پایان خبرنگاری - آغاز عصر روایت‌گری

محسن مهدیان، گروه فرهنگی الف،   3961023276
پایان خبرنگاری - آغاز عصر روایت‌گری

دوران خبرنگاری به شکل سنتی آن گذشته است. اساسن دیگر خبر اهمیت گذشته را ندارد. یکبار با خودتان مرور کنید. آخرین خبری که توجهتان را جلب کرد منبعش کجا بود؟ احتمالن خاطر ندارید. مثلن حقوق نجومی را چه کسی و کجا منتشر کرد؟ اساسا برایتان مهم نبوده است.

دوران منبع خبر گذشته است؛ امروز دوران  توزیع خبر است. آنهم نه خود خبر بلکه روایت خبر.

دوران نزاع فکت‌ها ی خبری گذشته است؛ امروز دوران  نزاع روایت‌هاست.

یعنی چی؟

امروز در عرصه رسانه "هرم قدرت" تغییر یافته است و "پایین هرم" وزن بیشتری در قدرت سازی خبری دارد. کف هرم، قدرت خودش را از شبکه های اجتماعی می گیرد و راس هرم را هم جهت می دهد.

مخاطبین سنتی دو دهه پیش، با شکل گیری سایت ها و بعد هم شکبه های اجتماعی شبیه فیس بوک به کاربرانی تبدیل شدند که نامشان شهروند_خبرنگار بود. اما امروز همان کاربران شهروند خبرنگار نیز به پشتوانه شبکه های اجتماعی نوین، تولید کننده خبرند و نامشان شهروندرسانه است؛ یعنی خودشان رسانه اند.

البته رسانه به معنای جدیدش که حرف اول و آخر را نه صدق و کذب خبر می زند و نه سرعت و دقت خبر؛ بلکه تنها و تنها روایت خبر می زند.

بیشتر توضیح دهیم؛

در این دوران حق با واقعیت‌ها نیست، بلکه حق با روایتی است که یک فرد از واقعیت می کند و البته می تواند توجه بیشتری از اکثریت را جلب کند.اساسا معنی صدق و کذب هم تغییر کرده است چون روایت در بیشتر مواقع کذب نیست بلکه یک برداشت شخصی است که می تواند "همه" حقیقت را نبیند و صرفن برداشتی از واقع باشد.

دوران روایت خبر، دوران پلورالیزم خبری است؛ دوران قرائت‌های مختلف از خبرست که همه شان هم می تواند درست باشد اما هیچکدام همه واقعیت نباشد.

روایت خبر هیچ ارتباطی به خبر صادق ندارد بلکه صرفن براساس برداشتی است که فرد از خبر دارد. برداشت فرد از خبرنیز کاملا بر اساس گرایش و سلیقه و اعتقادات و احساسات و آگاهی های وی شکل می گیرد.ممکن است سوال شود که پیشتر هم خبرنگار هنگام تهیه خبر براساس برداشت خودش رفتار می کرد و این نیز همان رفتار خبرنگار است؛ اما اینطور نیست.


مساله اینجاست که در شبکه اجتماعی، ملاک، روایتی است که بیشتر دست به دست شود و ریشیر و روتوئیت و لایک و غیره می گیرد نه اینکه به واقعیت نزدیک تر باشد. در مدل سنتی خبرنگاری، خبرنگار با هر گرایشی تلاش می کرد صادق باشد، اما امروز کاربر شبکه اجتماعی تلاش می کند بیشتر دیده شود؛ دقیتر اینکه بیشتر، خود ش و آنچه می بیند مهم است نه واقعیت و آنچه هست.

به سخن روشنتر در عصر جدید کاربر تلاش می کند خودش باشد، چون مخاطبینش "او" را می خواهند و برداشت "او" را می پسندد نه آنچه حقیقت دارد و بیرون از "او" وجود دارد. بر همین اساس در شبکه های اجتماعی ویژگی های شخصیتی افراد و حوزه علائق شان و تفریحات و سرگرمی ها و غیره خیلی کلیدی است. چون افراد با ویژگی های کاملا شخصی یکدیگر به هم جذب می شوند.

شبکه اجتماعی براساس پیوند روانی و عاطفی افراد است که قدرت می گیرد و افراد زمانی با هم پیوند می خورند که به جهت گرایشی و سلیقه ای بهم نزدیک باشند. براین اساس ذائقه ها چنین شکل می گیرد که خبر درست، خبری است که از زبان نزدیک ترین فرد به جهت گرایشی و سلیقه ای بیان شود؛ به تعبیر دیگر از طرف یک کاربر شبیه خودمان بیان شود. اینجاست که روایت #ملاک است.

