این نفت لعنتی

عبدالرضا طالقانی گروه اقتصادی الف،   3960726124 ۸ نظر، ۰ در صف انتشار و ۴ تکراری یا غیرقابل انتشار
این نفت لعنتی

یکصد و شانزده سال از کشف اولین مخزن نفت در ایران توسط مهندسان کمپانی دارسی می‌گذرد. در این سالها، نفت بسیاری از ساحت‌ها و ساختارهای فعال کشور را به نفع خود مضمحل کرده است.

اقتصاد خوانده‌ها حتماً با عبارت «نفرین منابع» آشنا هستند. نگاه کلاسیک تا مدتها وفور منابع طبیعی را یکی از اساسی‌ترین ارکان رشد می‌دانست، اما این اندیشه در دهه 1980 متزلزل شد. در ادامه در میانه‌های دهه 1990 میلادی، دو اقتصاددان دانشگاه هاروارد با مطالعه کمی کشورهای مختلف دنیا نشان دادند که بین رشد اقتصادی و وجود منابع خدادادی در کشورها حتی غالباً رابطه معکوس وجود دارد؛ به این معنا که معمولاً زیرساختهای و سازمان کشورهایی که از حیث منابع خدادادی ضعیف هستند، چنان شکل می‌گیرد که معمولاً از حیث رشد اقتصادی - و در نتیجه سطح رفاه – بالاتر از کشورهای غنی قرار می‌گیرند.

بسیاری از اقتصادهای تازه صنعتی‌شده شرق آسیا که طی دهه‌های گذشته بطرز اعجاب‌آوری رشد کرده‌اند از حیث منابع طبیعی در رده کشورهای فقیر جای می‌گیرند، و در نقطه مقابل بسیاری از کشورهای نفت‌خیز قرار دارند که با شبکه پیچیده و درهم‌تنیده‌ای از مشکلات و مؤلفه‌های توسعه‌نیافتگی مواجه‌اند.

در ادامه این مسئله موشکافی شده که غنای منابع چگونه این مشکلات را ایجاد می‌کند و چه تبعاتی در پی دارد؟ مهمترین مشکلاتی که در جوامع غنی از حیث منابع، بروز می‌کند بصورت خلاصه به قرار زیر است:     

1- خام‌فروشی و تبعات آن

در اغلب موارد سهولت کسب درآمد حاصل از فروش منابع خام، نیاز به رشد مولد را در ساختار یک کشور می‌میراند. به این ترتیب، الزامات و مزایای حاصل از این احساس نیاز، مانند رشد فناوری، اهتمام به آموزش کیفی نیروی متخصص، عزم ملی در تخصیص بهینه منابع، رشد بهره‌وری و عقلانیت در ساختارهای تولیدی و سایر الزامات رشد مولد در این جوامع دچار افول می‌شود.

در نتیجه آنچه معمولاً در این جوامع به چشم می‌خورد ترکیبی از ضعف فناوری، عدم رشد شاخصهای انسانی، واپس‌ماندگی در پیشرفت و صنعتی شدن، افول بهره‌وری و خلاقیت و همچنین عدم استفاده بهینه از منابع در ساختارهای تولیدی و مواردی از این دست خواهد بود.

 

2-   برهم‌ریختگی هارمونی سیاستگذاری، تصمیم‌گیری و اجرا –  بیماری تصدی‌گری دولتی

در این کشورها، بخش دولتی و عمومی سلسله‌مراتب مختلف سیاستگذاری تا اجرا را خود رأساً برعهده می‌گیرد، و بخش خصوصی دارای پیکره‌ای نحیف و بی‌رمق است؛ حال آنکه در کشورهای پیشرفته، بخش خصوصی عنان سطوح قابل توجهی از اجرا را در دست دارد و نمایندگان تشکلهای مردمی، پیگیریها و حتی سیاستگذاریها – منهای سطح حاکمیتی - را بر عهده می‌گیرد.

برای تأیید این موضوع، مقایسه ترکیب هیئتهای اقتصادی ایرانی و اروپایی در سفرهای دو طرف در پسابرجام راهگشاست؛ ترکیب هیئت‌های اروپایی که به ایران سفر می‌کنند متشکل از یک یا دو معاون وزیر و انبوهی از نمایندگان تشکلها، اتحادیه‌ها و مدیران بخش خصوصی است، اما در مقابل در اغلب رده‌های هیئتهای ایرانی، مدیران دولتی حضور دارند، و بخش خصوصی در این دیدارها نقش کم‌رنگی ایفا می‌کند.

