تحلیل وضعیت کنونی ارز در ایران

سید محمدصادق میرمحمدی، گروه تعاملی الف،   3970223035 ۰ نظر، ۴ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
تحلیل وضعیت کنونی ارز در ایران

وضعیت کنونی اقتصاد ایران در هیچ کجای دنیا مشابه ندارد و با هیچ کدام از نظریه ها و تئوری های علمی نمی شود تجزیه و تحلیل کرد. افزایش یا کاهش قیمت ارز تابع شرایط خاص رفتاری جامعه در کشور می باشد. افزایش ناگهانی نرخ ارز در هفته های اخیر بر اقتصاد و روان جامعه اثر منفی گذاشته و ما در این مقاله سعی داریم برخی از عوامل آنرا شناسایی کنیم.

اهمیت ارز در اقتصاد
امروزه کسب حداکثر وجوه ارزی ناشی از صادرات کالا و خدمات از عمده ترین سیاست های اقتصادی کشورهاست. چنانچه کشوری با کمبود ذخایر مواجه شود، برای تامین نیازهای وارداتی خود باید از بانک ها و موسسات جهانی با بهره های بالا وام ارزی بگیرد. این درشرایطی است که متاسفانه این قسمت از اقتصاد کاملاً تحریم پذیر و آسیب زننده است. در کشورهای در حال توسعه غالباً تراز تجاری منفی است. یعنی واردات کالا و خدمات از صادرات آن بیشتر است و یکی از مشکلات عمده اقتصاد دراین کشورها کمبود منابع ارزی برای تامین مایحتاج کشور می باشد. بنابراین کشورها می کوشند با اعمال سیاستهایی از خروج ارز جلوگیری کنند. رونق اقتصادی پایدار و صادرات کالا نیازمند واردات مواد اولیه و تکنولوژی است. برای این کار نیاز به ارز رایج جهانی داریم. از طرفی در بخش توریسم وقتی جهانگردی قصد مسافرت به کشورهای دیگر را داشته باشد، باید ارز کشور مقصد را تهیه کند. به همین ترتیب وقتی سرمایه گذاران بخواهند در کشورهای دیگر سرمایه گذاری کنند باید ارز آن کشور را خریداری کنند. البته استفاده از ارز سایر کشورها و تبدیلات ارزی سابقه ای بیش از هزار ساله دارد. سوابق تاریخی وجود دارد که در زمان بابلی ها تبدیلات ارزی و مسکوکات برای تاجرانی که از هند تا مصر تجارت می کردند توسط آنان صورت می گرفت. بنابراین همواره ارز یکی از مهمترین فاکتورهای اقتصادی از زمان های دور تا روزگار ما بوده و هست.

اثر تغییر نرخ ارز بر تورم
یک باور عموم راجع به تورم این است که افزایش نرخ ارز به عنوان یکی از عوامل افزایش تورم شناخته می شود. برطبق این دیدگاه افزایش نرخ ارز باعث گرانی مواد اولیه که عمدتاً وارداتی است می شود. کالاهای مصرفی به طور مستقیم و کالاهای واسطه ای و سرمایه ای از طریق افزایش هزینه های تولید و هزینه های جانبی گران می شوند. همچنین اثر روانی انتظار تورمی در کالا و خدمات باعث افزایش قیمت آنها می شود. مثلاً راننده کامیونی که تا الآن بار را با نرخ آ ریال جابجا می کرده، بعد از گرانی ارز قیمت آ + ب ریال را طلب می کند. چرا که فکر می کند افزایش نرخ ارز، اثر تورمی زیادی بر هزینه های زندگی او دارد. حال نکته اینجاست که آیا افزایش نرخ ارز واقعاً اینقدر بد است.

