کد مطلب: 80793
نقدی حقوقی پیرامون سریال فاصله ها
تاریخ انتشار : سه شنبه ۹ شهريور ۱۳۸۹ ساعت ۱۸:۳۸
فاصله ها شبانه ای بود که با آغاز تابستان از سیمای جمهوری اسلامی با پرداختی جدید به موضوعات اجتماعی ، به خانه مخاطبان ایرانی وارد شد. و مخاطب ایرانی در این سریال بازهم با داستانی پر چالش از زندگی چند خانواده رو برو شد.
“فاصله ها”نمونه ای دیگر از مجموعه های تلویزیونی با موضوعات خانوادگی است.مجموعه ای که موضوع خوبی دارد اما در بسیار موارد به درستی به موضوع مورد نظر پرداخته نشده است.
ابتدا سعی میکنم داستان موضوعی را که میخواهم در باره آن صحبت کنم بطور خلاصه شرح دهم :
در این داستان که قسمتی از آن حول رفتار های غیر اخلاقی شخصی با نام بیتا بود اینطور پرداخته شده بود که پدرش در حال مستی اقدام به قتل مردی می نماید که قصد تجاوز به دخترش داشته.
در این داستان بیتا با احساس مسئولیتی که در قبال پدرش که به خاطر حفظ عرض و ناموس خود دست به قتل متجاوز زده سعی در جمع آوری مبلغ دیه مقتول و کسب رضایت اولیای دم را داشته تا قصاص پدرش را ساقط نماید که در این راه به کارهای غیر اخلاقی دست میزند و داستان بخش عمده ای از این سریال شکل میگیرد.
اما به این داستان دو ایراد اساسی حقوقی از نظر قانون مجازات اسلامی وارد است:
یک: بنظر اینجانب رفتار پدر بیتا در حکم دفاع مشروع میباشد طبق ق.م.ا دفاع مشروع درحقوق موضوعه ایران پیشبینی شده.
حقوق موضوعه ایران ارتکاب اعمالی را که در شرایط عادی جرم ومستوجب مجازات است ، در مقام دفاع مشروع جرم نمیشناسد و مسئولیت کیفری و حتی مسئولیت مدنی دفاع کننده را منتفی میداند.
مصادیق اعمال در حکم دفاع مشروع نیز در مواد 61 ق.م.ا 625 ق.م.ا و629 ق.م.ا پیش بینی شده است.
طبق این سه بند قانون مجازات اسلامی:
ماده 625 – قتل وجرح و ضرب هرگاه در مقام دفاع از نفس يا عرض يا مال خود مرتكب يا شخص ديگري واقع شود با رعايت مواد ذيل مرتكب مجازات نمي شود مشروط بر اينكه دفاع متناسب با خطري باشد كه مرتكب را تهديد ميكرده است .
تبصره – مقررات اين ماده در مورد دفاع از مال غير در صورتي قابل اجرا است كه حفاظت مال غير به عهده دفاع كننده بوديا صاحب مال استمداد نمايد .
ماده 629 – در موارد ذيل قتل عمدي به شرط آن كه دفاع متوقف به قتل باشد مجازات نخواهد داشت -
الف – دفاع از قتل يا ضرب و جرح شديد يا آزار شديد يادفاع از هتك ناموس خود و اقارب .
ب – دفاع در مقابل كسي كه در صدد هتك عرض و ناموس ديگري به اكراه و عنف برآيد .
ج – دفاع در مقابل كسي كه در صدد سرقت و ربودن انسان يا مال او برآيد .
ماده 61 – هركس در مقام دفاع از نفس يا عرض و يا ناموس و يا مال خود يا ديگري و يا آزادي تن خود يا ديگري در برابر هرگونه تجاوز فعلي و يا خطر قريب الوقوع عملي انجام دهدكه جرم باشد در صورت اجتماع شرايط زير قابل تعقيب و مجازات نخواهد بود -
1 – دفاع با تجاوز و خطر متناسب باشد .
2 – عمل ارتكابي بيش از حد لازم نباشد .