 

  3-  فربه بودن و لَختی زنجیره ادارات و سازمانهای وابسته به بودجه دولتی

در این کشورها طبیعتاً بخش اعظم مصرف درآمد حاصل از فروش منابع خام در انحصار دولت است؛ به همین دلیل معمولاً تصدی‌گری در بخشهای مختلف بصورت روزافزون به سمت سازمانهای عمومی هدایت می‌شود. درنتیجه سازمانهای دولتی با انبوهی از شرح وظایف مواجه‌اند و در عین حال رخوت و کندی و ناکارآمدی وجه مشترک اکثریت قریب به اتفاق این سازمانهاست.

 دکتر آزاد عمرانی، کارشناس اقتصاد کشاورزی، درخصوص این عیب - با نگاه ویژه به بخش کشاورزی – نکات مهمی را مطرح کرده است؛ وی خاطرنشان می‌کند:

»بدنه وزارتخانه یک بدنه فربه است؛ بخش اعظم بودجه کشاورزی صرف سر پا نگه داشتن خود وزراتخانه می‌شود؛ مثلاً بخش تحقیقات کشاورزی را می‌شود نام برد که دولتی است و خروجی آن با توجه به کثرت اعضاء هیئت علمی و امکانات سخت‌افزاری قابل دفاع نیست. «

این شرایط در کشورهایی که خام‌فروشی نمی‌کنند به هیچ عنوان دیده نمی‌شود؛ در این کشورها با وزارتخانه‌ها و سازمانهای دولتی چابک و کوچکی مواجه می‌شوید، که از هسته نخبگانی برنامه‌ریز و سیاست‌گذار و نهادهای نظارتی تشکیل شده‌اند.

4-   دولتمردان پرمشغله/ فاصله میان فعالان اقتصادی و سیاستگذاران

در کشورهای غنی از حیث منابع، دسترسی جامعه و بازیگران اقتصاد به یک وزیر یا مسئول دولتی، دهها بار دشوارتر از سیستم کشورهای دیگر است. عمرانی در این زمینه معتقد است:

«من شخصاً با وزرای کشاورزی بسیاری از کشورهای اروپایی و معاونان آنها برای حل مسائل بسیار جزئی ملاقات کرده‌ام؛ ولی در کشور خودمان  زیر پرچم دو تشکل مهم اتاق بازرگانی ایران، یعنی «اتحادیه ملی محصولات کشاورزی» و «انجمن ارگانیک ایران» چندین بار تلاش کردیم که با وزیر دیدار کنیم و برای مشکلات کشاورزی کشور تدبیری بیندیشیم، ولی موفق نشدیم. »

این در حالی است که فعالان اقتصادی بازیگران اصلی اجرای سیاستهایی هستند که توسط دستگاههای دولتی به تصویب می‌رسد؛ با وجود این شکاف عمیق میان سیاستگذار و فعال اقتصادی، حتی اگر فرض کنیم حتی سیاستهای مناسبی هم اتخاذ شود، عرصه اجرا با مشکلات متعددی مواجه خواهد بود. در آن سو در کشورهای پیشرفته، جلسات مدیران دولتی با فعالان اقتصادی و تشکلها، بصورت مستمر، جدی و نظام‌مند برگزار شده و مصوبات و خروجیهای این جلسات نیز با جدیت پیگیری می‌شود.

5-   رانت و فساد سیستمی

بروز بیشتر و پدیداری چشمگیر فساد سیستمی و اداری، و همچنین استفاده از رانت در بهره‌گیری از منابع، از بزرگترین مصائب اقتصادی این کشورها به شمار می‌رود. این شرایط اغلب به‌دلیل انحصار قدرت و همچنین کانالیزه شدن منابع به سمت مجاری‌ای است که نظارت کافی بر آنها اعمال نمی‌شود.

6-  ناتوان از کوچک‌سازی

در این کشورها هرگونه تلاش برای ادغام، واگذاری و خصوصی‌سازی، باز هم در مارپیچ واگذاریهای رانتی و فساد و ناکارآمدی، غوطه‌ور می‌شود – چنان که نمونه آشنای این امر را در کشور ما هم دیده‌ شده است.

7-   تکانه‌های ناشی از نوسانات این منابع

وابستگی شدید ساختارهای یک کشور به فروش منابع خام، به ضعف ساختاری و کاهش جدی شاخصهای خوداتکایی منجر می‌شود؛ از این رو هرگونه تکانه ایجاد شده در استحصال یا فروش آن ماده خام – به هر دلیل که رخ دهد – موجب آشفتگی و درهم‌ریختگی کل ساختار اقتصاد خواهد شد؛ این مسئله در مراحل بعد بر مؤلفه‌های اجتماعی تأثیر خواهد گذاشت و نهایتاً بر کل حاکمیت سیاسی مؤثر خواهد بود.