اثرات مثبت افزایش نرخ ارز
افزایش نرخ ارز باعث ایجاد انگیزه فوق العاده برای صادرات می شود. فرض کنید تولید کننده ای کالایی را با 10 دلار و نرخ 3000 تومان صادر می کند و از هر یک عدد این کالا 30 هزار تومان در آمد به دست می آورد. چنانچه نرخ دلار 3500 تومان شود، اینک بدون کمترین زحمت و هزینه ای 35 هزار تومان از فروش همان کالا را نصیب خود می کند. افزایش درآمد تولید کنندگان، افزایش سرمایه گذاری آنان را به همراه خواهد داشت. افزایش سرمایه گذاری یعنی افزایش نرخ اشتغال و افزایش قدرت خرید جامعه و چرخیدن چرخ اقتصاد که در نهایت رونق اقتصادی را باعث می شود. همچنین افزایش نرخ ارز باعث افزایش درآمد دولت خواهد شد. بخصوص برای کشور ما که مستقیماً درآمد ارزی از فروش نفت و مشتقّات آن درصد زیادی از بودجه دولت را تشکیل می دهد. فرض کنید دولت در حال حاضر حدود 3 میلیون بشکه در روز نفت با نرخ بشکه ای 60 دلار را بفروشد. با احتساب دلاری 3000 تومان و بدون در نظر گرفتن هزینه های تولید، صادرات و غیره. سالی حدوداً 1/197 هزار میلیارد تومان درآمد را عاید دولت می کند. با رسیدن قیمت دلار به 3500 تومان در سال حدود 8/32 هزار میلیارد تومان به این مبلغ اضافه خواهد شد. این در حالی است هزینه ای دولت به ریال و درآمد آن به دلار است که بدون کوچکترین زحمت و هزینه ای و در کمترین زمان ممکن این درآمد حاصل می شود. افزایش در آمد دولت یعنی افزایش سرمایه گذاری در پروژه های عمرانی و پوشش کسری بودجه و کاهش هزینه های جبران کسری بودجه، که رونق اقتصادی و کاهش بیکاری را به همراه دارد. البته افزایش درآمد دولت، افزایش نقدینگی را نیز به همراه داردکه این مورد در افزایش تورم موثر است. بنابراین افزایش نرخ ارز در بلند مدت اثرات مفیدی را بر اقتصاد به همراه دارد. حتی برخی کشورها از جمله چین متهم به این هستند که همیشه تمایل به کاهش ارزش پول ملی خود نسبت به سایر ارزهای جهانی را دارند، چراکه این موضوع را فرصتی ناب برای صادرات هرچه بیشتر و کسب درآمد باد آورده می دانند. حال این سوال به وجود می آید که چرا همیشه در ایران افزایش نرخ ارز باعث ویرانی اقتصادی و افزایش عمومی قیمتها می شود.

