اسماعیل آذر تشریح کرد ستایش امام علی (ع) در شعر فارسی

بخش فرهنگی الف،   3970317190
ستایش امام علی (ع) در شعر فارسی

اسماعیل آذر از ستایش امام علی (ع) در شعر شاعران فارسی‌زبان سخن گفت

اسماعیل آذر از ستایش امام علی (ع) در شعر شاعران فارسی‌زبان سخن گفت.

این پژوهشگر و استاد زبان و ادبیات فارسی در گفت‌وگو با ایسنا، درباره پرداختن به حضرت علی ابن ابی‌ طالب (ع) در شعر فارسی اظهار کرد: کسایی مروزی اولین کسی بود که حضرت علی‌(ع) را  با لقب حیدر در تاریخ زبان و ادبیات فارسی مطرح کرد. این شاعر شیعی‌مذهب حدود چهار - پنج بیت شعر دارد که حضرت پیامبر (ص) و امام علی (ع) را توصیف کرده است: «آن کیست بدین حال و که بوده است و که باشد / جز شیر خداوند جهان، حیدر کرار؟/ این دین هدی را به مثل دایره‌ای دان/ پیغمبر ما مرکز و حیدر خط پرگار/ علم همه عالم به علی داد پیمبر / چون ابر بهاری که دهد سیل به گلزار». بعد از او به حکیم توس می‌رسیم که شعر بلندی دارد که حدود ۳۰ بیت است و در این ۳۰ بیت خیلی فاش و بَیّن نظر خود را در مورد مولای متقیان امام علی (ع) می‌گوید: «تو را دانش و دین رهاند درست/ در رستگاری ببایدت جست/ وگر دل نخواهی که باشد نژند/نخواهی که دایم بوی مستمند/به گفتار پیغمبرت راه جوی/ دل از تیرگی‌ها بدین آب شوی/.... /چهارم علی بود جفت بتول/ که او را به خوبی می‌ستاید رسول/ که من شهر علمم علیم در ست/ درست این سخن قول پیغمبرست/ گواهی دهم کاین سخن‌ها از اوست/ تو گویی دو گوشم پرآواز اوست/ علی را چنین گفت و دیگر همین/ کزیشان قوی شد به هر گونه دین/ نبی آفتاب و صاحبان چو ماه/به هم بسته یکدیگر راست راه/ منم بنده اهل بیت نبی/ ستاینده خاک و پای وصی/.../اگر چشم داری به دیگر سرای / به نزد نبی و علی گیر جای / گرت زین بد آید گناه منست/ چنین است و این دین و راه منست/برین زادم و هم برین بگذرم/ چنان دان که خاک پی حیدرم...».  

او در ادامه  افزود: سپس به سیف فرغانی می‌رسیم که  بسیار از معصومین، امامان و قدسیان عالم معنا سخن گفته، بخصوص برای حضرت سیدالشهدا (ع) که یک شعر بلند دارد که  با این بیت‌ها شروع می‌شود: «ای قوم درین عزا بگریید / بر کشته‌ کربلا بگریید / با این دل مرده خنده تا چند / امروز درین عزا بگریید / فرزند رسول را بکشتند / از بهر خدای را بگریید / از خون جگر سرشک سازید / بهر دل مصطفی بگریید / وز معدن دل به اشک چون در / بر گوهر مرتضی بگریید». پس از او هم سنایی غزنوی درباره پیامبر (ص) و حضرت علی (ع) شعرهایی گفته است. شعری که  در «حدیقه‌الحقیقه» نظر من را جلب کرد درباره نماز حضرت علی (ع) در غزوه احد بود: «در اُحد میر حیدر کرار/یافت زخمی قوی در آن پیکار/ ماند پیکان تیر در پایش/ اقتضا کرد آن زمان رایش/ که برون آرد از قدم پیکان/ که همان بود مرو را درمان/ زود مرد جرایحی چو بدید/ گفت باید به تیغِ باز برید/ تا که پیکان مگر پدید آید/بسته زخم را کلید آید/ هیچ طاقت نداشت بادمِ گاز/ گفت بگذار به وقت نماز/ چون شد اندر نماز حجامش/ببرید آن لطیف اندامش/ جمله پیکان ازو برون آورد/ و او شده بی‌خبر ز ناله و درد».