اما روایت چطور عمل می کند.

روایت برخلاف خبر، تنها ذهن مخاطب را درگیر نمی کند بلکه حوزه عواطف و احساسات مخاطب را هم بکار می گیرد و حوزه احساسات وزن بیشتری دارد. به همین دلیل است که در شبکه های اجتماعی بیشتر از استدلال کردن، هنرمندانه حرف زدن موثر است. کسی هم که هنر ندارد با طعنه و کنایه تلاش می کند حوزه احساسات و هیجان مخاطب را درگیر کند. لذا در روایت گری جان و روان فرد باید درگیر شود نه صرفن ذهنش.

اما کدام روایت_غالب می شود؟

روایتی که بیشتر از دیگر روایت ها احساسات و عواطف مخاطب را درگیر کند؛ درنتیجه روایت یک نفر به روایت اکثریت تبدیل شود. چنین روایتی، می شود روایت غالب که واقعیت خبر را تصویر می سازد.

پ.ن: در دوران پساحقیقت قرار داریم. پسا حقیقت در سال 2016 کلمه سال دیکشنری آکسفورد معرفی شد. توجهات جامعه بین الملل به پسا حقیقت زمانی بود که علیرغم حقایق واقعی و علمی درباره مشکلات شخصیتی و روانی ترامپ، جامعه به این اخبار و فکت های بی تفاوت است.

پسا حقیقت صحنه رسانه را درنوردیده است. دهها مثال از پساحقیقت در جامعه خودمان می توانیم فهرست کنیم.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

بیمه azkiصبا باتری

پربحث‌های امروز

  1. پشت پرده ماجرای گوجه فرنگی چیست؟/ چه کسی بیشترین نفع را از وضعیت موجود می‌برد؟

  2. برای خلبانی که نیست!

  3. قیمت رب گوجه ۲.۵ برابر شد

  4. قیمت سکه به ۵ میلیون رسید/ یورو ۲۰ هزار تومان

  5. شلیک راکت از توکانوهای سپاه   

  6. واکنش علیزاده به انتشار یک پست توسط زائری  

  7. ادعا های بی اساس عادل الجبیر علیه ایران

  8. افزایش فشار به کرباسیان برای قبول وزارت صنعت

  9. واکنش عارف به سخنرانی رئیس‌جمهور در سازمان ملل

  10. برای حفظ ارزش پولمان چه بخریم؟  

  11. سرانجام بن سلمان و پادشاهی عربستان چه خواهد شد؟

  12. آیت‌الله نوری‌همدانی: مردم باید چه‌ قدر صبر کنند تا مشکلات معیشتی‌شان حل شود؟/ اگر بی‌کفایتی هست با آن برخورد شود

  13. تلاش غلط مردم برای خرید دلار ۱۷ هزار تومانی/ خودمان را بدبخت نکنیم

  14. چمران: عده‌ای هنوز به مذاکره با آمریکا امیدوارند/ دروغ‌های ترامپ را باید شمرد

  15. شریعتمداری در جلسه استیضاح حضور نیافت/ تقویت خبر استعفاء و قبول آن

  16. دلیل افزایش قیمت سیب زمینی و گوجه در بازار مشخص شد

  17. نهاوندیان: بعضی‌ها که دوستدار سامان یافتن زندگی ایرانیان نیستند، مرتبا بر تنور التهاب می‌دمند

  18. نرخ ارز و درآمد ۲هزار میلیارد تومانی از صادرات گوجه/ چرا قیمت رب گوجه فرنگی به ۱۸ هزار تومان رسید؟

  19. سردار رادان: برای پاسخ به نفهمی دشمن لحظه شماری می‌کنیم

  20. شبکه تلویزیونی فرانس۲۴: برخلاف ترامپ، روحانی ایران را یک عضو مسئول جامعه جهانی نشان داد

  21. واکنش وزیر بهداشت به حواشی شوخی‌اش با یک پیرمرد: راهنمایی‌اش کردم

  22. نقوی حسینی مطرح کرد: تروریستها ۱۲ دقیقه تیراندازی کردند و کسی به آنها شلیک نکرد

  23. آقای تاجزاده، چرا ترسیده‌ای؟!  

