پیش بینیِ آینده برجام بر مبنایِ نظریه بازی

امین میرزائی، گروه تعاملی الف،   3970231073 ۰ نظر، ۱۷ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
پیش بینیِ آینده برجام بر مبنایِ نظریه بازی

اشاره: نوشته ذیل متنی علمی و نه سیاسی است. بخشی از محتوایِ نوشته در مقالاتِ دیگری از نویسنده آمده. فی المثل در سالِ 1385 (چند سال پیش از شروع در گیری ها در سوریه) وقوعِ آنها را پیش بینی کردم و یا در سالِ 1377 وقوع واقعه یازدهم سپتامبر را در آینده ای نه چندان دور محتمل دانستم. در مقاله ای که در دهه نود میلادی (دهه آخر قرن قبل) نوشتم به صراحت از بحرانِ هسته ای ایران سخن گفتم و حتّی طرح ادعاهای به ظاهر عرفانی و شبه علمی و عوامگرایانه "تجربه مرگ تقریبی " را زمینه سازِ طرح ادعای دانیون برینکلی (افسر سابق سیا و از مدعیان درغگویِ دستیابی ایران به سلاح هسته ای تا سال 1993 ! ) دانستم. این مقالات در آرشیو روزنامه اطلاعات، ماهنامه موعود و نشریاتِ دیگر موجودند.

چنان که در نوشته سال 1385 خود (روزنامه اطلاعات / شماره 23691) اشاره کردم، ورود به جنگی دراز مدت ملزوماتی دارد که می باید به آن توجه کرد. از آن جمله تامل در راهبرد عقیدتی جناح روبروست که مسیر برنامه ریزی او را در چند سال آینده روشن می سازد. با آگاهی از چنین راهبردی ست که آمادگی هایِ لازم برای مواجهه در طراحیِ استراتژیِ نبرد مورد ملاحظه قرار می گیرد و پیروزی هاِیِ موقتیِ مانع از پیش بینیِ وقایع پیش رو نمی گردد.

در مقالاتِ یاد شده گفته بودم آمریکا از ورود سوریه به این مناقشات استقبال می کند و مجموعه نومحافظه کاران آمریکا (به تبعیت از قرائت سخیف کشیشانی چون بیلی گراهام، پت رابرتسون، جری فال ول، جان حگّی و هال لیندسی)، نیروهای حزب الله لبنان و ارتش های حامیِ آنان را همان دجّال (آنتی کرایست) آمده در متون مقدّس می خوانند. در نوشته ای که در بحبوحه جنگ حزب الله با اسرائیل نوشته شد گفتم اگرچه حمایت از حزب الله و فلسطینیان وظیفه انسانی هر انسان آزاده ای است، اما کشیده شدن جنگ به مراحل بعدی، بحران تازه ای را رقم خواهد زد.

از نقش TRADOC در دامن زدن به آشوب هایِ اجتماعی گفتم و این که تلاش جهانی برایِ ایجاد آتش بس و سپس تلاش دیپلماتیک و تبلیغاتی، عاقلانه ترین راه ممکن برایِ عبور از چنین بحرانی است. همچنانکه تلاش برایِ نقد تفاسیر غلط صورت گرفته از متون مقدس دینی و نفیِ هر نوع طالبانیسم اسلامی و مسیحی و یهودی می باید در دستور کار ارگان های تبلیغی و رایزنی هایِ فرهنگیِ نظام اسلامی قرار گیرد. تنها در این صورت است که می توان بر تبعات این بحران چیره شد.

افسوس که به آن مقالات بی اعتنایی شد و با فاصله چند سال منطقه در جنگی چند ملیّتی فرو رفت. فعلاً از آن بحث عقیدتی می گذرم و نقش Bible Belt یا کمربند کتاب مقدّس را در برآوردن بُخت النّصری چون ترامپ نادیده می گیرم. در این نوشته بیشتر به مباحثِ اقتصادی نظر دارم و پرداختن به وجهِ ایدئولوژیکِ برجام را به فرصتی دیگر موکول می کنم. آنچه در ذیل می آید با نظری خوش بینانه به برجام نوشته شده و فاکتور مهمّ مسیحیانِ صهیونیست را به کناری گذاشته.

