سالروز شهادت شهید دکتر مفتح، روز وحدت حوزه و دانشگاه؛ وحدت حوزه و دانشگاه چطور امکان‌پذیر است؟

عبدالله حسرتی‌منش، گروه تعاملی الف،   3960927009 ۶ نظر، ۰ در صف انتشار و ۸ تکراری یا غیرقابل انتشار
وحدت حوزه و دانشگاه چطور امکان‌پذیر است؟

سالروز شهادت آیت‌الله دکتر مفتح رَحِمَهُ الله، بنام روز وحدت حوزه و دانشگاه نامگذاری شده‌است. سخن در این باب است که اولاً وحدت حوزه و دانشگاه را چطور باید معنا کرد و ثانیاً در صورتی که چنین چیزی امکان‌پذیر باشد، چطور قابل تحقق است؟

یکی از نظرات معروف پیرامون وحدت، وحدت در هدف است. اما اگر تنها به این معنی اکتفا کنیم، وحدت حوزه و دانشگاه خصوصیت ویژه‌ای ندارد تا روزی را برای وحدت آن دو معرفی کنیم و برایش ساعت‌ها سخن بگوییم. تمام اقشار و اصناف جامعه باید در هدف با هم وحدت داشته باشند. به عبارتی وحدت در هدف، یک پیش‌فرض در هر ملتی است. تمام آحاد ملت باید در اهداف کلان مانند سربلندی و عزت کشور با هم متحد باشند و رمز موفقیت هر ملتی هم در همین وحدتِ در هدف است. این وحدت، سبب می‌شود که بخش‌های مختلف گرد هم آیند و با هم همکاری و همدلی کنند و از کنار بسیاری از اختلافات گذر کنند. خلاصه آنکه اگر دانشگاه و حوزه در اهداف کلانی چون استقلال، پیشرفت علمی و اقتصادی و اعتلای فرهنگی با هم وحدت نداشته باشند، جامعه از هم می‌پاشد و این معنا، یک معنای حداقلی است که به هیچ وجه نباید بدان قانع بود.

اما نظر دومی که در مورد وحدت وجود دارد، وحدت در نسخه‌های خروجی‌ای است که حوزه و دانشگاه برای رسیدن به اهداف کلان ارائه می‌کنند. به عنوان مثال اگر آنچه از سوی دانشگاه پیرامون توضیح نظام آفرینش به جامعه ارائه می‌شود یا آنچه به عنوان راهی برای بهبود اوضاع اقتصادی کشور ارائه می‌شود یا آنچه برای رسیدن به آرامش فردی به جامعه ارائه می‌شود با خروجی حوزه متعارض باشد، آنگاه حتی اگر وحدت در اهداف هم موجود باشد، باز جامعه دچار تشتت و نهایتاً آسیب خواهد شد. نظر نگارندۀ این سطور این است که ما باید به دنبال تحقق همین معنی از وحدت باشیم.

حوزه و دانشگاه محل بروز دین و علم است و وحدت حوزه و دانشگاه به قول مقام معظم رهبری «یعنی حرکت پابه‌پای علم و دین»‍. موضوع رابطۀ علم و دین، بحثی است مسبوق به سابقۀ طولانی و دربارۀ آن مطالب زیادی گفته شده و بعداً نیز گفته خواهد شد. اما اگر قائل باشیم که علم و دین نافی هم نیستند و می‌توانند با هم تعامل کنند و حتی در مواردی بر یکدیگر نظارت داشته باشند و نقش تکمیل‌کننده برای هم داشته باشند، ناگزیر جامعۀ علمی، باید منابع دینی را به رسمیت بشناسد و از این منابع به عنوان وسیله‌ای برای کشف حقیقت و ارائه‌کنندۀ راه‌حل‌هایی برای مشکلات جامعه استفاده کند.

قبل از آنکه در مورد به رسمیت شناختن منابع دینی، توضیحاتی ارائه شود، باید توجه کرد که اساساً دانشگاه اسلامی با دانشگاه غیر اسلامی چه فرقی دارد و یا بهتر بگوییم: چه فرقی باید داشته باشد؟

امروز دانشگاه‌های کشور ما با دانشگاه‌های خارجی تفاوت‌هایی دارند: حجاب الزامی است، در دانشگاه مسجد وجود دارد؛ محیط‌های ورزشی مختلط نیست، چند واحد در دورۀ کارشناسی به عنوان دروس عمومی برای دانشجویان تدریس می‌شود که در آن مبانی دینی مطرح می‌شود و ...؛ اما به جز این تفاوت‌های شکلی و ظاهری، آیا در ماهیت دانشگاه‌های کشورمان با دانشگاه‌های خارجی تفاوتی هست؟ آیا تفاوت دانشمند مسلمان و غیر مسلمان، تنها اعتقادات و رفتار فردی است یا این دو در «دانشمند بودنشان» هم با هم تفاوت دارند؟

