۵
توصيه مطلب 
۱۰
 
کد مطلب: 80712
دیپلماسی مسیر ۲: مساله اصلی ای که فرعی شد
تاریخ انتشار : دوشنبه ۸ شهريور ۱۳۸۹ ساعت ۱۰:۲۰

دیپلماسی مسیر ۲ (Track II activities) روشی است که امریکایی ها در قبال برخی کشورها به اجرا گذاشته اند [1]. در این روش، به جای استفاده از ابزارهای معمول دیپلماسی (که از طریق حکومت ها پیگیری می شود)، هدف پیش بردن سیاست های امریکا در کشور هدف توسط محافل غیر دولتی است. در دیپلماسی مسیر ۲ روی روابط امریکا و شهروندان کشور هدف تاکید زیادی می شود [2]. یکی از مهمترین اهداف راهبردی این دیپلماسی، هنجارشکنی و ریختن قبح مواضع ضدامریکایی و مقبول وانمود کردن غرب برای ملت هدف است [3]. از دیگر اهداف این دیپلماسی می توان به تلاش برای جمع آوری اطلاعات در مورد کشور هدف اشاره کرد. یکی از کارکردهای این نوع دیپلماسی را «فروپاشی خاموش» اتحاد جماهیر شوروی عنوان کرده اند.

- تلاش هایی در دو سال اخیر...

با جستجویی کوتاه در آرشیو خبرگزاری ها، می توان مواردی از تلاش برای برقراری ارتباط از طریق دیپلماسی مسیر ۲ را در دو سال اخیر مشاهده کرد. البته رسانه های کشور بخصوص رسانه های اصولگرا همواره تلاش می کنند تا در این مورد اطلاع رسانی کنند و در مورد خطرات بالقوه چنین ارتباطاتی هشدار دهند، هر چند معلوم نیست این موضوعات تا چه میزان به رسانه ها کشیده می شوند و چقدر مخفی می مانند.

اهم مواردی که در رابطه بادیپلماسی مسیر ۲ در دو سال اخیر در رسانه ها مطرح شده اند، عبارتند از: احتمال گشایش دفتر حافظ منافع امریکا در ایران به منظور سهولت در ارائه ویزا به ایرانیان [4]؛ احتمال تاسيس دفتر شوراي آمريکاييان-ايرانيان به منظور زمینه سازی برای عادی شدن روابط [5]؛ هشدار وزارت اطلاعات در مورد باند براندازی نرم که از عناويني مانند ديپلماسي عمومي، مبادلات فرهنگي و علمي، كارهاي مشترك مطالعاتي و روابط مردم با مردم سوء استفاده می کند [6]؛ سفر بازیگران هالیوودی به ایران [7]؛ ساختارشکنی جنبش سبز در سیزده آبان و دعوت از اوباما برای همراهی با این جنبش [8]؛ اطلاع رسانی وزارت اطلاعات در مورد بنیادهایی که تحت عنوان «ديپلماسي عمومي»، «ديپلماسي علمي»، «ديپلماسي رسانه اي» و مواردي از اين قبيل به دنبال براندازی نرم هستند [9]؛ و سرانجام، مورد اخیر در مورد سفر هوشنگ امیراحمدی و برخی عناصر مشکوک دیگر به ایران تحت عنوان شرکت در همایش ایرانیان خارج از کشور [10].

- فریادی که به جایی نرسید!

موارد مطرح شده در طول دو سال اخیر می توانند بسیار پراهمیت باشند، و تلاش برای برقراری چنین روابطی می تواند به صورت بالقوه اصل نظام را هدف گرفته باشد. به همین دلیل، رسانه های دلسوز بارها در این زمینه هشدار داده اند و تلاش کرده اند ایراد برقراری ارتباط از طریق دیپلماسی مسیر ۲ را گوشزد کنند. اما...

