«راهنمای بازدید از موزه کمونیسم»؛ اسلاونکا دراکولیچ؛ ترجمه‌ی بابک واحدی؛ ماهی کمونیسم رفت، ولی ما ماندیم...

حمیدرضا امیدی سرور،   3970126116 ۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
کمونیسم رفت، ولی ما ماندیم...

دراکولیچ در این کتاب خواندنی در خلال روایت‌های تاریخی خود می‌کوشد افق‌هایی تازه به سوی ذهن مخاطب بگشاید تا نگاهی دقیق‌تر به جهان پیرامون خود داشته باشد. از این جهت خواندن کتاب حاضر، تنها از منظر تاریخ کمونیسم و اشاره به وقایع جذاب آن در قالبی داستانگونه و جذاب برای مخاطب نیست؛ نویسنده در تلاش است ذهن و نگاه مخاطب را به جهان پیرامون خود بازتر کند

«راهنمای بازدید از موزه کمونیسم»

نویسنده : اسلاونکا دراکولیچ

مترجم: بابک واحدی

ناشر: ماهی؛ چاپ اول 1396

175 صفحه؛ 16000 تومان

****

در میانه دهه هشتاد با وجود تغییرات بوجود آمده در اوضاع و احوال کشورهای بلوک شرق، کمتر کسی فکر می‌کرد چند سال بعد اتحاد جماهیر شوروی از درون فرو می‌پاشد و در آینده‌ای نزدیک نوبت دیگر کشورهای اردوگاه شرق اروپا فرا می‌رسد. اما آنچه پیش‌بینی نمی‌شد اتفاق افتاد و در مدت زمان کوتاهی اروپا شاهد تغییر و تحولات بسیار شد. مرزها جابجا شدند، کشورهایی زاده شدند و کشورهایی نیز به تاریخ پیوستند و جز خاطره‌ای از آنها باقی نماند. بیرون آمدن از زیر یوغ کمونیسم برای بسیاری از این کشورها با رویکرد به دموکراسی غربی همراه شد، این گذار سریع آنها را با چالش‌های بسیاری روبرو ساخت که گاه با فرصت‌طلبی و فساد تامل برانگیزی نیز همراه بود، در حدی که در دوران کمونیسم هم مشابه آن سابقه نداشت.

به هر تقدیر دورانی سپری و روزگاری نو آغاز شروع شده بود. یادگارهای بازمانده از آن دوران، نمادها و نشانه‌ها و انواع و اقسام اسنادی که از زندگی در دوران طولانی حکومت کمونیسم در این کشورها وجود دارد، امروزه در موزه ها جا خوش کرده‌اند.

دهمین کتاب از مجموعه تاریخ جهان نشر ماهی کتابی است با موضوعی پیرامون همین موزه‌ها، البته به شکلی کنایی... به عبارت روشن این کتاب به یادبودهایی از زندگی در دوران کمونیسم می‌پردازد. نشانه‌ها و شاخص‌های آن دوران که در این کتاب گرد هم آمده‌اند و خواندن آن در واقع به نوعی حکم بازدید از این موزه دوران کمونیسم را دارد.

درباره نویسنده کتاب آمده: «دراکولیچ متولد کرواسی است و در دانشگاه زاگرب در رشته ادبیات تطبیقی و جامعه‌شناسی تحصیل کرده است. وی از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۲ با دوهفته‌نامه استارت و هفته‌نامه باناس در زاگرب همکاری داشت و در اوایل دهه ۹۰ کرواسی را به دلیل مسائل سیاسی ترک کرد و رهسپار سوئد شد. آثار و مقالات او در بسیاری از نشریات اروپایی و بین‌المللی مانند لا‌استامپا، فرانکفورتر آلگماینه زایتونگ، نیشن و یوروزین چاپ شده‌است.»

 اسلاونکا دراکولیچ نویسنده کروات پیش از این با کتاب‌های «کمونیسم رفت، ما ماندیم و حتی خندیدیم» و «کافه اروپا» به مخاطبان فارسی زبان معرفی شده بود. نویسنده‌ای که با زبانی روایی و نگاهی انتقادی و طناز به آنچه در دوران کمونیسم بر مردم این سرزمین‌ها و اوضاع و احوالشان در دوران پساکمونیسم گذشته می‌پرداخت. «راهنمای بازدید از موزه کمونیسم» با نگاهی کلی‌نگرانه از منظر محتوایی، در ادامه همان مسیری قرار می‌گیرد که در آثار قبلی او کم و بیش شاهد بودیم، اما در اینجا مضمون اثر براساس ایده‌ای شکل گرفته که موجب تمرکز نویسنده روی مایه‌های برخوردار از ارتباطی درونی شده است. عمده تفاوت‌های این کتاب را باید در فرم ساختار روایی آن باز جست. شکل روایی این کتاب از رنگِ داستانی بیشتری برخوردار است و مهمتر از همه اینکه از دید راویان نامتعارفی روایت می‌شود.