***


مردمان موفقیت هایِ سابق خود را تکرار می کنند و از زاویه همین تکرار است که می بازند. کسی که تئوری بازی (game theory) می داند، در بازیِ سنگ کاغذ قیچی نمی بازد. برنده از رو کردنِ دستِ خود می پرهیزد و غیر منتظره بودن را بر قابلِ پیش بینی بودن ترجیح می دهد. این است که اگر طرف کاغذ آورد و او سنگ، دفعه بعد قیچی می آوَرَد! چرا؟! چون می داند که طرف، دفعه بعد کاغذ می آورد!

ترامپ کاغذش را درآورده و سنگ ما را در کاغذ خود فشرده. ما در دور تازه خامی می کنیم و کاغذ به دست به سر میز مذاکره می رویم یا سنگ به دست - و به انگیزه بستن کانالی تلگرامی - پورت هایِ گوگل را می بندیم و - با از کاسبی انداختن مردم و قفلِ موتورسرچِ گوگل- بر شمار ناراضیان می افزاییم. این سیاستِ بگیر و ببند و کاغذ بازی، شبیه رولتِ روسی ست که فشنگی را به طورِ تصادفی در خشابِ رِوُلوِر می نشانند، و محضِ رضایِ خدا به خدا توکلّ می کنند. بعد تپانچه را به سمت شقیقه شان می چکانند، تا مگر بخشِ خالیِ خشابِ در مسیر چکاننده قرار گیرد.

در جنگِ روانی، دبّه را در می آورند و یک راست روی میز می گذارند. به اصطلاح به مرگ می گیرند تا به تب راضی کنند. ترامپ هم همین کار را کرده. هرچه دشنام بلد بوده داده، و حریف را از همه حقوق قانونی اش محروم کرده. دو سه هفته دیگر به اندازه یک قدم پا پس می کشد و پیشنهاداتی از قبیل آنچه "پومپئو" در گوش "اون" خواند ارائه می کند. اگر سادگی کنیم به همین تب دل خوش می کنیم و از هول حلیم ته دیگ می افتیم! این "door in the face effect" فنّی ست که روانشناسانِ غربی به ترامپ آموخته اند و استعدادی ست که از پدر ِتاجرش به ارث برده است.

راهِ برخورد با این قماربازِ حرفه ای نه جنگ است و قلدری، نه پا پس کشیدن و کُرنش و دلبری. چنان که در نوشته ای دیگر گفته ام مدیرِ بازاریابی به کشور ما حمله نمی کند. حمله زمانی ست که منافعِ ما و جهان در دو سمتِ دیوارِ بلندِ بی اعتمادی قرار گیرد. این را حتّی من که فیلسوف و دین پژوهم می دانم، چه رسد به نخبه هایِ علومِ سیاسیِ که "بازار" را بزرگترین مانع جنگ و تحریم و نزاع و نِقار به شمار می آرند. پس لابی می کنیم و در شرق و غرب و شمال و جنوبِ به دنبال فروشنده و مدیر بازاریابی می گردیم، بیش از آن که زردی خود را به آتش و سرخی آتش را به خود احاله دهیم! برجام اگرچه اسرائیل را از بلند پروازی هایِ جاهلانه اش منصرف نکرده، امّا دستکم اروپا و آسیا و آمریکای لاتین و اقیانوسیه را از پشت توپ و تانک و مسلسلشان به کناری کشانده.

ظریف، هاله بین و رمّال نیست که تله کینِسیس (فنّ جابجایی اشیاء از راه دور و از طریق تله پاتی) بلد باشد و نورون های مغز ترامپ را از این سوی کُره جابه جا کند! مثلاً به ظریف چه مربوط که پارانوئیدی مثل ترامپ یک شبه تصمیم می گیرد از یونسکو بیرون برود؟! ضمن آن که بیرون رفتن ترامپ از یونسکو نه به معنی بیرون رفتن دائمِ آمریکا از آن سازمان است ( چرا که احتمال دارد دو سالِ دیگر فرد دیگری خط خطی هایش را روی کاغذ معاهدات بنشاند و آمریکا را به دامانِ یونسکو برگرداند)، و نه یونسکو از به رسمیت شناختنِ فلسطین دست کشیده و مثلاً چُغازنبیلِ ما را به سودِ اسرائیل به حراج گذاشته! حالِ ما و ترامپ و برجام هم همین است.

