مگنت-ستاره یک مربع

انقلاب 400 ساله؛ نگاهی آینده‌پژوهانه به انقلاب اسلامی

*عبدالرضا طالقانی، گروه سیاسی الف،   3961120189 ۲۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۹ تکراری یا غیرقابل انتشار
انقلاب 400 ساله؛ نگاهی آینده‌پژوهانه به انقلاب اسلامی

سیر تطور و آینده تشیع سیاسی را در این مطلب بخوانید.

چندی قبل یکی از اساتید حکمت متعالیه به نکته‌ای نغز اشاره کرد: که رهبری و جایگاه سیاسی آقا سیدعلی خامنه‌ای حجابی شده که وجوه دیگر شخصیت این اندیشمند بزرگ را نشناسیم. از جمله کتاب انسان 250 ساله این متفکر فرزانه، زاویه دیدی نو و بدیع به 250 سال زندگی ائمه هدا - تا تولد حضرت حجت - بدست می‌دهد و مهمتر از آن خط سیر روشنی از باید و نبایدهای عصر حاضر ترسیم می‌کند. پیش از اینکه به عصر حاضر برسیم، دو فراز مهم زندگی ائمه از زاویه نگاه این کتاب را مرور می‌کنیم:

  1. اینکه زندگی ائمه، برخلاف آنچه بدواً به نظر می‌رسد، یک زندگی کاملاً سیاسی و امنیتی در سطح بسیار بالا بوده است. به این معنا که تمامی این حضرات – از امیرالمومنین در دوره فترت 25 ساله تا امام عسگری – در هر شرایطی قرار داشته‌اند، زندگی‌شان غرق در مبارزه سیاسی و امنیتی بوده است. برای مثال امام کاظم را همه ما به «معذّب فی قعر السجون» (ر. ک. صلوات خاصه حضرت) و تحمل زندانهای طولانی در زمان سلطان جائر می‌شناسیم، اما نگاه این کتاب ارزشمند متفاوت است و زندگی آن حضرت را یک زندگی چریکی معرفی می‌کند، چنان که عوامل حکومت وقت، ایشان را در قریه‌ها و کوهها تعقیب می‌کردند. رهبر فرزانه انقلاب در این کتاب می‌نویسد:

«موسی بن جعفر یقیناً یک دورانی را در خفا زندگی می‌کرده، اصلاً زندگی زیرزمینی که معلوم نبوده کجاست؛ که درآن زمان خلیفه وقت افراد را می‌خواست، از آنها تحقیق می‌کرد که موسی بن جعفر را شما ندیدید؟ نمی‌دانید کجاست؟... ما امروز نگاه می‌کنیم موسی بن جعفر خیال می‌کنیم یک آقای مظلوم، بی‌سروصدای سر به‌ زیری در مدینه بود و رفتند مامورین این را کشیدند، آوردند در بغداد یا در کوفه در فلان جا یا بصره زندانی کردند، بعد هم مسموم کردند و از دنیا رفت، همین و بس. قضیه این نبود. قضیه یک مبارزه طولانی، یک مبارزه تشکیلاتی، یک مبارزه‌ای با داشتن افراد زیاد.»

  1. فراز مهم دوم زندگی این بزرگواران، تلاش مجاهدانه و هوشمندانه در کادرسازی و شبکه‌سازی نخبگانی است؛ چنان که پس از گذر موج خفقان ناشی از حادثه عاشورا که حدود نیم قرن ادامه داشت، در اثر تلاشهای بی‌وقفه ائمه، چتر شبکه سیاسی تشیع در اقصی نقاط عالم اسلام گسترده شد. در کتاب مذکور می‌خوانیم:

«در تمام آفاق اسلامی موسی بن جعفر کسانی داشت که به او علاقه‌مند بودند. آن وقتی که پسرِ عمو، پسر برادر ناخلف موسی بن جعفر که جزو افراد وابسته به دستگاه بود، درباره موسی بن جعفر با هارون حرف می‌زد تعبیرش این بود که «خلیفتان یجیء الیهما الخراج» گفت: هارون خیال نکن که فقط تو هستی که خلیفه در روی زمین هستی در جامعه اسلامی و مردم به تو خراج می‌دهند، مالیات می‌دهند؛ دو تا خلیفه هست یکی تویی یکی موسی بن جعفر؛ مردم به تو مالیات می‌دهند، پول می‌دهند؛ به موسی بن جعفر هم مالیات می‌دهند، پول می‌دهند و این واقعیت بود.»

این تلاشها به زمان آن حضرت متوقف نماند؛ شبکه سیاسی شیعیان در زمان امام هادی و امام عسگری با زمان امام رضا قابل قیاس نیست؛ و به همین دلیل حضور سه امام پس از امام رضا برای حکومتهای وقت غیرقابل تحمل بود، ایشان را در حصر شدید نگاه می‌داشتند، دختران خود را به عقدشان درمی‌آورند (مانند ام‌فضل دختر مامون) محل زندگی‌شان را به پادگان (عسکر) منتقل می‌کردند و نهایتاً با همه این تمهیدات فشار این شبکه بر حکومت چنان بالاست که این سه امام بزرگوار را در 28، 42 و 25 سالگی به شهادت رساندند. اساساً اگر کنش قوی و فعال ایشان و تاثیرگذاری‌شان بر شبکه تشیع و جامعه‌اسلامی را در نظر نگیریم، چرا باید چنین بایکوت سختی در مورد ایشان اجرا شود؟

