بد و خوب امیرخانی جدید

محسن مهدیان،   3961205072
بد و خوب امیرخانی جدید

ر ه ش زیباست؛ اما برای من متفاوت از آثار قبلی امیرخانی. این تفاوت در دانش او نیست؛ به نگرش اوست، به نگاه اوست.

ر ه ش، شهر وارونه و منقطع است. اما از نگاهی دیگر ره ش، رها شدن و آزادشدن است. همه ماجرا در نسبت و رابطه این تعبیرست. از شهر وارونه و منقطع چطور می شود به رها شدن رسید. محل نقد اینجاست.

داستان از زبان خانمی است معمار، که توسعه نامتوازن و ناشکل شهری را بحق پس می زند. تا اینجای داستان هم خواندنی است و هم آموزنده. زیبائی های خاص داستان های امیرخانی، رج به رج و خط به خط درش نهفته است که عبور می کنم. هم حیا و مومنه هایش و هم روحیه انتقادی ضدقدرت و هم پرهیزش از ژست های روشنفکرمآبانه ضدبسیج و ضدآخوندی.

اشکال این بخش تنها در یک جمله است؛ مخاطب با این حجم از عصبانیت با روای داستان همراه نمی شود. آخرین باری که امیرخانی را دیدم 4 سال پیش بود که گفت مشغول تحقیق درباره تهران است. انتظار داشتم نتیجه تحقیقات را در سطر به سطر این نقدها ببینم. مخاطب با اصل نقد همراه است اما با برانگیختگی و آشوب روحی راوی نه. در دل داستان زشتی شهر و عمق ماهیت این دگرگونی روشن نیست. ترافیک و آسمان خراش ها و آلودگی جلوی چشم است اما این سطح از خشم و تندمزاجی نیازمند بیان عمیق تر و دقیق تری از روح مدرنیته کج و معوج شهری است نه صرفا جسمش. چه آنکه به همین دلیل مخاطب عصبانیت راوی از همسرش که در شهرداری کار می کند را نیز متوجه نمی شود.

با این حال نقدم اینجا نیست.

بند آخر کتاب اما "امیرخانی نامه" است. همان امیرخانی، با همان قلم و محتوای گذشته. بند آخر را نمی توان جرعه جرعه نوشید، تا پایان یک نفس خواهید رفت. از تاکسی که پیاده شدم ناخواسته باقی فصل را کنار خیابان ایستادم و متوجه نشدم وسط پیاده راه مشغول کتاب خواندن هستم. امیرخانی در فصل آخر، به "قیدار" و "من او" بازگشته است و اینبار درس نامه های فتوت نامه را به عنوان نسخه های بی بدیل شهرسازی سردست می گیرد.
چوپانی که در دل کوه و بدوراز وارونگی و آشفتگی شهر زیست می کند پیام بر روایتی اخلاقی مدارانه از شهرست. بند آخر کتاب مشحون از هیجان های حکیمانه است. رگه های فتوت نامه وقتی جلوی چشم می آید که چوپان برای هر کارش به سلسله آن کارها نزد انبیا اشاره می دهد.

امیرخانی در صفحات ما قبل آخر داستان، راه گریز از ر ه ش را در توجه اخلاقی و معنویت گرا و عارفانه به معماری می داند. چه انکه پیرمرد نیز بیگانه از اسباب و اثاثیه های مدرن نیست، اما توانسته است آنرا به خدمت اخلاق بگیرد و این خدمت بزرگ معماری معنویت گراست.

اما آنچه بر دلم ماند یکی دو صفحه پایانی متن است. آنجا که پیرمرد اصلاح وضع موجود را به یک اتفاق بزرگ و روزی که زمین دهان باز کند حواله می دهد و امید را در دل مخاطب می کشد. چه انکه راوی داستان که از ابتدا ناامیدانه از شهر فراری بوده است، اعتراض می کند که نه؛ باید همین شهر را ساخت؛ هرچند او نیز در انتها ادرار شماره یک کودکش را بر سر این شهر می ریزد که نشان می دهد امیدش منقطع از حکیمانه های پیرمرد است.