در مبانی اسلامی، اعتقاد به درستی مطالب قرآن و اعتقاد به عصمت پیامبر صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم و اهل بیت ایشان از مسلمات است. دین اسلام، برنامه‌ای برای سعادت انسان در دنیا و آخرت است و وظیفۀ اصلی صاحبان دین، آموزش علوم مختلف نبوده‌است؛ اما در راستای سعادت دنیوی و اخروی انسان، این بزرگواران توصیه‌ها و دستوراتی در باب سیاست، اقتصاد، روانشناسی، طب، تربیت، آموزش و ... دارند. همچنین در قرآن و در کلام اهل بیت، جملاتی در مورد طبیعت وجود دارد و به برخی سنت‌های الهی اشاره شده‌است. بخشی از متون دینی هم تاریخ گذشتگان است. بک مسلمان واقعی باید به تمام این‌ها باور داشته باشد و این‌ها را صحیح بداند.

پس در برخی حوزه‌های علمی، دین هم ورود پیدا کرده‌است و لازمۀ وحدت حوزه و دانشگاه این است که آموزه‌های علمی با دین، اگر یکدیگر را تأیید هم نکنند، لااقل نفی نکنند و متعارض نباشند. سوال این است که دانشگاهیان با این آموزه‌ها چطور برخورد می‌کنند؟ دانشگاهیان چقدر به قرآن و عترت به عنوان منابع کسب علم نگاه می‌کنند؟ برای قرآن و عترت چه میزان مرجعیت قائل هستند؟ آیا فهم گزاره‌های علمی قرآن و عترت را وظیفۀ خود می‌دانند؟ اگر یافته‌های تجریی دانشگاهیان با آنجه قرآن گفته بود، در تعارض آشکار بود، خودشان را ملزم می‌دانند که در تحقیقاتشان تجدید نظر کنند یا به‌راحتی دین را کنار می‌نهند و همان مطالب را ترویج می‌کنند؟ برای کشفیات جدید و تحقیق و توسعه چقدر از قرآن و عترت ایده می‌گیرند؟ حتی در زمینۀ تاریخ، آیا نگاه‌ها فقط معطوف به منابع رسمی تاریخ است یا به آنچه در کلام قرآن و عترت هم آمده‌است، توجهی می‌شود؟

دانشگاه و حوزه زمانی می‌توانند با هم وحدت داشته باشند که دانشگاه مطابق با مبانی اسلامی، قرآن و عترت را به عنوان یک مرجع متقن برای کسب آگاهی از حقیقت جهان خلقت و به عنوان ارائه‌کنندۀ نسخه‌های راهگشا در حل معضلات بشری بپذیرد. صد البته که بهره‌گیری علمی از قرآن و عترت روش‌های خاص خودش را دارد که باید در جای خودش به طور مبسوط پیرامون آن بحث کرد؛ اما کلیت مسئله، پذیرش علمی و عملی حقانیت قرآن و عترت در عرصۀ دانشگاه است.

حرف آخر اینکه اگر نگاه ما به علم، نگاه سکولار باشد و به دین، تنها به عنوان وسیله‌ای برای سلوک شخصی و ترمزی برای گسترش رذایل اخلاقی بنگریم و دین را مانند اتومیبلمان بیرون از دفتر یا کلاس یا آزمایشگاه پارک کنیم و سپس وارد محیط علمی شویم، تحقق وحدت حوزه و دانشگاه در معنی دوم، نه تنها غیر ممکن، بلکه مضحک است و حتی شاید تحقق معنی اول وحدت هم به‌مرور دچار مشکل شود؛ زیرا نگاه سکولار به علم، نهایتاً به سکولاریسم سیاسی و نفی نظام دینی منجر می‌شود.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۷۰۲۰۲۰۴:۱۵:۲۰ ۱۳۹۶/۹/۲۷
وقتی همدیگر را قبول ندارند چطور امکان پذیر هست .
بنده کنهکار۱۷۰۶۸۷۱۴:۰۲:۰۴ ۱۳۹۶/۹/۲۷
وحدت حوزه و دانشگاه زمانی امکان پذیر خواهد شد که همگی به ناچیز بودن دانش ذهن ناتوان و بی نهایت محدود خود اذعان کنند و نظریات خود را روی شناختهای فرهنگ اصیل دین داری قرآنی و داده های منطقی علم نظری به دور از سخنان غیر قابل اثبات استوار سازند. قرآن شناسان یقین دارند که قرآن کریم همه ی اعتقادهای خود را که به بشر عرضه کرده با به کار گرفتن دلایل و تشبیها و تمثیلهای محسوس موجود به اثبات رسانده است.
ناشناس۱۷۱۸۱۰۱۳:۵۸:۳۲ ۱۳۹۶/۹/۲۸
شما را به خدا دست از این مسایل ..بردارید وکمی هم از مشکلات مردم بگویید
ناشناس۱۷۲۳۸۶۲۱:۵۶:۱۱ ۱۳۹۶/۹/۲۸
پس بهتر در رابطه با موضوعات علمی که دین نظر داده پژوهش نشود زیرا در هر پژوهشی پژوهشگر باید به یک سو تمایل نداشته باشد تا نتایجی بدون سو گیری داشته باشد. اعتقاد دینی به یک مسئله ای که می خواهیم روی ان پژوهش کنیم باعث سو گیری می شود پس بهتر است پژوهش بر روی اینگونه مسائل ممنوع اعلام شود...
ناشناس۱۷۳۹۰۹۱۹:۱۷:۵۳ ۱۳۹۶/۹/۳۰
وقتی وحدت حوزه و دانشگاه انجام میشود که ..امکاناتی مثل هم داشته باشند.
هادی۱۷۴۵۵۸۲۳:۱۷:۵۷ ۱۳۹۶/۱۰/۱
وحدت حوزه و دانشگاه در زمان قدیم ممکن بود. زمان آقایان بهشتی و مفتح..
بیمه azkiتجارت نیوزصبا باتری