مردم عصر ائمه، درست پس از رحلت حضرت رسول با حاکمیت سیاسی سلسله امامت زاویه گرفتند و پس از حکومتهای کوتاه امیرالمومنین و امام مجتبی، قدرت سیاسی و حکومت از ائمه سلب شد؛ پس از آن سیدالشهدا راه امامت را با حاکمیت سیاسی وقت کاملاً جدا کرد؛ امام سجاد 35 سال در خفقان کامل امامت کرد، چنان که حتی از قیامهایی مانند قیام مختار نیز حمایت سیاسی علنی نکرد؛ امام باقر و امام صادق در گشایش فضای سیاسی ناشی از ضعف حکومت و دوران انتقال قدرت از خاندان اموی به عباسی، شبکه نخبگانی علمی تشیع را گسترش دادند؛ تحکیم حکومت سفاک عباسی به سختگیری علیه امام کاظم و امام رضا منجر شد؛ در زمان امام رضا طی زمان کوتاهی یک چرخش راهبردی توسط حکومت اتفاق افتاد که بتواند مخالفتهای این سلسله مبارک را در خود هضم کند اما با درایت امام رضا این اتفاق نیفتاد؛ ضمن اینکه فرصت کمک و بسط سیاسی این شبکه در این زمان کوتاه فراهم شد. سپس باز در پی شهادت امام رضا شدیدترین فشارها بر سه امام بعدی وارد شد تا امام عصر که در پرده غیبت قرار گرفتند. در کلِ این دوره 250 ساله و بعد از آن، مردم و شبکه نخبگان نتوانستند امام حاضرشان را حفظ و مراقبت کنند و او را در فعالیتهای سیاسی یاری رسانند.

احیای 400 ساله نظام سیاسی تشیع

دوران بازگشت، احیا و به‎عرصه‌آوری نرم تشیع سیاسی، به آغاز عصر صفوی بازمی‌گردد. دوران صفویه، با وجود تمام فراز و نشیبها و انتقادهای جدی‌ای که به آن وارد است، به همت محقق کرکی، علامه مجلسی، شیخ بهایی، ملاصدرا و دیگر علما و اندیشمندان تشیع، عصر انسجام‌بخشی سیاسی شیعیان پراکنده‌ای است که 700 سال در فترت ائمه هدا در سرزمین پارس سکنی داشتند.

شاه اسماعیل صفوی در دهه دوم قرن دهم، محقق کرکی را از عراق به ایران می‌خواند و پس از شاه اسماعیل، شاه طهماسب هم از این عالم جلیل‌القدر و تیزبین حرف‌شنوی تام دارد و حتی در نامه‌ای خود را مطیع رای او در عزل و نصبها می‌شمرد. محقق کرکی از منظر سیاسی جزو علمایی است که صراحتاً ولی‌فقیه را نایب امام زمان می‌داند. این شرایط کم و بیش در زمان علمای بعدی عصر صفوی مانند شیخ بهایی و علامه مجلسی نیز ادامه یافت.

این شرایط با فراز و نشیب تا حدود یکصد و پنجاه سال قبل ادامه دارد. نیمه سده 1200 شمسی به بعد، ساختار سیاسی ایران و همچنین جامعه نخبگانی کشور تحولات عمیق سیاسی اجتماعی را به چشم دید. تحولاتی که علمای تشیع در آن نقشی فعال بازی می‎کنند و به‌مرور راه برای حاکمیت سیاسی تشیع باز می‌شود. در این تطور سیاسی، از زاویه حاکمیت علما و دین، نکات مهمی نهفته است؛ به این فرازها توجه فرمایید:

  1. آیت‌الله سید محمدحسن حسینی شیرازی برای جلوگیری از نفوذ اقتصادی انگلیس در سال 1309 قمری (1270 شمسی) حکم تحریم تنباکو را صادر کرد، که حتی در حرمسرای ناصرالدین میرزا هم نافذ بود و تقریباً تمام مردم از این حکم حکومتی پیروی کردند. این فتوا بعدها با استعلام میرزای بزرگ از بلاد، خصوصاً از تهران – بواسطه شاگردش فضل‌الله نوری – ملغی شد. شاید این جدی‌ترین کنش‌های سیاسی علما بعد از صفویه تا آن زمان به‌شمار رود.
  2. این زمان با دوره روشنفکری و نوگرایی دینی به رهبری شخصیتهایی مانند سیدجمال الدین اسدآبادی مقارن است. این شخصیتهای برجسته، بصورت جدی بر ساختار سیاسی اجتماعی جامعه اسلامی اشراف داشتند و در تحولات عصر خود فعال بودند. برای مثال سیدجمال جز مسافرتهای متعدد به بلاد مختلف اسلامی، و حتی وزارت در برخی از این بلاد، در بسیاری از فعالیتهای سیاسی و از جمله جریان تحریم تنباکو حضور فعال داشت، حتی میرزا رضا کرمانی که در سال 1275 به زندگی نکبت‌بار ناصرالدین میرزا پایان داد از مریدان سیدجمال بود. وی با فراست از دیدگاه راهبردی به تحولات می‌نگریست، حتی در بدو تاسیس نهادی به نام «بانک» درنامه‌ای به میرزای بزرگ می‌نویسد: «بانک (می‌دانی بانک چیست؟) بانک عبارت از این است که زمام ملت را یک‌جا به دست دشمنان اسلام داده و مسلمانان را بنده آنها نموده و سلطنت و آقایی کفار را بر آنها بپذیرند، آن وقت این خائن احمق برای اینکه ملت را راضی نماید، دلیل پوچی برای کردار زشت خود اقامه کرده و می‌گوید اینها معاهده موقتی است که مدتش از صد سال تجاوز نخواهد کرد؛ چه برهانی برای رسوائی خیانتکاران از این بهتر؟!»
  3. آیت‌الله فضل‌الله نوری از سیاسیون و در زمره علمای مورد وثوق میرزای بزرگ به شمار می‌رفت. در پی جنبش مشروطه در سال 1288 شمسی این مجتهد مسلم در میدان توپخانه تهران به دار آویخته شد و بیداری مردم و نخبگان آنچنان نبود که از این واقعه تلخ جلوگیری نماید.
  4. آیت‌الله عبدالکریم حائری یزدی، شاگرد مشترک میرزای بزرگ و شیخ فضل‌الله است. او به یک اقدام مهم دست زد: با تاسیس حوزه علمیه قم در سال 1301 شمسی و فعالیتهای بعدی، کانون سیاسی مذهبی شیعه را از نجف به قم منتقل کرد و از این حیث، یکی از نهادهای تاثیرگذار و تحول‌خواه سیاسی  مذهبی طی یک قرن اخیر را در ایران تاسیس نمود.
  5. مقارن با افول قاجاریه و روی کار آمدن پهلوی اول، فعالیتها و قیامهای متعددی که ریشه مذهبی داشتند، در اکناف کشور شکل گرفت؛ از مهمترین این فعالیتها می‌توان به قیام و تشکیل حکومت 5 ماهه محمد خیابانی (شوهر عمه رهبر انقلاب) در تبریز، نهضت جنگل و نیز فعالیتهای آیت‌الله سیدحسن مدرس اشاره کرد؛ که همگی نهایتاً خاموش شدند.
  6. پس از آیت‌الله حائری یزدی پایگاه سیاسی مرجعیت بویژه با اقدامات خاص آیت‌الله بروجردی تثبیت شد. ایشان حتی پرچمدار تقریب مذاهب اسلامی بود و موجب شد کرسی درس فقه جعفری در الازهر مصر نیز تاسیس شود. آیت‌الله بروجردی در عصر خود سیطره سیاسی قوی بر امورات مملکت داشت، چنان که محمدرضا به‌دلیل مخالفت ایشان برخی اقدامات از جمله اصلاحات ارضی را تا زمان فوت ایشان عملیاتی نکرد.
  7. مجموع این فعالیتها در سالهای بعد خود را نشان داد، زمانی که در ابتدای دهه 1340 مدرسی از حوطه قم به نام روح‌الله خمینی علیه شاه سلسله‌وار موضع گرفت، که به واقعه 15 خرداد 1342 و دستگیری وی منجر شد. در این زمان جمعی از علما به تهران آمدند و با تصریح بر مرجعیت امام، وی را از اعدام نجات دادند؛ در این ماجرا آیت‌الله امینی و مرحوم آیت‌الله منتظری نقش محوری داشتند و به گفته آیت‌الله امینی «آیت‌الله مرعشی نجفی از قم، آیت‌الله میلانی از مشهد، آیت‌الله بهبهانی از اهواز، آیت‌الله محلاتی از شیراز و خلاصه علمای بلاد از شهر‌های مختلف به تهران آمدند.» اهمیت این سلسله نهادسازی سیاسی و مذهبی اینجا خود را نشان داد که با اختلاف نیم‌قرن، نخبگان مانع شدند اتفاق تلخی مانند اعدام شیخ فضل‌الله دوباره اتفاق بیفتد. این اقدام طی 15 ساله منتهی به انقلاب اسلامی نیز هرگز رخ نداد.
  8. پس از آن در سال 1357، با پیروزی انقلاب، و شکل‌گیری جمهوری اسلامی برای اولین بار در تاریخ 1300 ساله تشیع پس از امیرالمومنین و امام مجتبی، زمام ساختار سیاسی یک حکومت فراگیر رسماً بدست یک فقیه شیعه سپرده شد.
  9. مرحله بعدی، شامل تثبیت سیاسی امنیتی این حکومت بود که در دهه پرحادثه اول انقلاب، شکل گرفت. مقابله با فشارهای دهه اول انقلاب موجب شد ساخت درونی این کشور چنان به اقتدار سیاسی و امنیتی دست یابد که در پرآشوبترین مناطق دنیا نه‌تنها جزیره ثبات باشد، بلکه دایره نفوذ خود را به عراق، افغانستان، یمن، عربستان، بحرین، نیجریه، لبنان و سوریه گسترش دهد.

نگاه به آینده

طی 4 دهه گذشته مردم و نخبگان ایران نشان دادند در عدم تعادلهای سیاسی و امنیتی، بخوبی حافظ درّ گرانبهای حاکمیت سیاسی دین هستند. اما از سوی دیگر همین مردم و نخبگانی که در عرصه سیاسی و امنیتی تا پای جان ایستاده‌اند، هنوز در حوزه‌های فرهنگ و اقتصاد به ندای رهبر مذهبی و سیاسی‌شان لبیک نگفته‌اند. حتی همانها هم که برای تثبیت نظام شهید داده‌اند، مطالبه‌هایی چون «اصلاح الگوی مصرف»، «کار جهادی»، «جنگ نرم»، «همت مضاعف و کار مضاعف»، « جهاد اقتصادی»، « تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی»، «مبارزه با فساد»، «اقتصاد مقاومتی»، «فضای مجازی» و ... را ادراک نکرده و برنمی‌تابند. مثالهای متعددی در این زمینه‌ وجود دارد که می‌گذریم.

