آقای دکتر آذری جهرمی، شاید فردا دیر باشد

حمید مقیمی، گروه تعاملی الف،   3961220043 ۹ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲۷ تکراری یا غیرقابل انتشار
آقای دکتر آذری جهرمی، شاید فردا دیر باشد

رشد و کارآیی روز افزودن اینترنت به عنوان دریچه دنیای اطلاعات و ارتباطات و نقش موتورهای جستجوگر در دسترسی به این دنیا موجب شده است که ترتیب نتایج به ویژه در جستجوگر محبوب گوگل نقش مهمی در انتخاب افراد داشته باشد. یکی از منابعی که در همان ابتدا ظاهر می شود "دانشنامه ویکیپدیا" است. عوامل دیگری که جدا از قرار گرفتن در صدر، کاربر را به استفاده از ویکی پدیا تشویق می کند: نبود تبلیغات آزار دهنده، فراگیری نسبی مطالب و بار معنایی "دانشنامه" است که موجب ایجاد تصور صحت و صداقت در آن می شود. از این رو محتویات ویکیپدیا به شکل فزاینده ای مورد استفاده کاربران دنیای مجازی قرار گرفته و خواهد گرفت.

براساس آخرین آمار هم اکنون نزدیک به 600 هزار مقاله فارسی در ویکیپدیای فارسی وجود دارد که به طور متوسط 120 میلیون بار در ماه از تقریبا 15 میلیون دستگاه (رایانه/ گوشی همراه) منفرد به آنها مراجعه صورت می گیرد. این امر از آنجا اهمیت پیدا می کند که بدانیم لزوما مشارکت کنندگان در تدوین و نظارت و اصلاح این مقالات نه افراد متخصص در هر رشته بلکه داوطلبانی هستند که با هر سطحی از دانش، توانایی نگارش و شیوایی بیان و از آن مهم تر جهت گیری های سیاسی و فرهنگی در آن مشارکت دارند از این جهت خروجی و برون داد این دانشنامه بستگی مستقیمی به توانمندی و نیت و گرایش تدوین گران آن دارد.

ویکیپدیای فارسی یکی از چالش هایی است که کم توجهی مسئولان امر به حضور فعال در اینترنت (و به جای آن اتکای عمده به فیلتر کردن) و عدم سرمایه گذاری در آموزش و فرهنگ سازی موجب شده تا به جای حضور متوازن اقشار مختلف عملا بخش بزرگی از مطالب فرهنگی، سیاسی و تاریخی آن تبدیل به آوردگاه و محل عرض اندام زاویه دارها و معاندان نظام تبدیل شده و این افراد تمام تلاش خود را به کار گیرند تا با مستندسازی و بزرگ نمایی هر رخداد ممکن، روایت خود را مکتوب کرده و در معرض دید استفاده کنندگان قرار دهند. رادیو فردا، سایت های بی نام و نشان حقوق بشری، بی بی سی، دویچه وله و صدای آمریکا ترجیع بند بسیاری از مقالات سیاسی هستند که با اشاره به اخبار و تحلیل های آنها مستند سازی صورت گرفته و خواننده تصور می کند گردآوری ده ها و بلکه صدها منبع به معنی آن است که مطالب ارائه شده منطبق بر واقعیات هستند.

اگر چه بی طرفی یا به تعبیر دقیق تر خنثی بودن مقالات از اصول اولیه ویکیپدیا به شمار می رود اما قضاوت و تصمیم گیری در این مورد که چه چیزی بی طرفانه و چه منبعی معتبر به شمار می رود با رده های میانی (به اصطلاح گشت زنان و نگهبانان) و بعد مدیران است. این اشخاص با ابزارهایی که دارند می توانند در عمل دیدگاه های خودشان را به نام قوانین ویکیپدیا به کاربران عادی تحمیل کنند و به هیچ جا هم پاسخگو نباشند. از این رو هر گونه گرایش سیاسی خاص مشکل را دو چندان می کند.

