واقعاً نفت تنبلی می‌آورد؟

دکتر حسن دانایی‌فرد،   3960814179 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار

می‌شود با اِعمال مدیریت ملی نعمات خدادادی را به سیاقی خردمندانه موتور توسعه قرار داد و به سرعت گوی رقابت را از دیگران ربود.

واقعاً نفت تنبلی می‌آورد؟

در تالار گفتمان اقتصادیون نظریه‌ای به‌نام «نظریه نفرین منابع‌» قد علم کرده که به محمل بزرگ بهانه‌جویی برای ناکارآمدی مدیریت ملی کشورهای صاحب ثروت منابع طبیعی تبدیل شده است. بر اساس این نظریه، منابع طبیعی (نظیر نفت) بنا به سه تفاوت ماهوی با سایر ثروت‌ها، بلای جان کشورهای نفت‌خیز شده‌اند؛


1- منابع طبیعی (نظیر نفت) ثروتی آماده‌اند و حاصل یک فرایند تولیدی نیستند. درآمد حاصل از این منابع هیچ ارتباطی با سایر فرایندهای اقتصادی مانند صنایع ندارد. هزینه تولید آن اندک و درآمد فراوانی در پی دارد و ارزش مازاد قابل توجه تولید می‌کند که منشأ رانت است.
2- در بلند مدت قیمت کالاهای اولیه و مواد خام نسبت به کالاهای صنعتی کاهش می‌یابد از این‌رو کشورهای وابسته به صادرات منابع طبیعی همواره باید کالاهای بیشتر و بیشتری صادر کنند تا مقادیر معینی از کالاهای صنعتی را وارد کنند.
3- اغلب منابع طبیعی (مانند نفت) تجدید ناپذیرند. از این رو از دیدگاه اقتصادی این منابع کمتر به منابع درآمدی شبیه‌اند و بیشتر شبیه ثروت‌های بادآورده‌ای هستند که در طول زمان مصرف می‌شوند، که آثار نامناسبی در گذر زمان بر اقتصاد کشورها بر جای می‌گذارد.

اقتصاددانان تبعات حاکمیت این نظریه بر اقتصاد کشورها را چنین بر‌می‌شمارند؛


1- شیوع بیماری هلندی در اقتصاد 2- نوسان‌پذیری درآمدهای ملی 3- فقدان سرمایه‌گذاری در سرمایه انسانی 4- سرمایه‌بر بودن تابع تولیدی منابع طبیعی 5- دخالت خارجی و استعمار 6- فرضیه چرخه رانت 7- کیفیت نهادها و مساله کارگزاری 8- چرخه ضعیف اقتصاد ملی.
ذکر توضیحات این هشت عامل برون زا و درون‌زای نفرین منابع ضروری به نظر نمی‌رسد و خوانندگان می‌توانند آنها را در منابع مختلف بیایند. اقتصاددانان مبلغان بزرگ این نظریه هستند و به خاطر حاکمیت اقتصاددانان بر تصمیم‌های حکومت گفتمان ملی حاکمان، خط‌مشی‌گذاران، مدیران و سیاستمداران این کشور نیز مملو از عبارات «نفت عامل بدبختی است»‌، «ما مدیران نفتی هستیم‌»، «اقتصاد ما نفتی است» و‌... است. واقعاً این نظریه درست است؟