پربحث‌های اخیر

  1. یک معلم آمریکایی: ۳ جا کار می‌کنم و پلاسمای خونم را می‌فروشم تا قبوض آب و برقم را بپردازم؛ معلمی در آمریکا یعنی این!/ به‌اندازه کاری که می‌کنیم به ما حقوق نمی‌دهند

  2. تکرار دوباره داستان مالباختگان سرمایه‌گذاری‌های وسوسه‌انگیز

  3. خطیب نماز جمعه تهران: زمان خداحافظی از رژیم اشغالگر قدس فرا رسیده است

  4. 14 معاون و مدیری که باید از وزارت کار بروند

  5. کریمی قدوسی: پرونده افرادی چون ابتکار و مولاوردی که از جاسوسان حمایت می‌کنند باید مورد بررسی قرار گیرد

  6. درخواست ۹۰ نماینده مجلس از لاریجانی درباره شفافیت آرای مجلس

  7. 35 کیلو شمش طلای قاچاق توقیف شد

  8. زنگنه: هر تصمیمی که منافع ملی ما را تهدید کند وتو می‌کنم

  9. ترامپ: هفته آینده رییس جلسه شورای امنیت درباره ایران خواهم بود

  10. ترامپ به بولتون: اجازه جنگ با ایران را نداری

  11. چالوس و هراز یک‌طرفه شد

  12. کاهش قیمت اجاره بها با تصویب طرح مسکن استیجاری

  13. کلاهبرداری از اعتماد مردم در سکه ثامن

  14. افشای سندی از تحرکات مشکوک عربستان پیش از حمله به سفارتش در تهران

  15. واکنش سخنگوی وزارت امور خارجه به خبر درخواست ایران برای ملاقات با ترامپ

  16. درباره آیین چند هزار ساله «گِل مالی»

  17. آیا بازار نفت از نقشه جدید اوپک و روسیه استقبال می‌کند؟

  18. تاریخ ساز ایرانی در لوشامپیونه

  19. چالش ارزی بانک مرکزی برای صادرکنندگان به عراق و افغانستان

  20. چرا آمریکا به دنبال محاصره روسیه، چین و ایران است؟

  21. روزشمار هفته سالمند اعلام شد

  22. هر 3 ثانیه یک نفر در جهان به دمانس مبتلا می شود/ هفتمین علت مرگ در جهان

  23. 4 نامزد کسب عنوان بهترین بازیکن هفته اول لیگ اروپا اعلام شد+عکس

  24. واکنش پکن به اعمال تحریم آمریکا علیه ارتش چین

  25. تشکیل ۴۵ پرونده تخلف برای کارمندان مالیاتی در سال ۹۷

پربحث‌های دیروز

  1. یک معلم آمریکایی: ۳ جا کار می‌کنم و پلاسمای خونم را می‌فروشم تا قبوض آب و برقم را بپردازم؛ معلمی در آمریکا یعنی این!/ به‌اندازه کاری که می‌کنیم به ما حقوق نمی‌دهند

  2. تکرار دوباره داستان مالباختگان سرمایه‌گذاری‌های وسوسه‌انگیز

  3. واکنش معاون دفتر رئیس‌جمهور به ادعای توهین فردی منتسب به وزارت خارجه به ساحت امام حسین(ع)