در عنوان دوم کتاب چنین آمده است «قصه‌هایی از زبان یک موش، یک طوطی، یک خرس، یک گربه، یک موش کور، یک خوک، یک سگ و یک زاغ». راویانی نامتعارف که به شکلی خلاقانه برای بازگو کردن وقایعی از دوران کمونیسم در کشورهای بلوک شرق (چکسلواکی، لهستان، رومانی، مجارستان، آلبانی و...) مورد استفاده قرار گرفته‌اند و پر بیراه نیست اگر بگوییم که سهم قابل توجهی در جذابیت کتاب پیدا کرده‌اند.

با توجه به اینکه اسلاونکا دراکولیچ پیش از این درباره کمونیسم و دوران سلطه آن بر تعدادی از کشورهای اروپایی و ایضا دوران سقوط این حکومت‌ها و روی کار آمدن دموکراسی‌های شکننده‌شان نوشته است، بنابراین انتخاب این راویان به عنوان شگردی برای جذابیت بخشیدن به کتاب و خلق فرصتی برای پرداختن به گوشه‌هایی دیگر از تاریخ کمونیسم در این سرزمین‌هاست. استفاده از چنین راویانی شاید در نگاه نخست کمی عجیب به نظر برسد، اما چگونگی بهره گرفتن از آنها چنان در متن کتاب جا افتاده که از جذابیت های  کتاب محسوب می شود.

کتاب با این نقل قول از جرج اورول آغاز می‌شود: «هر آنکه مهار گذشته را در دست داشته باشد مهار آینده را نیز در دست خواهد داشت، هر آنکه مهار حال را در داشت داشته باشد، مهار گذشته را نیز در دست دارد.» این نقل قول در واقع تاکیدی است بر اهمیت نوشتن و خواندن کتاب حاضر که با خوش سلیقگی نویسنده انتخاب شده است. به همین نیت است که فراز‌هایی از وقایع مهم تاریخ  کشورهای بلوک شرق در دوران سلطه کمونیسم برای خواننده روایت می‌شوند و در عین حال گاه ارجاعاتی نیز به زمان حال داده شده و از اوضاع و احوال امروز نیز نشانه‌هایی در کتاب می‌توان دید.

نویسنده برای تازگی بخشیدن به کتاب از شاهدان و راویانی متفاوت استفاده کرده است: طوطی دست‌آموز ژنرال تیتو، گوشه‌هایی پنهان از زندگی شخصی او را روایت می‌کند که حکایت از کشش او به غذاهای لذیذ و البته زنان جذاب دارد، بهومیل موش خانگی، از رفتن به موزه یادگارهای دوران کمونیسم در چک روایت می‌کند، زاغ روایتی از مرگ مشکوک نخست‌وزیر آلبانی بازگو می‌کند و موش کور از حضور دیوار برلین یاد می‌کند، پیرترین سگ بخارست از اوضاع و احوال رومانی روایت می‌کند و...

انتخاب‌های نویسنده در نوع خود هوشمندانه‌اند، برای مثال اگر موش کور برای روایت جدایی برلین شرقی و غربی انتخاب شده از آن روست که با لحنی کنایی و طنز آمیز از آنچه در زیر این دیوار جدا کننده در جریان بوده روایت کند؛ یعنی تونل‌هایی که از هر دو طرف برای گریختن ساکنان بخش شرقی و رسیدن آنها به جهان آزاد حفر می‌شد.