نقدی بر نظریه نفرین منابع: نگاهی مدیریتی


برای نقد هر نظریه‌ای می‌توان 1) پیش‌فرض‌های آن را زیر سوال برد 2) منطق نظری آن را مخدوش ساخت 3) صادق نبودن آن در عمل را نشان داد. پیش‌فرض‌های ضمنی این نظریه آن است که 1) کشورهای دارای منابع طبیعی عقل معاش و فهم امور ندارند 2) ظرفیت استفاده از منابع طبیعی به سیاقی عقلایی ندارند 3) مدیریت را نمی‌دانند چون فاقد دانش خط‌مشی‌گذاری ملی‌اند 4) دچار شهوت مصرف بی‌رویه‌اند 5) وابسته و طفیلی هستند 6) مستعمره و نوکرند 7) قابلیت پیشرفت ندارند 8) توان پیوند مدیریت و اقتصاد را ندارند 9) تنبل و زیرکار درو و مفت خورند 10) غیرت ملی ندارند.
پژوهش‌های مختلف از کشورهای نفت‌خیز جهان نشان می‌دهد که این نظریه در مورد همه کشورها صادق نیست، بنابراین کاربرد این نظریه در عمل هم محل نزاع است.پس باید در این نظریه تجدید نظر کرد.

سندرم ناسپاسی در مدیریت ملی


«سندرم ناسپاسی» بیماری مهلکی است که ممکن است روح و روان انسان‌ها را چنان تحت تأثیر قرار دهد که «تنبلی، بی‌عرضگی، بی‌تدبیری، ناتوانی» خود را به حساب «نعمات بزرگ الهی» بگذارند که به باور ما مسلمانان «شکر نعمت، نعمتت افزون کند، کفر نعمت، نعمت از کفت بیرون کند.» پس دلیل کم‌پیشرفتی چیست؟

دلیل کم‌پیشرفتی چیست؟


1- وقتی کشوری‌، سیاستمدارانش، بزرگی ملی و عظمت دینی مردمان خود را در قربانگاه ستادهای انتخاباتی ذبح می‌کنند؛ حرمت ولی را به پای یاران غار قربانی می‌کنند؛ جز به انتخاب مجدد در کسب و کار سیاسی نمی‌اندیشند؛ سیاست در کشور اسلامی را همان Politics متداول می‌دانند که «برای رسیدن به هدف باید به هر وسیله‌ای متوسل شد» و آن را معادل خط‌مشی ملی (National Policy) می‌دانند و عنوان سیاست‌گذاری یا سیاست‌گزاری به آن می‌دهند، در‌حالی‌که سیاست، صبغه ‌گذاری یا گزاری ندارد بلکه این خط‌مشی‌های ملی‌اند که باید گزارد یا گذارد، خط‌مشی‌هایی ملی چنان سیاست زده (Politicization) می‌شوند که بدل به همان سیاست (به معنای Politics) می‌شوند و در نتیجه نمی‌خواهند بین سیاست(politics) و خط‌مشی ملی (public policy) تفاوت قائل شوند نمی‌توانند politics of public policy را به فارسی برگردانند و در عمل عامل به آن باشند.


2- وقتی کشوری، خط‌مشی‌گذارانش، خط‌مشی‌های ملی را صرفاً و صرفاً سیاسی می‌دانند که نمی‌شود عقلانیت دینی و حتی عقلانیت متداول را در آن لحاظ کرد،‌ طوری‌که هر طرح، لایحه صرفاً در پرتو منویات حزبی، گروهی و قوی طرح، تصویب و اجرا می‌شوند، در‌حالی‌که مردم دغدغه معاش دارند ولی خط‌مشی‌گذاران به تعریف جرم سیاسی چسبیده‌اند، برای انتخاب رییس یک دانشگاه از او وعده استخدام می‌گیرند، ثبات مدیریت را قربانی بلهوسی‌های سیاسی می‌کنند و جابه‌جایی و عزل مدیریتی در سطح استانی و ملی را هنر می‌دانند.


3-وقتی کشوری مدیران دولتی‌اش متکی به «نظریه سهم‌خواهی» هستند، مدیر بانک هستند به درصدی از وام اعطایی نظر دارند، کارشناس گمرک تشریف دارند «چرا من وارد نکنم»را تکرار می‌کند، مدیر منابع طبیعی هستند درصدی از زمین آزاد شده را گرایش به طلب کردن دارند، قاضی هستند که ...
4- وقتی کشوری دانشگاه‌های بازاری شکل داده که صرفاً مدرک اعطا می‌کند و چوب حراج بر اصیل‌ترین فرآورده بشر می‌زنند و امنیت علم را در منظر کاربران زیر سوال می‌برند و این دانشگاه‌ها برای اینکه مانعی برسر راه خود نبینند، همه را نمک‌گیر می‌کنند؛ میلیون‌ها مدرک به دست را به عنوان فارغ التحصیل روانه جامعه می‌کنند تا تبدیل به اهرم فشاری علیه کشور شوند.