8-   اختلالهای خاص اقتصادی

بیماریها و اختلالات خاص اقتصادی در این گونه از اقتصادها به چشم می‌خورد؛ بروز پدیده‌هایی مانند رکود تورمی یا بیماری هلندی از آن جمله است.

9- پدرسالاری دولتی و نقصان حاکمیت مردم

در این جوامع معمولاً مردم و بخش خصوصی صاحب صنایع بزرگ یا سازمانهای اقتصادی معظم نیستند، و بنابراین از قدرت تأثیرگذاری و چانه‌زنی پایینی برخوردارند؛ از سوی دیگر عدم وابستگی دولت به درآمدهای مالیاتی، به‌نوعی به استغناء دولت از مردم منجر می‌شود؛ همچنین بهره‌وری و ابتکار و خلاقیت مبتکران و متخصصان - به‌دلیل حاکمیت مصرف‌زدگی - در برآوردن نیازهای اقتصادی سهمی ناچیز دارد.

این شرایط بر شکل‌گیری سندیکاها و مجامع صنفی و مردمی، و همچنین تحزب سیاسی، تأثیر منفی دارد، و اهرمهای قدرت و نظارت مردم بر حاکمیت را دچار اختلال می‌کند. این مسئله بر کل ساختار مؤلفه‌های رشد بخش خصوصی تأثیر بسیار مخربی دارد، و موجب خواهد شد دولت به‌نوعی از نقش سیاستگذار و حاکمیت به نقش متصدی متفوّق و پدرسالار تنزل یابد.

10-  تعدد دخالتهای خارجی

روشن است که دست‌اندازی به منابع کشورها، یکی از مهمترین دلایل جنگهای فراملی بوده است. همچنین سودای کنترل منابع و اثرگذاری بر آنها نیز بر جنگها و تهدیدات و التهابها و مناسبات گوناگون سیاسی میان دارندگان این منابع بسیار تأثیرگذار بوده و هست.

11-   تقاضای بالا برای مشاغل دولتی

به لحاظ فرهنگی و اجتماعی و به دلایل مختلف – مانند پایداری شغلی، استفاده از رانت، مصونیت از وجود تکانه‌های بازار متلاطم و ... – تقاضای مردم به استخدام در مراکز دولتی کشورهایی که منابع خدادادی دارند به شکل قابل توجهی بالاتر است.

پایان‌نامه

در پایان توجه به این نکته لازم است که موارد فوق‌الذکر را نباید قواعد اجتناب‌ناپذیر تلقی کرد. کشورهایی وجود دارند که با همین شرایط، توانسته‌اند از تبعات سوء و به تعبیری نفرین منابع احتراز کنند؛ برای مثال کشورهایی مانند شیلی و نروژ نشان داده‌اند که می‌توان کشوری غنی از حیث منابع بود و تبعات منفی ناشی از این مسئله را نیز کنترل کرد.

*پژوهشگر اقتصادی مؤسسه احیاگران تمدن فاخر

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

۱۶ مرداد ۱۳۹۷افزایش تولید داخلی، شاه‌کلید افزایش ارزش پول ملی/ بزرگ‌ترین بیماری اقتصاد کشور چیست؟
۱۰ مرداد ۱۳۹۷مشکل اقتصاد ایران؛ دولتی و وابسته به فروش نفت/ راه درمان نظام مالیاتی چیست؟
۲۵ تیر ۱۳۹۷۶ گام برای رونق تولید و رهایی از مصائب اقتصاد نفتی و رهایی از تحریم‌ها
۳ تیر ۱۳۹۷احمد توکلی: فقرا روزبه‌روز فقیرتر می‌شوند/ پیگیر سامانه برخط حقوق مدیران و مقامات هستیم/ماجرای انتقال پول از تبریز به تهران و خارج از کشور
۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ستاری: اقتصاد نفتی فرهنگ مفت‌خواری با خودش آورده است!  
۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ملاحظات سیاسی اجازه اصلاح ساختار اقتصادی را نداده است/ تغییر در تیم اقتصادی دولت بخصوص بانک مرکزی باید انجام شود
۲۰ فروردین ۱۳۹۷رهبری «100هزار دلار نقد» برای ساخت چه برنامه تلویزیونی فرستادند؟
۱۸ فروردین ۱۳۹۷سلیمی: "نفت" ام‌المصائب کشور شده؛ باید وابستکی به نفت را کم کنیم
۲۸ اسفند ۱۳۹۶احیای صنعت نفت با مدیرانی واقعا نفتی
۲۷ اسفند ۱۳۹۶آقای وزیر! یک سوزن به خود بزنید، یک جوالدوز به معلمان
۲۳ اسفند ۱۳۹۶نرخ رشد ۹ ماهه اقتصادی با نفت ۴.۴ و بدون نفت ۴.۷ درصد
۲۳ اسفند ۱۳۹۶"عفاف و کرامت" زن شرقی، یا "بردگی جنسی" زن غربی؟