متاسفانه فریادهای هشدار دلسوزان خیلی جدی گرفته نشده اند. یکی از دلایل این موضوع، خزنده بودن ماهیت دیپلماسی مسیر ۲ می باشد که آثار آن تنها در درازمدت قابل مشاهده است. دلیل بعدی شاید این باشد که معمولاً هر بار چنین پدیده ای در رسانه ها مطرح شده، به فاصله چند روز مسائل جدی دیگری مطرح شده که پرداختن به دیپلماسی مسیر ۲ را در حاشیه قرار داده است.

به عنوان مثال، آقای مشایی در دو سال اخیر پنج سخنرانی جنجالی انجام داده اند که واکنش جدی سیاسیون و علما را در پی داشته است. نخستین مورد آن سخنرانی در مورد دوستی با مردم اسراییل بود [11] که با فاصله ای دو روزه، خبر گشایش دفتر حافظ منافع امریکا را تحت الشعاع قرار داد. سخنرانی جنجالی بعدی در مورد گردشگری بود [12] که با جملاتی نظیر «ملائکه مرتب در عرصه کشور در حال پرواز هستند» و «کمک به صنعت گردشگری مثل نماز و روزه می ماند» واکنش متدینین را برانگیخت و باعث شد اعتراضها به احتمال تشکیل دفتر شوراي آمريکاييان-ايرانيان (وابسته به امیراحمدی) تا حدی به فراموشی سپرده شود. سومین بار، پس از یک وقفه نسبتاً طولانی که احتمالاً به خاطر شرایط سیاسی پس از انتخابات بود، ایشان مجدداً یکی از سخنرانی های غافل گیر کننده خود را در نیمه آبان سال گذشته انجام دادند. وی در این سخنان، که تنها دو روز پس از شعارهای بی سابقه هواداران جنبش سبز و دعوت آنها از اوباما برای همراهی بود، ادعا کرد «تاکید می کنم که خدا محور وحدت انسانها نیست»؛ و جالب تر از آن، «من می گویم مشکل این است که به تعداد انسانها خدا هست و چون خدا فارغ از آنکه هست اما خدای هر انسانی با توجه به شناخته آن فرد از خدا با خدای فرد دیگری متفاوت است و ملت ها در طول تاریخ همواره یک خدا را نپرستیده اند چون انسانهای [متفاوت] خدای متفاوت دارند» [13]. اظهارنظر جنجالی بعدی ایشان در جشنواره تحقیقاتی رازی بود [14] که در آن گفته بودند «حضرت نوح با 950 سال عمر نتوانست مديريت جامع كند چرا كه عدالت را ايجاد نکرده است» و این بار به فاصله کوتاهی از اطلاع رسانی وزارت اطلاعات در مورد بنیادهای تعقیب کننده دیپلماسی عمومی انجام شد. این سخنرانی نیز اعتراضات زیادی را در بین متدینین برانگیخت. در نهایت، اظهار نظر ساختارشکن ایشان در مورد مکتب ایرانی [15]، باعث شد اخبار مربوط به حضور امیراحمدی در تهران تقریباً به طور کامل به فراموشی سپرده شود.

- چه باید کرد؟

بعد از عبور از فتنه سال گذشته، باید دانست که امریکا دست روی دست نخواهد گذاشت و از تمام ظرفیت خود برای مقابله با جمهوری اسلامی و تلاش برای براندازی آن استفاده خواهد کرد و برقراری رابطه با امریکا، تا زمانی که این کشور به خصومت و درندگی خود ادامه می دهد، هرگز به نفع کشور نخواهد بود. رسانه ها باید به طور دقیق برای مردم مشخص کنند روشهای مورد استفاده در دیپلماسی مسیر ۲ (مانند تاسیس یک دفتر حافظ منافع که به صدور ویزا بپردازد، یا سفر بازیگران هالیوود به ایران، یا انجام مبادلات آکادمیک) چه ایراد و خطراتی می تواند داشته باشد و در پشت این اظهار علاقه امریکایی ها به عادی سازی روابط و همراهی با «مردم» ایران، چه سیاستی نهفته است. مطابق تعبیر مقام معظم رهبری [16] رجال سیاسی و رسانه ها باید مراقب باشند که در این زمینه، مسائل فرعی جای این مساله اصلی را نگیرند. خوشبختانه در مجلس هنوز نمایندگانی حضور دارند که به اصلی بودن موضوعاتی نظیر مدعوین مشکوک همایش اخیر توجه لازم را مبذول داشته اند [17].