عزیزانی در داخلِ کشور چهارشنبه سوری راه انداخته اند و در فردایِ سه شنبه ای که ترامپ از برجام پا پس کشیده، روی آتش به پرشِ ارتفاع مشغولند. به نظرم این چهارشنبه سوریِ "بهاری" با تمایلاتِ "مارکسیستی" این عدّه ربط دارد که اقتصاد را زیربنا می دانست و همه چیز را با متر و مکیالِ ارز می سنجید. دلواپس گرامی و آتش افروز محترم ! اگر ظریف و روحانی نبودند که جنابعالی و کلّ ملّت شریف ایران در ذیل بند هفتم منشور سازمان ملل جا خوش کرده بودید و مثل صدّام در انتظارِ ساعت صفرِ حمله جهانی لحظه شماری می کردید.

الغرض، خروجِ ترامپ از برجام پایانِ دنیا نیست. یکسالِ دیگر رقابت هایِ ریاست جمهوری آمریکا آغاز می شود، و اگر ما عاقل باشیم از فرصتِ لابی گریِ رسانه ای به سود خود بهره می جوئیم. نه آن که میدان را چنان خالی کنیم که ریاست جمهوری دو سر ماجرا (اینجا و آنجا) به دست کسانی بیفتد که شب و روز استند آپ کمدیِ نتانیاهویی راه می اندازند، یا بدلِ داعشی ها را سوار اسب می کنند و در شویی تبلیغاتی به پردیسِ کوروش می فرستند تا مگر شمشیرِ دامِکلوسِ جنگ هماره بر فرازِ سرمان آویزان باشد! که تنها در این صورت است که ظریف به جایِ سرودِ فتح فاتحه می خواند.

درِ باغِ سبز نشان دادن و بعد چانه زدن و قیمت را بالا بردن (bait & switch و that's not all ) کاری ست که کره شمالی در کارِ انجام آن است. اگر به این تاکتیک رویِ خوش نشان دهیم، راه را بر فروش ارزانتر نفت باز می کنیم. همان کاری که در زمان صدّام کردیم و نفتِ مجانی در اختیار اسد گذاشتیم. زمانی که این بذر پاشی -low ball- ثمر داد، تخفیف را بر می داریم. کار محتملِ دیگر، بازکردنِ موقت مرزها به سوی کالاهایِ وارداتی ست. مشوّقی ست که به اروپائی ها و آسیائی ها و آمریکای لاتین می دهیم و آنان را نسبت به خود متعهد می کنیم. در این حالت تخم مرغ های طرفِ مقابل را در سبد خود گذاشته ایم و او را نسبت به خود مدیون کرده ایم. این همان (foot in the mouth) است که دهانِ فروشنده را می بندد و تا ضرب الاجلی معین از همراهی تجاریِ او با آمریکا جلو می گیرد.

در این میان پای تئوری آشوب - chaos theory - هم به میان می آید که - مانند برفِ فراگیر و کنترل نشده زمستان پارسال و بهار امسال - از حوزه پیش بینی ریاضی دانان و فیلسوفان فراتر می رود و کنترل این سیستم پیچیده را در کف با کفایتِ خداوند نگه می دارد. جنبش هایِ اجتماعی و سیاسی و بلایایِ طبیعی از مدل غیر خطی non linear تبعیت می کنند که قابل پیش بینی نیستند. یعنی حتّی از مدل های احتمالاتیِ مبتنی بر منحنی زنگوله ای تبعیت نمی کنند و توزیع نرمال و غیر نرمال ندارند و به اصطلاح یک شبه از کاه کوه می سازند! این قبیل نوسانات پریودیک نیست که مانند جزر و مد دریا قابل پیش بینی باشد، بر خلافِ پیش بینی های بالا که خطی اند و از این نظر به چنگالِ آینده پژوهی در می آیند.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

تجارت نیوزطاقچهپارس نماد داده

پربحث‌های امروز

  1. سخنگوی دولت مطرح کرد: هیچ آثار منفی در شاخص‌های اقتصادی دیده نشد/عرضه بیش از ۷ میلیون قطعه سکه برای برطرف کردن عطش عده‌ای!

  2. تقدیر از دولت / یک گام به جلو برای به رسمیت شناختن مطالبه گری مردم 

  3. ژاپن با ۱۳ میلیون بیکار چه کرد؟ ماجرای کمپینی که ۷۰ سال طول کشید

  4. یادداشت حسین شریعتمداری/ چون به گَردَش نمی‌رسی برگرد! / آیا اقتصاد را نجات داده‌اید یا ده‌ها مشکل به آن افزوده‌اید؟!