3 – توسل به قواي دولتي بدون فوت وقت عملا ممكن نباشد و يا مداخله قواي مذكور در رفع تجاوز و خطر موثر واقع نشود .
تبصره – وقتي دفاع از نفس و يا ناموس و يا عرض و يا مال ويا آزادي تن ديگري جايز است كه او ناتوان از دفاع بوده ونياز به كمك داشته باشد.
با استناد به مواد فوق اصولا مدافع که همان پدر بیتا باشد نمیبایست محکوم به قصاص یا حتی دیه شود.
اما ایراد وارده دیگری که به این داستان وارد میشود و اینجانب نیز ملاحظه کردم برخی دوستان در وبلاگ های خود به آن اشاره کردند بحث اولیای دم اجازه قصاص …
طبق قانون مجازات اسلامی تنها قتل عمدی که مستوجب قصاص است موضوع ماده 205 ق.م.ا است.بدین ترتیب قتل شبه عمدی،قتل خطئیو قتل غیر عمدی ناشی از رانندگی و اسقاط غیر عمدی جنین مستوجب قصاص نمیباشد.
همچنین است از شرایط اجرای احکام قصاص
یک- اذن اولیای دم
دو-اذن ولی امر
سه-موافقت تمام اولیای دم
که ایراد وارده ما به بحث ماده ۲۱۹ قانون مجازات اسلامی مقرر شده است
کسی که محکوم به قصاص است باید با اذن ولی دم او را کشت . پس اگر کسی بدون اذن ولی دم او را بکشد مرتکب قتلی شده که موجب قصاص است
اما سوال دیگری که اینجا بوجود می آید اینست که اولیای دم به چه کسانی گفته میشود؟
طبق ماده 261 – اولياءدم كه قصاص و عفو در اختيار آنهاست همان ورثه مقتولند ، مگر شوهر يا زن كه در قصاص و عفو و اجراءاختياري ندارند.
نتیجاتا با مقدمات بیان شده میتوان نتیجه گرفت که اساسا داستان بر یک فرض اساسا غلط به لحاظ حقوقی بنا شده
و بنظر اینجانب نیز بهتر بود فرزند یا پدر و مادر مقتول به عنوان ولی دم در داستان مطرح میگردید
dadgooy.parsi@gmail.com
“فاصله ها”نمونه ای دیگر از مجموعه های تلویزیونی با موضوعات خانوادگی است.مجموعه ای که موضوع خوبی دارد اما در بسیار موارد به درستی به موضوع مورد نظر پرداخته نشده است.
ابتدا سعی میکنم داستان موضوعی را که میخواهم در باره آن صحبت کنم بطور خلاصه شرح دهم :در این داستان که قسمتی از آن حول رفتار های غیر اخلاقی شخصی با نام بیتا بود اینطور پرداخته شده بود که پدرش در حال مستی اقدام به قتل مردی می نماید که قصد تجاوز به دخترش داشته.
در این داستان بیتا با احساس مسئولیتی که در قبال پدرش که به خاطر حفظ عرض و ناموس خود دست به قتل متجاوز زده سعی در جمع آوری مبلغ دیه مقتول و کسب رضایت اولیای دم را داشته تا قصاص پدرش را ساقط نماید که در این راه به کارهای غیر اخلاقی دست میزند و داستان بخش عمده ای از این سریال شکل میگیرد.
اما به این داستان دو ایراد اساسی حقوقی از نظر قانون مجازات اسلامی وارد است:
یک: بنظر اینجانب رفتار پدر بیتا در حکم دفاع مشروع میباشد طبق ق.م.ا دفاع مشروع درحقوق موضوعه ایران پیشبینی شده.
حقوق موضوعه ایران ارتکاب اعمالی را که در شرایط عادی جرم ومستوجب مجازات است ، در مقام دفاع مشروع جرم نمیشناسد و مسئولیت کیفری و حتی مسئولیت مدنی دفاع کننده را منتفی میداند.
مصادیق اعمال در حکم دفاع مشروع نیز در مواد 61 ق.م.ا 625 ق.م.ا و629 ق.م.ا پیش بینی شده است.