کافی است نگاهی به یکی از مقالات پر و پیمان اخیر در مورد اعتراضات دی ماه بیاندازیم، این صفحه خلاصه ای از نگاه رسانه های معاند با نظام جمهوری اسلامی است که جزء به جزء با بزرگنمایی و نقل مطالب آنها و حتی استفاده از منابع مجعول و بی ارزش این گونه القا می کند که قیامی سراسری مبتنی بر نفرت از نظام در کشور شکل گرفته است. تجمعات ده بیست نفر منافقان در خارج از کشور را تبدیل به "تظاهرات مردم ایران در خارج" می کند و به صورت تقویم وار وقایع هر روز را از هر گوشه جمع آوری کرده تا تعداد منابع آن به حدود 340 مورد برسد، چه کسی است که ببیند مقاله ای 340 منبع دارد و در نگاه اول صحت مطالب آن تردیدی به خود راه دهد!

یکی از همین گشت زنان یا کنترل چی ها در جواب اعتراض به این که چرا جمعیت بسیار اندک ده بیست نفره (منافقین) در خارج کشور به عنوان "تظاهرات مردم ایران در خارج" تعبیر شده به صراحت می گوید: "اگر همه ۹۰ میلیون مردم به این وضع نظام ..... رای موافق داده باشند و فقط یک نفر معترض باشد آن یک نفر هم یکی از مردم است." یعنی از نظر وی مردم فقط کسانی هستند که مخالف نظامند. آیا با چنین نگاهی می توان انتظار مطالبی دست کم خنثی یا بی طرف داشت؟ یا دیگری در توجیه حذف منابع داخلی می گوید: "درباره تمام مطالبی که از وبگاه‌هایی که نویسندگان آن‌ها داخل ایران هستند سخت‌گیرم".

در اینجا دو نمونه شاهد دیگر آورده می شود، یکی مقاله ای است با عنوان "نقد قرآن". همانطور که می دانیم برای تفسیر و خوانش قرآن نه فقط احاطه کامل به صرف و نحو عربی و شان نزول آیات بلکه ظرایف بسیار دیگری لازم است به گونه ای که در هر عصری علمای انگشت شمار پس از عمری کسب دانش وارد این عرصه شده اند اما در این مقاله با ترجمه صوری و استفاده از منابع ضد اسلامی به خواننده جوان و کم اطلاع این گونه القا می کنند که در قرآن، معجزه پیامبر اسلام (ص) تناقض های بسیاری هست یا سخنانی آمده که جایی تایید نشده و ... نکته جالب تر اینجاست که چنین مقاله ای از بین صدها زبان ویکیپدیا، در 9 زبان انتشار یافته که اکثر دو سه صفحه و با تمرکز بر کلیات هستند اما حجم مطالب در نسخه فارسی 23 صفحه است. نکته بسیار قابل تامل اینجاست که همین موضوع در زبان عربی با جمعیتی بسیار عظیم تر از فارسی زبانان و با توجه به عربی بودن زبان قرآن، صرفا در یک صفحه بیان شده آن هم نه به صورت تضاد انگاری آیات بلکه به شکل بیان شبهات کلیت قرآن اما در نسخه فارسی کاملا مشهود است که گردآورندگان آن به جای انگیزه فرضی افزودن برگی بر دانش، عقاید ضد اسلامی خود را در قالب دانشنامه و با این ابزار عرضه کرده اند.