اکنون یکی از چالشهای اساسی انقلاب - و شاید اصلی‌ترین آنها - تبعیت سیستمی و نظام‌مند نخبگان فکری و اجرایی از دین است، منظومه‌ای که از آن به «نهادسازی اسلامی» یا «دولت‌سازی اسلامی» تعبیر می‌شود. اکنون زمان آن است که شبکه سیاسی تشیع، نهادهایی را ایجاد کند که با مدل اسلامی عمل کنند. نهادهایی مانند بودجه، بانک، نظام تامین اجتماعی، صنعت، فرهنگ، قانونگذاری، قضا، و نهادهای امنیتی و سیاسی هنوز با روال فکر غربی اداره می‌شوند. در مقابل شاید برای نمونه بتوان از سه نهاد جهادسازندگی، سپاه و بسیج به‌عنوان سه الگوی موفق نهادسازی با الگوی فکری اسلام نام برد.

در این مسیر هرگز نباید فراموش کرد که این حرکت در طول حرکت مبارک ائمه هداست و باید به همان دو فراز مهم زندگی 250 ساله ائمه پای‌بند بود. حتی ذیل نظام اسلامی نیز نمی‌توان و نباید با نگاهی ساده‌انگارانه از جهاد و مبارزه، تفرس سیاسی و امنیتی، و شبکه‌سازی نخبگانی غفلت کرد.

شاید که بروز و ظهور ظرفیت حفظ همه‌جانبه نایب ولی‌عصر، نشانه‌ای از ظرفیت مردم و نخبگان در نگهداری و حفظ خود امام عصر باشد. و شاید به همین دلیل روح‌الله خمینی اینگونه سرود:

سالها می‌گـذرد حادثه‌ها می‌آید

انتظار فرج از نیمه خرداد کشم

*عبدالرضا طالقانی، پژوهشگر موسسه احیاگران تمدن فاخر | مطالب دیگر نگارنده را اینجا پی بگیرید

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۲۴۱۱۷۳۰۷:۳۰:۴۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
انقلاب اسلامی چی برای مملکت و مردم داشته؟
ناشناس۲۴۱۳۴۸۱۱:۵۶:۵۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
برای مردم دلار 4800 تومانی ! برای مقامات رفاه کامل
تبریزی۲۴۱۶۸۲۱۷:۱۰:۱۲ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
سرکوب آزادی یادتون رفت که معنای انسان بودن رو که ارزشش به داشتن اراده و اختیاره کلا زیر سوال می بره.
ناشناس۲۴۲۱۳۵۱۰:۳۴:۲۹ ۱۳۹۶/۱۱/۲۲
الان هم همه آزادند که هر چه دوست دارند در روزنامه ها بنویسند؟
دانشجوی آینده پژوهی هستم۲۴۱۱۹۳۰۸:۱۹:۲۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
لطفا از بکار بردن کلماتی مثل آینده پژوهانه و نگاه آینده پژوهانه بپرهیزید چنین چیزی را من در این مطالعات ندیدم. سعید
حسین۲۴۱۱۹۸۰۸:۲۳:۰۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
خوب اسمون ریسمون بافتی!
حسام۲۴۱۱۹۹۰۸:۲۳:۳۴ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
عالی بود، سپاسگزارم
ناشناس۲۴۱۲۵۱۰۹:۲۹:۲۶ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
اقای طالقانی فقط حکومت را در وجه سیاسی ان نقد میکنند فارغ از واقعیتهای اقتصادی و اجتماعی
ناشناس۲۴۱۲۶۰۰۹:۴۱:۵۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
نهادهایی مانند بودجه، بانک، نظام تامین اجتماعی، صنعت، فرهنگ، قانونگذاری، قضا، و نهادهای امنیتی و سیاسی هنوز با روال فکر غربی اداره می‌شوند. خدا به داد برسه با شیوه های من در اوردی !!!
من۲۴۱۶۵۳۱۶:۴۰:۰۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
کاملا اشتباه می فرمائید
ناشناس۲۴۱۲۶۲۰۹:۴۲:۲۶ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
رهبر انقلاب اسلامی مرد بزرگواری است که بسیاری از نادانان و منافقان تاب و تحمل او را ندارند و ولایت فقیه میراث گرانبهایی است که فقط کسانی که چشم بینا و دل بدون تعصب دارند قدرش را می‌دانند. خدا می‌داند اگر اختیار امور نظامی ما و تعیین راهبرد کلی کشور دست دیگران بود امروز چه سرنوشتی داشتیم.
ناشناس۲۴۱۶۲۹۱۶:۰۶:۰۲ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
سلام برادر ارزشی
ناشناس۲۴۱۳۰۱۱۰:۴۵:۱۸ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
عالی .... جسارت نویسنده قابل ستایش است ... اگرچه چنانکه خود نوشته است مهمترین مساله شبکه سازی نخبگانی و تجهیر به پیشتاز ترین علوم در هر رشته است ... هیچکسی نمی تواند حق اندیشه ورزی سیاسی را از شیعیان منطقه اعم از فارس و عرب و ترک و ... سلب کند
حسین۲۴۱۳۵۹۱۲:۰۰:۵۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
الف جان مرسی نظرات رو سانسور نمی کنی همین خواننده هات رو بسیار بالا میبره.
تبریزی۲۴۱۶۸۴۱۷:۱۱:۵۸ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
سانسور هم کنن مشکلی نیست. منفی ها به اندازه کافی گویای نظر اکثریت مردم هستن.
خواننده۲۴۲۰۷۳۰۷:۰۴:۴۸ ۱۳۹۶/۱۱/۲۲
با خیالت خوش باش
ناشناس۲۴۱۵۱۰۱۴:۲۸:۲۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
قصه پردازی ضامن بقا نیست! با بود و بود وبود......... جهانی دگر در حال شدن است!
ناشناس۲۴۱۵۴۷۱۴:۵۰:۲۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
بیگ پیکچر خوبی بود!
حسین۲۴۱۷۰۳۱۷:۳۳:۳۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
بابا انگلیسی!
ناشناس۲۴۱۶۲۰۱۵:۵۲:۱۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
درک ژرف اندیشی و نگاه عمیق امام راحل و رهبر فرزانه ما ( که خدایا به سلامت دارش ) برای کسانی که دل به زندگی پرزرق و برق دنیا خوش کرده اند یا از دین جز پوسته ظاهری آنرا ندیده اند و باطن دین اسلام را که حیات طیبه دنیا و آخرت را در بر میگیرد باور نکرده اند , کار آسانی نیست و نباید از اینان جز طعنه و تمسخر توقع دیگری داشت . امید آنکه ما از ثابت قدمان راه ولایت باشیم و از منتظران قائم آل محمد (ص)
ناشناس۲۴۱۶۳۳۱۶:۱۲:۲۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۱
به چشم کسانی که معصومین را به صورت اغراق امیز تعریف میکنند باید خاک پاشید
ناشناس۲۴۲۱۶۲۱۱:۱۹:۵۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۲
توسعه با دید بسته منطقه گرایی نظیر احداث سد مقابل هر رودخانه فصلی یا جوی ابی یا احداث کارخانه سیمان یا احداث مجتمع فولاد در هر چارسوقی واقعا توسعه نام دارد؟ یا استهلاک وفرسایش منابه طبیعی؟ ویا برقراری کلاس دریک ساختمان روستایی بعنوا ن دانشگاه ودادن یک ورقه بدست جوانان امیدوار به عنوان متخصص بیکار ونهایتا استهلاک منبع انسانی و..............و. نه اینکه نمی توانیم! میتوانیم ولی................؟
تجارت نیوزدانشگاه علمی کاربردی