* منابع:

[1] ر.ک. براندازی در سکوت؛ نوشته مرتضی قمری وفا، تهران، کیهان، 1380.

[2] همان، ص 274.

[3] همان، ص 275.

[4] تابناک، 27 تیر 1387
http://tabnak.ir/fa/pages/?cid=13943

[5] الف، 11 مهر 1387
http://alef.ir/content/view/32604

[6] ایسنا، 30 دی 1387
http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1274015&Lang=P

[7] تابناک دات کام، 16 اسفند 1387
http://www.tabnak.com/nbody.php?id=897

[8] الف، 14 آبان 1388
http://alef.ir/1388/content/view/56476
نگاهی به نظرات کاربران نیز خالی از لطف نیست. علی الخصوص در مورد بحث هایی که درباره شعار «اوباما، یا با اونا یا با ما» مطرح شده است.

[9] تابناک، به نقل از ایرنا، 14 دی 1388
http://tabnak.ir/fa/pages/?cid=79910

[10] جهان نیوز، 10 مرداد 1389
http://www.jahannews.com/vdcgyu9q7ak9xx4.rpra.html

[11] فارس، 29 تیر 1387
http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8704290742

[12] ایسنا، 15 مهر 1387
http://isna.ir/isna/NewsView.aspx?ID=News-1209949

[13] پارسینه، 15 آبان 1388
http://www.parsine.com/fa/pages/?cid=12238

[14] جهان نیوز به نقل از ایلنا، 20 دی 1388
http://www.jahannews.com/vdcjtoeo.uqeotzsffu.html

[15] الف، 13 مرداد 1389
http://alef.ir/1388/content/view/79482

[16] بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با دانشجویان، 31 مرداد 1389
http://farsi.khamenei.ir/news-content?id=9914

[17] الف، 7 شهریور 1389
http://alef.ir/1388/content/view/81513



 
Share/Save/Bookmark
 


نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.
mohseR
۱۳۸۹-۰۶-۰۸ ۱۳:۵۶:۰۵
همه میدانیم که سیاست های کلان نظام را رهبری معظم انقلاب تبیین میکنند و ایشان هم در دیدار با کارگزاران نظام تکلیف رابطه با آمریکا را روشن کردند.

در دیدار ایشان با دانشجویان پس از طرح مسئله مشایی ایشان اظهار کردند که این مسایل در اولویت نیست. اولویت اول،ایجاد سازوکار مناسبی برای دست یابی به وحدت و هماهنگی بین قوای سه گانه برای پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی است.

برای وحدت هم بهترین محور ولایت فقیه و قانون اساسی است.

وپس از بحث وحدت مسئله تعامل مناسب بین قوا است که میتوانند با نشست ها و تشکیل کارگروه های مشترک و تعامل سازنده به رفع مشکلات و اختلافات بپردازند.

حالا نمیدانم چرا شما بجای مواضع وحدت افرین همواره بدنبال مسائل حاشیه ای هستید.نظر من این نیست که این مسائل پیگیری و انتقاد نشود،بلکه نباید اولویت ها را فراموش و مسائل حاشیه ای را به اولویت بدل کرد.

فراموش کردن اولویت ها همان چیزی است که دشمن در انتظار آن است تا ما با دامن زدن به اختلافات و پرداختن به مسائل حاشیه ای از برنامه های انها جهت ضربه زدن به نظام اسلامی غافل شویم. (351258)
 
محمودآرامش
۱۳۸۹-۰۶-۰۹ ۱۵:۴۰:۵۳
عجیب است که چرا هر گاه سخن از آقای مشایی به میان می آید، حتی اگر با تاکید بر اولویت نداشتن سخنان وی باشد، برخی عزیزان احساس می کنند وحدت خدشه دار شده است.