  24. سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه: آمار اعلامی تورم، تطبیقی با زندگی روزمره مردم ندارد

  25. بدرقه شهید ۴ساله حادثه تروریستی اهواز   

پربحث‌های دیروز

  1. عادت بد وزیر در پاسخ به درد و رنج مردم؛ اگر این حرف موقع انتخابات بود.../ درک نداشتن وزیر بهداشت از فیزیوتراپی

  2. چند سوال مردم که بی پاسخ مانده است/ چرا ارزش ریال هر روز پایین‌تر می‌آید؟

  3. روحانی: سخن ما روشن است؛ تعهد در برابر تعهد، نقض در برابر نقض و تهدید در برابر تهدید/ هرگونه گفت‌وگویی باید در تداوم برجام باشد/ از تحریم دست بردارید و به تکفیر پایان دهید

  4. زائری: تو رو خدا یکی به من بگه این عکس فتوشاپ هستش+ توضیحات علی علیزاده  

  5. مواضع تند عربستان و امارات حالتی خصمانه بخود گرفته/ با روسیه در مورد رژیم صهیونیستی اشتراک نداریم/ برخی روشنفکران ادعا می‌کنند که چرا باید در سوریه بجنگیم!/ واکنش به حمله تروریستی اهواز

  6. قیمت واقعی دلار و یورو چقدر است؟

  7. قاسم سلیمانی به آمریکا هشدار داد

  8. واکنش اسماعیلی به خبر اعدام مفسدین اقتصادی در میدان آزادی

  9. کارمندان منتظر افزایش حقوق نباشند

  10. اولین تصویر از خانه تروریست‌ها در اهواز   

  11. تمسخر ترامپ در سازمان ملل/ برنامه رئیس‌جمهور آمریکا برای دوشیدن کشورهای عرب/ از یاوه گویی علیه ایران تا تهدید کشورهای دیگر

  12. ترامپ: برنامه‌ای برای دیدار با روحانی ندارم/او مردی کاملا دوست داشتنی است!

  13. موگرینی: به نفع ایران است که به برجام پایبند باشد

  14. وقتی جهان به ترامپ خندید + عکس و فیلم

  15. صرافان: بازار ارز قمارخانه شده است

  16. قتل دختر بیمار به دست پدر عصبانی

  17. جلسه فوری برای ترمیم مزد و معیشت کارگران

  18. ماکرون: می‌خواهیم مسئله موشکی ایران را با مذاکره حل کنیم

  19. در بیانیه مشترک ظریف و موگرینی تاکید شد: ایجاد «سازوکار ویژه» برای تسهیل پرداخت‌های نفتی و واردات ایران

  20. حباب سکه کاهش یافت/ مردم به خرید بدلیجات روی آورده‌اند

  21. هشدار کریمی قدوسی به روحانی و ظریف

  22. وزیر ارتباطات: قیمت گوشی تلفن همراه کاهش می‌یابد

  23. اعلام آمادگی نخست وزیر ایتالیا برای وساطت بین آمریکا و ایران

  24. دستور جهانگیری برای پیگیری نامه پرسنل سایپا مبنی بر وجود رانت و فساد

  25. طرح تحقیق و تفحص از دیوان محاسبات در مجلس کلید خورد

پربحث‌های هفته

  1. یک معلم آمریکایی: ۳ جا کار می‌کنم و پلاسمای خونم را می‌فروشم تا قبوض آب و برقم را بپردازم؛ معلمی در آمریکا یعنی این!/ به‌اندازه کاری که می‌کنیم به ما حقوق نمی‌دهند

  2. وقوع حمله تروریستی در مراسم رژه اهواز/ تیراندازی به سوی مردم و نیروهای مسلح/ هلاکت ۴ تروریست/ آخرین آمار شهدا /زخمی شدن 65 تا 70 نفر +عکس و فیلم

  3. عادت بد وزیر در پاسخ به درد و رنج مردم؛ اگر این حرف موقع انتخابات بود.../ درک نداشتن وزیر بهداشت از فیزیوتراپی

  4. چند سوال مردم که بی پاسخ مانده است/ چرا ارزش ریال هر روز پایین‌تر می‌آید؟

  5. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  6. چرا مردم باید هزینه ناکارآمدی در صنعت خودرو را بپردازند؟

  7. روحانی: سخن ما روشن است؛ تعهد در برابر تعهد، نقض در برابر نقض و تهدید در برابر تهدید/ هرگونه گفت‌وگویی باید در تداوم برجام باشد/ از تحریم دست بردارید و به تکفیر پایان دهید

  8. زائری: تو رو خدا یکی به من بگه این عکس فتوشاپ هستش+ توضیحات علی علیزاده  

  9. پیش‌بینی رئیس کل بانک مرکزی در مورد کاهش قیمت ارز

  10. آقای ظریف! «برجام مالی» را به ملت تحمیل نکنید/ FATF فقط برای دشمنان شفافیت می‌آورد