5- وقتی کشوری بخشی از مردمانش کمتر به ذات کشورشان و دین‌شان محبت دارند و غیره را متمدن‌تر می‌دانند از این رو مقلد رفتار، گفتار و نگرش بیگانگان می‌شوند.


6- وقتی در کشوری علم اداره امور عمومی قربانی سیاست زدگی سیاسیون و نمایندگان قانونگذارش می‌شود و مدیران دولتی‌اش از مدیر دولتی بودنش احساس خوبی ندارند و در ویترین ملی دولتی بودن را معادل ناکارآمدی به تصویر می‌کشند.

 

7-وقتی کسانی سکان‌دار دولت و اداره امور عمومی می‌شوند که حکومت و دولت را حس نمی‌کنند و شرکت خصوصی را با سازمان دولتی اشتباهی فرض می‌کنند و به‌جای به‌کارگیری متخصصان دولت و حکومت هم رشته‌های خود را وارد دولت و حکومت می‌کنند، انگل شناسان و متخصصان بتن و پل و آسفالت را بر ناموس فرهنگ و هنر حاکم می‌کنند.


8 -وقتی در کشوری به اشتباه مردمان خود را به گرفتن مدرک دکتری نه سواد دکتری سوق می‌دهند، هنرمندان، گزارشگران ورزشی، داوران ورزشی، سربازان و نیروهای امنیتی، روحانیون، سیاسیون، نمایندگان مجلس، خوانندگان، مداحان و وزرا و... را به‌جای افتخار کردن به نفس وظیفه خطیرشان به برگه مدرکی دلخوش می‌کنند.


9-وقتی در کشوری راهبری ملی به یمن فقدان مقررات ملی با کیفیت به بازی گرفته می‌شود، احتمال سقوط هواپیماها را بیشتر و اتوبوس‌ها را به ته دره هدایت می‌کنند.


10-آنگاه مدیران ملی یک کشور دنبال مقصر می‌گردند؛ همه این مشکلات به خاطر وجود نفت در کشور است‌، اقتصاد ما نفتی است و ما مدیران نفتی هستیم، از مدیران نفتی انتظار تولید ثروت نباید داشت!

چرا چنین است؟ چرا حیف و میل ملی


در دهه‌های اخیر، علمی به جهان رخ نموده که آن را علم مدیریت ملی می‌نامند. این علم، حیف‌ها را مانع و میل‌ها را ریشه‌کن می‌کند. اگر کشوری مثل نروژ و آمریکا و حتی بوتسوانا و همین طور کشورهای عربی که نفت، نعمت بزرگ خدادادی در اختیار دارند می‌توانند «نفت را موتور توسعه» خود قرار دهند و در پرتو آن سایر موتورهای توسعه ملی خود را به راه بیندازند، مجهز به علمی بنام علم مدیریت ملی هستند. احزاب سیاسی‌اشان مجهز به کادر علمی‌اند؛ هر نماینده مجلس‌شان با 17 تحلیل‌گر خط‌مشی ملی، به عنوان پشتیبان قیام و قعود خود را عقلایی می‌سازد، علمی‌ترین و معتبرترین گزارش‌های ملی از مراکز پژوهشی دولت و مجلس‌شان مبنای خط‌مشی گذاری خط‌مشی‌گذاران‌شان قرار می‌گیرد؛ خط‌مشی‌گذاری ملی‌شان مبتنی بر شواهد و قرائن وثیق است نه اینکه عده‌ای در اتاقی نشسته و 10گزاره تحریر کرده و آن را خط‌مشی‌های ملی اعلام می‌کنند.