پربحث‌های امروز

  1. مدیر دولتی اگر ۲۴میلیون نگیرد، می‌رود!

  2. پرواز نخستین هواپیمای جنگنده ایرانی  

  3. روحانی: دو سال دعوای سیاسی را قطع و به مردم آرامش دهیم/ اگر متحد باشیم دشمن قادر به کاری نیست

  4. غم جاودانه آیت بی غم

  5. توضیحاتی درباره جنگنده کوثر که امروز رونمایی شد

  6. نامه دیده‌بان شفافیت و عدالت برای مطالبه محاکمه سیف/ بیش از ۲۰۰۰ امضاء در یک هفته

  7. محاکمه عضو سابق شورای شهر برای کشتن همسر دومش/حاضرم 600 میلیون دیه بدهم

  8. نخستین جنگنده ایرانی رونمایی شد

  9. ابوترابی در گفتگو با الف: برای دو تابعیتی‌ها سند و مدرک داریم؛ هفته آینده اسامی آنها اعلام می‌شود/ از مسئولین سابق تا وزرا و فرزندانشان در لیست دو تابعیتی‌ها

  10. چهل سال است نمیتوانیم...  

  11. روحانی سوار اولین جنگنده ایرانی شد   

  12. گرانی نرخ، اخلاق را بد می‌کند، امانتداری را از بین می‌برد و انسان مسلمان را بی‌قرار می‌سازد  

  13. جهانگیری:‌ نظام موفق اداری باعث توسعه کشور و افزایش رضایتمندی مردم می‌شود

  14. چگونگی مدیریت بحران های اخیر کشور/ ریشه بحران‌های امروزی کجاست؟

  15. دکتر مصدق و اقتصاد غیرنفتی ایران

  16. دهه‌ات گذشته مربی...

  17. انگلیس: ایران علاقه‌ای به از سرگیری برنامه هسته‌ای خود ندارد

  18. وزیر کشور: شرایط به گونه ای نیست که راه حلش رفراندوم باشد

  19. مسکن در تهران طی ۴ ماه چقدر گران شد؟

  20. تقلب‌های عجیب و رایج بازار عید قربان

  21. لحظه رونمایی از جت جنگنده تمام ایرانی توسط رئیس جمهور و صدور فرمان پرواز   

  22. روحانی، رونمایی از جت جنگده کوثر  

  23. امام‌جمعه‌ای در میان شالیزار

  24. حاجی‌ها نگران تامین گوسفند قربانی نباشند+ قیمت‌ها

  25. اطلاع دیرهنگام دستگاه قضا اهمال یا تعمد؟/ همه محرمان و نامحرمان وزارت صمت برای لاپوشانی یک تخلف!

پربحث‌های دیروز

  1. چرا آقازاده‌ها این قدر طلبکار هستند؟

  2. محمود صادقی تهدید به افشاگری کرد

  3. افشاگری محمود صادقی از بانک سرمایه + سند

  4. «ح.ب.د» ابربدهکار و مفسد بزرگ اقتصادی، کیست؟

  5. ادامه حواشی پلاکارد جنجالی تجمع فیضیه/ انتقاد مطهری از جهانگیری/افشاگری عجیب یک نماینده مجلس/ مبدع طلبکاری ژن های خوب/ آیا وزیر اقتصاد قربانی سوال از روحانی خواهد شد؟!