از سوی دیگر شاهد مقالاتی هستیم که در آنها برخی مسائل خاص و نادر مثل آویختن اجسام به اندام های جنسی دیده می شود. مقاله مرتبط با این موضوع از حدود 300 زبان ویکیپدیا فقط در 13 زبان (شامل فارسی) ترجمه و نقل شده است، جالب اینجاست که در برخی از این زبانها مثل عربی بدون تصویر، در کره ای 2 تصویر و دو خط توضیح، اسپانیایی دو تصویر و در نسخه فارسی 26 تصویر مرتبط (مشابه نسخه انگلیسی) با مطالب مکفی دیده می شود. این در حالیست که یک دانشنامه یا منبع اطلاعاتی باید از یک سو با میزان نیاز و مراجعه کاربران رشد کند و از سوی دیگر در کنار بی طرفی، فرهنگ عمومی جامعه مخاطب خود را هم مورد نظر قرار دهد. برای مثال در بخش تنظیمات جستجوگر گوگل قسمتی برای حذف نتایج مرتبط با مسائل غیراخلاقی متناسب با کشور محل زندگی کاربر قرار دارد یا نرم افزارهای متعددی برای محدود کردن دسترسی کودکان به مطالب ناخواسته عرضه شده اند، اما جای تعجب دارد که چطور از بین میلیون ها صفحه اطلاعات، چنین مطالبی مورد توجه و ترجمه قرار گرفته، به تایید و تنفیذ مدیران رسیده است. این سهل انگاری یا نگاه عامدانه در انتخاب تصاویر در برخی دیگر مقالات هم دیده می شود، نمونه هایی که به راحتی امکان جایگزین کردن با عکس های بومی یا نزدیکتر به فرهنگ بومی را داشته اند.

در مجموع ویکیپدیای فارسی با بی توجهی در امر آموزش، تشویق و به کار گیری علاقه مندان، در بخش فرهنگی، سیاسی و تاریخی دیوار کجی را بالا می برد که با گذشتن هر روز زاویه آن بیشتر و اصلاح آن دشوارتر خواهد شد.

درست کردن برخی سایت های مشابه مثل ویکی شیعه، اگر چه تلاشی قابل تقدیر برای انتشار میراث شیعه در فضای مجازیست اما این دانشنامه منحصر به مسائل دینی است و از سوی دیگر به جز موارد خاصی که کلمه مورد جستجو در ویکیپدیای فارسی نباشد، جستجوگر گوگل به سراغ ویکی شیعه نخواهد رفت، کاربران هم وقتی که جواب را در همان ردیف های اول می گیرند، به طور معمول دلیلی ندارند که شروع به تفحص در صفحات بعدی کنند.

اگر چه فیلتر کردن این رسانه می توان دسترسی تدوین کنندگان و کاربران داخلی را سخت کند اما مخالفانی که از خارج در حال معماری ویکیپدیا هستند، دست بازتری خواهند یافت لذا راه عملی فراخوان و آموزش و پاسخگو کردن دست اندرکاران ویکیپدیای فارسی است، آموزش آنها در جهت آشنایی با حساسیت های فضای مجازی و درک مدیریت رسانه ای. از سوی دیگر تشویق عمومی به مشارکت در دانشنامه ای است که نقش مهمی در جستجوی اطلاعات در دنیای مجازی دارد و خواهد داشت. افزایش سواد رسانه ای و اینترنتی در مدارس از راهنمایی گرفته تا دبیرستان و بعد دانشگاه در قالب کارگاه و همایش و برنامه های ویژه در دنیای کنونی اهمیت فراوانی دارد.