  5. انتخابات و تلاش برای انقلاب مخملی در ترکیه/ بزودی اردوغان متهم به تقلب می شود

  6. بحران در حوالی تشک/ گرگ‌های وارداتی در پوستین رژیم صهیونیستی

  7. افشاگری مدیر برنامه‌ کارلوس پویول درخصوص حاشیه‌ها  

  8. دهقان مطرح کرد؛ تدوین طرح اعاده اموال نامشروع مسئولان برای بازپس‌گیری اموال غیرقانونی و باد‌آورده/ بازپس‌گیری اموال نامشروع در صورت تصویب طرح

  9. سخنگوی کاخ سفید را از رستوران بیرون انداختند

  10. ممنوعیت رانندگی بانوان عربستانی رسما لغو شد + فیلم

  11. تهدید ترامپ بر اعمال تعرفه ۲۰ درصدی روی واردات خودروهای اروپایی

  12. توصیه‌ برترین‌های کنکور ۹۶ به داوطلبان آزمون سراسری ۹۷

  13. ۲۰۰ درصد افزایش قیمت برخی کالاهای فناوری اطلاعات

  14. رسانه‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند امید تزریق کنند

  15. ۶ دلیل که حتی با ورزش کاهش وزن نخواهید داشت

  16. آیا دولت ائتلافی آلمان در آستانه فروپاشی است؟

  17. انتخابات ترکیه و تلاش مخالفان برای حذف اردوغان/پیروز نهایی کدام حزب خواهد بود؟

  18. چرا واردات ذرت و سویا در سیطره ۲ نفر است؟ / ضریب خودکفایی دانه‌های روغنی کاهش یافت!

  19. بیانات رهبر انقلاب درباره بلای اشرافیگری  

  20. میکروب‌ها کجاهای خانه‌تان مخفی شده‌اند؟

  21. عرفانی خبر داد؛ آخرین وضعیت شیوع تب کنگو در کشور/ بیماری که جانتان را تهدید می کند

  22. از مجلس ششم تا مجلس دهم

  23. رویای طلایی فوتبال ایران/ تاریخ سازی در سرزمین یوری گاگارین!؟

  24. رسانه‌های چینی: جنگ تجاری آمریکا نشانه وجود «توهمات پارانوئیدی» در ترامپ است

  25. آخرین عناوین روزنامه‌های اقتصادی

پربحث‌های دیروز

  1. نام ۲ نفری که ۵۹ هزار سکه خریدند چیست؟

  2. اولین اعتراضات به تلگرام طلایی / دست وزارت ارتباطات در کار است

  3. بیماری‌های اقتصاد ایران علاج دارند اما...

  4. تغییر شرکای راهبردی حکومت

  5. پاسخ نوبخت به سه ادعای عجیب/ نقش جهانگیری در چالش آتی دولت/پشت پرده مشکلات اقتصادی/ داستان خانه ولایتی/ چاپ کتابی مجازی علیه روحانی/ سیاسی‌ترین گل جام‌جهانی

  6. واکنش معاون شریعتمداری به گرانی‌ها: رسانه‌ها چرت و پرت نگویند

  7. دومین نامه نمایندگان به "روحانی" برای برکناری ۳ وزیر

  8. واردات بیش از ۱۴۰۰ قلم کالا ممنوع شد/ خودرو هم در لیست ممنوعه‌ها

  9. آشنایی با 10 خودرویی که بیشترین افت قیمت را دارند  

  10. توئیت ناشیانه وزیر خارجه آمریکا درباره ایران جنجالی شد+عکس

  11. ضرورت ترمیم کابینه/ تیم اقتصادی دولت ضعیف و ناکارآمد است

  12. قاضی سراج: دست دلالان را از بازار خودرو قطع می‌کنیم

  13. سه ماه گذشته؛ حمایت از کالای ایرانی چه شد؟/فردا که گُل‌ها خشک شدن دیر است

  14. ثبت سفارش خودرو ممنوع شد+سند

  15. منتظرید که امریکا برای‌تان کار بکند!  