  6. ورود ساز به پارک‌ها آزاد شد +عکس

  7. نوبخت: امروز نوبت حمایت از پول ملی است/ اقتصاد ما نه لیبرالیستی و نه برنامه‌ای تمام دولتی است/ اعتقادی به چرخ دنده اقتصاد لیبرالیستی نداریم

  8. ظریف: فکر می‌کردم آمریکایی‌ها بی‌اثر بودن تحریم‌ها را درک کرده‌اند/ برای بدترین حالت‌ها آماده‌ایم

  9. واقعیت ازدواج دختران در سنین پایین/ مرکز پژوهشها گزارش می‌دهد

  10. توکلی: اسامی آن‌هایی که ارز دریافت کرده‌اند باید روی صفحه مانیتور بانک مرکزی درج شود/ بانک مرکزی ۶۲ تن طلا را حراج کرد

  11. بيانيه آيت‌الله مكارم شيرازى پيرامون گردهمايى مدرسه فيضيه

  12. پوشش همسر نخست وزیر پاکستان در مراسم تحلیف  

  13. پزشکان بیش از ۶ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی دارند + عکس

  14. مسئولین پاسخگو باشند؛ ماجرای مرگ تلخ جانباز اعصاب و روان در افغانستان+ اسناد

  15. دهه شصت، این طور زندگی کردیم

  16. نقوی حسینی در گفتگو با الف: بررسی «گروه اقدام ایران» در مجلس/ آمریکا به دنبال اجماع علیه ایران است/ وقت اروپایی‌ها تمام شد؛ باید اقدامات عملی خود را نشان دهند

  17. زنگنه: توتال به صورت رسمی ایران را ترک کرد

  18. تهران تحت مدیریت "قالیباف" بین ۵ شهر برتر جهان

  19. نقش اول گرانی خودرو ، ایران‌خودرو و سایپا + نمودار

  20. فرزندان آیت‌الله علم‌الهدی کجا هستند؟

  21. زمان صدور حکم پرونده دختر وزیر سابق مشخص شد

  22. توتال رسماً خروج از پروژه چندین میلیاردی گاز پارس جنوبی را تأیید کرد

  23. فکری به حال ریال کنید

  24. حاجی بابایی: شرم بر آن مسئولی که بخواهد در این شرایط مردم را به سختی بکشاند

  25. آیت‌الله جنتی: مردم همیشه وفادار نظام و انقلاب بوده‌اند و مستحق خدمت هستند/ رفاه حداقلی برای مردم برقرار شود

پربحث‌های هفته

  1. ۱۰ خریدار بزرگ سکه چه کسانی هستند + اسامی

  2. علت اینکه در ایران مردم دلارها را آتش نزدند چه بود؟

  3. مدیر دولتی اگر ۲۴میلیون نگیرد، می‌رود!

  4. چرا آقازاده‌ها این قدر طلبکار هستند؟

  5. رجب صفروف کیست و آیا گفته‌های او صحت دارد؟

  6. محمود صادقی تهدید به افشاگری کرد

  7. قالیباف: معضلات فعلی اقتصادی کشور راه حل دارد/ بانکداری ما باعث شده ثروتمندان هر روز ثروتمندتر شوند/ نقدینگی بی‌حساب و کتاب صرف سفته بازی شد

  8. اندرونی و بیرونی مسئولان!

  9. توکلی: ‌مسئولان درکی از وضعیت اقتصادی ندارند/راغفر: رئیس کمیسیونی بی‌ام‌و 3 میلیاردی دارد و با آن به استخر می‌رود/ به چه زبانی باید به مسئولان هشدار داد که وضعیت بحرانی است

  10. پاسخ ظریف درباره شبهات مطرح شده در مورد سهم دریای خزر؛ در گفت‌وگو با الف: دولت از حق ایران در دریای خزر کوتاه نیامده است/ سهم ایران به ۱۱ درصد کاهش نیافته است

  11. پرواز نخستین هواپیمای جنگنده ایرانی  

  12. افشاگری محمود صادقی از بانک سرمایه + سند

  13. روحانی: دو سال دعوای سیاسی را قطع و به مردم آرامش دهیم/ اگر متحد باشیم دشمن قادر به کاری نیست

  14. توکلی: ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بدهی معوقات بانکی متعلق به ۱۰۸نفر/ ۲۰ میلیارد دلار ظرف چند روز با سیاست های غلط دولت از دست رفت

  15. «ح.ب.د» ابربدهکار و مفسد بزرگ اقتصادی، کیست؟

  16. واکنش متفاوت به دو اتفاق مشابه در ترکیه و ایران

  17. سيستم فاسد نيست، فسادمان سيستماتيك است

  18. ادامه حواشی پلاکارد جنجالی تجمع فیضیه/ انتقاد مطهری از جهانگیری/افشاگری عجیب یک نماینده مجلس/ مبدع طلبکاری ژن های خوب/ آیا وزیر اقتصاد قربانی سوال از روحانی خواهد شد؟!