پی نوشت: برای بنده به عنوان نگارنده مطلب، بسیار جالب بود که روزنامه تهران امروز بخش هایی از این مطلب را نقل قول می کند اما تمام قسمت های مربوط به اظهار نظرهای آقای مشایی را سانسور می نماید.

http://tehrooz.com/1389/6/9/TehranEmrooz/362/Page/3/?NewsID=43896 (351517)
 
کیارش
۱۳۸۹-۰۶-۰۸ ۱۵:۲۸:۱۳
این که مشایی بخواهد برای نفوذ نرم آمریکا و غربی ها پوشش و استتار ایجاد کند ، دست کم گرفتن عمق این گونه کارهای مشایی است .

اگر خوب دقت کنید ، عمده ی قدرت و صلابت نظام ما و پایداری آن در برابر فشارهای چندین ساله ی قدرت های مختلف غربی ، تنها به خاطر رنگ و بوی اسلامی آن است . واصولا هیچ عاملی به اندازه ی باورهای دینی نمی توانسته و نتوانسته در ملت ما شور ایثار و از خود گذشتگی و پایداری در مقابل ظلم و ستم و استثمار غرب را ایجاد کند .

از سوی دیگر صاحب نظران متولیان این باورها یعنی علما و مراجع و صنف راهنمایان فرهنگی و دینی (اعم از این که در حوزه یا دانشگاه باشند ) ، به عنوان حافظان باورهای دینی مردم ، دارای منزلت و جایگاه منحصر به فردی هستند که اگر نسبت به جایگاه و حرمت آنان کم توجهی یا بی توجهی شود ، خود به خود به افول ارزش های دینی خواهد انجامید .

مشایی دقیقا همین نقطه را هدف گرفته است . او خواسته یا ناخواسته دقیقا تلاش میکند تا به گونه ای سخن بگوید که مدام علما و مراجع را وارد یک دعوای عقیدتی با خود بکند و از آن جا که خود وی فاقد ارزش علمی و معرفتی لازم است ، خود به خود از ارزش مدعی او نیز کاسته می شود .

اما چرا برای مقابله با چنین سخنان \" من در آوردی \" مشایی ، علما و مراجع عکس العمل نشان می دهند ؟
زیرا این سخنان از جایگاه حقوقی این شخص یعنی انواع مسئولیت های رنگارنگ و عالی دولتی اش بیان می شود ( سند آن هم تایید شخص رئیس جمهور مبنی بر این که این سخنان نظر دولت است ) .

بنا بر این کاری که مشایی انجام می دهد ، تنها پوشش و استتار برای سایر اقدامات مشکوک فرهنگی غربیان نیست ، بلکه خود نیز اقدامی ضد فرهنگی و نوعی تهاجم نرم از درون محسوب می شود که باید جدی گرفته شود .


تاسف بار این که :

1- این نظرات بی مایه و بی پایه ، از جانب شخص رئیس جمهور به عنوان نظر دولت اعلام می شود .

2- وقتی مقام معظم رهبری مسئله ی مشایی را مسئله درجه ی 2 کشور می دانند و می فرمایند که باید به مسائل اصلی برسید ؛ این سخن معنای ظریف دیگری هم دارد :

الف : دولت وقت خود و اعصاب و حوصله ی مردم را صرف مسائل بی اساس نکند و از طریق یک مسئول همه کاره ی خود حرفهایی نزند که حساسیت انبوه مردم حتی طرفداران خود را برانگیزد
( با توجه به سخن رئیس جمهور که : آقای مشایی نظر دولت را اعلام کرده است )

ب : دولت از مسائل اساسی مردم غفلت نکند و وقت خود را صرف مسائل درجه 1 کند و از ایجاد مسائل فرعی ساختار شکنانه خود داری کند .