  16. مجوز صادر شد/ ایران و پرتغال در ورزشگاه آزادی پخش می شود

  17. قائم مقام بانک مرکزی: افزایش قیمت سکه متاثر از افزایش قیمت طلا و نرخ دلار است/ وعده کاهش قیمت سکه

  18. قیمت سکه 2 میلیون و 650 هزار تومان/قیمت سکه آتی به بیش از ۳ میلیون تومان رسید

  19. معاون سیما: ممنوعیت حضور چهره‌های پرخرج خارجی ابلاغ شده بود

  20. اولویتی مضحک برای استیضاح/آیا ربیعی باید پاسخگوی افسار گسیختگی اقتصاد باشد؟

  21. واعظی:برخی هنوزفکر می‌کنند درشرایط قبل ازتحریم آمریکا هستیم

  22. ضرغامی:‌نامه اصلاح‌طلبان تکمیل سیاست ضدبشری ترامپ است/ این نامه دلسوزی برای ملت ایران نیست

  23. ۱۸ محصول ایران خودرو گران شد+ لیست قیمت

  24. علائم نامعلوم راهنمایی و رانندگی در شهر  

  25. مادر و فرزند مهاجری که تصویرشان در دنیا معروف شد  

پربحث‌های هفته

  1. چند نکته با افرادی که در دام ترامپ گرفتار شده‌اند

  2. توضیحات سرلشکر فیروزآبادی پیرامون ویلای لواسان+سند

  3. پزشکیان:در هیچ جای دنیا پزشکان به اندازه ایران درآمد ندارند

  4. درباره مذاکره مستقیم با آمریکا / رییس جمهور چه کسانی را دیوانه نامید؟

  5. نام ۲ نفری که ۵۹ هزار سکه خریدند چیست؟

  6. قرار بود حکومت‌مان، رنگ و بوی علی را داشته باشد  

  7. تصمیم گیری در خصوص بازار خودرو، مسکن، ارز و سکه در جلسه ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی /۵۰ نفر، ۵ درصد سکه‌های ثبت‌نامی را خریده‌اند/ هک سایت وزارت صنعت و فروش ۴ هزار خودروی وارداتی قاچاق

  8. نهاوندیان: مردم باید از آرامش و امنیت اقتصادی خودشان حراست کنند/نیاز به تصمیم گیری‌های قوی داریم و با صبوری مشکلات حل می‌شود/اگر علت گرانی کالایی مشخص نیست، نباید آن را بخریم

  9. آزمون: اگر ناراضی هستند، بعد از جام جهانی دیگر برای تیم ملی بازی نمی‌کنم

  10. فیروزآبادی ویلای لواسان را تحویل داد

  11. زور تورم به قدرت خرید مردم می‌چربد/ چه زمانی توانایی خرید مردم بالا می‌رود؟

  12. اولین اعتراضات به تلگرام طلایی / دست وزارت ارتباطات در کار است

  13. اسپانیا به سختی برد/ یوزها جانانه جنگیدند/ویدئو چک گل ایران به ماتادورها مردود اعلام کرد/امیدها به بازی پرتغال زنده است

  14. بیماری‌های اقتصاد ایران علاج دارند اما...

  15. محمد ثلاث قصاص شد

  16. وقتی عادل فردوسی پور احساساتی میشود !

  17. سیف:کاهش تورم در ۴۰ سال اخیر بی‎سابقه است/ احتمال توقف پرداخت ازر به کالاهای غیرضرور

  18. اعلام جرم علیه مدیران ارشد پیشین و فعلی بانک مرکزی و مدیران موسسات/ بانک مرکزی به تقصیر متهم است/فرشتگان، آرمان، آرمان ایرانیان و کاسپین یکی هستند؛ حکمت تغییر نام‌ها باید معلوم شود

  19. بی‌هنری بی بی سی /وقتی قاتل را بی گناه وقهرمان نشان می‌دهند

  20. ماجرای ویلای لواسان/ تفریح آمریکایی ها در نیشابور/ مشکل دولت روحانی از نگاه تئوریسین های اصلاح طلب/ چرا در ایران مسئولی استعفا نمی‌دهد؟

  21. بازار خودرو کاملا انحصاری است/ چرا شرکت های خودروساز به آشفتگی بازار دامن زدند؟

  22. تغییر شرکای راهبردی حکومت

  23. ماجرای پرحاشیه ویلای لواسان سرلشکر فیروزآبادی

  24. ضرورت تشکیل اتاق فرماندهی برای اقتصاد

  25. چگونه کُره فقیر ۵۰ ساله کشور "برند"ها شد؟/ ۱۸ امتیاز ویژه به تولید

آخرین عناوین