  19. تابلوی انحرافی و یک سوال از علی مطهری

  20. روحانی: قیمت ارز قطعا پایین می آید/ ایران در کنوانسیون خزر امتیازات خاصی گرفت/ اقتصاد با بگیر و ببند حل نمی‌شود؛ اعتمادسازی کنیم/ مبارزه با فساد، تبلیغاتی نیست

  21. انصراف ۵۰ نماینده از استیضاح کرباسیان

  22. ورود ساز به پارک‌ها آزاد شد +عکس

  23. خوش‌بینی به آمریکا دولت مصدق را ساقط کرد

  24. نخستين توافق افتخارآميز ايران در خزر

  25. مگر مدیران دولت و مسئولین چقدر حقوق می‌گیرند که حاضر نیستند اعلام عمومی شود/ حقوق وزرای دولت روحانی به نسبت گذشته سه برابر شد

پربحث‌های امروز

  1. روحانی: دو سال دعوای سیاسی را قطع و به مردم آرامش دهیم/ اگر متحد باشیم دشمن قادر به کاری نیست

  2. توضیحاتی درباره جنگنده کوثر که امروز رونمایی شد

  3. نخستین جنگنده ایرانی رونمایی شد

  4. ابوترابی در گفتگو با الف: برای دو تابعیتی‌ها سند و مدرک داریم؛ هفته آینده اسامی آنها اعلام می‌شود/ از مسئولین سابق تا وزرا و فرزندانشان در لیست دو تابعیتی‌ها

  5. جهانگیری:‌ نظام موفق اداری باعث توسعه کشور و افزایش رضایتمندی مردم می‌شود

  6. چگونگی مدیریت بحران های اخیر کشور/ ریشه بحران‌های امروزی کجاست؟

  7. وزیر کشور: شرایط به گونه ای نیست که راه حلش رفراندوم باشد

  8. امام‌جمعه‌ای در میان شالیزار

  9. امیرآبادی: متاسفم که رئیس‌جمهور برنامه هفتگی یا ماهانه مشخصی ندارد

  10. آیا جنگ نظامی ایران و آمریکا محتمل است؟ کارشناس سابق بی بی سی پاسخ می‌دهد  

  11. محمود صادقی: توضیحات «ظریف» درباره خزر قانعمان نکرد

  12. پشت صحنه اعتراض‌های اخیر از زبان وزیر کشور؛ ۳۸۰۰ نفر در تجمعات اخیر شرکت داشتند/ خشونت به آن معنا نداشتیم، نه آتش زدنی بود نه شکستنی، شعار دادند و رفتند

  13. الیاس حضرتی: استیضاح کرباسیان خواست مردم بود

  14. چرا آمریکا توان حمله نظامی به ایران را ندارد؟

  15. نظر آشنا در مورد حواشی مدرسه فیضیه و پلاکارد جنجالی  

  16. بازار خرید و فروش زمین سکه شد

  17. نماینده قم: هدف طرح سوال از رئیس جمهوری کمک به دولت است

  18. سلحشوری: پای استیضاح وزیر کشور مانده‌ام

  19. محکومیت شدید فاجعه فیضیه

  20. ظریف در پیامی توئیتری فرا رسیدن عید قربان را تبریک گفت

  21. عضو مجلس خبرگان رهبری: رهبری می‌دانستند آمریکا پای برجام نمی‌ماند

  22. نماینده مجلس: علت سکوت روحانی چیست

  23. نظر فراکسیون امید درباره استیضاح کرباسیان

  24. گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل: تحریم‌های ضد ایرانی آمریکا نامشروع است

  25. وزیر دفاع: امروز کسی از تهدید نظامی علیه ایران صحبت نمی‌کند/ آمریکا را بی‌اعتبار کرده‌ایم

پربحث‌های دیروز

  1. چرا آقازاده‌ها این قدر طلبکار هستند؟

  2. محمود صادقی تهدید به افشاگری کرد

  3. ادامه حواشی پلاکارد جنجالی تجمع فیضیه/ انتقاد مطهری از جهانگیری/افشاگری عجیب یک نماینده مجلس/ مبدع طلبکاری ژن های خوب/ آیا وزیر اقتصاد قربانی سوال از روحانی خواهد شد؟!

  4. ظریف: فکر می‌کردم آمریکایی‌ها بی‌اثر بودن تحریم‌ها را درک کرده‌اند/ برای بدترین حالت‌ها آماده‌ایم

  5. بيانيه آيت‌الله مكارم شيرازى پيرامون گردهمايى مدرسه فيضيه

  6. نقوی حسینی در گفتگو با الف: بررسی «گروه اقدام ایران» در مجلس/ آمریکا به دنبال اجماع علیه ایران است/ وقت اروپایی‌ها تمام شد؛ باید اقدامات عملی خود را نشان دهند

  7. فرزندان آیت‌الله علم‌الهدی کجا هستند؟

  8. زمان صدور حکم پرونده دختر وزیر سابق مشخص شد

  9. حاجی بابایی: شرم بر آن مسئولی که بخواهد در این شرایط مردم را به سختی بکشاند

  10. آیت‌الله جنتی: مردم همیشه وفادار نظام و انقلاب بوده‌اند و مستحق خدمت هستند/ رفاه حداقلی برای مردم برقرار شود

  11. بیانیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در ارتباط با حواشی پیش آمده در تجمع مدرسه فیضیه