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۲۴۵۹۱۱۳:۱۰:۵۱ ۱۳۹۶/۷/۲۶
این دیدگاه کاملاً اشتباه و برمبنای انداختن تقصیرات به گردن سایر مولفه هاست. اولاً چرا کشورهای نفتخیزی مانند نروژ و آمریکا با وجود این ثروت دچار افول و توسعه نیافتگی که نشده اند هیچ تازه جزو کشورهای تراز اول هستند ؟؟ حتی کشورهایی مانند عربستان و امارات و قطر هم که پیشرفت صنعتی نکرده اند در بسیاری از امور اقتصادی از ما پیشی گرفته اند . مانند تجارت ، توریسم ، و بالاخص سرمایه گذاری در خارج که درآمدهای سرشاری برایشان به ارمغان آورده و آینده بدون نفت آنها را هم تامین خواهد کرد . واقعیت اینست که نفت سرمایه ای بوده که ما میتوانستیم آن را موتور توسعه خود کنیم اما نکردیم و دیگرانی هستند که اینکار را کردند . شما کشورهای جنوب شرقی و شرق آسیا را مثال زدید در جواب باید گفت بسیاری کشورهای بدون منابع دیگر هم هستند که هیچگونه پیشرفتی نکرده اند . پس مسئله داشتن و یا نداشتن نفت و سایر منابع نیست . مسئله فقط و فقط بلند اندیشی و همت سردمداران ممالک به عنوان پدران و سکانداران آنهاست . در پایان دو مثال میزنم : 1 - مثال نفت مثال ثروت هنگفتی است که یک پدر ثروتمند برای فرزندانش به ارث میگذارد . هر کدام از آن فرزندان صاحب درایت باشند و عقلشان را به کار بگیرند نه تنها ثروت را از بین نمی برند بلکه آن را چند برابر هم خواهند کرد . و هر کدام هم که در سر عقل نداشته باشند میتوانند در یک شب آن را به باد بدهند . و برای هر دو این افراد مثال در اطرافمان زیاد هست . 2 - میگویند دانشمندی قصد مهاجرت از کشوری را داشت و در فرودگاه به طلاهای همسرش ایراد گرفته بودند که نمیتوانی اینها را از کشور خارج کنی تحت این عنوان که اینها سرمایه کشورند که میخواهی با خود ببری و آن خانم تمام طلاهای خود را جدا کرد و تحویل مامورین داد و با اشاره به سر همسرش گفت سرمایه این کشور مغزی است که در این سر قرار گرفته و دارد میرود نه این طلاها .
ناشناس۱۲۴۶۵۵۱۴:۰۸:۵۱ ۱۳۹۶/۷/۲۶
باید اقتصاد ایران وارد تجارت الکترونیک شود .
ناشناس۱۲۴۷۳۳۱۵:۰۱:۳۷ ۱۳۹۶/۷/۲۶
کاملا درسته, هر بدبختی میکشیم از این اقتصاد نفتیه, هم جلو پیشرفت رو میگیره هم فساد میاره آقایونی که تو کارن هم چسبیدن بهش ول نمیکن! به قول رهبری:من هفده هجده سال قبل به دولتی که در آن زمان سر کار بود و به مسئولان گفتم کاری کنید که ما هر وقت اراده کردیم، بتوانیم درِ چاه‌های نفت را ببندیم. آقایانِ به قول خودشان «تکنوکرات» لبخند انکار زدند که مگر می‌شود؟!
ناشناس۱۲۴۸۰۰۱۵:۵۶:۱۲ ۱۳۹۶/۷/۲۶
به نظر نویسنده محترم، اگر نفت نبود، چه کسانی و چگونه این کشور را مدیریت میکردند؟
ناشناس۱۲۵۲۹۶۱۰:۱۵:۱۷ ۱۳۹۶/۷/۲۷
وقتی این حرف را میزنید بصورت غیر مستقیم ایرانی ها را پست تر از کشورهایی که بدون نفت به جایی رسیدند فرض می کنید...
ناشناس۱۲۴۹۷۱۱۹:۴۷:۱۳ ۱۳۹۶/۷/۲۶
نفت خام را در ردیف خام فروشی قرار نمیدهند چون نفت خود مقوله دیگریست مصرف کنندگانش که حدود 90 ملیون بشگه مصرف میکنند خریدار نفت خام هستند هیچ کشوری نداریم که صاحب منابع نفت و گاز باشد و آنرا بصورت خام صادر نکنند . امریکا و نروژ مثال خوبی است .
پاکابارا۱۲۵۱۵۵۰۰:۵۱:۳۹ ۱۳۹۶/۷/۲۷
دلیل اصلی مشکل وجود نعمت خدادادی نفت و گاز نیست. دلیل اصلی دولتی شدن نفت و گاز است. باید شرکتهای ملی واقعی باشند یعنی سهامشان به همه مردمان یک کشور رایگان توزیع و دولت فقط مالیات بگیرد. نه اینکه این شرکتهای نفتی به سرمایه داران بخش خصوصی بدهند و نه بخش دولتی و نه بخش شبه دولتی، بلکه اینها بایست به مردم که صاحب حقیقی ثروتهای ملی هستند بهند. در نتیجه این شرکتها دیگر فساد و رانتخواری نبود و دولتها وابستگی بهع رانت نفت نداشتم. تا زمانی دولتها از رانت نفتی استفاده کنند و ملت از حقش از ثروت ملی محروم باشد، همین میشود که بزرگترین نعمت خدادادی را زحمت فکر کنند! نعمت نفت و گاز، برگ برنده ملتهایی مثل ایران است.
ناشناس۱۲۶۱۷۵۲۰:۳۱:۱۱ ۱۳۹۶/۷/۲۸
حالا شما که این قدر نگرانی لطفاراهکاری بده که بانکهای خارجی برای مشتریان محصولات تولیدکنندگان داخلی محصولات غیر نفتی ، گشایش اعتبار کنند.
بیمه azkiصبا باتری