علل افزایش تورم در اثر افزایش نرخ ارز در ایران
عرضه و تقاضا
در بسیاری از تئوری های اقتصادی اشاره به این مطلب شده که عرضه و تقاضا اساس اقتصاد کنونی در جهان می باشد. قبل از انقلاب صنعتی در دنیا تقاضا برای کالا و خدمات همیشه از عرضه بیشتر بود. بعد از انقلاب صنعتی با پیشرفت تکنولوژی افزایش برداشت مواد اولیه از زمین و افزایش فزاینده بهره وری عرضه از تقاضا پیشی گرفت. در عصر کنونی به دلیل کاهش مواد اولیه زمین و پی بردن به ارزش مواد معدنی، عرضه و تقاضا اقتصاد را سامان می دهد. عرضه بیش از تقاضای یک کالا باعث کاهش قیمت و عرضه کمتر از تقاضا باعث افزایش قیمت یک کالا می شود. وابستگی جنون وار به نفت و مصرف افسارگسیخته منابع انرژی و تمایل به افزایش رفاه در جامعه باعث کاهش تمایل مردم به تلاش بیشتر و افزایش تمایل به درآمد بیشتر بدون تلاش گردید. این موضوع سبقه ای 110 ساله از زمان پیدایش نفت در ایران دارد و هرچه جلوتر آمدیم، وضعیت بدتر شده است. تمایل جامعه به واسطه گری و کسب منفعت بیشتر در حوزه خدمات باعث گردیده تا به کالاهای واسطه ای و مصرفی همانند کالاهای سرمایه ای نگاه شود. هر از چندگاهی شاهد جاری شدن سیل گونه سرمایه های افراد زیادی از جامعه به یک بخش از اقتصاد و افزایش فزاینده تقاضا در آن بخش باشیم. طبیعتاً پیشی گرفتن تقاضا از عرضه باعث افزایش قیمت آن کالا می شود. در سالهای اخیر اثرات مضر این گونه کارها را درحوزه مسکن، طلا، خودروهای لوکس، و ارز دیده ایم. به نظر بنده این مهمترین عامل بی ثباتی در بازار ارز می باشد. برخی عوامل دیگری نیز وجودد دارد که در ادامه می توان به آن اشاره کرد.
• افزایش با قصد قبلی دولت ها به منظور جبران کسری بودجه که در دولت های قبل به صورت دستوری و با کاهش عرضه توسط بانک مرکزی صورت پذیرفت.
• تحریم اقتصادی و نقش آن در مبادلات بانکی و افزایش هزینه انتقال پول. همچنین کاهش تقاضا برای کالاهای صادراتی ایرانی که ناشی از تحریم ها بود.
• رکود بخش تولید کاهش قدرت صادراتی، کم بودن بهره وری نیروی انسانی و دستگاه های تولیدی، هزینه تمام شده بالای کالای تولیدی، کمبود نقدینگی، هزینه تمام شده زیاد پول برای بنگاهها و ... باعث شده که بخش تولید نتواند در جذب سرمایه و استفاده از فرصت صادراتی که در اثر افزایش نرخ ارز بوجود آمده خوب عمل کند و رونق اقتصادی حاصل نمی شود
• بازار طلا نوسانات این بازار تحت تاثیر بازارهای جهانی و جو روانی حاکم در این بازار مستقیماً بر روی بازار ارز تاثیر می گذارد.
• اعمال نفوذ افراد ذینع افزایش نرخ ارز برای واردکنندگان کالاهای لوکس بخصوص خودرو های لوکس حامل منافع فوق العاده زیادی است. زیرا این افراد با در دست داشتن این بازارها عرض و تقاضا را طوری هدایت می کنند که حداکثر منافع را برای خود کسب کنند.
• ضعف بازار های جایگزین ضعف دانش جامعه در استفاده از بازارهای سرمایه و تمایل به کسب سود حداکثری، همچنین عدم جذابیت بازارهای جایگزین مثل بورس باعث هجوم سرمایه های جامعه به سمت بازار ارز شده است.
• سیاستهای بانک مرکزی عدم عرضه مناسب ارز، نرخ های دستوری نرخ بهره و ارز و کندی نظارت بر بازار ارز توسط بانک مرکزی باعث اختلال در بازارهای ارزی شده است. به عنوان مثال بحث جمع آوری صرافی های غیر مجاز که در کمتر از یک هفته امکان تحقق آن وجود دارد، بیش از چند سال طول کشید.
مطالب مطرح شده از جمله عوامل اصلی تاثیرگذار در بحث ارز و اقتصاد کشور می باشد. شاید یکی از مهمترین راه حل های عملی افزایش دانش و فرهنگ جامعه نسبت به تاثیرات رفتارشان در بازارهای مالی و اینکه مشکلات بوجود آمده ناشی از این قبیل کارها بر همه ی مردم و دولت و درنهایت کشور تاثیر منفی می گذارد. همچنین آموزش و معرفی بازارهای جذاب سرمایه در رسانه ها می تواند در بلند مدت کار ساز باشد.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

وب‌گردی

دیدگاه کاربران


نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.

سفرستان

پربحث‌های اخیر

  1. ظریف و عراقچی در صحن غیر علنی مجلس چه گفتند/ چرا نمی‌توان به ادامه برجام از سوی اروپایی‌ها مطمئن بود

  2. دغدغه پاستیلی مطهری/ روایت روزنامه اصلاح طلب از اقتدار نحوه پوشش و پیرایش محاسن رئیس جمهور/ احتمال ریزش آرای لاریجانی در انتخابات هیات رئیسه/سالگرد انتخابات 96 و یادی از رقبای دیروز

  3. آگهی های عجیب این روزها /واسه نونه واسه نون

  4. روحانی: سرچشمه امیدها در نظام، مقام معظم رهبری هستند/راه نجات ما صبر ، مقاومت و ایستادگی است

  5. از دبی تا گرجستان / خرید ملک در سرآب اقامت 

  6. واکنش دختر شفر به مقایسه چهره مادرش با خانم بازیگر  

  7. آتش گرفتن ناگهانی یک خودرو حین حرکت در تهران + تصاویر

  8. چه‌چیزی از چشم ۲ میلیارد بیننده مراسم عروسی نوه ملکه انگلیس پنهان ماند؟

  9. روحانی:گروهمان سخت است اما قبلا با تیم‌های بزرگ‌تر هم بازی کرده‌ایم/ کی روش: برای ما در جام جهانی دعا کنید

  10. ۸ شرکت اروپایی ایران را ترک کردند

  11. روسیه از نخستین نیروگاه هسته‌ای شناور جهان رونمایی کرد

  12. نشست ِ«به احترام معلم» در تاکستان برگزار شد

  13. اهدای پیراهن شماره 12 تیم ملی به روحانی+تصاویر  

  14. سرود رسمی تیم ملی در جام جهانی رونمایی شد + دانلود

  15. زمان پرداخت حقوق و افزایش حقوق بازنشستگان

  16. واکنش برانکو به خط خوردن جلال حسینی از تیم ملی

  17.  روند کاهش سطح کشت و تولید ۱۰ محصول اساسی کشاورزی طی ۵ سال 

  18. 90 میلیارد در حساب بچه 7 ساله/ تراکنش مالی 120 میلیاردی زنی که فوت کرده!  

