگام مهمی درجهت تنویر افکار برداشته ایم..آن را که حساب پاک است ......؟
محمدحسین۲۷۲۱۹۴۱۱:۵۶:۴۴ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
کی دکتر شد ایشون؟
ناشناس۲۷۲۲۲۲۱۲:۱۷:۱۹ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
یاد زمانی افتادم که در دی ماه اینستاگرام در ایران فیلتر شد، در آن روزها کمتر از هر وقت دیگری اکسپلورر اینستا رو باز می کردم چون صفحات بی محتوا و یا دروغ‌های شاخدار بیشتری در ان روزها وجود داشت، دلیل ان هم ساده بود، امکان تولید محتوای بهتر به واسطه فیلترینگ از تعداد زیادی ادم گرفته شده بود و افراد فعال باقی مانده بیشتر به دنبال دروغ و شایعه بودند.
ناشناس۲۷۲۲۳۱۱۲:۲۲:۳۰ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
واقعا ویکیپدیا ی فارسی در احاطه اسلام ستیزان و نژادپرستان میباشد و عجیب اینحاست که همین اسلام ستیزی به این شدت در سایر زبان ها اینقدر دیده نمیشود

پربحث‌های اخیر

  1. صدای خاموش تجرد قطعی

  2. ظریف: ما پای میز مذاکره هستیم؛ آمریکا میز مذاکره را ترک کرده

  3. مرگ غم انگیز مادر و پسر در شب چهلم

  4. کیهان به اروپا: 365 روز گذشته چه غلطی کردید که 120 روز دیگر مهلت می‌خواهید؟!

  5. سلیمی‌نمین: احمدی‌نژادی‌ها درمانده شده‌اند

  6. روزنامه دولت: ریزش قیمت خودرو آغاز شده است

  7. دستگیری 2 زورگیر که گوش طعمه‌هایشان را می‌بریدند

  8. گزینه‌های روحانی برای سخنگویی دولت

  9. ماجراهای تاسف بار و دردناک زن 48 ساله: شوهرم می خواهد طلاقم دهد

  10. اگر حسین هدایتی پرسپولیس را خریده بود، الان این تیم چه وضعی داشت؟

  11. نسخه عضو جبهه پایداری برای خروج از برجام

  12. راهکار مجلس برای مدیریت بازار مسکن

  13. ادعای وزیر دفاع موقت آمریکا درباره جنگ با ایران

  14. پمپئو هم از تندروی بولتون نگران شد

  15. قرارداد تراکتور با لیکنز فسخ شد

  16. سخنگوی شورای عالی امنیت ملی: به هیچ وجه مذاکره‌ با آمریکا در کار نخواهد بود

  17. دانش‌آموزان شین‌آبادی لیزردرمانی می‌شوند

  18. برخورد شدید خودرو پلیس با قطار  

  19. بیانیه جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی به مناسبت سالروز فتح خرمشهر

  20. بشار رسن برای ماندن چه‌قدر می‌خواهد؟

  21. دستگیری سارق خیر نما

  22. پیشنهاد سه ساله باشگاه استقلال به سرمربی ایتالیایی سابق اینترمیلان

  23. واشنگتن: درباره وقوع حمله شیمیایی در سوریه به جمع‌بندی نرسیده‌ایم

  24. واکنش جواد زرینچه به سرمربی‌گری مجیدی در استقلال

  25. تردد ماشین‌های سنگین در شب‌های لیلالی قدر ممنوع شد

پربحث‌های دیروز

  1. صدای خاموش تجرد قطعی

  2. ظریف: ما پای میز مذاکره هستیم؛ آمریکا میز مذاکره را ترک کرده

  3. مرگ غم انگیز مادر و پسر در شب چهلم

  4. کیهان به اروپا: 365 روز گذشته چه غلطی کردید که 120 روز دیگر مهلت می‌خواهید؟!