در مجموع ما نباید اجازه دهیم بهای کمی که به فضای مجازی دادیم باعث واگذاری زمین به دیگران شود. یوتیوب، فیس بوک، تویتر، ویکیپدیا و دیگر شبکه های عمومی و مجازی بستری هستند که هر چه ما عقب نشینی کنیم یا کند عمل کنیم یا توسط فیلترینگ چشممان را روی آنها ببنیدم، به همان نسبت و با رشدی تصاعدی دیگران در آن نقش بازی خواهند کرد.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۲۷۱۹۳۴۰۹:۱۷:۳۰ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
اقای مقیمی از دید شما پس عموم و اکثریت مردم مشکلی ندارن ؟
ناشناس۲۷۱۹۴۹۰۹:۳۵:۴۹ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
مقاله بسیار قابل توجهی است . من قبلا چند بار اینجا نوشتم لتزم هست توجه عاجلی به این مساله بشه
مرندی۲۷۱۹۵۴۰۹:۴۳:۳۱ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
ضمن تشکر از نویسنده مقاله و سایت الف .... بنده از اعضای جهاددانشگاهی هستم. چند سال قبل این موضوع رو به ریاست محترم وقت جهاددانشگاهی پیشنهاد دادم که در خصوص تدوین و ویرایش مقالات وکی پدیا مخصوصا در بحثهای فرهنگی و دینی و... شخصا ورود پیدا بکند و از پتانسیل های جهاددانشگاهی در این خصوص استفاده کند ... اما ...!
ناشناس۲۷۱۹۷۰۰۹:۵۶:۴۵ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
ایشون مهندس هستند نه دکتر.
SMAH1۲۷۱۹۷۷۱۰:۰۱:۳۵ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
من سالهاست از ویکیپدیا استفاده می کنم (نزدیک ده سال). بی طرفی در این دانش نامه شبیه جوک است. اغراض سیاسی کاملا مشخص است. یک نمونه ان: به صفحه اوباما بروید.هیچ چیز از جعل گواهی تولد وی نیست! ولی به صفحه مقامات رسمی ایران بروید و ببینید چقدر مطالب جعلی قرار دارد
ناشناس۲۷۲۰۰۰۱۰:۱۵:۰۷ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
شبکه های اجتماعی شمشیر دولبه شده اندآزاد بگذاریم یکطور نگذاریم طوردیگر..ازهردوطرف آسیب می بینیم به عقیده من بهتر است رفع فیلتر شوند اینطورگام مهمی درجهت تنویر افکار برداشته ایم..آن را که حساب پاک است ......؟
محمدحسین۲۷۲۱۹۴۱۱:۵۶:۴۴ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
کی دکتر شد ایشون؟
ناشناس۲۷۲۲۲۲۱۲:۱۷:۱۹ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
یاد زمانی افتادم که در دی ماه اینستاگرام در ایران فیلتر شد، در آن روزها کمتر از هر وقت دیگری اکسپلورر اینستا رو باز می کردم چون صفحات بی محتوا و یا دروغ‌های شاخدار بیشتری در ان روزها وجود داشت، دلیل ان هم ساده بود، امکان تولید محتوای بهتر به واسطه فیلترینگ از تعداد زیادی ادم گرفته شده بود و افراد فعال باقی مانده بیشتر به دنبال دروغ و شایعه بودند.
ناشناس۲۷۲۲۳۱۱۲:۲۲:۳۰ ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
واقعا ویکیپدیا ی فارسی در احاطه اسلام ستیزان و نژادپرستان میباشد و عجیب اینحاست که همین اسلام ستیزی به این شدت در سایر زبان ها اینقدر دیده نمیشود

پربحث‌های امروز

  1. رئیس انجمن خودروسازان: قیمت تمام شده پراید ۳۹ میلیون‌تومان است

  2. قالیباف در پیامی به جوانان: اگر به میدان انتخابات نیایید، در برهمان پاشنه خواهد چرخید/ نباید منتظر دستور از بالا به پایین باشیم

  3. آقای روحانی، حالا وقت تعویض طلایی است

  4. ادعای بن‌سلمان: دست عربستان برای صلح با ایران گشوده است/ از برجام حمایت کردیم

  5. نشریه آلمانی دی ولت‌ آلمان :جنگ با ایران، دیوانگی خواهد بود/ ترامپ فردی لاف زن است

  6. راز یک شعف

  7. درخواست بانک‌های خارجی برای پیوستن به جایگزین روسی سوئیفت

  8. شکست آرژانتین پس از ۴۰ سال توسط تیم کی‌روش

  9. قتل نوعروس به همراه مادر و خواهرش

  10. اهداف«گروه بی» از تنش آفرینی در بزرگترین آبراهه جهان

  11. آیا باید از شهرداری تهران متشکر بود؟

  12. وجود ۹۱ میلیارد دلار خانه بی‌استفاده در ایران!/ وعده دولت محقق می‌شود؟

  13. خشونت جنسی در فضای آموزشی  

  14. بیت‌المال در خدمت بازنشستگان!/ بازنشسته‌ها دل نمی‌کَنند

  15. پوتین: موفقیت در سوریه به لطف ایران، ترکیه و روسیه به دست آمده/ روابط اقتصادی روسیه و ایران در حال توسعه است