دراکولیچ در این کتاب خواندنی در خلال روایت‌های تاریخی خود می‌کوشد افق‌هایی تازه به سوی ذهن مخاطب بگشاید تا نگاهی دقیق‌تر به جهان پیرامون خود داشته باشد. از این جهت خواندن کتاب حاضر، تنها از منظر تاریخ کمونیسم و اشاره به وقایع جذاب آن در قالبی داستانگونه و جذاب برای مخاطب نیست؛ نویسنده در تلاش است ذهن و نگاه مخاطب را به جهان پیرامون خود بازتر کند. بنابراین به لایه‌های بیرونی و ظاهر تغییرات بسنده نمی‌کند؛ روی این واقعیت دست می‌گذارد که مردم در حکومت‌هایی ایدئولولوژیکِ کشورهای بلوک شرق تنها از منظر جسم در زندان نبودند، بلکه بسیاری از منظر ذهنی نیز در اسارت قرار داشتند و اسارت ذهن آنها به مراتب بدتر از اسارت جسم‌شان بود، چرا که بستری مساعد برای حاکمانشان فراهم می‌ساخت.

در این کتاب تلخی و سیاهی گذشته با شیرینیِ طنز زبان و بیان نویسنده آمیخته شده و در نتیجه روایتی تاثیرگذار و فراموش نشدنی از زندگی در پشت پرده‌ها‌‌ی آهنین کمونیسم و هم چنین چالش‌های سال‌های پس از فروپاشی آن به مخاطب ارائه شده است.

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۳۰۴۳۰۷۲۰:۲۹:۰۶ ۱۳۹۷/۱/۲۶
الف جان با تشکر از زحمات شما لطفا اگر توانستید در جایی از سایت الف ترتیبی بدهید که مردم نظرات و انتقادات و پیشنهادها یا شکایاتشان از سازمانهای مختلف را بتوانند آنجا مطرح کنند.ضمنا خبرنگارها نیز میتوانند آنها را بگوش مسئولین برسانند.

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.

تجارت نیوزتجارت نیوز

پربحث‌های امروز

  1. سعید مرتضوی دستگیر شد

  2. پزشکیان: صوت پخش شده درباره «دختر خوشگلا» شیطنت بود/ سلیمی درباره معاهده پالرمو گفت مثل این است که در خواستگاری دختر خوشگلی را نشان دادند اما دختر زشت را به عقد تو درآوردند

  3. مامور خاطی گشت ارشاد تعلیق از خدمت شد/ علی مطهری: اقتدار پلیس نباید آسیب ببیند/ ذوالنور: ناجا برای برخورد با ماموران متخلف حساسیت لازم را دارد

  4. الجزیره مدعی شد: ایران و رژیم صهیونیستی به سمت جنگی تمام عیار پیش می روند

  5. اعتراض یک نماینده نسبت به صداگذاری جنجالی منتسب به وی

  6. سردار اشتری: دشمنان انقلاب و ایادی داخلی آنان در شبکه های مجازی در حال پمپاژ ناامیدی هستند

  7. سیف: حباب نرخ سکه از بین می‌رود

  8. بازگشت «مهدی هاشمی» به زندان

  9. پیش فروش سه ماهه سکه هم متوقف شد

  10. وزارت کشور: مرزنشینان در تجمعات اخیر بانه شرکت نداشتند/ یک عده تاجر پشت این قضیه بودند

  11. جدال خونین مرد روستایی با پلنگ

  12. کرباسیان: سیاست‌های جدید ارزی اقدامی "پیش‌ دستانه" برای لغو احتمالی برجام است

  13. طراحی آرم سپاه چگونه انجام شد؟/ تمجید امام از روحیه ساده‌ زیستی آیت الله خامنه‌ای

  14. دو روایت از بی‌بی شهربانو

  15. چرا رئیس‌جمهور در ارائه آمار دقت نمی‌کند

  16. قتل هولناک کودک ۳ ساله در بهشت زهرا به دست خاله‌اش

  17. میهمان متفاوت امروز رشید پور  

  18. وکیل سعید مرتضوی: اطلاعی از دستگیری موکلم ندارم

  19. کشف گور دست جمعی در سوریه با ۲۰۰ جسد

  20. تلگرام و دانشجویانم

  21. جباری: استقلال تا یک ماه آینده پول مرا ندهد از نقل‌وانتقالات محروم می‌شود

  22. خبر مهم مشمولان غایب دارای مدرک پیش‌ دانشگاهی

  23. رئیس اداره ارشاد مشهد آزاد شد

  24. زمین را در آغوش بگیریم/  امروز، جشنواره‌ی بزرگ دیجی‌کالا به مناسبت روز زمین پاک

  25. ‏آیت الله مکارم شیرازی: قم، واتیکان نیست

پربحث‌های دیروز

  1. یک خطا و صد فرصت طلبی

  2. دفاع جانانه خانم دکتر ایرانی از نام خلیج فارس در امارات+تشکر ظریف از پزشک ایرانی +عکس