  12. بازار داغ استیضاح 9 وزیر و سوال از رئیس جمهور در مجلس

  13. حفظ شأن اتباع ایران در گرجستان؛ از حرف تا عمل

  14. واکنش وزیر کشور به تجمعات اخیر قم

  15. از قبول مسئولیت ترور ۱۷۰۰۰ ایرانی تا تهدید به ترور سردار سلیمانی

  16. نعمتی: روحانی بعد از دیدار با رهبری در مجلس حاضر می‌شود

  17. سیاست راهبردی آمریکا در دولت ترامپ، تغییر رژیم در ایران است/ فرار شرکت‌های خارجی ناشی از بی‌تدبیری در مدیریت داخلی کشور است/گروه اقدام علیه ایران نقش دورهمی دارد

  18. رئیس کل دادگستری تهران: دادگاه مشایی علنی برگزار می‌شود/ آخرین وضعیت پرونده ناظم مدرسه معین

  19. حسین شریعتمداری: یکی از ترفند‌های دشمن شکار میانجی است

  20. بیانیه سپاه در مورد حواشی تجمع مدرسه فیضیه؛ تکذیب هرگونه دخالت در برگزاری تجمع طلاب و روحانیون

  21. یونسی: بی اعتمادی میان مردم و مدیران به دوران قاجار و پهلوی بر می‌گردد

  22. ماجرای جمع‌آوری صندوق‌های صدقات چیست؟ + عکس

  23. ظریف: آمریکا می‌خواهد با فشار و قُلدری عمل کند

  24. سخنگوی وزارت خارجه: تشکیل «گروه اقدام ایران» یادآور کودتای ۲۸ مرداد است/ از اروپا گلایه‌مند هستیم، اما همچنان خوش‌بینیم/ تیم مذاکره‌کننده رهنمودهای رهبری را انجام داده است

  25. پزشکیان: دشمنان دیگر نمی‌توانند در اشغال خاک ایران طمع داشته باشند

پربحث‌های هفته

  1. چرا آقازاده‌ها این قدر طلبکار هستند؟

  2. رجب صفروف کیست و آیا گفته‌های او صحت دارد؟

  3. محمود صادقی تهدید به افشاگری کرد

  4. قالیباف: معضلات فعلی اقتصادی کشور راه حل دارد/ بانکداری ما باعث شده ثروتمندان هر روز ثروتمندتر شوند/ نقدینگی بی‌حساب و کتاب صرف سفته بازی شد

  5. اندرونی و بیرونی مسئولان!

  6. پاسخ ظریف درباره شبهات مطرح شده در مورد سهم دریای خزر؛ در گفت‌وگو با الف: دولت از حق ایران در دریای خزر کوتاه نیامده است/ سهم ایران به ۱۱ درصد کاهش نیافته است

  7. روحانی: دو سال دعوای سیاسی را قطع و به مردم آرامش دهیم/ اگر متحد باشیم دشمن قادر به کاری نیست

  8. واکنش متفاوت به دو اتفاق مشابه در ترکیه و ایران

  9. سيستم فاسد نيست، فسادمان سيستماتيك است

  10. ادامه حواشی پلاکارد جنجالی تجمع فیضیه/ انتقاد مطهری از جهانگیری/افشاگری عجیب یک نماینده مجلس/ مبدع طلبکاری ژن های خوب/ آیا وزیر اقتصاد قربانی سوال از روحانی خواهد شد؟!

  11. تابلوی انحرافی و یک سوال از علی مطهری

  12. روحانی: قیمت ارز قطعا پایین می آید/ ایران در کنوانسیون خزر امتیازات خاصی گرفت/ اقتصاد با بگیر و ببند حل نمی‌شود؛ اعتمادسازی کنیم/ مبارزه با فساد، تبلیغاتی نیست

  13. انصراف ۵۰ نماینده از استیضاح کرباسیان

  14. خوش‌بینی به آمریکا دولت مصدق را ساقط کرد

  15. مگر مدیران دولت و مسئولین چقدر حقوق می‌گیرند که حاضر نیستند اعلام عمومی شود/ حقوق وزرای دولت روحانی به نسبت گذشته سه برابر شد

  16. ظریف: فکر می‌کردم آمریکایی‌ها بی‌اثر بودن تحریم‌ها را درک کرده‌اند/ برای بدترین حالت‌ها آماده‌ایم

  17. نه به مذاکره با آمریکا/ صدای واحدی که از دولت شنیده می‌شود

  18. جنجال یک پلاکارد در تجمع طلاب قم/ انتقاد عضو مذاکره کننده تیم جلیلی از ظریف و لاریجانی/ رسیدن فساد به برخی مسئولان بالای کشور/ عارف: مثال از سروش تا گوگوش درباره اصلاحات درست است

  19. توضیحاتی درباره جنگنده کوثر که امروز رونمایی شد

  20. طرح شفافیت آرای نمایندگان + متن طرح و اسامی امضاء کنندگان

  21. بيانيه آيت‌الله مكارم شيرازى پيرامون گردهمايى مدرسه فيضيه

  22. شرط رهبر انقلاب برای فعالیت اقتصادی فرزندانشان/ درخواست آیت الله مصباح برای استغفار/ پشت پرده خبر استعفای جهانگیری/ نعمت زاده: ستاد روحانی طبقه هشتم بود و هر روز با پله بالا می‌رفتیم

  23. فرزندان ذوالنور کجا هستند و چه شغلی دارند؟  

  24. فساد عاملی که بنیان‌ها را سست می‌کند/ محاکمه بدون ملاحظه مفسدان؛ پادزهری قوی برای دفع توطئه‌ها و جیغ‌هایی که بلند می‌شود

  25. فرزندان ربیعی کجا هستند و چه شغلی دارند؟

آخرین عناوین