3- دولت از طریق این سخنان گاه به گاه ، موج هایی در کشور به راه می اندازد و وقتی با عکس العمل شدید مردم مواجه می شود ، یک دفعه خود را به مظلومیت می زند که ای بابا حالا یکی یک چیزی گفت ، دیگه اینقدر هیاهو لازم نیست !!
البته دولت محترم متوجه نیست که اولا مستقیما رئیس جمهور صراحتا این سخنان را نظر دولت اعلام کرده و ثانیا : اگر این سخنان آن قدر ارزش ندارد که کسی بخواهد واکنش نشان دهد ، پس سوال این است که چرا دولت وقت طلایی خود را صرف تولید چنین محتواهای بی ارزشی می کند ؟
مگر دولت وقت اضافی دارد و یا مگر کارهای اساسی این مملکت همه انجام و تمام شده که حالا بخواهند به مسائل فرعی بپردازند ؟
و اصولا کدام مرجع علمی و دینی این کشور ( چه در دانشگاه و چه در حوزه ) این سخنان بی ارزش و سخیف را جزء نیازهای جامعه و فرهنگ دانسته و می داند که دولت از زبان این سخنگوی خود به خورد جامعه می دهد ؟!!

رئیس جمهوری که به قول منابع دولتی هرگز حاضر نمی شود بابت مثلا غذای اضافی یا تشریفاتی مهمانان پول اضافه از جیب دولت بپردازد ، چگونه حاضر می شود از وقت گران بها و غیر قابل جبران دولت ، بدون هیچ قید و شرطی و مدام برای کسی هزینه کند که حاصل کارهایش جز رنجش خاطر خواص و عوام چیز دیگری نیست ؟!!
مگر وقت دولت جزء بیت المال نیست ؟
( آیا بهتر نیست عدالت و صداقت در همه ی امور مد نظر قرار گیرد ؟)

4- تاسف بار تر آنکه رئیس جمهور ، با فرافکنی تامل برانگیز خود ، نگرانی عمیق مراجع را به دلیل اطلاعات غلطی می داند که به آن ها می رسد .
البته ظاهرا ایشان نمیداند که مراجع عظام هم مانند بقیه ی مردم و بلکه بیشتر از آنان به انواع رسانه های مستقل برای کسب اطلاع از موضوعی که در ملاء عام اتفاق افتاده ، دسترسی دارند و نیازی به سخن چینی کسی ندارند .
تنها چیزی که مراجع عظام را از مشایی و حامیانش متمایز می کند ، بصیرت ستودنی آن مراجع بزرگوار است که متاسفانه در این سوی دیگر مورد هدف !!! و غفلت قرار گرفته است .

به نظر من از زیر پوست مشایی نیز نباید غافل شد . (351283)
 
مرتضی
۱۳۸۹-۰۶-۰۸ ۱۸:۳۸:۴۷
همیشه برای من سوال بوده که یک نفر مثل مشایی چرا پشت هم حرفهایی می زنه که خودش هم خبر داره دردسر ساز هستند و به فاصله چند روز طوری حرف ها رو تغییر می ده که انگار از اول هم این حرفها مشکل نداشتند.
تحلیل جالبی بود. با سخن رهبری در مورد اصلی و فرعی کردن مسائل هم خوانی داشت. اگر صحبت های این آقا بازتاب داده نشوند مسائل اصلی مشخص و دیده می شوند و هدف جلب توجه مشایی هم به جایی نمی رسه. (351324)
 
شمس
۱۳۸۹-۰۶-۰۹ ۰۰:۰۶:۱۱
اتفاقاً این نوشته دقیقاً همین نکته را گوشزد می کند که مبادا در دام فریب سخنان ساختارشکنانه مشایی بیفتیم و مسایل اصلی که نمونه هایی از آن در بالا ذکر شده، فراموش گردد. (351356)