  3. هشدار جهانگیری به احمدی‌نژاد: حد خودتان را بدانید / پای نظام و رهبری ایستاده‌ایم/ بازی آمریکا را با سیاست ارزی جدید به شکست می‌کشانیم

  4. رهبر کره‌شمالی: نمی‌خواهم صدام یا قذافی دیگری باشم

  5. انتقادات روحانی از وضعیت کشور: اگر رفتارمان با مردم از سال ۵۸ بدتر شده یعنی انقلاب مسیرش غلط است/ تک نرخی شدن ارز، تودهنی برای آمریکا در 22 اردیبهشت بود/ از سیستم فعلی ارز راضی نیستم

  6. پاسخ عجیب کلانتری به نامه معاون فراری: به دلیل وجود تنگ‌نظری‌ها به‌ناچار استعفای شما را پذیرفتم!/ چند سوال از رئیس محیط زیست

  7. درباره تصویر منتشر شده از تعجب وزیر ارتباطات/ اختلاف 1.8 میلیونی اشتغال ناشی از خستگی رئیس جمهور بود؟

  8. واکنش کیهان به فیلم برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر

  9. عاقبت بی سیاستی و بازارزدگی

  10. التهاب بازار ارز، اجناس را 50 درصد گران کرد/ وزیر اقتصاد باید پاسخگو باشد

  11. شما اشتباه میکنید حضرت آیت الله

  12. سیاست جدید بانک مرکزی/ ارز مسافرتی ۵۴۰۰ تومانی/ فقط یورو پرداخت می شود

  13. تعجب جالب جهرمی در واکنش به اظهارات روحانی  

  14. هدیه روحانی به سپاه در روز ارتش!

  15. عکسی که سروصدای زیادی در فضای مجازی به پا کرد/ماجرای حذف مفاهیم ارزشی از کتاب فارسی چه بود؟ 

  16. اختصاصی الف/ اسامی 92 نماینده امضاء کننده چهارمین سوال از رئیس جمهور + تصویر امضاها

  17. کنایه ارزی روحانی به ترکان

  18. رییس جمهور : چقدر ما گزینش می کنیم، سیم جین می کنیم، از غسل و ابا و اجداد می پرسیم، اما یک کلمه نمی پرسیم که آیا تو متعهد هستی که به مردم خدمت کنی؟  

  19. کلانتری استعفای کاوه مدنی را پذیرفت

  20. رشد ۲۶ درصدی قیمت مسکن در تهران + نمودار

  21. وزیر کار: مهمترین دلیل تعطیلی کارخانه ها معیوب بودن چرخه فروش است

  22. واکنش نوبخت به افزایش محرمانه حقوق کارمندان آموزش و پرورش و نابرابری در پرداخت‌ها

  23. اظهارات کریمی قدوسی از درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی دولت از افزایش قیمت ارز

  24. واکنش رانندگان به دور ریختن زباله توسط سرنشینان یک خودرو در لهستان  

  25. ۶ محصول داخلی سودآور برای دلالان خودرو

پربحث‌های هفته

  1. واکنش‌ها به انتشار فیلمی از نحوه برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر/ دستور وزیر کشور/ پلیس: این رفتار مورد تایید ما نیست

  2. یک خطا و صد فرصت طلبی

  3. دفاع جانانه خانم دکتر ایرانی از نام خلیج فارس در امارات+تشکر ظریف از پزشک ایرانی +عکس

  4. هشدار جهانگیری به احمدی‌نژاد: حد خودتان را بدانید / پای نظام و رهبری ایستاده‌ایم/ بازی آمریکا را با سیاست ارزی جدید به شکست می‌کشانیم

  5. چه کسی گفت دختر خوشگله/ نماینده مجلس: ممکن است صداگذاری شده باشد، ممکن است واقعیت داشته باشد

  6. واعظی: برخی عادت کردند تمام تعطیلات خود را خارج از کشور بروند، خب نروند، ارز مسافرتی متعلق به کل ملت است/مردم اگر جایی با ارز بالاتر از 4200 تومان روبرو شدند اطلاع دهند

  7. بحران آب در ایران/سد زاینده‌رود تا پایان تیر ماه خشک می‌شود

  8. درخواست نمایندگان برای پیگیری صدای خلاف شئونات اسلامی یک نماینده مجلس + صوت و تصویر نامه