وارونگی شهر در رمان جدید امیرخانی تلخ تر از واقعیت تصویر شده است و یا به تعبیر دقیق تر تلخی اش بدرستی تصویر نشده است، اما فصل آخر می توانست سرنوشت داستان را جوری دیگری رقم بزند که آن نیز نشد. کاش فتوت گویه های پیرمرد به عنوان نشانه های معماری اخلاق گرا حواله به زلزله ظهور نمی شد و مخاطب را به حرکت می کشاند نه نشستن.

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. جهانگیری: تصمیم گرفتیم تا کسی سرِ گرسنه بر زمین نگذارد/ ارزش روز سهام عدالت ۱۳ میلیون تومان شده است

  2. نعمتی: واقعیت این است که تحریم‌ها اثر چندانی نخواهد داشت

  3. سوئیفت بانک ملی امروز قطع می‌شود + سند

  4. ۱۰۰ نفر با مدرک غیرمرتبط در شستا/ از تعارض منافع تا ژن‌های خوب در شرکت‌های زیر مجموعه وزارت کار را بشناسیم

  5. حواشی شغلی به نام "خانم جلسه‌ای"

  6. شریعتمداری: به دلیل تحریم‌ها ممکن است مشکلات ما بیشتر شده باشد اما تلاش مان را بیشتر خواهیم کرد

  7. ربیعی: با جهانگیری آمدم و با جهانگیری هم می‌روم/ دوران تلخی را می‌گذراند/ برای شریعتمداری آرزوی مقاومت می‌کنم

  8. وضعیت صنعت موشکی ایران بعد از شهادت حسن طهرانی مقدم + تصاویر

  9. افزایش قیمت آب شرب تهرانی‌ها از اول آذر

  10. باهنر: دولت مخالفت خود را با انتخاب آخوندی به شورای شهر رسانده است

  11. آیا ابتدای پایان اصلاح‌طلبان نزدیک است؟

  12. محسن هاشمی: رد صلاحیت آخوندی و حناچی کذب است

  13. دولت نه بسته حمایتی داد و نه موافق تصویب طرح تامین کالای اساسی در مجلس بود

  14. بازار داغ خرید و فروش کارت‌ سوخت

  15. فعال اصلاح‌طلب: "آخوندی" یک فرغون آسفالت در جاده‌ها نریخته است

  16. پاسخ بی‌شرمانه پمپئو به توئیت «ظریف»

  17. تهران با آمدن آخوندی «فریز» می‌شود

  18. فاتحه تهران را بخوانیم

  19. سکه نیم‌ساعته ۸۰ هزار تومان گران شد + آخرین قیمت سکه

  20. پولشویی و فرار مالیاتی در بستر عدم‌شفافیت/ اقتصاد ما شفاف نیست؟

  21. پشت پرده انتخاب شهردار تهران کیست؟

  22. کدخدایی: ایده اولیه شورای نگهبان از فرانسه گرفته شده است/ پاسخ به سوالی درباره سن اعضاء شورا

  23. صیغه اصلاح‌طلبان و روحانی  

  24. بسته‎های حمایتی دولت رسید + جزئیات

  25. کنایه زاکانی به احتمال شهردار شدن آخوندی  

پربحث‌های دیروز

  1. جهانگیری: تصمیم گرفتیم تا کسی سرِ گرسنه بر زمین نگذارد/ ارزش روز سهام عدالت ۱۳ میلیون تومان شده است

  2. افزایش حقوق کارمندان ۲ دستگاه دولتی مجدد به جریان افتاد +سند

  3. نعمتی: واقعیت این است که تحریم‌ها اثر چندانی نخواهد داشت

  4. از تهران چیزی می‌ماند؟/ با آخوندی تا ۱۴۰۰

  5. سوئیفت بانک ملی امروز قطع می‌شود + سند

  6. ۱۰۰ نفر با مدرک غیرمرتبط در شستا/ از تعارض منافع تا ژن‌های خوب در شرکت‌های زیر مجموعه وزارت کار را بشناسیم