واقعاً نفت تنبلی می‌آورد؟


به عملکرد سپاه پاسداران ایران نگاهی کنید. چرا این نهاد سپر نفوذناپذیر این کشور شده است؟ پس می‌شود نفت داشت، سپاه هم داشت، می‌شود نفت داشت و جهان را تحت تأثیر قرار داد. می‌شود نفت داشت و کشورهای لبنان، عراق و سوریه را از تروریست محافظت کرد؟ می‌شود نفت داشت و آن را به اهرم مستحکمی برای پاسداری از کشور تبدیل کرد؟ همیشه فرزندان پدران پولدار تنبل به بار نمی‌آیند. همیشه فرزندان دانشمندان، بی خاصیت نمی‌شوند. می‌شود با اِعمال مدیریت ملی نعمات خدادادی را به سیاقی خردمندانه موتور توسعه قرار داد و به سرعت گوی رقابت را از دیگران ربود. می‌شود در پرتو درآمدهای نفتی و موقعیت راهبردی خاص ناشی از وجود نفت،کشورهای متخاصم را ابزار ترقی قرار داد.

باید «مدیریت ملی را علمی وثیق داشت» باید علم خط‌مشی‌گذاری و علم اداره امور عمومی را ضرورت اجتناب‌ناپذیر اهرم‌سازی نفت به‌عنوان نعمت بزرگ خداوندی به این کشور دانست. علومی که اکنون در میان سیاستمداران، خط‌مشی‌گذاران و مدیران اجرایی ایران غریب است چون نیازی به آن احساس نمی‌شود، چون ضرورتی ندارد وقتی ارزشیابی نمی‌شوی تلاش کنی، چون وقتی حساب و کتاب ملی وثیق نیست، هر کسی در ستاد انتخاباتی بود مدیر می‌شود. مدیری یک دانشگاه را کاهش رتبه می‌دهد، مدیردانشگاه بعدی می‌شود؛ شهرداری فسادش عیان است، ترقی درجه پیدا می‌کند، زیرا «همه معیارهای کیفیت مدیریت ملی» سیاست زده است.



دیدگاه کاربران

کیوان سپانلو۱۳۷۸۲۳۱۷:۰۸:۰۶ ۱۳۹۶/۸/۱۴
نفت تنبلی نمی آورد ولی باعث می شود تا دلال بازی رونق بگیرد و یک عده ای بی جهت به نان و نوابی برسند. می خواهم بدانم اگر ما نفت نداشتیم شاه می توانست اینقدر تجهیزات غیر ضروری برای تبدیل کردن ایران به ژاندارم منطقه بکند و اگر پول نفت نبود دولتمردان ما توان یک دقیقه مقاومت در مقابل فشارهای مالی و اقتصادی را داشتند. پس نفت یک شمشیر دو لبه است که می تواند هم باعث سعادتمندی یک کشور بشود و هم می تواند باعث بدبختی شود و کسانی که به فکر مردم و سعادت کشور هستند باید از پول نفت در جهت قطع وابستگی به کشورهای بیگانه از لحاظ صنعتی و کشاورزی استفاده کنند .
ناشناس۱۳۷۸۷۹۱۸:۳۹:۰۹ ۱۳۹۶/۸/۱۴
اگرمدیریت صحیح باشدتنبلی نمی آوردوکشورراازابرقدرتهاهم پیشرفته ترمیکند.بامدیریت صحیح ومدیران دست پاک
ناشناس۱۳۹۲۵۱۱۹:۲۶:۲۴ ۱۳۹۶/۸/۱۶
نفت تنبلی نمی آوردمدیریت بی کفایت تنبلی میاورد
یکتانت

پربحث‌های دیروز

  1. خود «بهشتی» پنداری !