پربحث‌های اخیر

  1. قیمت سکه از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان گذشت/ پوند در بازار ۲۰ هزار تومان؛ دینار کویت ۵۱ هزار تومان شد

  2. زنگنه: انشاالله خواب آمریکا برای نفت ایران تعبیر نمی‌شود

  3. یک درس اقتصادی از ایستگاه‌های صلواتی

  4. حضور روحانی در نیویورک و بازی ترامپ برای غلبه حاشیه بر متن

  5. شناورهای تندرو سپاه با موتور جت به تنگه هرمز می‌آیند + عکس

  6. تاکید رئیس جمهور بر اجرای سریع‎تر ۲ بسته معیشتی مردم

  7. مجری برنامه پایش خطاب به وزیر بهداشت: «حرف زدن بلد نیستی، حرف نزدن هم بلد نیستی؟»  

  8. جهانگیری: در لایحه بودجه ۹۸ صیانت از معیشت مردم مورد توجه قرار گیرد/ باید تلاش کنیم بتوانیم نفت بفروشیم

  9. روایت یک جنایت هولناک از زبان سرباز شجاع  

  10. زنی که جلسه ضد ایرانی را به هم ریخت کیست؟ + تصاویر

  11. ماجرای استعفای دسته‌جمعی ۷ معاون وزیر صنعت

  12. صادرات گوجه ممنوع شد

  13. چه کسانی از دولتی ماندن خودروسازان نفع می برند/ آیا شورای رقابت به رقابت رای خواهد داد یا انحصار؟

  14. وعده 15 هزار دلاری، تابعیت و اقامت در اروپا به تروریستهای اهوازی

  15. حذف دریاچه‌ ارومیه از کتاب درسی

  16. پیشکسوت استقلال: برانکو را به عنوان مربی قبول ندارم

  17. تشییع شهدای ترور و جزئیات جدید از حادثه اهواز/ اعدام مفسدان اقتصادی در میدان آزادی/ دغدغه عجیب یک نماینده مجلس/ دلیل تعمد برخی ارکان دولت برای افزایش نارضایتی مردم

  18. رویترز: نفت به 100 دلار می‌رسد

  19. ۱۶ پرسش و پاسخ در خصوص تعامل ایران و FATF

  20. واکنش پیرمرد بجستانی به سخنان وزیر بهداشت: از برخورد وزیر ناراحت نیستم/ فقط توقع داشتم یک متخصص فیزیوتراپ به شهرستان ما بفرستند