  5. بی‌توجهی به پیام‌های تصویری که می‌فرستیم

  6. سلیمی‌نمین: احمدی‌نژادی‌ها درمانده شده‌اند

  7. روزنامه دولت: ریزش قیمت خودرو آغاز شده است

  8. دستگیری 2 زورگیر که گوش طعمه‌هایشان را می‌بریدند

  9. گزینه‌های روحانی برای سخنگویی دولت

  10. ماجراهای تاسف بار و دردناک زن 48 ساله: شوهرم می خواهد طلاقم دهد

  11. اگر حسین هدایتی پرسپولیس را خریده بود، الان این تیم چه وضعی داشت؟

  12. نسخه عضو جبهه پایداری برای خروج از برجام

  13. راهکار مجلس برای مدیریت بازار مسکن

  14. ادعای وزیر دفاع موقت آمریکا درباره جنگ با ایران

  15. پمپئو هم از تندروی بولتون نگران شد

  16. بیانیه جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی به مناسبت سالروز فتح خرمشهر

  17. بشار رسن برای ماندن چه‌قدر می‌خواهد؟

  18. دستگیری سارق خیر نما

  19. پیشنهاد سه ساله باشگاه استقلال به سرمربی ایتالیایی سابق اینترمیلان

  20. واشنگتن: درباره وقوع حمله شیمیایی در سوریه به جمع‌بندی نرسیده‌ایم

  21. واکنش جواد زرینچه به سرمربی‌گری مجیدی در استقلال

  22. تردد ماشین‌های سنگین در شب‌های لیلالی قدر ممنوع شد

  23. استقبال «برنی سندرز» از ایده استیضاح ترامپ

  24. سقوط مرگبار ۴ کارگر در چاه

  25. کاهش نرخ رشد اقتصادی عربستان در سال جاری

پربحث‌های هفته

  1. کشتیم که کشتیم دیه‌شو میدیم! / نظر شما درباره‌ی این فیلم چیست؟!

  2. آیا دوچرخه سواری بانوان جرم است؟

  3. لفاظی تازه ترامپ علیه ایران: هرگز دوباره آمریکا را تهدید نکنید

  4. محکومیت «یاسین رامین» در پرونده شیرخشک‌های آلوده وارداتی به ۱۷ سال حبس

  5. برجام؛ ترامپ و توافق جدید

  6. عابربانک پرسپولیس و وزیر سابق کجا شلاق می‌خورند؟

  7. فرار از جنگ صلح به بار نمی‌‌آورد

  8. واکنش‌ها به درخواست روحانی برای اختیارات ویژه/ تاکتیک دو سر برد رئیس جمهور/ بگوید در چه مواردی محدودیت دارد/ خیری ندیده ایم از این اختیارها

  9. صدای خاموش تجرد قطعی

  10. توضیح نماینده خرمشهر درباره انتشار عکسی افطاری وی در فضای مجازی

  11. محسنی اژه‌ای: از بی‌عفتی فیلم بگیرید و برای ما بفرستید/ روحانی چه اختیار ویژه‌ای می‌خواهد؟/ رضایت اصحاب رسانه از جلسه با رئیسی

  12. تخریب ویلاهای خاص با قاطعیت دستگاه قضا/ از ویلای داماد شمخانی تا دختر وزیر سابق

  13. اوباما همزمان لبخند می‌زد و تحریم می‌کرد/ روحانی و جهانگیری چه وعده‌های به ملت دادند؛ جوابگو باشند/ اصلاح‌طلبان بعد از رای آوردن بجای پاسخگویی می‌گویند اختیار نداشتیم

  14. هشدار شديد دهقان به روسای قوا؛ دستورالعمل چپاول اموال مردم را لغو كنيد

  15. چراغ‌های روشن به هنگام سحر  

  16. پاسخ به چند شبهه پرتکرار در موضوع حجاب

  17. اژه‌ای:‌ دشمن به دنبال رواج بی‌عفتی و بی‌اخلاقی در جامعه است/ چرا فیلم قانون‌گریزی‌ها را برای مقامات قضایی نمی‌فرستید؟

  18. روحانی: قیمت ارز ۱۳ هزار تومان و حتی ۸ هزار تومان نیست / بنگاه‌های دولتی باید واگذار شود

  19. آموزش فریب دادن زنان متاهل در سریال نمایش خانگی!

  20. رفتار عجیب نمایندگان برای تعویق کنکور/ موافقت 81 نفر به رغم فریادی های 150 نماینده

  21. دولت فعّال يا قوّال

  22. آدرس را اشتباه نرویم!

  23. صالحی امیری: با هر دولتی به‌جز دولت روحانی، شرایط بدتر می‌شد/ قیمت خودرو در انتظار تصمیم شورای رقابت/ بعد از سرافراز، اصلاح ساختار صدا و سیما منتفی شد

  24. پوتین درباره ایران دقیقا چه گفت؟

  25. شریعتمداری: علیرغم تلاش دولت همچنان مردم در شرایط مطلوبی به سر نمی‌برند

آخرین عناوین