  2. اولین واکنش عنابستانی به ماجرای حاشیه‌سازش با سرباز راهور

  3. بیانیه عنابستانی: سرباز با باتوم به شکم من کوبید/ سیلی زدن در کار نبود/ از حیثیت من دفاع شود

  4. گزارش رسانه اسرائیلی درباره نگرانی صهیونیست‌ها از پیشرفت علمی ایران

  5. قبض و بسط های برجامی و خطوط قرمز ایران

  6. تصور "مردم تحمل می‌کنند پس ادامه دهیم" غلط است

  7. چه شد که از بروجردی به عنابستانی رسیدیم؟

  8. سرستون جدید اصلاح‌طلبان تندرو/ واکنش عبدالله گنجی به مهدی نصیری

  9. دفاع ربیعی از آذری‌جهرمی درباره فیلتر نکردن اینستاگرام/ زیباکلام: کارگزاران می‌خواهد به هر قیمتی در قدرت بماند/ مورد عجیب عنابستانی/ توضیحات توکلی درباره ماجرای غسال آیت‌الله مصباح

  10.  احمد توکلی: فریب کسانی را که با بزرگ کردن موضوعی فرعی اصل را در سایه قرار می دهند، نخورید

  11. مادر سربازی که سیلی خورد: به پسرم افتخار می‌کنم

  12. جهانگیری: خودرو با قیمت مناسب در اختیار مصرف کننده قرار بگیرد

  13. روایت نوبلیست معروف اقتصاد از وعده‌های جعلی نئولیبرالیسم آمریکایی

  14. محرز: واکسن کرونای «سوئدی» به‌زودی وارد کشور می‌شود/ افزایش مبتلایان به کرونا

پربحث‌های هفته

  1. ادعای کریمی‌قدوسی: ظریف قبل از شهادت سردار سلیمانی با یک افسر رژیم صهیونیستی دیدار کرد/ بوی گند برجام مردم را آزرده کرده است

  2. تصویری که نماینده مجلس به ظریف نشان داد

  3. ضرب و شتم مأمور نیروی انتظامی توسط نماینده مجلس + فیلم

  4. هیچ نماینده ای «خط ویژه» ندارد

  5. چند نکته درباره سخنان کریمی قدوسی و کارت زرد مجلس به ظریف

  6. چند نکته درباره یک برنامه تلویزیونی

  7. حوزویان خواستار عزل و محاکمه « علیرضا رئیسی» شدند

  8. خود «بهشتی» پنداری !

  9. درگیری لفظی خسرو معتضد و زیباکلام بر سر رضا شاه

  10. وضع تماشایی آمریکا

  11. دژ نفوذ ناپذیر پزشکان متخصص!

  12. اولین واکنش عنابستانی به ماجرای حاشیه‌سازش با سرباز راهور

  13. واکنش تهیه کننده «گاندو» به صحبت‌های ظریف

  14. نماینده مجلس: به مامور پلیس راهور سیلی نزدم

  15. آذری جهرمی به بازپرسی فراخوانده شد/ اعلام جرم دادستان قوه قضائیه علیه وزیر ارتباطات

  16. بیانیه عنابستانی: سرباز با باتوم به شکم من کوبید/ سیلی زدن در کار نبود/ از حیثیت من دفاع شود

  17. لودر تخریب را به قزوین و اردبیل هم بفرستید

  18. گزارش رسانه اسرائیلی درباره نگرانی صهیونیست‌ها از پیشرفت علمی ایران

  19. یارانه ۲۰میلیون نفر ۲برابر می‌شود/ به فاقدین خودرو ۱۵ لیتر بنزین مجانی می‌دهیم

  20. ناجا: محل سکونت خاوری را شناسایی کردیم/ هیچ اراده سیاسی برای استرداد خاوری وجود ندارد

  21. «شتر دیدی، ندیدی» رسانه های غربی

  22. پیام بودجه ایران به دنیا به روایت رئیس‌جمهور/پاسخ ظریف به احتمال مذاکره با آمریکا/ بازجویی از وزیر ارتباطات/ نماینده مجلس: روحانی پاسخگوی خون بیش از ۳۰۰ نفر باشد