طبق این سه بند قانون مجازات اسلامی:
ماده 625 – قتل وجرح و ضرب هرگاه در مقام دفاع از نفس يا عرض يا مال خود مرتكب يا شخص ديگري واقع شود با رعايت مواد ذيل مرتكب مجازات نمي شود مشروط بر اينكه دفاع متناسب با خطري باشد كه مرتكب را تهديد ميكرده است .
تبصره – مقررات اين ماده در مورد دفاع از مال غير در صورتي قابل اجرا است كه حفاظت مال غير به عهده دفاع كننده بوديا صاحب مال استمداد نمايد .
ماده 629 – در موارد ذيل قتل عمدي به شرط آن كه دفاع متوقف به قتل باشد مجازات نخواهد داشت -
الف – دفاع از قتل يا ضرب و جرح شديد يا آزار شديد يادفاع از هتك ناموس خود و اقارب .
ب – دفاع در مقابل كسي كه در صدد هتك عرض و ناموس ديگري به اكراه و عنف برآيد .
ج – دفاع در مقابل كسي كه در صدد سرقت و ربودن انسان يا مال او برآيد .
ماده 61 – هركس در مقام دفاع از نفس يا عرض و يا ناموس و يا مال خود يا ديگري و يا آزادي تن خود يا ديگري در برابر هرگونه تجاوز فعلي و يا خطر قريب الوقوع عملي انجام دهدكه جرم باشد در صورت اجتماع شرايط زير قابل تعقيب و مجازات نخواهد بود -
1 – دفاع با تجاوز و خطر متناسب باشد .
2 – عمل ارتكابي بيش از حد لازم نباشد .
3 – توسل به قواي دولتي بدون فوت وقت عملا ممكن نباشد و يا مداخله قواي مذكور در رفع تجاوز و خطر موثر واقع نشود .
تبصره – وقتي دفاع از نفس و يا ناموس و يا عرض و يا مال ويا آزادي تن ديگري جايز است كه او ناتوان از دفاع بوده ونياز به كمك داشته باشد.
با استناد به مواد فوق اصولا مدافع که همان پدر بیتا باشد نمیبایست محکوم به قصاص یا حتی دیه شود.
اما ایراد وارده دیگری که به این داستان وارد میشود و اینجانب نیز ملاحظه کردم برخی دوستان در وبلاگ های خود به آن اشاره کردند بحث اولیای دم اجازه قصاص …
طبق قانون مجازات اسلامی تنها قتل عمدی که مستوجب قصاص است موضوع ماده 205 ق.م.ا است.بدین ترتیب قتل شبه عمدی،قتل خطئیو قتل غیر عمدی ناشی از رانندگی و اسقاط غیر عمدی جنین مستوجب قصاص نمیباشد.
همچنین است از شرایط اجرای احکام قصاص
یک- اذن اولیای دم
دو-اذن ولی امر
سه-موافقت تمام اولیای دم
که ایراد وارده ما به بحث ماده ۲۱۹ قانون مجازات اسلامی مقرر شده است
کسی که محکوم به قصاص است باید با اذن ولی دم او را کشت . پس اگر کسی بدون اذن ولی دم او را بکشد مرتکب قتلی شده که موجب قصاص است
اما سوال دیگری که اینجا بوجود می آید اینست که اولیای دم به چه کسانی گفته میشود؟
طبق ماده 261 – اولياءدم كه قصاص و عفو در اختيار آنهاست همان ورثه مقتولند ، مگر شوهر يا زن كه در قصاص و عفو و اجراءاختياري ندارند.
نتیجاتا با مقدمات بیان شده میتوان نتیجه گرفت که اساسا داستان بر یک فرض اساسا غلط به لحاظ حقوقی بنا شده
و بنظر اینجانب نیز بهتر بود فرزند یا پدر و مادر مقتول به عنوان ولی دم در داستان مطرح میگردید
dadgooy.parsi@gmail.com
نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.