 

آذر سپس اظهار کرد: شاعران بعد از سنایی به‌ویژه در روزگار صفویه مدح‌های فراوانی برای حضرت علی (ع) گفته‌اند؛ از جمله عرفی شیرازی که ۱۴۰ بیت درباره حضرت علی (ع) گفته است. بیت‌هایی در این شعر وجود دارد که زیباترین بیت‌های روزگار خودش است: «مرا که دست بگیرد که زیردست توام/ مرا که کار گشاید که از تو خیزد کار/../ شه سریر ولایت، علی عالی‌قدر/محیط عالم دانش، جهان علم و وقار». شاعران معاصر هم حتی شاعرانی که خیلی کم شعر می‌گویند و یا کسانی  که ممکن است شعرهای‌شان شعرهای مناسبی نباشد امام علی (ع) را ستوده‌اند.

او خاطرنشان کرد: آن‌چه از تمام شعرهای پیرامون امام علی (ع) برمی‌آید، جوانمردی ایشان است که بیش از همه صفاتش مورد نظر است.  طی مطالعه‌ای که در تاریخ  میلاد حضرت علی‌ (ع) به بعد داشتم، تمام صفاتی را که به ایشان نسبت داده‌اند، جمع کردم که حدود ۷۰-۸۰ صفت است. آن‌چه بیش از همه به چشم می‌خورد یکی صبر و بردباری است،  دیگری ظرفیت امام علی(ع) که بدون تردید همه درباره آن سخن گفته‌اند، و همچنین جوانمردی ایشان. سعدی در شعری در بوستان می‌گوید: «جوانمرد اگر راست خواهی ولی است/ کرم پیشه شاه مردان علی است» و در جای دیگری نیز می‌گوید: «جوانمرد و خوشخوی و بخشنده باش/ چو حق بر تو باشد تو بر بنده باش».

این استاد دانشگاه درباره این‌که چرا شاعران زیادی درباره امام علی (ع) شعر گفته‌اند، اظهار کرد: یکی اعتقاد درونی خود شاعران و دیگری صفات متعالی آن حضرت است که طبعا هر انسانی را به خود جذب می‌کند که از این تاثیر بیشترین برخورداری را شاعران دارند.

او همچنین درباره پرداختن به شهادت حضرت علی (ع) در شعرهای شاعران گفت: شهادت دردناک است و کسی دوست ندارد درباره آن بگوید. درست است این حادثه عظیم اتفاق افتاده اما زمانی که به شهادت حضرت علی(ع) می‌رسم دلم می‌تپد و دوست دارم زودتر از آن رد شوم. برای ما که شیعه هستیم و عاشق مولاییم دردناک است که به این اتفاق تصویر دهیم. اما شاعران معاصر فراوان درباره مولا علی (ع) و شهادت‌شان سخن گفته‌اند. مثلا شعری با ردیف «علی را کشتند» وجود دارد. البته شعرهای در مدح‌ و درباره صفات حضرت علی (ع) به مراتب بیشتر از شعرهای درباره شهادت ایشان است.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

وب‌گردی

تجارت نیوزطاقچهپارس نماد داده

پربحث‌های امروز

  1. سکوت دولت چه پیامی دارد؟

  2. امروز بانک مرکزی باید بپذیرد که خطا کرده است/ سیاست‌های ارزی دولت نه تنها جواب نداد بلکه به التهابات بازار دامن زد /خریداران سکه و ارز شناسایی شدند و باید اظهار نامه مالیاتی ارائه دهند

  3. واکنش رونالدو به سر و صدای ایرانیان در مقابل هتل  

  4. سیف خبر داد: بازار ثانویه ارز ایجاد می شود

  5. پور ابراهیمی: گرانی‌های اخیر دلار توجیه اقتصادی ندارد

  6. "مجموعه تفریحی توچال" خبر و تصاویر حضور روحانی در تله‌کابین توچال را حذف کرد + سند

  7. فائزه هاشمی: احساس می‌شود روحانی کشور را رها کرده است

  8. بازاریان تهران در اعتراض به رکود و قیمت ارز دست از کار کشیدند  

  9. آخرین نتایج انتخابات ترکیه/ اردوغان: از سوی مردم به‌عنوان رئیس جمهور انتخاب شدم/ خط و نشان برای مخالفان+ فیلم و عکس

  10. وزیر اطلاعات: برجام به مویی بند است

  11. خرید دلار آزاد شد؟/ سخنگوی بانک مرکزی هم پاسخگو نیست

  12. کاش آقای دادستان کاری کند

  13. ایران - پرتغال؛ حساس‌ترین دیدار تاریخ فوتبال ایران/ایران، کی‌روش، آزمون و دیگران/نود دقیقه تا صعود با یک ملت، یک ضربان