  7. حواشی شغلی به نام "خانم جلسه‌ای"

  8. شریعتمداری: به دلیل تحریم‌ها ممکن است مشکلات ما بیشتر شده باشد اما تلاش مان را بیشتر خواهیم کرد

  9. ربیعی: با جهانگیری آمدم و با جهانگیری هم می‌روم/ دوران تلخی را می‌گذراند/ برای شریعتمداری آرزوی مقاومت می‌کنم

  10. ماجرای یک نفوذی در سپاه دهه ۶۰ + عکس

  11. وضعیت صنعت موشکی ایران بعد از شهادت حسن طهرانی مقدم + تصاویر

  12. افزایش قیمت آب شرب تهرانی‌ها از اول آذر

  13. باهنر: دولت مخالفت خود را با انتخاب آخوندی به شورای شهر رسانده است

  14. آیا ابتدای پایان اصلاح‌طلبان نزدیک است؟

  15. توهین به هنرمندان

  16. اگر رای دادن چیزی را تغییر می داد، این کار را غیرقانونی می‌کردند

  17. یکی بخر، دو تا ببر به سبک سایپا!

  18. محسن هاشمی: رد صلاحیت آخوندی و حناچی کذب است

  19. دولت نه بسته حمایتی داد و نه موافق تصویب طرح تامین کالای اساسی در مجلس بود

  20. بازار داغ خرید و فروش کارت‌ سوخت

  21. در مورد حاکمیت دولت بر همه چیز، تا کی در بر همان پاشنه خواهد چرخید

  22. فعال اصلاح‌طلب: "آخوندی" یک فرغون آسفالت در جاده‌ها نریخته است

  23. پاسخ بی‌شرمانه پمپئو به توئیت «ظریف»

  24. تهران با آمدن آخوندی «فریز» می‌شود

  25. فاتحه تهران را بخوانیم

پربحث‌های هفته

  1. آیا سپاه 90 درصد اقتصاد را در دست دارد؟/ بازی خوردن چهره های شناخته شده داخلی در بازی آمریکایی ها/ توان نظامی سپاه هدف اصلی دشمن

  2. ادامه تخریب آیت‌الله یزدی با انتشار تصویری از نوه

  3. آیا قدرت خرید مردم، ۵۰ سال قبل، بیش از امروز بود؟

  4.  «مهندسی»، مرحوم است یا مقتول؟!

  5. مقایسه قیمت بنزین در ایران و کشورهای همسایه/چه باید کرد؟

  6. روحانی: تحریم‌های ۱۳ آبان هیچ تاثیری در روند اقتصادی کشور نداشت/ اولین بسته حمایت غذایی آبان داده می‌شود/ برای حقوق پیش‌بینی‌هایی شده تا مشکلات اقتصادی تا حدی جبران شود

  7. ۵ نوامبر هم تمام شد و.../ بلند شدن ققنوس از خاکستر و همت آقای روحانی

  8. تیتر روزنامه استقلال بعد از نایب قهرمانی پرسپولیس در آسیا  

  9. آخوندی: کار درستی کردم که حتی ۱ واحد مسکن مهر افتتاح نکردم

  10. دولت بداند سال آینده تورم بیشتری در اقتصاد ایران بروز خواهد کرد/ دفاع از توزیع کوپن در واکنش به اتهامات کوپونیسم و کمونیسم/ ۱۷ سیاست و بسته پیشنهادی برای خروج از بحران

  11. ماجرای عجیب دعوای امام جمعه با بخشدار سر گرفتن میکروفن!+ فیلم و عکس

  12. حضور دختران برانکو، علی پروین و محمود خوردبین در استادیوم آزادی + تصاویر  

  13. درخواست احمد توکلی از دادستان: ۵ اعلام جرم دیده‌بان شفافیت و عدالت علیه مسئولان خاطی سریع‌تر رسیدگی شود