  21. رشد ۶۰ درصدی قیمت مسکن در تهران/ افزایش وام تا ۳۰۰ میلیون صحت دارد؟

  22. قیمت خودرو امروز در بازار؛ افزایش ۲ میلیونی سمند ال ایکس و پژو پارس + جدول

  23. ماکرون پیشنهاد محدود کردن برنامه موشکی ایران را دوباره مطرح می‌کند

  24. دومین طرح تحقیق و تفحص از مجلس در هاله ای از ابهام/ سرنوشت نامعلوم طرح اول

  25. نظر نمایندگان مجلس در مورد افزایش قیمت سیگار چیست؟

پربحث‌های دیروز

  1. تاجگردون: شک ندارم برخی ارکان دولت ماموریت دارند اوضاع را خراب‌تر کنند

  2. امیرعبداللهیان: از وزارت خارجه برکنار نشدم/ مشکل عربستان نفوذ منطقه‌ای ایران است/ سعود الفصیل از تماس اوباما با روحانی گلایه‌مند بود/ پول صادرات برق به عراق را ارزی دریافت می‌کنیم

  3. هر سال دریغ از پارسال/ سقوط و دیگر هیچ!

  4. قیمت سکه از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان گذشت/ پوند در بازار ۲۰ هزار تومان؛ دینار کویت ۵۱ هزار تومان شد

  5. «بیمه مهریه» مرد را از پرداخت مهریه نجات می‌دهد؟

  6. توزیع سبدهای کالا آغاز شد + جزئیات

  7. زنگنه: انشاالله خواب آمریکا برای نفت ایران تعبیر نمی‌شود

  8. یک درس اقتصادی از ایستگاه‌های صلواتی

  9. حضور روحانی در نیویورک و بازی ترامپ برای غلبه حاشیه بر متن

  10. شناورهای تندرو سپاه با موتور جت به تنگه هرمز می‌آیند + عکس

  11. هشدار شدید رئیس اسبق بانک مرکزی به روحانی / باید در پیشگاه ملت پاسخگو باشید  

  12. توجیه خبرنگار بی بی سی درباره عدم استفاده از لفظ تروریست  

  13. سفر رییس جمهور به نیویورک  

  14. تاکید رئیس جمهور بر اجرای سریع‎تر ۲ بسته معیشتی مردم

  15. مجری برنامه پایش خطاب به وزیر بهداشت: «حرف زدن بلد نیستی، حرف نزدن هم بلد نیستی؟»  

  16. سردار سلامی: می‌دانید و می‌دانیم انتقام سختی خواهیم گرفت/ ماجرا تمام نشده است

  17. جهانگیری: در لایحه بودجه ۹۸ صیانت از معیشت مردم مورد توجه قرار گیرد/ باید تلاش کنیم بتوانیم نفت بفروشیم

  18. روایت یک جنایت هولناک از زبان سرباز شجاع  

  19. زنی که جلسه ضد ایرانی را به هم ریخت کیست؟ + تصاویر

  20. محسن هاشمی: ارتباط عاطفی زیادی با پدرم داشتم/ شنبه‌ها به ملاقات مهدی می‌رویم

  21. ماجرای استعفای دسته‌جمعی ۷ معاون وزیر صنعت

  22. صادرات گوجه ممنوع شد

  23. چه کسانی از دولتی ماندن خودروسازان نفع می برند/ آیا شورای رقابت به رقابت رای خواهد داد یا انحصار؟

  24. وعده 15 هزار دلاری، تابعیت و اقامت در اروپا به تروریستهای اهوازی

  25. حذف دریاچه‌ ارومیه از کتاب درسی

پربحث‌های هفته

  1. یک معلم آمریکایی: ۳ جا کار می‌کنم و پلاسمای خونم را می‌فروشم تا قبوض آب و برقم را بپردازم؛ معلمی در آمریکا یعنی این!/ به‌اندازه کاری که می‌کنیم به ما حقوق نمی‌دهند

  2. وقوع حمله تروریستی در مراسم رژه اهواز/ تیراندازی به سوی مردم و نیروهای مسلح/ هلاکت ۴ تروریست/ آخرین آمار شهدا /زخمی شدن 65 تا 70 نفر +عکس و فیلم

  3. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  4. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  5. چرا مردم باید هزینه ناکارآمدی در صنعت خودرو را بپردازند؟

  6. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  7. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  8. پیش‌بینی رئیس کل بانک مرکزی در مورد کاهش قیمت ارز

  9. آقای ظریف! «برجام مالی» را به ملت تحمیل نکنید/ FATF فقط برای دشمنان شفافیت می‌آورد

  10. تصویر عوامل تروریستی امروز رژه اهواز  

  11. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  12. وزیر صنعت استعفا داد + تکذییبه

  13. خطر کوچ دولتی‌های بازنشسته به خصولتی‌ها/ ساز مخالفت شستا با قانون جدید منع بکارگیری بازنشستگان