  4. خطیب نماز جمعه تهران: زمان خداحافظی از رژیم اشغالگر قدس فرا رسیده است

  5. 14 معاون و مدیری که باید از وزارت کار بروند

  6. کریمی قدوسی: پرونده افرادی چون ابتکار و مولاوردی که از جاسوسان حمایت می‌کنند باید مورد بررسی قرار گیرد

  7. درخواست ۹۰ نماینده مجلس از لاریجانی درباره شفافیت آرای مجلس

  8. 35 کیلو شمش طلای قاچاق توقیف شد

  9. زنگنه: هر تصمیمی که منافع ملی ما را تهدید کند وتو می‌کنم

  10. ترامپ: هفته آینده رییس جلسه شورای امنیت درباره ایران خواهم بود

  11. ترامپ به بولتون: اجازه جنگ با ایران را نداری

  12. چالوس و هراز یک‌طرفه شد

  13. مشکلات صادرکنندگان محصولات کشاورزی به روسیه با «نیما»

  14. کاهش قیمت اجاره بها با تصویب طرح مسکن استیجاری

  15. کلاهبرداری از اعتماد مردم در سکه ثامن

  16. افشای سندی از تحرکات مشکوک عربستان پیش از حمله به سفارتش در تهران

  17. واکنش سخنگوی وزارت امور خارجه به خبر درخواست ایران برای ملاقات با ترامپ

  18. درباره آیین چند هزار ساله «گِل مالی»

  19. ۱۰ خرافه بسیار عجیبِ مردم جهان/ از جادوی میوه‌ها تا نماد خوش‌شانسی

  20. شطرنج سبب پیشگیری از آلزایمر می‌شود

  21. رهبر کره شمالی خواستار دیدار مجدد با دونالد ترامپ است

  22. هشدار اروپا به تل‌‌آویو درباره فلسطین / هیلی: ایران باید موضوع شورای امنیت باشد نه فلسطین!

  23. کرملین: پوتین برنامه‌ای برای دیدار با فرمانده نیروی هوایی اسرائیل ندارد

  24. نگاهی به خدمات حکام عرب خلیج فارس به صدام در طول جنگ تحمیلی

  25. آیا بازار نفت از نقشه جدید اوپک و روسیه استقبال می‌کند؟

پربحث‌های هفته

  1. راهپیمایی افراد برهنه در خیابان بعد از پیروزی!/ عبور از مرز‌های بی‌حیایی؛ عریان‌گری در فوتبال!+ عکس

  2. یک پیشنهاد برای حل معضل پرداخت سکه به عنوان مهریه

  3. جایگاه vip سید احمد خمینی در مراسم عزاداری؛ نظر شما در مورد این عکس چیست؟ + واکنش نتیجه امام به تصاویر  

  4. یک معلم آمریکایی: ۳ جا کار می‌کنم و پلاسمای خونم را می‌فروشم تا قبوض آب و برقم را بپردازم؛ معلمی در آمریکا یعنی این!/ به‌اندازه کاری که می‌کنیم به ما حقوق نمی‌دهند

  5. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  6. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  7. نباید به «سید احمد خمینی» ایراد گرفت! مشکل جای دیگر است

  8. کینه ضدانقلاب از عزاداری‌های محرم+ عکس

  9. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  10. چگونه می‌توان ترامپ را در زمینه تحریم‌ها خلع سلاح کرد؟

  11. عوامل خارجی یا داخلی؛ کدام یک در بی‌ثباتی‌های ارزی موثرتر بود؟

  12. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  13. آقای ظریف! «برجام مالی» را به ملت تحمیل نکنید/ FATF فقط برای دشمنان شفافیت می‌آورد

  14. آدرس غلط برای گرانی‌ها و افشای مسئولیت گریزی‌های رندانه/ ریشه‌های اصلی بحران های کنونی اقتصاد ایران چیست؟

  15. من یک معلم آمریکایی هستم!  

  16. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  17. اطلاعیه دولت درباره هزینه سفر روحانی به نیویورک

  18. با این میوه، ۳ روزه ۳ کیلو لاغر شوید!

  19. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  20. پیام روحانی برای جانباختگان حادثه تصادف کاشان: تکرار این حوادث جبران‌ناپذیر جاده‌ای، نشان از ضعف‌های مدیریتی دارد

  21. پیشنهاد بی‌شرمانه مرکز مشاوره به یک دختر!/ عمق فاجعه و عدم نظارت بر عملکرد مرکز مشاوره

  22. آقای سازور غلط می‌کند فقط مداحی کند/ جمله جالب محمود کریمی درباره حاج منصور

  23. آیا پارک لاله تهران پولی شده است؟

  24. دستور ویژه دادستان کل کشور در پی هتک حرمت به ساحت مقدس حضرت رقیه (س) در یک روزنامه

  25. روزنامه خواندن و آیه الله مصباح یزدی ؛ مدح یا ذم

آخرین عناوین