  14. مردم بدانند این جماعت نسبتی با انقلاب اسلامی و ولایت فقیه ندارند

  15. آخوندی لواسان‌نشین است و خوی اشرافی‌گری دارد

  16. جریان اصلاح طلبی باید پاسخگوی ناکارآمدی دولت کنونی باشد/ اصلاح طلبی را در پای آنها که اصلاح طلب نبودند ذبح کردند/ دو جریان اصلی برای‌‌ نجات خود باید پوست اندازی کنند

  17. اندر حکایت شهرداری تهران / چرا مردم باید هزینه دعواهای سیاسی اصلاح‌طلبان را بدهند؟

  18. نتایج اولیه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: حزب دموکرات‌ اکثریت مجلس نمایندگان آمریکا را در دست گرفت/ جمهوری خواهان اکثریت سنا را حفظ کردند

  19. آقایان! عذرخواهی کنید

  20. جهانگیری: تصمیم گرفتیم تا کسی سرِ گرسنه بر زمین نگذارد/ ارزش روز سهام عدالت ۱۳ میلیون تومان شده است

  21. بخشنامه عجیب سایپا به مشتریان!

  22. عکس نماینده زن مجلس از استادیوم آزادی  

  23. نمک دریا بدترین نوع نمک خوراکی است

  24. اسامی نهادهای معاف از مالیات اعلام شد

  25. آخوندی گزینه خوبی برای شهرداری تهران نیست

پربحث‌های هفته

  1. آن‌که کالایی را به امید گران شدن چهل روز انبار کند، خداوند از او بیزار است  

  2. علائم آخرالزمان و راهکار امام علی(ع) در عبور از فتنه‌های آن

  3. اقامت در ایران برای خارجی‌ها «مفت» شده است/ قیمت اتاق هتل ۳ستاره ایرانی اندازه همبرگر اروپایی!؟

  4. ماجرای یک نفوذی در سپاه دهه ۶۰ + عکس

  5. گلزار: بدون دستمزد به برنده باش نیامده ام!/ چرا فکر می کنید نباید در تلویزیون باشم؟

  6. رئیس سازمان صداوسیما: بودجه کل شبکه‌های صداوسیما به اندازه یک کانال خارجی است

  7. خداوند هیچ عملی را مانند شاد کردن دیگران دوست ندارد  

  8. توهین به هنرمندان

  9. واکنش‌های مجازی به شهادت «سید نورخدا» + تصاویر

  10. «شهید زنده» ایران پر کشید/ «سید نور خدا» آسمانی شد+فیلم

  11. بازدید حجت الاسلام رئیسی از کتابفروشی های خیابان انقلاب  

  12. چرا محسن ابراهیم‌زاده در استادیوم آزادی خواند؟

  13. رهبر انقلاب بعد از شهادت طهرانی مقدم: یکی از بهترین عزیزانم را از دست دادم

  14. اکران «به وقت شام» در ژاپن + پوستر فیلم

  15. پخش «خانه پوشالی» از شبکه چهار

  16. آغاز ثبت نام ارز دانشجویی از فردا

  17. خروج بازنشستگان از صداوسیما آغاز شد

  18. نماینده مجلس: "مغزهای کوچک زنگ زده" دردناک بود/ نمی‌توانستم برخی از صحنه‌ها را با چشم باز دنبال کنم

  19. آخر هفته با تلویزیون، نوستالژی‌های ابوالفضل پورعرب و خاطره‌بازی با عسل بدیعی

  20. عربستان با ترس از قدرت ایران برای تاسیس «ایران اینترنشنال» دست به جیب شد

  21. پرچم گنبد حرم امام رضا(ع) تعویض شد

  22. مخالفت رئیس پلیس فتا با رفع فیلتر توییتر/ احتمال فیلترینگ هوشمند اینستاگرام

  23. زیباترین حکایت‌ها درباره امام حسن (ع)

  24. اجتماع عظیم عزاداران نبوی در حرم رضوی+تصاویر

  25. موشکافی اسناد لانه جاسوسی در تلویزیون

آخرین عناوین