  19. دغدغه «سائرون» ؛ تسویه حساب با برخی ائتلاف‌ها یا تشکیل دولت؟ 

  20. ثلاث یک قدم مانده به چوبه دار/ دعوت از خانواده شهیدان ناجا برای حضور در دادسرا 

  21. درمان مشکلات معده کودکان به کمک زنجبیل 

  22. سرنوشت مبهم «فریحا»/نمی‌خواهم سوژه «ماه عسل» شوم+عکس 

  23. چه شرکت‌هایی محصولات خود را گران کردند؟

  24. واشنگتن: نگرانی‌های مشترک درباره ایران می‌تواند مبنای همکاری با اروپا باشد 

  25. شرایط روزه‌داری برای دختران روزه اولی/ روزه سربازان چگونه است؟ 

پربحث‌های دیروز

  1. ظریف و عراقچی در صحن غیر علنی مجلس چه گفتند/ چرا نمی‌توان به ادامه برجام از سوی اروپایی‌ها مطمئن بود

  2. طرح بزرگ ترامپ برای مقابله با ایران بعد از خروج از برجام

  3. پشت‌پرده‌ای از سِمت دوتابعیتی‌ها؛ از اعضای نهاد ریاست‌جمهوری تا وزرا و مسئولان صداوسیما/وزیر اطلاعات: مسئول دو تابعیتی در دولت نداریم

  4. کرباسچی: اگر دولت روحانی پشتکار دولت احمدی‌نژاد را داشت بسیاری از مشکلات را نداشتیم/ اشکال دولت روحانی این است که دولتی کم کار است

  5. باهنر: به طرز عجیبی همه سیاه‌نمایی می‌کنند/ تیم مذاکره هسته ای مورد تایید نظام است

  6. آنچه در پسابرجام عاید اقتصاد ایران شد؛ از واردات تا فروش نفت + نمودار

  7. تخلف میلیاردی یکی از وزرای سابق دولت اصلاحات و رئیس فعلی یکی از دانشگاههای مهم تهران

  8. ظریف: ایران در توافق هسته‌ای پیروز شد/ برجام در حال مرگ است

  9. پوپولیست تلگرامی

  10. مراسم عروسی نوه ملکه انگلیس چقدر آب خورد + عکس

  11. صحبت‌های وحید-م بعد از دستگیری: ۵ دقیقه تا ترکیه فاصله داشتم/ به من می‌گویند عقاب ایران

  12. ۳ عامل التهاب اخیر ارز از نگاه سیف

  13. دغدغه پاستیلی مطهری/ روایت روزنامه اصلاح طلب از اقتدار نحوه پوشش و پیرایش محاسن رئیس جمهور/ احتمال ریزش آرای لاریجانی در انتخابات هیات رئیسه/سالگرد انتخابات 96 و یادی از رقبای دیروز

  14. فروش گوشت‌های «لاکچری» ادامه دارد + عکس

  15. حاجی دلیگانی: آقای روحانی! گفتید کشور را از بیکاری نجات می‌دهید اما تعداد بیکاران ۲ برابر شد

  16. آقای روحانی! با این همه نقض، ۸۰ درصد برجام اجرا شده؟

  17. آگهی های عجیب این روزها /واسه نونه واسه نون

  18. افزایش 30 تا 50 درصدی حقوق کارمندان برخی دستگاه‌های اجرایی طی 5 سال

  19. روحانی: سرچشمه امیدها در نظام، مقام معظم رهبری هستند/راه نجات ما صبر ، مقاومت و ایستادگی است

  20. گزارش وزارت اطلاعات: ۱۱۲ مدیر "دوتابعیتی" هستند/ حضور ۴۷ دوتابعیتی در مراکز دولتی و حکومتی