  16. طرح اعزام ۸ هزار ایرانی تحصیل‌کرده بیکار به خارج کشور در سال ۹۸

  17. شخصیت نجفی از نگاه عباس عبدی/ او ۳ اشتباه کرد

  18. جزئیات جسله بازار متشکل ارزی با رئیس بانک مرکزی

  19. شعار انتخاباتی قالیباف/ علی مطهری و فریب مردم/ روایت باهنر از افطاری با حضور احمدی نژاد و ناطق نوری

  20. سیداحمد خمینی به عیادت علی پروین رفت/ عکس  

  21. درخواست تحقیق و تفحص از دانشگاه آزاد با 18 محور

  22. از ۱۰ هزار میلیارد تخلف بانک سرمایه چه خبر؟

  23. توضیحات ربیعی درباره تغییر در دولت و استیضاح‌ زنگنه

  24. ایران 3 – روسیه صفر؛ تسخیر صدر با شکار خرس‌ها/ هت تریک در سرزمین دورناها

  25. حسین‌ الله کرم دچار سانحه رانندگی شد+عکس  

پربحث‌های دیروز

  1. شناسايي ضاربان بانوي آمر به معروف در رشت  

  2. روزی که ژاپنی‌ها به ایرانی‌ها حسرت زیادی خوردند!

  3. آمريكا ديگر چيز چنداني در چنته ندارد كه تاكنون نشان نداده باشد

  4. حضور بانوان در تماشای مسابقات والیبال ایران و کانادا  

  5. باز هم نتیجه معکوس/ هدف آمریکا از آتش‌سوزی نفتکش‌ها چیست؟

  6. توکلی: دلار ۴۲۰۰تومانی من‌دَرآوردی بود/ دولت چاره‌ای جز توزیع کالابرگ الکترونیکی ندارد/ قدرت خرید حقوق یک میلیون و ۳۵۰هزار تومانی کارگر در سال۹۷ حدود ۶۵۰هزار تومان شد

  7. درباره معادله دروغینی به اسم «یا جنگ یا مذاکره»

  8. پرستو گلستانی: با هیچ آقایی نباید خندید، چون بی‌ظرفیت و بی‌جنبه هستند  

  9. تهیه‌کننده شهرزاد، گوشت هم وارد می‌کرد!/ پای هادی رضوی چطور به واردات گوشت باز شد؟

  10. ترامپ: رئیس‌جمهور نشوم، بازار چنان سقوطی می‌کند که کسی ندیده است!

  11. تاثیر سفر شینزو آبه بر بازار ارز و بورس

  12. علی لاریجانی در نقش هاشمی رفسنجانی/ اصلاح‌طلبان، پرستو و توهم توطئه/ رئیسی و تلاش برای استفاده از فضای مجازی

  13. کدام طرف پشت هدف گرفتن نفتکش‌ها ایستاده است؟

  14. ذوالنور: نباید مشکلات کشور را به گردن نظام انداخت/ مردم تحت‌فشار شدید اقتصادی هستند/ برخی از مسئولان توجهی به مشکلات ‌ندارند

  15. سعید معروف مصدوم شد

  16. حسین شریعتمداری: موسای ما عصا انداخت

  17. در این تصویر چند قایق وجود دارد؟  

  18. فراخوان رئیس قوه قضاییه در رابطه با فضای مجازی

  19. پورابراهیمی: تحریم‌ها بی‌خاصیت شده/ آمریکا توانایی یک روز جنگ با ایران را ندارد