  14. پیشنهادهایی برای مداخله هوشمند در بازار ارز و سکه طلا از طریق بانک مرکزی و بدنه دولت

  15. پشت پرده اعطای مجوز فله‌ای در آموزش و پرورش/ خصوصی سازی مدارس؛ تضعیف یا تکمیل نظام آموزشی؟

  16. شرط افزایش بیش از ۹.۶ درصدی قیمت لوازم‌خانگی

  17. ماجرای مکالمه ارزی بهکیش و سیف

  18. مقایسه عملکرد آزمون، عزت‌اللهی و بیرانوند با رونالدو، موتینیو و پاتریسیو+عکس

  19. هندوانه باز هم گران شد/جدول

  20. رئیس اتاق اصناف: بازار تهران در آرامش و فعال است

  21. انتشار فیلم بازی ایران و پرتغال در سال 1351 برای اولین بار  

  22. جزئیات درگیری مرزبانان با اشرار مسلح در مرز پیرانشهر اعلام شد

  23. کشورهای دیگر برای مهار سوداگری سکه و ارز چه کرده‌اند؟

  24. هیچ مشکلی برای تماشای مسابقه ایران و پرتغال در ورزشگاه آزادی وجود ندارد

  25. نامه نمایندگان مجلس به رئیس قوه مقننه/ کمیته ویژه بررسی «گرانی» تشکیل شود

پربحث‌های دیروز

  1. نظر شما درباره این عکس چیست؟  

  2. علی مطهری: مردم ۶ ماه مقاومت کنند/ رفتن رئیس‌جمهور به توچال ایرادی ندارد

  3. سخنگوی دولت مطرح کرد: هیچ آثار منفی در شاخص‌های اقتصادی دیده نشد/عرضه بیش از ۷ میلیون قطعه سکه برای برطرف کردن عطش عده‌ای!

  4. تیم اقتصادی دولت از جمله نوبخت، نهاوندیان، سیف و کرباسیان باید تغییر کنند

  5. جهانگیری در مجلس: آمریکا جنگ اقتصادی را شروع کرده است/همه با اتحاد از این توطئه بزرگ عبور می‌کنیم

  6. ظریف: بدنامی ترامپ در درازمدت به نفع ماست/ رویترز روزی 50 خبر دروغ در مورد اقتصاد ایران تولید می‌کند/ ما به دشواری‌ها عادت داریم

  7. افشاگری مدیر برنامه‌ کارلوس پویول درخصوص حاشیه‌ها  

  8. شریعتمداری: عذرخواهی می‌کنم/"سینکی" حتما خسته بوده است!

  9. طلا گرمی ۲۵۲ هزار تومان شد/ سکه ۲ میلیون و ۸۲۰ هزار تومان

  10. یادداشت حسین شریعتمداری/ چون به گَردَش نمی‌رسی برگرد! / آیا اقتصاد را نجات داده‌اید یا ده‌ها مشکل به آن افزوده‌اید؟!

  11. واکنش رشیدپور به دلار ۸ هزار تومانی!   

  12. احمد توکلی: فقرا روزبه‌روز فقیرتر می‌شوند/ پیگیر سامانه برخط حقوق مدیران و مقامات هستیم/ماجرای انتقال پول از تبریز به تهران و خارج از کشور

  13. ژاپن با ۱۳ میلیون بیکار چه کرد؟ ماجرای کمپینی که ۷۰ سال طول کشید

  14. تقدیر از دولت / یک گام به جلو برای به رسمیت شناختن مطالبه گری مردم 

  15. سفر خانوادگی وزیر ارتباطات به سوادکوه  

  16. انتخابات و تلاش برای انقلاب مخملی در ترکیه/ بزودی اردوغان متهم به تقلب می شود

  17. در بازار موبایل چه گذشت؟ داد موبایل فروش‌ها از دلار ۸ هزار تومانی

  18. دهقان مطرح کرد؛ تدوین طرح اعاده اموال نامشروع مسئولان برای بازپس‌گیری اموال غیرقانونی و باد‌آورده/ بازپس‌گیری اموال نامشروع در صورت تصویب طرح

  19. دستور فرمانده ناجا برای برخورد با بی حجابی، دور دور، شیشه دودی غیرمتعارف در خودروها

  20. کرباسچی: عبدالله نوری جایگزین خوبی برای عارف است/رای رئیس شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان بالاتر از اعضا نیست

  21. نیاز مبرم به گروه‌های خونی منفی در تهران/کاهش 3درصدی اهدای خون در پایتخت

  22. دادستان کل کشور: به بهانه پخش فوتبال در استادیوم آزادی اتفاقاتی افتاد که شرم داریم بیان کنیم

  23. کتک خوردن وحشتناک دانش آموز 14 ساله به دست معلم  

  24. چرا واردات ذرت و سویا در سیطره ۲ نفر است؟ / ضریب خودکفایی دانه‌های روغنی کاهش یافت!