  23. تایید برخورد فیزیکی نماینده مجلس با سرباز راهور/ جهانگیری: روزهای خوشی در راه است!/ اخبار غیررسمی از حکم عیسی شریفی/ واکنش واعظی به سخنان حدادعادل/ چه کسانی از عارف حمایت می کنند؟

  24. قبض و بسط های برجامی و خطوط قرمز ایران

  25. تصور "مردم تحمل می‌کنند پس ادامه دهیم" غلط است

پربحث‌های هفته

  1. ادعای کریمی‌قدوسی: ظریف قبل از شهادت سردار سلیمانی با یک افسر رژیم صهیونیستی دیدار کرد/ بوی گند برجام مردم را آزرده کرده است

  2. ضرب و شتم مأمور نیروی انتظامی توسط نماینده مجلس + فیلم

  3. هیچ نماینده ای «خط ویژه» ندارد

  4. چند نکته درباره سخنان کریمی قدوسی و کارت زرد مجلس به ظریف

  5. چند نکته درباره یک برنامه تلویزیونی

  6. خود «بهشتی» پنداری !

  7. اولین واکنش عنابستانی به ماجرای حاشیه‌سازش با سرباز راهور

  8. آذری جهرمی به بازپرسی فراخوانده شد/ اعلام جرم دادستان قوه قضائیه علیه وزیر ارتباطات

  9. بیانیه عنابستانی: سرباز با باتوم به شکم من کوبید/ سیلی زدن در کار نبود/ از حیثیت من دفاع شود

  10. لودر تخریب را به قزوین و اردبیل هم بفرستید

  11. پیام بودجه ایران به دنیا به روایت رئیس‌جمهور/پاسخ ظریف به احتمال مذاکره با آمریکا/ بازجویی از وزیر ارتباطات/ نماینده مجلس: روحانی پاسخگوی خون بیش از ۳۰۰ نفر باشد

  12. تایید برخورد فیزیکی نماینده مجلس با سرباز راهور/ جهانگیری: روزهای خوشی در راه است!/ اخبار غیررسمی از حکم عیسی شریفی/ واکنش واعظی به سخنان حدادعادل/ چه کسانی از عارف حمایت می کنند؟

  13. قبض و بسط های برجامی و خطوط قرمز ایران

  14. ثروتمندان ناشناس، خطری برای زمامداران و روحانیون سرشناس!

  15. چشم‌بندی روحانی جلوی چشم ۸۰ میلیون ایرانی/ این ۸ سال در سوئیس زندگی می‌کردیم نه ایران!

  16. جدال اصلاح‌طلبان درباره نامزد اجاره‌ای

  17. نباید از ترس آمدن یک احمدی‌نژاد به لاریجانی رضایت دهیم/اکثر وزرای روحانی فاقد سابقه تخصصی بودند/همه چیز پای اصلاح‌طلبان نوشته می‌شود

  18. رئیسی موضع قوه قضائیه درباره فیلترینگ را مشخص کند/ واکنش ناجا و ستاد کل به ضرب و شتم یک سرباز توسط نماینده مجلس/ توضیح دهقان درباره دریافت ملک نجومی/ پایگاه رای حسن خمینی قابل توجه است؟

  19. واعظی: جای کار اجرایی در مجلس نیست/ مجلس در بورس دخالت نکند

  20. واکنش عضو تلفیق به سخن رئیس جمهور/جمع و تفریق دولت با مجلس فرق دارد؛دولت از جیب مردم تفریق و در جیب خود جمع کرد!

  21. روحانی: ترامپ مُرد اما برجام زنده و سر حال‌تر از دیروز است/ ساکنین جدید کاخ سفید لکه‌های سیاه دوران ترامپ را پاک کنند/ انتقاد تند از کمیسیون تلفیق

  22. کروبی در منزل قوچانی! +عکس

  23. پیشنهاد قالیباف برای تغییر نام وزارت خارجه

  24. چه شد که از بروجردی به عنابستانی رسیدیم؟

  25. چرا این قشر امتیازهای ویژه شغلی دارند؟!

آخرین عناوین