  20. عباس عبدی: سناريوی پرستو توهین به شعور نجفی است

  21. هرجا مسئولان زندگی‌ می‌کنند، آسمان آبی‌تر، آب گواراتر، درختان سبزتر

  22. حضور پهپاد جاسوسی آمریکا قبل از وقوع حادثه نفتکش‌ها

  23. نامه عذرخواهی فدراسیون والیبال به خاطر رفتارهای کوبیاک  

  24. لاریجانی: مکانیزم اینستکس روی کاغذ مانده است

  25. ناگفته‌هایی از درگیری مسئولان وقت دانشگاه آزاد با خانواده «هادوی»  

پربحث‌های هفته

  1. موج حمایت از راننده قانونمدار اسنپ چگونه به‌راه افتاد؟ + عکس

  2. تولد فرزند رامبد جوان در کانادا با دلار ۱۰ هزار تومانی چقدر می‌شود؟

  3. وزیر نیرو: چینی‌ها با یک وعده غذا هم سیرند؛ ما زیاد می‌خوریم و می‌پوشیم!

  4. طبق دستور قرآن مثل سایر مسلمان، مهریه را زمان عقد بگیرید و جوانان را نجات دهید

  5. less for less چیست و چرا ظریف عصبانی شد؟

  6. بررسی ابعاد حقوقی تذکر راننده اسنپ و اقدام مسافر در هتک حیثیت راننده/ خودرو حریم شخصی و خصوصی نیست

  7. به آبه امیدی نیست

  8. شناسايي ضاربان بانوي آمر به معروف در رشت  

  9. روزی که ژاپنی‌ها به ایرانی‌ها حسرت زیادی خوردند!

  10. برنامه واقعی ترامپ در ماه‌های آینده برای ایران چیست؟

  11. ادعای وطن‌دوستی رامبد با سفر به کانادا برای تولد فرزند!

  12. پرستو یا آشیانه!؟

  13. راننده اسنپ جنجالی تعطیلات نوروز کجا بود؟!  

  14. مسافر هنجارشکن یا راننده متخلف

  15. واکنش کاربران توییتر به اظهارات جنجالی وزیر نیرو درباره مردم ایران و چین/ از فیش حقوقی مدیران تا مبارزه با فساد مسئولان نالایق به سبک چینی‌ها

  16. ادعا‌های برادر میترا استاد علیه نجفی: او سابقه عقد موقت با زنان دیگر هم داشته/ خواهرم با پی بردن به خیانت‌ها با او درگیری داشت/ میترا را به مرگ تهدید کرده بود

  17. آمريكا ديگر چيز چنداني در چنته ندارد كه تاكنون نشان نداده باشد

  18. رئیس انجمن خودروسازان: قیمت تمام شده پراید ۳۹ میلیون‌تومان است

  19. روحانی: فشار آمریکا علیه ملت ایران، تخلیه خواهد شد/ ملت نسبت به یکسال گذشته آرامش بیشتری دارد/ بدخواهان را مجبور می‌کنیم اشتباه خود را بپذیرند

  20. رهبر انقلاب: ترامپ را شایسته مبادله پیام نمی‌دانم و با آمریکا مذاکره نخواهیم کرد/ ترامپ بعد از بازگشت از ژاپن، پتروشیمی ایران را تحریم کرد آیا این پیام صداقت است؟

  21. آلمان: سقوط برجام به منزله بازگشت همه تحریم‎ها است

  22. مقامات بلندپایه از اروپا تا شرق آسیا در تهران چه می‌خواهند؟

  23. مسافر جنجالی اسنپ : با میل خودم توییت عذرخواهی را زدم

  24. قالیباف در پیامی به جوانان: اگر به میدان انتخابات نیایید، در برهمان پاشنه خواهد چرخید/ نباید منتظر دستور از بالا به پایین باشیم

  25. ورشکستگی بیمه‌ها و افزایش هزینه‌های مردم تبعات افزایش تعرفه‌های خدمات درمانی

آخرین عناوین