  11. مواضع تند عربستان و امارات حالتی خصمانه بخود گرفته/ با روسیه در مورد رژیم صهیونیستی اشتراک نداریم/ برخی روشنفکران ادعا می‌کنند که چرا باید در سوریه بجنگیم!/ واکنش به حمله تروریستی اهواز

  12. تصویر عوامل تروریستی امروز رژه اهواز  

  13. قیمت واقعی دلار و یورو چقدر است؟

  14. وزیر صنعت استعفا داد + تکذییبه

  15. خطر کوچ دولتی‌های بازنشسته به خصولتی‌ها/ ساز مخالفت شستا با قانون جدید منع بکارگیری بازنشستگان

  16. پشت پرده ماجرای گوجه فرنگی چیست؟/ چه کسی بیشترین نفع را از وضعیت موجود می‌برد؟

  17. راهبرد جدید اروپایی‌ها برای حفظ برجام: ایران تا ۲۰۲۰ مقابل فشار آمریکا مقاومت کند

  18. هشدار شدید رئیس اسبق بانک مرکزی به روحانی / باید در پیشگاه ملت پاسخگو باشید  

  19. امیرعبداللهیان: از وزارت خارجه برکنار نشدم/ مشکل عربستان نفوذ منطقه‌ای ایران است/ سعود الفصیل از تماس اوباما با روحانی گلایه‌مند بود/ پول صادرات برق به عراق را ارزی دریافت می‌کنیم

  20. کرباسچی: روحانی استعفا بدهد

  21. برای خلبانی که نیست!

  22. قیمت سکه از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان گذشت/ پوند در بازار ۲۰ هزار تومان؛ دینار کویت ۵۱ هزار تومان شد

  23. تاجگردون: شک ندارم برخی ارکان دولت ماموریت دارند اوضاع را خراب‌تر کنند

  24. مجری برنامه پایش خطاب به وزیر بهداشت: «حرف زدن بلد نیستی، حرف نزدن هم بلد نیستی؟»  

  25. اهداف حمله تروریستی اهواز/ ادبیات وزیر بهداشت در گفت و گو با مردم/ گاف رسانه ضدانقلاب/ پشت پرده عجیب استعفای یک وزیر/ ماجرای شایعه بازداشت حسین طائب و فرزند وزیر اطلاعات

پربحث‌های هفته

  1. «مداحی پاپ» چگونه رایج شد؟

  2. چرا علیرضا افتخاری خانه‌نشین است؟

  3. یدالله صمدی درگذشت

  4. ماجرای مهاجرت ناخواسته مجری تلویزیون/مردهایمان را گذاشتیم و رفتیم!

  5. ماجرای دختربچه‌ای که تعزیه را بهم زد.../ قصه ما راست است  

  6. جانبازِ شهید حادثه تروریستی امروز چه کسی بود؟

  7. عباس(ع)، جوانمردی که امان‌نامه را نپذیرفت

  8. آیا روشنفکران ادبی در جامعه ایران تاثیرگذارند؟

  9. امتیاز «۲۳ نفر» برای من است/ اقدام «سازمان اوج» غیراخلاقی است

  10. آفریقای جنوبی از لغو ویزا با ایران خبر داد

  11. خاطره استاد آواز از آیت‌الله خامنه‌ای

  12. خانه پدری فروغ فرخزاد ثبت ملی شد

  13. فیلمبرداری سریال تاریخی «بهترین سال‌های زندگی ما» ادامه دارد+تصاویر

  14. از سلفی با موگرینی تا توصیه‌ وزیر بهداشت به فقرا؛ مسئولین به عصر رسانه آگاه نیستند

  15. ادامه پخش «دلدادگان» از فردا/ بازگشت «حالا خورشید» از اواسط هفته

  16. مدرک‌گرایی، مشکل امروز حوزه‌های علمیه است

  17. آهنگساز ارمنی: در بچگی سقای هیئت بودم

  18. بهانه صدام برای شروع جنگ تحمیلی علیه ایران چه بود؟

  19. درباره آیین چند هزار ساله «گِل مالی»

  20. شاخ‌ها هم در عزاداری حسین به صدا می‌آیند

  21. ترامپ از ما می‌خواهد «خوش باشیم»

  22. گران‌ترین آثار هنری جهان کدام‌اند؟

  23. ضرغامی : سریال شوق پرواز ساخته یدالله صمدی به تلویزیون آبرو داد

  24. حمید معصومی‌نژاد برنده جایزه خبرنگاری شد

  25. در موزه خانه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی چه خبر است؟

آخرین عناوین