  9. رهبر کره‌شمالی: نمی‌خواهم صدام یا قذافی دیگری باشم

  10. وزیر بهداشت: ما وزرا حقوقمان سه میلیون و حتی کمتر است/ حاضر نیستم به اسم تولید داخلی دو برابر پول به جنسی را بدهم که کیفیتش پایین‌تر است

  11. گاندی از تلگرام کوچ می‌کرد یا می‌ماند؟

  12. جشن جنجالی باغ قلهک

  13. «روسی» زبان دوم مدارس شود

  14. مسئله پیچیده بحران ارزی و ناکارآمدی راه حل‌های بسیط

  15. انتقادات روحانی از وضعیت کشور: اگر رفتارمان با مردم از سال ۵۸ بدتر شده یعنی انقلاب مسیرش غلط است/ تک نرخی شدن ارز، تودهنی برای آمریکا در 22 اردیبهشت بود/ از سیستم فعلی ارز راضی نیستم

  16. پاسخ عجیب کلانتری به نامه معاون فراری: به دلیل وجود تنگ‌نظری‌ها به‌ناچار استعفای شما را پذیرفتم!/ چند سوال از رئیس محیط زیست

  17. یورو جایگزین دلار در ایران شد/ بانک مرکزی موظف شد نرخ برابری ریال در مقابل یورو را به صورت مستمر اعلام و مدیریت کند

  18. واکنش علم الهدی به نحوه برخورد اخیر گشت ارشاد: ناجا نباید با خطای یک مامور زیر سوال برود؛ آن هم بابت مقابله با یک منکر شرعی/ واکنش به اتفاقات جنجالی در برج سلمان مشهد

  19. توضیح رییس دفتر رییس جمهور درباره اظهارات جنجالی اخیرش/ سفر حق مردم است و تعداد آن هم به همچنین

  20. احمد توکلی: تاسیس سامانه ثبت حقوق برای دولت مشقتی جز رسوایی مدیران فاسد ندارد

  21. پیشنهاد ایران به روسیه: زبان یکدیگر را در مدارس به عنوان زبان دوم آموزش دهیم

  22. انتشار کلیپ مرکز خرید مشهد که با واکنش دادستان مشهد روبه رو شد  

  23. ارز برای چه مواردی فروخته می‌‌شود؟

  24. مرتضوی کجاست؟/ لطفا او را گیر بیاورید

  25. درباره تصویر منتشر شده از تعجب وزیر ارتباطات/ اختلاف 1.8 میلیونی اشتغال ناشی از خستگی رئیس جمهور بود؟

پربحث‌های هفته

  1. بشنوید: داستانِ خوکِ حاکم و انقلابیون محکوم

  2. انتشار چاپ سوم «لم‌یزرع» در کمتر از یک سال

  3. کتاب محمود دولت‌آبادی پس از ۱۰ سال مجوز گرفت

  4. دو سال زندگی در آمریکا به یک آلمانی چه چیزهایی آموخت؟

  5. انصراف نشر قطره از نمایشگاه بین‌المللی کتاب با هدف حمایت از موجودیت کتابفروشی‌ها

  6. کمونیسم رفت، ولی ما ماندیم...

  7. دو روایت از بی‌بی شهربانو

  8. شماره پنجم «سعدی‌شناسی» منتشر شد

  9. بررسی وضعیت آموزش زبان فارسی در جهان

  10. انتشار داستان دیگری از مجتبا هوشیارمحبوب

  11. اتفاقاً پول خوشبختی هم می‌آورد

  12. دفتر شعر جوان برگزار می‌کند

  13. همه وجوه فلسفه جان سرل

  14. برگزاری نشست حکمت و دبیر سیاقی

  15. سلسله کارگاه‌های «با هم کتاب بخوانیم» برگزار می‌شود

  16. حرف حساب مارکسیسم چیست؟

  17. همه سروها را بباید خمید که در پای آن سروبالا روند

  18. رمان «نفر هفتم» از سوی انتشارات نیستان منتشر شد

  19. چیزهایی هست که مزه می‌دهد

  20. کتاب بی متن/ 193

  21. ‍ اگر چنین شود کاری شده است کارستان

  22. پیام محمدمهدی شهریاری به مناسبت درگذشت دکتر غلامحسین صدری افشار

  23. راه و رسم پهلوانی

  24. بیدارماندن تا دو نصفه‌شب ایرادی ندارد

  25. پندهایی برای آسمانی شدن

آخرین عناوین