  25. بحران در حوالی تشک/ گرگ‌های وارداتی در پوستین رژیم صهیونیستی

پربحث‌های هفته

  1. نظر شما درباره این عکس چیست؟  

  2. چند نکته با افرادی که در دام ترامپ گرفتار شده‌اند

  3. توضیحات سرلشکر فیروزآبادی پیرامون ویلای لواسان+سند

  4. پزشکیان:در هیچ جای دنیا پزشکان به اندازه ایران درآمد ندارند

  5. درباره مذاکره مستقیم با آمریکا / رییس جمهور چه کسانی را دیوانه نامید؟

  6. علی مطهری: مردم ۶ ماه مقاومت کنند/ رفتن رئیس‌جمهور به توچال ایرادی ندارد

  7. نام ۲ نفری که ۵۹ هزار سکه خریدند چیست؟

  8. سخنگوی دولت مطرح کرد: هیچ آثار منفی در شاخص‌های اقتصادی دیده نشد/عرضه بیش از ۷ میلیون قطعه سکه برای برطرف کردن عطش عده‌ای!

  9. قرار بود حکومت‌مان، رنگ و بوی علی را داشته باشد  

  10. نهاوندیان: مردم باید از آرامش و امنیت اقتصادی خودشان حراست کنند/نیاز به تصمیم گیری‌های قوی داریم و با صبوری مشکلات حل می‌شود/اگر علت گرانی کالایی مشخص نیست، نباید آن را بخریم

  11. آزمون: اگر ناراضی هستند، بعد از جام جهانی دیگر برای تیم ملی بازی نمی‌کنم

  12. فیروزآبادی ویلای لواسان را تحویل داد

  13. تیم اقتصادی دولت از جمله نوبخت، نهاوندیان، سیف و کرباسیان باید تغییر کنند

  14. جهانگیری در مجلس: آمریکا جنگ اقتصادی را شروع کرده است/همه با اتحاد از این توطئه بزرگ عبور می‌کنیم

  15. پاسخ نوبخت به سه ادعای عجیب/ نقش جهانگیری در چالش آتی دولت/پشت پرده مشکلات اقتصادی/ داستان خانه ولایتی/ چاپ کتابی مجازی علیه روحانی/ سیاسی‌ترین گل جام‌جهانی

  16. اولین اعتراضات به تلگرام طلایی / دست وزارت ارتباطات در کار است

  17. اسپانیا به سختی برد/ یوزها جانانه جنگیدند/ویدئو چک گل ایران به ماتادورها مردود اعلام کرد/امیدها به بازی پرتغال زنده است

  18. سکوت دولت چه پیامی دارد؟

  19. بیماری‌های اقتصاد ایران علاج دارند اما...

  20. محمد ثلاث قصاص شد

  21. امروز بانک مرکزی باید بپذیرد که خطا کرده است/ سیاست‌های ارزی دولت نه تنها جواب نداد بلکه به التهابات بازار دامن زد /خریداران سکه و ارز شناسایی شدند و باید اظهار نامه مالیاتی ارائه دهند

  22. سیف:کاهش تورم در ۴۰ سال اخیر بی‎سابقه است/ احتمال توقف پرداخت ازر به کالاهای غیرضرور

  23. اعلام جرم علیه مدیران ارشد پیشین و فعلی بانک مرکزی و مدیران موسسات/ بانک مرکزی به تقصیر متهم است/فرشتگان، آرمان، آرمان ایرانیان و کاسپین یکی هستند؛ حکمت تغییر نام‌ها باید معلوم شود

  24. بی‌هنری بی بی سی /وقتی قاتل را بی گناه وقهرمان نشان می‌دهند

  25. ماجرای ویلای لواسان/ تفریح آمریکایی ها در نیشابور/ مشکل دولت روحانی از نگاه تئوریسین های اصلاح طلب/ چرا در ایران مسئولی استعفا نمی‌دهد؟

پربحث‌های اخیر

    آخرین عناوین