ابرار
۱۳۸۹-۰۶-۱۲ ۰۸:۲۹:۰۷
صد آفرین به نویسنده
مطلبی که جنابعالی مطرح نمودید جان کلام است . خطای آشکاری که در اینگونه موارد بسیار هویداست و انسان را بیاد فیلم فارسی های قبل از انقلاب می اندازد .
فیلم فارسی هایی مانند محلل و امثلهم که نتنها بی سوادی سازندگان آن را نسبت به مسایل و موضوعات قانونی و احکام اسلامی را میرساند بلکه به تحلیل شهید جاوید مطهری با نیت های ضد اسلامی هم ساخته شده بود که فقط ثابت کند اسلام و قوانین اسلامی مربوط به عصر حجر است و در زمان حال و با پیچیدگی های اجتماعی موجود روز خوانایی ندارد .
متاسفانه تکرار همین بی سوادی یا غرض ورزی شخصی بعضی از نویسندگان و برنامه سازان صدا و سیما در مورد اینچنین سریال هایی که جنابعالی یک نمونه آنرا به درستی یاد نموده و آنرا نقد فرمودید بسیار مشهود و واضح است .
جای تاسف بسیار بزرگتر این است که اینگونه سوژه ها و سریال ها توسط سازمانی و با هزینه های سنگینی ساخته می شود که نام جمهوری اسلامی . بلی اسلامی . را با خود به یدک میکشد . اینهم به خودی خود مصیبتی است که گریبان گیر کشوری اسلامی و با نام شریف حکومت جمهوری اسلامی ایران است .
والسلام .
یا علی .
ابرار (352011)
مطلبی که جنابعالی مطرح نمودید جان کلام است . خطای آشکاری که در اینگونه موارد بسیار هویداست و انسان را بیاد فیلم فارسی های قبل از انقلاب می اندازد .
فیلم فارسی هایی مانند محلل و امثلهم که نتنها بی سوادی سازندگان آن را نسبت به مسایل و موضوعات قانونی و احکام اسلامی را میرساند بلکه به تحلیل شهید جاوید مطهری با نیت های ضد اسلامی هم ساخته شده بود که فقط ثابت کند اسلام و قوانین اسلامی مربوط به عصر حجر است و در زمان حال و با پیچیدگی های اجتماعی موجود روز خوانایی ندارد .
متاسفانه تکرار همین بی سوادی یا غرض ورزی شخصی بعضی از نویسندگان و برنامه سازان صدا و سیما در مورد اینچنین سریال هایی که جنابعالی یک نمونه آنرا به درستی یاد نموده و آنرا نقد فرمودید بسیار مشهود و واضح است .
جای تاسف بسیار بزرگتر این است که اینگونه سوژه ها و سریال ها توسط سازمانی و با هزینه های سنگینی ساخته می شود که نام جمهوری اسلامی . بلی اسلامی . را با خود به یدک میکشد . اینهم به خودی خود مصیبتی است که گریبان گیر کشوری اسلامی و با نام شریف حکومت جمهوری اسلامی ایران است .
والسلام .
یا علی .
ابرار (352011)
qoo
۱۳۸۹-۰۶-۱۳ ۲۳:۱۲:۱۰
بابا این حرفا رو بیخیال شید یه فیلم پیدا شده که با هدف مشخص ساخته شده حالا با یکی دو تا سوتی که تو فیلمای ایرانی و حتی خارجی طبیعیه گیر ندید
این رو بگذارید جزء مسائل تخیلی فیلم
تو فیلمای خارجی از اون سر کهکشان میان و ... ما هیچی نمیگیم
اصل مطلب رو بچسبید
البته توجه به مسائل حقوقی و آشنا کردن مردم لازمه که از آن بابت تشکر می کنم (352460)
این رو بگذارید جزء مسائل تخیلی فیلم
تو فیلمای خارجی از اون سر کهکشان میان و ... ما هیچی نمیگیم
اصل مطلب رو بچسبید
البته توجه به مسائل حقوقی و آشنا کردن مردم لازمه که از آن بابت تشکر می کنم (352460)