  14. اطلاعیه دولت درباره هزینه سفر روحانی به نیویورک

  15. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  16. پیام روحانی برای جانباختگان حادثه تصادف کاشان: تکرار این حوادث جبران‌ناپذیر جاده‌ای، نشان از ضعف‌های مدیریتی دارد

  17. روزنامه خواندن و آیه الله مصباح یزدی ؛ مدح یا ذم

  18. کرباسچی: روحانی استعفا بدهد

  19. اهداف حمله تروریستی اهواز/ ادبیات وزیر بهداشت در گفت و گو با مردم/ گاف رسانه ضدانقلاب/ پشت پرده عجیب استعفای یک وزیر/ ماجرای شایعه بازداشت حسین طائب و فرزند وزیر اطلاعات

  20. پایان افزایش نجومی قیمتها چه زمانی است ؟

  21. استعلام برای حفظ امانت الهی!

  22. بازار مسکن در نیمه دوم امسال چگونه خواهد بود؟

  23. این سرباز را شناسایی کنید+ عکس

  24. تعداد نفرات کاروان روحانی در سفر به نیویورک اعلام شد

  25. الاحوازیه و رهبران آنها چه کسانی هستند؟

پربحث‌های اخیر

  1. قیمت سکه از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان گذشت/ پوند در بازار ۲۰ هزار تومان؛ دینار کویت ۵۱ هزار تومان شد

  2. زنگنه: انشاالله خواب آمریکا برای نفت ایران تعبیر نمی‌شود

  3. یک درس اقتصادی از ایستگاه‌های صلواتی

  4. تاکید رئیس جمهور بر اجرای سریع‎تر ۲ بسته معیشتی مردم

  5. جهانگیری: در لایحه بودجه ۹۸ صیانت از معیشت مردم مورد توجه قرار گیرد/ باید تلاش کنیم بتوانیم نفت بفروشیم

  6. ماجرای استعفای دسته‌جمعی ۷ معاون وزیر صنعت

  7. صادرات گوجه ممنوع شد

  8. چه کسانی از دولتی ماندن خودروسازان نفع می برند/ آیا شورای رقابت به رقابت رای خواهد داد یا انحصار؟

  9. رویترز: نفت به 100 دلار می‌رسد

  10. رشد ۶۰ درصدی قیمت مسکن در تهران/ افزایش وام تا ۳۰۰ میلیون صحت دارد؟

  11. قیمت خودرو امروز در بازار؛ افزایش ۲ میلیونی سمند ال ایکس و پژو پارس + جدول

  12. نظر نمایندگان مجلس در مورد افزایش قیمت سیگار چیست؟

  13. دلالان ارز سوار بر امواج می‌تازند

  14. تاکید رئیس جمهور بر اجرای سریع‎تر ۲ بسته معیشتی مردم

  15. نفت ۱۰۰ دلاری در راه است

  16. چین واردات نفت ایران را کاهش می‌دهد

  17. تعرفه لاستیک خودروهای سنگین و اتوبوسی ۵ درصد شد + سند

  18. خجسته: ممنوع الخروجی مقامات مرتبط با التهابات ارزی را پیگیری می‌کنیم

  19. حباب سکه کاهش یافت/ مردم به خرید بدلیجات روی آورده‌اند

  20. توضیح خجسته درباره «اعدام مفسدان اقتصادی در میدان آزادی»

  21. روحانی در گفتگو با شبکه NBC آمریکا: خلیج فارس باید برای تجارت آبراهی همه کشورها امن باشد

  22. رشد ۴۵۰ درصدی پرداخت اعتبار طرح‌های عمرانی در پنج ماه نخست سال

  23. تشکیل ۶۶۸ پرونده احتکار به ارزش ۱۰۰ هزار میلیارد

  24. قدیمی ترین مترو روسیه

  25. جلسه فراکسیون نمایندگان ولایی با لاریجانی درباره "FATF"

پربحث‌های دیروز

  1. تاجگردون: شک ندارم برخی ارکان دولت ماموریت دارند اوضاع را خراب‌تر کنند

  2. قیمت سکه از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان گذشت/ پوند در بازار ۲۰ هزار تومان؛ دینار کویت ۵۱ هزار تومان شد

  3. زنگنه: انشاالله خواب آمریکا برای نفت ایران تعبیر نمی‌شود

  4. یک درس اقتصادی از ایستگاه‌های صلواتی

  5. تاکید رئیس جمهور بر اجرای سریع‎تر ۲ بسته معیشتی مردم

  6. جهانگیری: در لایحه بودجه ۹۸ صیانت از معیشت مردم مورد توجه قرار گیرد/ باید تلاش کنیم بتوانیم نفت بفروشیم