  21. خبری جدید از بن‌سلمان اما بدون پوشش در خبرگزاری رسمی عربستان 

  22. از دبی تا گرجستان / خرید ملک در سرآب اقامت 

  23. تیغ زدن میلیونی مردم توسط سلبریتی‌ها/ حساب یک فوتبالیست و ۳ بازیگر مسدود شد

  24. تلویزیون در سیطره خواننده‌های جوان‌پسند بازاری/ از مسیح و آرش تا حمید هیراد

  25. معاون‌قضایی دادستان کشور: فیلتر تلگرام با موفقیت پیش می‌رود/ نظام هر زمان اراده کند فیلتر شکن‌ها مسدود خواهند شد

پربحث‌های هفته

  1. اطلاعیه دولت:آنان که باید عذرخواه مواضع نادرست خود در گذشته باشند،طلبکارانه به دستاوردهای ملی می‌تازند/ مدیریت مسئولانه کشور، عرصه تناقض گوئی نیست/ برجام یک دستاورد بی‌نظیر است

  2. روحانی: باید در ارزیابی دستاوردها، بین برجام و نبود برجام مقایسه انجام دهیم/ ۸۰ درصد اهداف برجام محقق شد/ باید روشن شود چه کسی مستحق ملامت است

  3. دولت مخالف افزایش حقوق کارمندان است؛ اما 200 مدیر دولتی پاداش 600 میلیونی گرفتند

  4. بازگشت ظریف از تور برجامی بدون اخذ تضمین های لازم/ اعلام آمادگی اروپا برای مسدود کردن تحریم های آمریکا

  5. ظریف و عراقچی در صحن غیر علنی مجلس چه گفتند/ چرا نمی‌توان به ادامه برجام از سوی اروپایی‌ها مطمئن بود

  6. سیدصالحی: مردم به سروش اعتماد کردند و اکنون نوبت مسئولان است/ بیش از 10 میلیون کاربر عضو سروش شدند+فیلم

  7. جمهوری اسلامی و مسئله ای به نام" فساد"

  8. تضمین روحانی به موگرینی باعث خروج ترامپ از برجام شد

  9. توتال باز هم پیچاند؛ آقای زنگنه پاسخگو باشید

  10. صادق زیباکلام: برجام به کل منتفی می شود/ نامزد اصولگرایان در انتخابات 1400 پیروز می‌شود

  11. طرح بزرگ ترامپ برای مقابله با ایران بعد از خروج از برجام

  12. واکنش مطهری به نامه مجلس خبرگان رهبری درباره برجام

  13. خبر محرمانه درباره مرگ بن‌سلمان در تیراندازی‌های کاخ پادشاهی

  14. پشت‌پرده‌ای از سِمت دوتابعیتی‌ها؛ از اعضای نهاد ریاست‌جمهوری تا وزرا و مسئولان صداوسیما/وزیر اطلاعات: مسئول دو تابعیتی در دولت نداریم

  15. درگیری خونین در خوابگاه دانشگاه خوارزمی/ ورود یکی از دانشجویان پسر به خوابگاه دختران

  16. گزارشی تکان‌دهنده از جراحانی که سرجان مردم معامله می کنند و از شرکت‌ها رشوه می‌گیرند

  17. چرا خودرو گران شد؟/ ورود مجلس برای ساماندهی بازار خودرو با هدف کاهش تعرفه واردات و رقابتی کردن

  18. توکلی: سپاه توانست کاری انجام دهد که بانک مرکزی نتوانست/ ۷۰ درصد تسهیلات پرداختی بانک‌ها استمهال وام‌های قبلی و پوچ است/ تغییر رویه در فعالیت مجمع تشخیص مصلحت نظام

  19. آیت‌الله صدیقی: در قصه پرغصه‌ برجام از ابتدا دنیای غرب کلاه گشادی را برای ایران آماده کرده بود/با چه جراتی می‌توانیم به دشمن اعتماد کنیم و تضمینی نگیریم

  20. زنگنه: نامردی هم حدی دارد/ توتال برود، CNPC چین را جایگزین می‌کنیم

  21. عبرت های برجام و پاسخ به چند سوال/ دستگاه دیپلماسی به دنبال چه تضمین‌هایی است؟

  22. کرباسچی: اگر دولت روحانی پشتکار دولت احمدی‌نژاد را داشت بسیاری از مشکلات را نداشتیم/ اشکال دولت روحانی این است که دولتی کم کار است

  23. قاسم افشار گوینده پیشکسوت صدا و سیما درگذشت

  24. آمریکا سیف را تحریم کرد

  25. افشای جزئیات بسته پیشنهادی اروپا به ظریف

آخرین عناوین