  7. ماجرای استعفای دسته‌جمعی ۷ معاون وزیر صنعت

  8. صادرات گوجه ممنوع شد

  9. چه کسانی از دولتی ماندن خودروسازان نفع می برند/ آیا شورای رقابت به رقابت رای خواهد داد یا انحصار؟

  10. ضرورت محاسبه قیمت خوراک پتروشیمی های بالادستی با ارز بازار ثانویه/ درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی دولت در صورت حذف رانت

  11. رویترز: نفت به 100 دلار می‌رسد

  12. رشد ۶۰ درصدی قیمت مسکن در تهران/ افزایش وام تا ۳۰۰ میلیون صحت دارد؟

  13. قیمت خودرو امروز در بازار؛ افزایش ۲ میلیونی سمند ال ایکس و پژو پارس + جدول

  14. نظر نمایندگان مجلس در مورد افزایش قیمت سیگار چیست؟

  15. دلالان ارز سوار بر امواج می‌تازند

  16. دهه اول محرم هم تمام شد اما گوشت ارزان نشد!

  17. تاکید رئیس جمهور بر اجرای سریع‎تر ۲ بسته معیشتی مردم

  18. نفت ۱۰۰ دلاری در راه است

  19. چین واردات نفت ایران را کاهش می‌دهد

  20. تعرفه لاستیک خودروهای سنگین و اتوبوسی ۵ درصد شد + سند

  21. پتروشیمی‌ها چقدر ارز و با چه نرخی به نیما آوردند؟

  22. توضیح خجسته درباره «اعدام مفسدان اقتصادی در میدان آزادی»

  23. روحانی در گفتگو با شبکه NBC آمریکا: خلیج فارس باید برای تجارت آبراهی همه کشورها امن باشد

  24. رشد ۴۵۰ درصدی پرداخت اعتبار طرح‌های عمرانی در پنج ماه نخست سال

  25. تشکیل ۶۶۸ پرونده احتکار به ارزش ۱۰۰ هزار میلیارد

پربحث‌های هفته

  1. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  2. چرا مردم باید هزینه ناکارآمدی در صنعت خودرو را بپردازند؟

  3. پیش‌بینی رئیس کل بانک مرکزی در مورد کاهش قیمت ارز

  4. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  5. خطر کوچ دولتی‌های بازنشسته به خصولتی‌ها/ ساز مخالفت شستا با قانون جدید منع بکارگیری بازنشستگان

  6. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  7. پایان افزایش نجومی قیمتها چه زمانی است ؟

  8. بازار مسکن در نیمه دوم امسال چگونه خواهد بود؟

  9. تاجگردون: شک ندارم برخی ارکان دولت ماموریت دارند اوضاع را خراب‌تر کنند

  10. قیمت سکه از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان گذشت/ پوند در بازار ۲۰ هزار تومان؛ دینار کویت ۵۱ هزار تومان شد

  11. تحریم و جنگ تحمیلی، تهدیدهایی که به فرصت تبدیل شدند/ راز موفقیت صنعت دفاعی ایران چیست؟

  12. تورم دو رقمی شد/ شاخص کل به ۱۱.۳ درصد رسید

  13. اعتراف وزارت نفت به پردات حقوق نجومی به نماینده مجلس

  14. تکرار دوباره داستان مالباختگان سرمایه‌گذاری‌های وسوسه‌انگیز

  15. زنگنه: انشاالله خواب آمریکا برای نفت ایران تعبیر نمی‌شود

  16. جزییات افزایش تعرفه مکالمات همراه اول و ایرانسل + جدول

  17. قطع کامل واردات نفت ایران توسط کره‌جنوبی

  18. یک درس اقتصادی از ایستگاه‌های صلواتی

  19. دولت، رانت فولاد و پتروشیمی را سرسفره فقرا ببرد

  20. افزایش ۱۴.۷ درصدی دخل‌وخرج خانوار ایرانی در ۵ ماه + جزئیات

  21. بازگشت کوپن به ایران/ کوپن الکترونیک چه آینده‌ای خواهد داشت؟

  22. تاکید رئیس جمهور بر اجرای سریع‎تر ۲ بسته معیشتی مردم

  23. تب بازار خودرو پایین نیامد/ آخرین قیمت خودروها در بازار

  24. راغفر:آزادسازی نرخ ارز در راستای سیاست‌های شوک درمانی است

  25. جهانگیری: در لایحه بودجه ۹۸ صیانت از معیشت مردم مورد توجه قرار گیرد/ باید تلاش کنیم بتوانیم نفت بفروشیم

آخرین عناوین